BÀI TIỂU LUẬN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH
Đề Tài: TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC THANH NIÊN
1
MỤC LỤC
I – LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 3
II – KHÁI NIỆM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH 3
III – NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIÁO DỤC THANH NIÊN 4
1 - Vai trò của thanh niên đối với xã hội. 4
5
3 – Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên 6
4 – Giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên 12
5 - Phương pháp giáo dục thanh niên trong tư tưởng Hồ Chí Minh 13
2
I – LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, một trong những nhân tố quan trọng
quyết định tương lai, vận mệnh dân tộc; là lực lượng chủ yếu trên nhiều lĩnh vực,
đảm nhiệm những công việc đòi hỏi hy sinh, gian khổ, sức khỏe và sáng tạo. Trong
quá trình lãnh đạo đất nước, Đảng ta luôn đề cao vai trò, vị trí của thanh niên, xác
định thanh niên là lực lượng xung kích cách mạng, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ
Chí Minh là đội dự bị tin cậy của Đảng; công tác thanh niên là vấn đề sống còn của
dân tộc. Nghị quyết số 25-NQ/TW ngày 25/7/2008 của Ban Chấp hành Trung
ương về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác thanh niên thời kỳ đẩy
mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá ra đời, một lần nữa khẳng định sự quan tâm
đặc biệt của Đảng ta đối với công tác thanh niên. Vì thế công tác giáo dục thanh
niên là vô cùng quan trọng, và bản thân là một sinh viên em thấy việc tìm hiểu về
những chủ trương của nhà nước về giáo dục thanh niên, và những vấn đề liên quan
là rất bổ ích, vì thế em xin chọn đề tài tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh
niên để có thể hiểu thêm về thanh niên trong tư tưởng của Bác, hiểu thêm về Bác,
và sự quan tâm của Bác đối với thanh niên, và thanh niên cần có những phẩm chất
gì, cần chuẩn bị gì để có thể là lực lượng nồng cốt của đất nước trong tương lai.

Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, chỉ có thể dành độc lập dân tộc khi giác ngộ
được quần chúng nhân dân, mà trước hết là thức tỉnh, giác ngộ thanh niên, hướng
cuộc đấu tranh của họ đi đúng quỹ đạo của cách mạng vô sản, từ đó thức tỉnh dân
tộc. Tư tưởng này, trước đó nhà yêu nước Phan Bội Châu cũng đã đề xướng và
thực hiện, nhưng con đường mà nhà cách mạng tiền bối hướng cho họ đi không
phải là con đường cách mạng vô sản.
Tháng 12 năm 1924 tại Quảng Châu, Trung Quốc, Nguyễn Ái Quốc đã tiếp
xúc với những thanh niên yêu nước trong nhóm tâm tâm xã và tổ chức ra 1 nhóm
cách mạng đầu tiên. Việc thành lập Hội Việt Nam cách mạng thanh niên, mở lớp
đào tạo về chủ nghĩa Mác - Lênin chính là những bước chuẩn bị đầu tiên nhưng vô
cùng quan trọng - nhân tố con người, nhân tố thanh niên - những hạt giống đầu
tiên cho cách mạng Việt Nam.
Bằng các hoạt động tích cực và hiệu quả, Hội Việt Nam cách mạng thanh
niên đã nhanh chóng phát triển thành một lực lượng chính trị độc lập, giác ngộ
được nhiều người yêu nước đi theo đường lối của Nguyễn Ái Quốc, góp phần đưa
phong trào công - nông phát triển. Hội Việt Nam cách mạng thanh niên trở thành
4
tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Được tin tưởng và được đào tạo, giáo dục,
thanh niên thực sự đã trở thành lực lượng quan trọng trong sự nghiệp đấu tranh giải
phóng dân tộc, trở thành đội ngũ hậu bị của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng sớm thấy được sức mạnh của tuổi trẻ trong sự
nghiệp xây dựng đất nước. Ngay trong ngày khai trường đầu tiên của nước Việt
Nam dân chủ cộng hoà, tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đã tin tưởng gửi gắm vào
thế hệ trẻ, rằng tương lai của non sông Việt Nam phụ thuộc "một phần lớn ở công
học tập của các em."
3

