1 TIỂU LUẬN
TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ
GIÁO DỤC THANH NIÊN
Chí Minh về giáo dục thanh niên để có thể hiểu thêm về thanh niên trong tư
tưởng của Bác.
2 – Mục đích nghiên cứu
Tư tưởng Hồ Chí Minh nói chung và tư tưởng Hồ Chí Minh về thanh
niên và giáo dục thanh niên nói riêng rất rộng lớn và sâu sắc. Học tập và nghiên
cứu tư tưởng Hồ Chí Minh trong việc nhìn nhận, đánh giá vai trò, vị trí và khả 3

năng cách mạng to lớn của thanh niên vẫn là đòi hỏi cấp thiết trong sự nghiệp
đổi mới đất nước ngày nay.
3 – Đối tượng nghiên cứu
Trong thực tiễn cách mạng, cùng với chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ
Chí Minh là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Đảng ta, dân tộc
ta và nhân dân ta. Chính vì vậy, việc giáo dục Tư tưởng Hồ Chí Minh ở các học
viện, nhà trường trong xã hội có vai trò to lớn đối với sự nghiệp xây dựng và bảo
vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa hiện nay.
Nhận thức đúng đắn về đối tượng môn Tư tưởng Hồ Chí Minh chính là
một trong những điều kiện, yêu cầu cơ bản nhất để nâng cao chất lượng công tác
giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh, có quan hệ chặt chẽ, hữu cơ với việc xác định
nhiệm vụ, nội dung, phương pháp môn học này.
Đối tượng nghiên cứu chủ yếu của môn Tư tưởng Hồ Chí Minh là hệ
thống Tư tưởng Hồ Chí Minh, đó là hệ thống tri thức mang tính qui luật về đối
tượng, đòi hỏi phải có thời gian mới có điều kiện xác lập được một cách đầy đủ
và chính xác. Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ được phản ánh trong văn kiện,
tác phẩm của Người mà còn được quán triệt trong mọi chủ trương, đường lối của
Đảng và Nhà nước ta do Người đứng đầu, trong toàn bộ cuộc đời và sự nghiệp
Cách mạng mà Người để lại cho chúng ta. Những nội dung đó đều phải được
xem là đối tượng nghiên cứu của bộ môn Tư tưởng Hồ Chí Minh .

hiện chính sách ngu dân, áp đặt nền văn hoá nô dịch đã làm tàn tạ, mê muội thế 5

hệ trẻ Việt Nam. Đó là điều hết sức nguy hiểm. Vì thế, trong tác phẩm nổi tiếng
Bản án chế độ thực dân Pháp, xuất bản năm 1925, Người đã viết: "Hỡi Đông
Dương đáng thương hại! Người sẽ chết mất, nếu đám thanh niên già cỗi của
Người không sớm hồi sinh." Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ ra rằng, chỉ có thể dành
độc lập dân tộc khi giác ngộ được quần chúng nhân dân, mà trước hết là thức
tỉnh, giác ngộ thanh niên, hướng cuộc đấu tranh của họ đi đúng quỹ đạo của cách
mạng vô sản, từ đó thức tỉnh dân tộc. Tư tưởng này, trước đó nhà yêu nước Phan
Bội Châu cũng đã đề xướng và thực hiện, nhưng con đường mà nhà cách mạng
tiền bối hướng cho họ đi không phải là con đường cách mạng vô sản.
Bằng các hoạt động tích cực và hiệu quả, Hội Việt Nam cách mạng thanh
niên đã nhanh chóng phát triển thành một lực lượng chính trị độc lập, giác ngộ
được nhiều người yêu nước đi theo đường lối của Nguyễn Ái Quốc, góp phần
đưa phong trào công - nông phát triển. Hội Việt Nam cách mạng thanh niên trở
thành tiền thân của Đảng Cộng sản Việt Nam. Được tin tưởng và được đào tạo,
giáo dục, thanh niên thực sự đã trở thành lực lượng quan trọng trong sự nghiệp
đấu tranh giải phóng dân tộc, trở thành đội ngũ dự bị của Đảng Cộng sản Việt
Nam.
Chủ tịch Hồ Chí Minh cũng sớm thấy được sức mạnh của tuổi trẻ trong sự
nghiệp xây dựng đất nước. Ngay trong ngày khai trường đầu tiên của nước Việt
Nam dân chủ cộng hoà, tháng 9 năm 1945, Hồ Chí Minh đã tin tưởng gửi gắm
vào thế hệ trẻ, rằng tương lai của non sông Việt Nam phụ thuộc “một phần lớn ở
công học tập của các em”.
Tháng 8 năm 1947, Người lại khẳng định: "Thanh niên là người chủ tương
lai của nước nhà Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh một phần lớn là do


kiến thức mới, để có thể tham gia vào công cuộc xây dựng nước nhà và trước hết
phải biết đọc, biết viết chữ quốc ngữ”.

