Mục lục
LỜI MỞ ĐẦU.............................................................................................3
NỘI DUNG.................................................................................................4
I – Lý luận chung về hòa giải vụ án dân sự.............................................4
1. Khái niệm hòa giải vụ án dân sự (VADS)......................................4
2. Phạm vi hòa giải VADS..................................................................4
3. Thành phần và thủ tục hòa giải.......................................................7
a. Thành phần phiên hòa giải..........................................................7
b. Thủ tục tiến hành hòa giải...........................................................8
4. Quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự..................9
II - Thực trạng và định hướng hoàn thiện pháp luật về hòa giải vụ án
dân sự trong BLTTDS.....................................................................................10
1. Ưu điểm của những quy định pháp luật về hòa giải trong BLTTDS
.....................................................................................................................10
a. Những vụ án dân sự không được hòa giải, những vụ án dân sự
không tiến hành hòa giải được................................................................10
b. Thành phần phiên hòa giải........................................................11
c. Thủ tục Hòa giải........................................................................12
2. Một số ý kiến về sự hạn chế của các quy định pháp luật về hòa giải
và định hướng hoàn thiện pháp luật trong tố tụng dân sự...........................13
a. Về nguyên tắc tiến hành hòa giải..............................................13
b. Về hình thức tiến hành hòa giải................................................13
c. Về thành phần phiên tòa............................................................14
d. Về tiến hành hòa giải ở cấp phúc thẩm.....................................15
KẾT LUẬN...............................................................................................16
Tài liệu tham khảo:................................................................................17
2
LỜI MỞ ĐẦU
Hòa giải là một chế định rất quan trọng trong TTDS. Hòa giải là hoạt
động do Tòa án tiến hành nhằm giúp đỡ các đương sự thỏa thuận với nhau về
việc giải quyết vụ án dân sự. Việc hòa giải thường có ý nghĩa hết sức quan trọng

gọi là hòa giải VADS. Hòa giải vụ án dân sự là hoạt động tố tụng do tòa án tiến
hành nhằm giúp đỡ các đương sự thỏa thuận với nhau về giải quyết vụ án dân sự.
Cơ sở của hòa giản VADS là quyền tự định đoạt của các đương sự. Để
giải quyết vụ án dân sự bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, tòa án
không chỉ xét xử mà còn hòa giải vụ án dân sự. Điều 10 Bộ luật Tố tụng Dân sự
(BLTTDS) quy định, tòa án có trách nhiệm tiến hành hòa giải và tạo điều kiện
thuận lợi để các đương sự thỏa thuận với nhau về việc giải quyết vụ án dân sự
theo quy định của Bộ luật này
Hoạt động hòa giải được tiến hành trước khi xét xử sơ thẩm VADS. Tuy
vậy, theo các điều 220, 270 BLTTDS thì tại phiên tòa sơ thẩm, phúc thẩm, tòa
án cũng hỏi các đương sự có thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết VADS
không? Nếu các đương sự thỏa thuận được với nhau về việc giải quyết VADS
thì toán án ra quyết định công nhận sự thỏa thuận của các đương sự, Như vậy,
việc hòa giải trước khi xét xử sơ thẩm là thủ tục bắt buộc, trừ những việc không
hòa giải được hoặc pháp luật quy định không được hòa giải. Quy định này xuất
phát từ tầm quan trọng của hòa giải. Nếu hòa giải thành cũng có nghĩa là tòa án
đã hoàn thành việc giải quyết vụ án mà không cần mở phiên tòa.
2. Phạm vi hòa giải VADS
Tại khoản 1 Điều 180 BLTTDS quy định trách nhiệm hòa giải của tòa án:
“Trong thời hạn chuẩn bị xét xử sơ thẩm vụ án, Toà án tiến hành hoà giải để các
đương sự thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ án, trừ những vụ án không
được hoà giải hoặc không tiến hành hoà giải được quy định tại Điều 181 và Điều
4
182 của Bộ luật này”. Do vậy, hòa giải tiến hành với việc giải quyết hầu hết
VADS, trừ những trường hợp không hòa giải được hoặc pháp luật quy định
không được hòa giải. Theo Điều 181 LTTDS, tòa án không hòa giải đối với
những yêu cầu đòi bồi thường gây thiệt hại đến tài sản của nhà nước; những
VADS phát sinh từ giao dịch trái pháp luật hoặc trái đạo đức xã hội.
Đối với yêu cầu đòi bồi thường gây thiệt hại đến tài sản của Nhà nước, tòa
án không tiến hành hòa giải vì tài sản của Nhà nước thuộc sở hữu toàn dân. Bất

xã hội, thì Toà án vẫn phải tiến hành hoà giải để các đương sự thoả thuận với
nhau về việc giải quyết hậu quả của giao dịch vô hiệu đó.
Về nguyên tắc, tòa án phải hòa giải vụ án dân sự trước khi đưa vụ án ra
xét xử sơ thẩm. Tuy vậy, theo quy định tại Điều 182 BLTTDS đối với những vụ
án không tiến hành hòa giải được thì Tòa án quyết định đưa vụ án ra xét xử.
Những vụ án không tiến hành hòa giải được bao gồm:
- Bị đơn đã được Toà án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai mà vẫn cố tình
vắng mặt.
- Đương sự không thể tham gia hoà giải được vì có lý do chính đáng.
- Đương sự là vợ hoặc chồng trong vụ án ly hôn là người mất năng lực
hành vi dân sự.
Trong trường hợp bị đơn đã được Toà án triệu tập hợp lệ đến lần thứ hai
mà vẫn cố tình vắng mặt, thì theo hướng dẫn tại tiểu mục 3 mục II Nghị quyết
02/2005/NQ-HĐTP Toà án lập biên bản về việc không tiến hành hoà giải được
do bị đơn vắng mặt và ra quyết định đưa vụ án ra xét xử theo thủ tục chung.
Trong trường hợp tại phiên toà bị đơn có yêu cầu Toà án hoãn phiên toà để tiến
hành hoà giải, thì Toà án không chấp nhận, nhưng cần tạo điều kiện cho các bên
thoả thuận với nhau về việc giải quyết vụ án.
Đối với hai trường hợp còn lại, tòa án phải lập biên bản không hòa giải
được , nêu rõ lý do để lưu vào hồ sợ vụ án, sau đó đưa vụ án ra xét xử tại phiên
tòa.
6