Tháng 8 năm 1947, Người lại khẳng định: "Thanh niên là người chủ tương
lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do các
thanh niên. Thanh niên muốn làm chủ tương lai cho xứng đáng thì ngay hiện tại

muốn làm cho dân mạnh nước giàu, mọi người Việt Nam…phải có kiến thức mới,
để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết phải biết đọc,
biết viết chữ quốc ngữ”.
Hồ Chí Minh còn quan tâm chỉ đạo cho giáo dục tích cực phục vụ hoạt động kinh
tế, làm cho hai lĩnh vực này liên hệ chặt chẽ với nhau. Người đánh giá tác dụng
tích cực của giáo dục trong quá trình phát triển kinh tế: “Không có giáo dục, không
có cán bộ thì cũng không nói gì đến kinh tế”.
3 – Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên
Là một lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, hơn ai hết, Người thấu
hiểu vai trò vô cùng to lớn của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp cách mạng,
trong công cuộc bảo vệ, xây dựng, kiến thiết nước nhà.
Để phát huy vai trò và sức mạnh của tuổi trẻ thì phải tiến hành giáo dục thanh niên
một cách toàn diện và chu đáo. Hiểu sâu sắc tầm quan trọng của vấn đề này, trong
suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hết sức
quan tâm dìu dắt thế hệ trẻ. Ngay từ những ngày đầu bôn ba cứu nước, để tập hợp,
giáo dục và giác ngộ cách mạng cho thanh niên, Người đã lập ra tổ chức Việt Nam
Thanh niên cách mạng đồng chí hội. Trước lúc đi xa, trong "Di chúc” thiêng liêng,
Người còn ân cần căn dặn: "Đoàn viên và thanh niên ta nói chung là tốt, mọi việc
đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí tiến thủ. Đảng cần phải
chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa
kế xây đựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên".
Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần
thiết".
6
Trong số những vấn đề cần giáo dục cho thanh niên, Hồ Chí Minh đặt lên hàng đầu
vấn đề giáo dục tinh thần yêu nước. Trong năm điều Người dạy thiếu niên và nhi
đồng, điều thứ nhất là: “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào", đối với thanh niên, "Trước
hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân. Phải có tinh thần dân tộc vững chắc và tinh
thần quốc tế đúng đắn”. Tinh thần yêu nước là vốn quý, là sức mạnh to lớn giúp
dân tộc ta đứng vững trước những thử thách nghiệt ngã trong lịch sử. Nó được hun

đạo đức, có ý thức đạo đức hoàn thiện, đầy đủ, đồng thời, có thể chất cường tráng,
mạnh mẽ. Có như thế họ mới có thể vượt qua được những khó khăn, thử thách,
mới làm tròn được những nhiệm vụ vẻ vang nhưng cũng rất nặng nề mà Đảng, dân
tộc và nhân dân giao phó. Đặc biệt, họ phải là những người có trí tuệ cao, thông
minh, sáng tạo, có ý chí khám phá, tìm tòi "dám nghĩ, dám làm", biết vận dụng
những thành quả của khoa học - công nghệ hiện đại vào thực tiễn xây dựng chủ
nghĩa xã hội và bảo vệ Tổ quốc.
Để trở thành những con người phát triển hài hoà và toàn diện, con đường duy nhất
của thanh niên là không ngừng ra sức phấn đấu, rèn luyện, học tập trên tất cả các
lĩnh vực, "phải ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hoá, phải thấm nhuần tư
tưởng xã hội chủ nghĩa". Điều đó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất là trong điều
kiện toàn cầu hoá và sự bùng nổ của cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại.
Thanh niên Việt Nam phải biết vươn lên làm chủ những công nghệ tiên tiến nhất,
để rút ngắn khoảng cách với những quốc gia phát triển. Thực tế cho thấy, rất nhiều
thanh niên đã và đang xứng đáng với lời dạy đó của Người. Những thắng lợi vẻ
vang của tuổi trẻ Việt Nam trong các cuộc thi quốc tế, trong học tập, sản xuất và
kinh doanh,… đã chứng minh vai trò và năng lực của các thế hệ thanh niên trong
công cuộc xây dựng đất nước. Tuy nhiên, tuổi trẻ ngày nay cần phải làm được
nhiều hơn thế, cần phải tiếp tục phấn đấu và rèn luyện. Trên nhiều lĩnh vực, chúng
ta còn tụt hậu, có khoảng cách quá xa so với các nước phát triển trong khu vực và
trên thế giới. Nhiệm vụ của thanh niên là phải góp phần thu hẹp, san bằng khoảng
cách đó. Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng việc giáo dục đạo đức cách mạng cho thế
hệ trẻ. Người chỉ rõ: "Thanh niên phải luôn luôn rèn luyện đạo đức cách mạng.
Đạo đức cách mạng có thể tóm tắt trong mấy điểm:
• Trung thành: Trọn đời trung thành với sự nghiệp cách mạng, với Tổ quốc,
với Đảng, với giai cấp.
• Dũng cảm: Không sợ khổ, không sợ khó, thực hiện: "Đâu cần thanh niên có,
việc gì khó thanh niên làm", "gian khổ thì đi trước, hưởng thụ sau mọi
người".
• Khiêm tốn: Không nên tự cho mình là tài giỏi, không khoe công, không tự