3 – Tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục thanh niên
Là một lãnh tụ vĩ đại, có tầm nhìn xa trông rộng, hơn ai hết, Người thấu
hiểu vai trò vô cùng to lớn của lực lượng thanh niên trong sự nghiệp cách mạng,
trong công cuộc bảo vệ, xây dựng, kiến thiết nước nhà.
Để phát huy vai trò và sức mạnh của tuổi trẻ thì phải tiến hành giáo dục
thanh niên một cách toàn diện và chu đáo. Hiểu sâu sắc tầm quan trọng của vấn
đề này, trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, Chủ tịch Hồ Chí
Minh đã hết sức quan tâm dìu dắt thế hệ trẻ. Ngay từ những ngày đầu bôn ba cứu
nước, để tập hợp, giáo dục và giác ngộ cách mạng cho thanh niên, Người đã lập
ra tổ chức Việt Nam Thanh niên cách mạng đồng chí hội. Trước lúc đi xa, trong
"Di chúc” thiêng liêng, Người còn ân cần căn dặn: "Đoàn viên và thanh niên ta
nói chung là tốt, mọi việc đều hăng hái xung phong, không ngại khó khăn, có chí
tiến thủ. Đảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ
thành những người thừa kế xây đựng chủ nghĩa xã hội vừa "hồng" vừa "chuyên".
Trong số những vấn đề cần giáo dục cho thanh niên, Hồ Chí Minh đặt lên
hàng đầu vấn đề giáo dục tinh thần yêu nước. Trong năm điều Người dạy thiếu
niên và nhi đồng, điều thứ nhất là: “Yêu Tổ quốc, yêu đồng bào", đối với thanh
niên, "Trước hết phải yêu Tổ quốc, yêu nhân dân. Phải có tinh thần dân tộc vững
chắc và tinh thần quốc tế đúng đắn”. Tinh thần yêu nước là vốn quý, là sức
mạnh to lớn giúp dân tộc ta đứng vững trước những thử thách nghiệt ngã trong
lịch sử. Nó được hun đúc từ bao đời và đã trở thành sức mạnh Việt Nam, biểu 8

tượng Việt Nam. Ngày nay, trong thời đại Hồ Chí Minh, hơn bao giờ hết, tinh
thần ấy cần được đề cao và khơi dậy một cách mạnh mẽ để đưa chúng ta vượt

Để trở thành những con người phát triển hài hoà và toàn diện, con đường
duy nhất của thanh niên là không ngừng ra sức phấn đấu, rèn luyện, học tập trên
tất cả các lĩnh vực, "phải ra sức học tập chính trị, kỹ thuật, văn hoá, phải thấm
nhuần tư tưởng xã hội chủ nghĩa". Điều đó có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, nhất
là trong điều kiện toàn cầu hoá và sự bùng nổ của cách mạng khoa học - công
nghệ hiện đại. Thanh niên Việt Nam phải biết vươn lên làm chủ những công
nghệ tiên tiến nhất, để rút ngắn khoảng cách với những quốc gia phát triển. Thực
tế cho thấy, rất nhiều thanh niên đã và đang xứng đáng với lời dạy đó của Người.
Những thắng lợi vẻ vang của tuổi trẻ Việt Nam trong các cuộc thi quốc tế, trong
học tập, sản xuất và kinh doanh,… đã chứng minh vai trò và năng lực của các thế
hệ thanh niên trong công cuộc xây dựng đất nước. Tuy nhiên, tuổi trẻ ngày nay
cần phải làm được nhiều hơn thế, cần phải tiếp tục phấn đấu và rèn luyện. Trên
nhiều lĩnh vực, chúng ta còn tụt hậu, có khoảng cách quá xa so với các nước phát
triển trong khu vực và trên thế giới. Nhiệm vụ của thanh niên là phải góp phần
thu hẹp, san bằng khoảng cách đó. Hồ Chí Minh đặc biệt chú trọng việc giáo dục
đạo đức cách mạng cho thế hệ trẻ. Người chỉ rõ: "Thanh niên phải luôn luôn rèn
luyện đạo đức cách mạng. Đạo đức cách mạng có thể tóm tắt trong mấy điểm:
 Trung thành: Trọn đời trung thành với sự nghiệp cách mạng, với Tổ quốc,
với Đảng, với giai cấp.
 Dũng cảm: Không sợ khổ, không sợ khó, thực hiện: "Đâu cần thanh niên
có, việc gì khó thanh niên làm", "gian khổ thì đi trước, hưởng thụ sau mọi
người". 10

