tiểu luận
Định hớng hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh
chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
Hà Nội - 10/2010
mục lục
Trang
Mở đầu 1
Chơng 1: cơ sở lý luận định hớng hoàn thiện pháp
luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại,
tố cáo về đất đai
3
1.1. Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai và vai trò
của giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
3
1.2. Quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp khiếu nại, tố
cáo về đất đai hiện hành và quan điểm hoàn thiện
4
1.3. Quan điểm của Đảng, Nhà nớc ta về tranh chấp, khiếu nại,
tố cáo về đất đai
7
Chơng 2: Thực trạng pháp luật về giải quyết tranh
chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai hiện nay
và định hớng hoàn thiện
8
2.1. Thực trạng giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất
đai hiện nay
8
2.2. Định hớng hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp,
khiếu nại, tố cáo về đất đai
14
Kết luận 18

cấp nhìn chung còn yếu. Đặc biệt tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về
việc quản lý và sử dụng đất đai có xu hớng tăng. Việc giải quyết tranh chấp,
khiếu nại, tố cáo thiếu hiệu quả
Những yếu kém trong công tác quản lý và sử dụng đất nói chung
cũng nh những yếu kém trong giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất
đai nói riêng có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân rất quan
trọng từ sự hạn chế, bất cập của chính sách, pháp luật đất đai.
Để nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất đai không thể thiếu cơ
chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai hoàn thiện và hiệu quả.
Để nhằm khắc phục những bất cập trong quy định pháp luật về giải quyết
tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai hiện nay, cần thiết phải xây dựng và
hoàn thiện pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Nhận thức tầm quan trọng của việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại,
tó cáo về đất đai trong quản lý nhà nớc về đất đai, tiểu luận đi vào đề tài:
"nh hng hon thin phỏp lut v gii quyt tranh chp, khiu ni,
t cỏo v t ai ".
Đề tài đợc giải quyết trong giới hạn của một tiểu luận môn học. Vì
thế đề tài không thể đi sâu vào nghiên cứu lịch sử và quá trình phát triển
của vấn đề, đề tài chỉ dừng lại ở việc định hớng hoàn thiện quy định pháp
luật về giải quyết tranh chấp khiếu nại, tố cáo về đất đai từ thực trạng của
quy định pháp luật hiện hành (Luật đất đai 1993 đợc sửa đổi, bổ sung năm
1998 và năm 2001). Tiểu luận có giá trị tham khảo trong nghiên cứu, học
tập của học viên.
Nội dung của tiểu luận gồm 2 chơng:
Chơng 1: Cơ sở lý luận định hớng hoàn thiện pháp luật về giải quyết
tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Chơng 2: Thực trạng pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại,
tố cáo về đất đai hiện nay và định hớng hoàn thiện.
Chơng 1
Cơ sở lý luận định hớng hoàn thiện pháp luật về

hợp pháp luật đem lại lòng tin của nhân dân vào pháp luật. Thông qua đó
tuyên truyền giáo dục chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nớc, nâng cao
ý thức pháp luật của nhân dân trong việc chấp hành pháp luật đất đai. Từ đó
phát huy tinh thần đoàn kết tơng trợ trong cộng đồng dân c, giữ gìn và phát
huy truyền thống, đạo lý của ngời Việt Nam.
Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai kịp thời, công
minh sẽ làm giảm tình hình khiếu nại, tranh chấp đất đai, tạo sự ổn định xã
hội, phát triển sản xuất, kinh doanh, bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội.
Giải quyết tốt tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai là một nhân tố
quan trọng, quyết định hiệu quả của quản lý nhà nớc về đất đai. Giải quyết
tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai là một nội dung quan trọng trong
nội dung quản lý nhà nớc về đất đai. Vì thế giải quyết tốt tranh chấp, khiếu
nại, tố cáo về đất đai tạo điều kiện cho hoạt động quản lý nhà nớc về đất
đai đạt hiệu quả cao.
Giải quyết hiệu quả tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai đặc biệt
đối với các khiếu kiện tập thể đông ngời, lâu ngày còn có ý nghĩa ngăn
ngừa tình huống phát sinh "điểm nóng" chính trị xã hội - hiện tợng vốn rất
nhạy cảm hiện nay.
1.2. Quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố
cáo về đất đai hiện hành và quan điểm hoàn thiện
Cơ sở pháp lý của việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về
đất đai hiện hành đợc quy định ở các văn bản luật sau: Hiến pháp 1992 đợc
sửa đổi, bổ sung năm2001; Luật đất đai năm 1993 đợc sửa đổi, bổ sung
năm 1998 và năm 2001; Luật khiếu nại, tố cáo năm 1998; Luật hình sự năm
1999; Pháp lệnh xử lý vi phạm hành chính năm 2002; Pháp lệnh thủ tục giải
quyết các vụ án hành chính năm 1996 đã đợc sửa đổi bổ sung năm 1999;
Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở năm 1998
Quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp về đất đai:
Khuyến khích việc hòa giải các tranh chấp đất đai trong nhân dân
tại khoản 1, Điều 38 Luật đất đai năm 1998 đã đợc sửa đổi, bổ sung năm