cụ thể của tuổi trẻ hôm nay. Chúng ta không thể quên lời căn dặn thiết tha của
Người: "Thanh niên ta có vinh dự to thì cũng có trách nhiệm lớn. Để làm tròn
trách nhiệm, thanh niên ta phải nâng cao tinh thần làm chủ tập thể, trừ bỏ chủ
nghĩa cá nhân”.
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặt niềm tin lớn vào thế hệ trẻ, quan tâm đặc biệt đến sự
phát triển toàn diện của họ, trong đó có sự phát triển về thể chất. Người đã nêu một
tấm gương sáng về rèn luyện thể dục, thể thao, đồng thời kêu gọi mọi người, nhất
là thanh niên, phải thường xuyên rèn luyện sức khoẻ, coi đó là trách nhiệm và bổn
phận của thanh niên. Họ cần có những hoạt động vui chơi lành mạnh: "Thanh niên
phải chuyên tâm học hành và công tác, nhưng cũng cần có vui chơi. Vui chơi lành
9
mạnh là một bộ phận trong sự sinh hoạt của thanh niên”. Rõ ràng, trong bối cảnh
ngày nay, lời nhắc nhở đó của Bác có ý nghĩa rất quan trọng. Có lẽ, một phần do
thiếu những sân chơi lành mạnh, bổ ích mà không ít bạn trẻ đã và đang lao vào
những trò chơi dại dột, vô cùng nguy hiểm, như đua xe trái phép, cá độ bóng đá, cờ
bạc, nghiện ngập, hút xách. Hoặc có không ít nam nữ thanh niên mải mê truy tìm
những cảm giác xa lạ trên sàn nhảy, vũ trường với đủ các loại thuốc kích thích. Vui
chơi, giải trí là điều không thể thiếu được đối với lứa tuổi thanh niên, song các hoạt
động đó phải mang tính giáo dục, tính văn hoá và lành mạnh. Vui chơi để có thêm
niềm tin và ý chí trong học tập, rèn luyện. Hổ Chí Minh đã từng nhắc nhở: "Trong
vui chơi cũng có giáo dục. Cần có những thú vui chơi văn hoá, thể dục có tính chất
tập thể và quần chúng".
Để giáo dục thế hệ trẻ, Hồ Chí Minh rất chú trọng tới vai trò của nhà trường, của
ngành giáo dục - đào tạo. Có thể nói, trường học là môi trường thuận lợi nhất để
giáo dục thanh niên trên mọi phương diện. Nhà trường là nơi tuổi trẻ tiếp thu
những tri thức, những kinh nghiệm để chuẩn bị bước vào đời, trau dồi đạo đức ý
chí, luyện rèn những phẩm chất cần thiết cho một tương lai tươi sáng. Trong Đời
sống mới, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh vai trò của nhà trường trong chế độ mới:
"Cốt nhất là phải dạy học trò biết yêu nước, thương nòi, phải dạy cho họ ý chí tự
lập tự cường, quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu làm nô lệ"