 Khiêm tốn: Không nên tự cho mình là tài giỏi, không khoe công, không tự
phụ.
Theo Chủ tịch Hồ Chí Minh: "Thanh niên cần phải có tinh thần và gan dạ
sáng tạo, cần phải có chí khí hăng hái và tinh thần tiến lên, vượt mọi khó khăn,

lợi nhất để giáo dục thanh niên trên mọi phương diện. Nhà trường là nơi tuổi trẻ
tiếp thu những tri thức, những kinh nghiệm để chuẩn bị bước vào đời, trau dồi
đạo đức ý chí, luyện rèn những phẩm chất cần thiết cho một tương lai tươi sáng.
Trong Đời sống mới, Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh vai trò của nhà trường trong
chế độ mới: "Cốt nhất là phải dạy học trò biết yêu nước, thương nòi, phải dạy
cho họ ý chí tự lập tự cường, quyết không chịu thua kém ai, quyết không chịu
làm nô lệ"
Bên cạnh trường học, tổ chức Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh
cũng có vai trò quan trọng đối với việc giáo dục, bồi dưỡng thanh niên. Đoàn
Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh là một tổ chức cách mạng do chính Hồ Chủ
tịch và Đảng Cộng sản Việt Nam sáng lập, rèn luyện, là đội ngũ của những
người thanh niên Việt Nam ưu tú. Trong suốt quá trình cách mạng Việt Nam,
Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh đã có những đóng góp to lớn vào sự
nghiệp cách mạng của dân tộc. Đây vừa là tổ chức, vừa là môi trường cho người
thanh niên yêu nước rèn luyện và cống hiến. Để phát huy vai trò của tuổi trẻ, Hồ
Chí Minh căn dặn: "Trung ương Đoàn cần phải tăng cường hơn nữa việc giáo
dục tinh thần yêu nước, giác ngộ giai cấp và đạo đức cách mạng cho đoàn viên
và thanh niên". Trong bối cảnh ngày nay, lời nhắc nhủ đó của Người lại càng có
ý nghĩa hơn bao giờ hết. 12 Tin tưởng vào bản chất và sức mạnh của thanh niên nhưng phải giáo dục
họ để họ trở thành lực lượng kế tục sự nghiệp cách mạng. Theo Người, thanh
niên phải được giáo dục vừa "hồng", vừa "chuyên". Một tư tưởng hết sức ngắn
gọn nhưng cũng hết sức đầy. Bồi dưỡng thế hệ thanh niên là công việc hết sức
công phu và bền bỉ, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân.
4 – Giáo dục đạo đức cách mạng cho thanh niên

giải phóng.

Trung với Đảng, theo Người là phải giáo dục cho thanh niên có được
những đức tính trung thực, ngay thẳng, không tà dâm, không làm việc bậy.
Ngoài lợi ích của Đảng không có lợi ích riêng. Lúc được giao việc thì bất kỳ to
nhỏ đều ra sức làm cẩn thận, có hiệu quả, và phải biết làm việc có lợi, tránh việc
có hại cho Đảng. Đó là những nội dung hết sức sinh động, cụ thể vừa là thước
đo, vừa là chỉ dẫn không chỉ riêng đối với thanh niên, mà còn cho tất cả những ai
tự nguyện chiến đấu dưới ngọn cờ của Tổ quốc, của Đảng.
"Những người Cộng sản chúng ta không được một phút nào quên được lý
tưởng cao cả của mình là phấn đấu cho tổ quốc hoàn toàn độc lập, cho chủ
nghĩa xã hội hoàn toàn thắng lợi trên đất nước ta và trên toàn thế giới". Người
chỉ rõ, giáo dục lý tưởng cho thế hệ trẻ tức là phải dạy cho họ biết yêu nước
thương nòi, biết tự lực tự cường, không chịu thua kém ai; làm cho thế hệ trẻ có
nhận thức đúng đắn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở
Việt Nam; xây dựng niềm tin ở tương lai của đất nước, tin tưởng vào sự lãnh đạo
của Đảng; giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin Người căn dặn: "Xây dựng chủ
nghĩa xã hội phải có máy móc, có kỹ thuật, có văn hoá thanh niên phải học và 14

học cho giỏi". Hồ Chí Minh yêu cầu nhà trường trong khi giảng dạy phải coi
trọng các môn khoa học tự nhiên, khoa học xã hội, các môn kỹ thuật để có kiến
thức toàn diện tham gia vào sự nghiệp xây dựng nước nhà. Phải giáo dục thế hệ
trẻ tình yêu lao động, quý trọng người lao động, có thái độ trân trọng đối với
người lao động.
5 - Phương pháp giáo dục thanh niên trong tư tưởng Hồ Chí Minh
Người cho rằng, học phải đi đôi với hành, giáo dục gắn liền với xã hội.
Học để hành, để phục vụ cuộc sống. Người phê phán lối học vẹt. Học phải có

sinh hoạt uỷ mị. Chống kiêu ngạo, giả dối khoe khoang". "Thanh niên phải có
đức, có tài. Có tài mà không có đức ví như một anh làm kinh tế tài chính rất giỏi
nhưng lại đi đến thụt két thì chẳng những không làm được gì ích lợi cho xã hội
mà còn có hại cho xã hội nữa. Nếu có đức mà không có tài ví như ông bụt không
làm hại gì, nhưng cũng không lợi ích gì cho người".
Trong việc “trồng người”, Hồ Chí Minh cho rằng: “Lấy gương người tốt,
việc tốt để hằng ngày giáo dục lẫn nhau là một trong những cách tốt nhất để xây
dựng Đảng, xây dựng các tổ chức cách mạng, xây dựng con người mới, cuộc
sống mới” Để động viên khuyến khích những việc làm tốt của thanh niên, người
đã gửi hàng ngàn huy hiệu, viết và trả lời hàng ngàn bức thư, tiếp hàng ngàn
thanh, thiếu nhi tiêu biểu cho những gương người tốt việc tốt. Đó là các anh
hùng, dũng sĩ ngoài mặt trận, những tấm gương cứu bạn, hành động dũng cảm, 16

đến những việc làm tốt như chăm sóc trâu bò của hợp tác xã, nhặt được của rơi
trả lại Đồng thời, Người còn nhắc nhở thanh niên luôn luôn trân trọng, lắng
nghe, tìm hiểu, suy ngẫm các gương tốt, ý hay của nhân dân. Người nói: “Dân
rất thông minh. Quần chúng kinh nghiệm, sáng kiến rất nhiều. Chỉ cần mình có
biết học hay biết lợi dụng mà thôi”

Để giáo dục thanh niên trở thành những con người có ích cho xã hội, Hồ
Chí Minh còn đòi hỏi những người lớn tuổi phải là tấm gương và có trách nhiệm
dìu dắt, giúp đỡ thanh niên: “Các đồng chí già là rất quý, là gương bền bỉ đấu
tranh, dìu dắt, bồi dưỡng, đào tạo thêm đồng chí trẻ. Đồng chí già phải giúp đỡ
cho đồng chí trẻ tiến bộ”. Người nhắc nhở cán bộ Đoàn cần nêu cao tấm gương

tác thanh niên thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa” do đồng chí Triệu Thắng
– Chủ tịch Hội CCB phường – báo cáo viên cấp quận báo cáo bài với sự tham
gia của hơn 57 bạn là UV.BCH Đoàn phường, thành viên Ủy ban Hội phường,
BCH – BCN các chi đoàn và chi hội và đoàn viên nồng cốt phường.
- Ban chấp hành Đoàn phường đã hướng dẫn các chi đoàn tiến hành sinh hoạt
chủ điểm bên cạnh tiếp tục thực hiện cuộc vận động “Tuổi trẻ Việt Nam - Học
tập và làm theo lời Bác” với nhiều hình thức như: tổ chức đọc và tìm hiểu nội
dung về những mẫu chuyện về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh thông qua việc
thực hành tiết kiệm trong sinh hoạt và trong chỉ tiêu (chi đoàn tiểu học Trần
Quốc Toản, mầm non Sơn Ca, chi đoàn Kp 01 – 11, chi đoàn cơ quan, quân sự);
chi đoàn trường THCS Gò Vấp tổ chức giới thiệu mỗi tuần một câu chuyện về
“Bác Hồ kính yêu” dành cho đoàn viên giáo viên trong chi đoàn. 18