nhắc nhở: "Có số thanh niên tưởng xây dựng chủ nghĩa xã hội ngày nay là trên trời
rơi xuống, không biết sự gian nan, cực khổ cũ. Các đồng chí già phải kể lại cho họ
nghe. Đó là một cách giáo dục thanh niên". Đối với những tấm gương anh hùng
cách mạng, với những chiến công của các anh hùng dũng sĩ đã lập nên trong công
cuộc cứu nước và giữ nước, Người căn dặn: "Chúng ta phải ghi chép và thường
nhắc lại những sự tích ấy… để giáo dục thanh niên ta rèn luyện một ý chí kiên
quyết quật cường, một tâm lý quả cảm xung phong, tin tưởng vào tương lai tươi
sáng của Tổ quốc".
Người thanh niên có giáo dục phải là người "uống nước nhớ nguồn, ăn quả nhớ kẻ
trồng cây". Đạo lý này được lưu giữ từ nghìn đời nay và đã trở thành một lẽ sống
quý báu của dân tộc ta. Với những anh hùng liệt sĩ đã cống hiến máu xương mình
cho Tổ quốc, chúng ta phải đời đời ghi nhớ công ơn của họ. Trong “Di chúc" để lại
cho đồng bào cả nước, Hồ Chí Minh căn dặn: "Đối với các liệt sĩ mỗi địa phương
(thành phố, làng xã) cần xây dựng vườn hoa và bia kỷ niệm ghi sự hy sinh anh
dũng của các liệt sĩ, để đời đời giáo dục tinh thần yêu nước cho nhân dân ta".
Những tư tưởng quý báu của Chủ tịch Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên sẽ mãi
mãi tỏa sáng trong suốt hành trình lịch sử của dân tộc Việt Nam. Trong bối cảnh
thời đại và quốc tế ngày nay, những tư tưởng đó lại càng có giá trị hơn bao giờ hết.
Thấm nhuần và quán triệt một cách sâu sắc những lời dạy đó sẽ giúp thanh niên có
thêm niềm tin và sức mạnh. Đó cũng là biểu hiện sinh động của phong trào toàn
dân, trong đó có thanh niên "sống, chiến đấu, lao động và học tập theo gương Bác
Hồ vĩ đại".
Tin tưởng vào bản chất và sức mạnh của thanh niên nhưng phải giáo dục họ
để họ trở thành lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng. Theo Người, thanh niên
phải được giáo dục vừa "hồng", vừa "chuyên". Một tư tưởng hết sức ngắn gọn
nhưng cũng hết sức đầy. Bồi dưỡng thế hệ thanh niên là công việc hết sức công
phu và bền bỉ, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân.
11
4 – Giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên
Có đạo đức cách mạng thì mỗi thanh niên có thể tự phấn đấu hoàn thiện

làm cẩn thận, có hiệu quả, và phải biết làm việc có lợi, tránh việc có hại cho Đảng.
Đó là những nội dung hết sức sinh động, cụ thể vừa là thước đo, vừa là chỉ dẫn
không chỉ riêng đối với thanh niên, mà còn cho tất cả những ai tự nguyện chiến
đấu dưới ngọn cờ của Tổ quốc, của Đảng.
"Những người Cộng sản chúng ta không được một phút nào quên được lý
tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủ nghĩa
xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới". Người chỉ rõ,
giáo dục lý tưởng cho thế hệ trẻ tức là phải dạy cho họ biết yêu nước thương nòi,
biết tự lực tự cường, không chịu thua kém ai; làm cho thế hệ trẻ có nhận thức đúng
đắn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam; xây
dựng niềm tin ở tương lai của đất nước, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng; giáo
dục chủ nghĩa Mác - Lênin Người căn dặn: "Xây dựng chủ nghĩa xã hội phải có
máy móc, có kỹ thuật, có văn hoá thanh niên phải học và học cho giỏi". Hồ Chí
Minh yêu cầu nhà trường trong khi giảng dạy phải coi trọng các môn khoa học tự
nhiên, khoa học xã hội, các môn kỹ thuật để có kiến thức toàn diện tham gia vào sự
nghiệp xây dựng nước nhà. Phải giáo dục thế hệ trẻ tình yêu lao động, quý trọng
người lao động, có thái độ trân trọng đối với người lao động.
5 - Phương pháp giáo dục thanh niên trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Người cho rằng, học phải đi đôi với hành, giáo dục gắn liền với xã hội. Học
để hành, để phục vụ cuộc sống. Người phê phán lối học vẹt. Học phải có suy nghĩ,
thực hành, thí nghiệm. Giáo dục thanh niên không thể tách rời mà phải liên hệ chặt
chẽ với những cuộc đấu tranh của xã hội. "Đạo đức cách mạng không phải trên
trời sa xuống. Nó do đấu tranh, rèn luyện bền bỉ hàng ngày mà phát triển cũng cố.
Cũng như ngọc càng mài càng sáng, vàng càng luyện càng trong"
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng luôn đánh giá cao vai trò của gia đình trong việc
giáo dục thanh niên. Điều đáng lưu ý là, Người coi việc giáo dục thanh niên là cả
một khoa học. Người nói: "Óc của người tuổi trẻ trong sạch như một tấm lụa
trắng. Nhuộm xanh thì nó sẽ xanh. Nhuộm đỏ thì nó sẽ đỏ"
11
. Điều đó đòi hỏi giáo