- Tham gia học lớp học chuyên đề về tư tưởng Hồ Chí Minh “Nâng cao ý thức
trách nhiệm, hết lòng, hết sức phụng sự tổ quốc, phục vụ nhân dân” gắn liền với
kỷ niệm 40 năm thực hiện theo Di chúc của Bác Hồ và xem phim “Đừng đốt”
tại nhà thiếu nhi quận. Tổ chức nói chuyện chuyên đề về ngày Quốc khánh 2/9
với sự báo cáo viên của đồng chí Triệu Thắng là Chủ tịch Hội CCB phường,
buổi nói chuyện diễn ra sôi nổi và hào hứng và sau buổi nói chuyện nhiều bài
cảm nhận gởi về phường nói về những suy nghĩ, tình cảm của mình về tổ quốc
mến yêu.
- Tủ sách lý luận chính trị và nghiệp vụ công tác thanh niên đựơc tiếp tục đầu tư
mở rộng đầu sách và các tài liệu tham khảo khác số lượng đầu sách được tăng
cường khoảng 150 đầu sách. Đồng thời luân chuyển tư liệu đến các Chi Đoàn và
Đoàn viên như: Thông tin trong Đoàn, Lửa xanh, tuần tin Gia Định nhất là bài
nói chuyện của Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết với thanh niên thành phố để
sử dụng trong các buổi sinh hoạt chi đoàn giúp cho các buổi họp sinh động và

văn hóa quận Gò Vấp với sự tham gia của 25 bạn đoàn viên và tham dự các phần
thi như: trò chơi vận động, thời trang, văn nghệ, trò chơi lớn và đồng chí Vương
Ngọc Linh – Bí thư chi đoàn khu phố 1 được tuyên dương “Thanh niên làm theo
lời Bác”.
- Tiếp thục thực hiện chủ đề năm “Thực hiện nếp sống văn minh đô thị”
Đoàn phường vận động đoàn viên, hội viên thực hiện đám cưới văn minh đã vận
động được 01 cặp đoàn viên thực hiện. Đồng thời, vận động đoàn viên, hội viên
tiếp tục thực hiện văn hoá trong giao tiếp như việc thực hiện “Nụ cười công
chức” của chi đoàn cơ quan, chi đoàn trường học và quân sự đạt kết quả cao
được nhân dân tin tưởng và khen ngợi.
- Công tác vận động cảm hóa thanh niên chậm tiến, thanh niên đang quản
lý tại địa phương theo Nghị định 163/CP và thanh niên có biểu hiện phạm pháp
cũng được quan tâm như phối hợp với các ban ngành đoàn thể phường và cấp ủy 20

khu phố làm tốt tiếp nhận thanh niên sau cai nghiện hồi gia tại địa phương tạo
môi trường lành mạnh thân thiện đề sớm hòa nhập cộng đồng, kết quả 11 thanh
niên đều có chuyển biến tốt trong đó 05 thanh niên ra sinh hoạt với các chi đoàn.

3 – Nhận định
Công tác giáo dục của Đoàn được tập trung chỉ đạo từ cấp ủy Đảng, Ban
thường vụ Quận Đoàn và từ đó thu được những kết quả khả quan, nhất là sự
chuyển biến tích cực trong giáo dục chính trị tư tưởng góp phần nâng cao nhận
thức cũng cố niềm tin, bồi dưỡng lý týởng cách mạng cho thế hệ trẻ. Ðiểm nổi
bật trong công tác giáo dục trong nãm qua là sự xác ðịnh ðúng ðắn vị trí của
công tác giáo dục chính trị và chỉ ðạo có hiệu quả việc học tập, quán triệt các
Nghị quyết của Ðảng, Ðoàn các chýõng trình chính trị của Đoàn. Công tác giáo
dục truyền thống được tiếp tục triển khai sâu rộng, sáng tạo với các hoạt động về

bằng, dân chủ, văn minh. Tài liệu tham khảo:
- Giáo trình Tư Tưởng Hồ Chí Minh – NXB Đại học QG Hà Nội 2010
- Tài liệu học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh – Trường DDH Kinh Tế TP.
HCM năm 2004.
- Tạp chí Thanh niên Việt Nam.
- Tư liệu từ Internet.
- Tư liệu hoạt động thanh niên của Phường 7 Quận Gò Vấp năm 2009.
- Đề cương bài giảng Tư Tưởng Hồ Chí Minh của trường ĐHCN TP.HCM. 22