ngàn huy hiệu, viết và trả lời hàng ngàn bức thư, tiếp hàng ngàn thanh, thiếu nhi
tiêu biểu cho những gương người tốt việc tốt. Đó là các anh hùng, dũng sĩ ngoài
mặt trận, những tấm gương cứu bạn, hành động dũng cảm, đến những việc làm tốt
như chăm sóc trâu bò của hợp tác xã, nhặt được của rơi trả lại Đồng thời, Người
còn nhắc nhở thanh niên luôn luôn trân trọng, lắng nghe, tìm hiểu, suy ngẫm các
gương tốt, ý hay của nhân dân. Người nói: “Dân rất thông minh. Quần chúng kinh
nghiệm, sáng kiến rất nhiều. Chỉ cần mình có biết học hay biết lợi dụng mà thôi”

Với thái độ và tinh thần lạc quan cách mạng, lòng nhân ái, bao dung đối với con
người, Hồ Chí Minh thể hiện tấm lòng yêu mến, trân trọng, tin tưởng đối với thanh
niên, động viên khích lệ họ ra sức học tập, rèn luyện để kế tục xứng đáng sự
nghiệp cách mạng mà nhân dân đã giao cho.

14
Để giáo dục thanh niên trở thành những con người có ích cho xã hội, Hồ Chí Minh
còn đòi hỏi những người lớn tuổi phải là tấm gương và có trách nhiệm dìu dắt,
giúp đỡ thanh niên: “Các đồng chí già là rất quý, là gương bền bỉ đấu tranh, dìu
dắt, bồi dưỡng, đào tạo thêm đồng chí trẻ. Đồng chí già phải giúp đỡ cho đồng chí
trẻ tiến bộ” (34). Người nhắc nhở cán bộ Đoàn cần nêu cao tấm gương của bản
thân mình cho thanh niên học tập. Muốn dạy cho thanh niên trở thành người tốt thì
trước hết lớp cha anh phải là những tấm gương tốt. Điều đó có nghĩa là muốn
thanh niên kế tục được lý tưởng, niềm tin của cha anh, thì lớp cha anh bằng suy
nghĩ, hành động, phải là hiện thân sinh động, vững vàng của lý tưởng và niềm tin
đó.
Lý tưởng độc lập dân tộc, tự do và chủ nghĩa xã hội đã trở thành niềm tin, lẽ sống
của nhiều thế hệ kế tục nhau. Do vậy, Hồ Chí Minh luôn nhắc nhở chúng ta phải
giáo dục cho thanh niên nhận thức đúng và hiểu sâu sắc rằng: vì lý tưởng cao đẹp
ấy, mà biết bao chiến sĩ cộng sản, biết bao người con yêu quý của giai cấp công
nhân và của dân tộc đã hy sinh, biết bao lớp tuổi thanh niên đã lên đường chiến
đấu. Con đường đi đến lý tưởng cao đẹp là con đường phải đổ nhiều mồ hôi, xương