Quy định pháp luật về khiếu nại, tố cáo về đất đai
Hành vi khiếu nại, tố cáo về đất đai là một trong những loại việc
thuộc phạm vi của khiếu nại, tố cáo theo quy định của luật khiếu nại, tố
cáo. Vì vậy cơ sở pháp lý của việc khiếu nại, tố cáo về đất đai đợc quy định
ở luật khiếu nại, tố cáo năm 1998. Quyền khiếu nại, tố cáo đợc quy định tại
Điều 1 Luật khiếu nại, tố cáo cụ thể nh sau: "Công dân, cơ quan, tổ chức có
quyền khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan
hành chính nhà nớc, của ngời có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà
nớc khi có căn cứ cho rằng quyết định, hành vi đó là trái pháp luật, xâm
phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình". "Công dân có quyền tố cáo với cơ
quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền về hành vi trái pháp luật của bất cứ cơ
quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của
Nhà nớc, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức".
Các quan điểm về cơ chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về
đất đai hiện nay
Hiện nay tất cả các nhà khoa học nghiên cứu về pháp luật ở nớc ta
đều cho rằng thực trạng giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai ở
nớc ta là yếu kém cần phải tăng cờng. Tuy nhiên về vấn đề này còn có
những ý kiến khác nhau, tựu trung lại có hai quan điểm sau:
Quan điểm thứ nhất: Cần phải nâng cao hiệu quả giải quyết tranh
chấp khiếu nại, tố cáo về đất đai, tuy nhiên để nâng cao hiệu quả giải quyết
tranh chấp, khiếu nại tố cáo về đất đai hiện nay thì không nhất thiết phải
sửa đổi quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất
đai mà chỉ cần hoàn thiện những yếu tố cấu thành cơ chế giải quyết tranh
chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai mà thôi. Cụ thể là phải hoàn thiện một số
chế định pháp luật về đất đai nh chế độ sử dụng đất, vấn đề tài chính về đất
đai cũng nh hoàn thiện chất lợng hoạt động của các cơ quan quản lý nhà
nớc về đất đai và đặc biệt là hệ thống cơ quan giải quyết tranh chấp, khiếu
nại, tố cáo về đất đai.
Quan điểm thứ hai (quan điểm này chiếm số đông): Cần phải hoàn

đai hiện nay
2.1.1. Những điều kiện chính trị - xã hội tác động đến việc giải
quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai hiện nay
Chế độ sở hữu đất đai từ chế độ nhiều hình thức sở hữu trớc đây
chuyển sang chế độ sở hữu toàn dân, do vậy yếu tố lịch sử cũng dẫn đến
nhiều khó khăn trong việc quản lý nhà nớc về đất đai, trong đó có việc cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Về phía ngời sử dụng đất lại xem nhẹ
về mặt chứng th pháp lý về đất đai của mình, yếu tố này ảnh hởng đến việc
giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Từ nền kinh tế kế hoạch tập trung chuyển sang nền kinh tế thị trờng
với việc quy định không cho ngời sử dụng đất đợc quyền chuyển nhợng
quyền sử dụng đất (Luật đất đai 1987) chuyển sang việc cho phép ngời sử
dụng đất đợc quyền chuyển nhợng quyền sử dụng đất (Luật đất đai 1993)
làm cho giá trị quyền sử dụng đất tăng lên dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện
Chính sách pháp luật về đất đai của ta còn nhiều hạn chế, bất cập,
thể hiện ở những khía cạnh sau: Phân loại đất, quy định hạn mức đất ở cha
rõ ràng, cụ thể; chính sách tài chính về đất đai có nhiều bất cập, cha phù
hợp thực tiễn, những yếu tố này dẫn đến tình trạng khiếu kiện nhiều và gây
trở ngại cho việc giải quyết tranh chấp, khiếu kiện về đất đai.
Trình độ hiểu biết pháp luật của đại bộ phận nhân dân cha cao trong
khi đó năng lực cán bộ làm công tác giải quyết tranh chấp còn hạn chế, ph-
ơng tiện kỹ thuật, nghiệpvụ lạc hậu cha đáp ứng yêu cầu giải quyết tranh
chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Đặc biệt cơ chế giải quyết tranh chấp khiếu nại, tố cáo về đất đai
hiện hành có nhiều bất cập dẫn đến hiệu quả giải quyết tranh chấp, khiếu
nại, tố cáo về đất đai cha cao.
Quá trình phát triển của pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu
nại, tố cáo về đất đai từ luật đất đai 1987 đến nay
Luật đất đai năm 1987 quy định đất đai thuộc sở hữu toàn dân, do
Nhà nớc thống nhất quản lý. Quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp,

có giá trị nuôi trồng thủy sản.
- Tranh chấp giữa địa phơng đợc nhà nớc giao lại đất để quản lý sau
khi nhà nớc quai đê lấn biển với ngời sử dụng đất đó do các đơn vị thi công
lấn biển đã tự quyền giao không đúng quy định.
- Tranh chấp về địa giới hành chính cấp xã có liên quan đến các khu
vực đất canh tác gắn với các khu dân c nông thôn.
- Tranh chấp đất đờng đi, ngõ xóm, ranh giới đất ở, đất vờn, đất sản
xuất thuộc quyền sử dụng của các hộ gia đình.
Những dạng khiếu kiện chủ yếu bao gồm:
- Đòi lại đất khi thực hiện chủ trơng "nhờng cơm, sẻ áo" ở các tỉnh
phía Nam thời kỳ 1975 - 1980 mà hiện nay ngời đợc nhờng đất chuyển nh-
ợng quyền sử dụng đất để thu lợi.
- Đòi lại đất đã đa vào các hợp tác xã, tập đoàn sản xuất ở các tỉnh
phía Nam thời kỳ 1980 - 1990 nhng sau đó ruộng đất đã đợc giao khoán
cho các hộ khác.
- Đòi lại đất mà nhà nớc đã giao cho các đơn vị lực lợng vũ trang,
lâm trờng, nay một số đơn vị sử dụng không đúng mục đích, sử dụng đất
công để làm kinh tế gia đình
- Chủ cũ đòi lại ruộng đất để cho ngời khác mợn, nay ngời mợn lại
đem bán
- Chủ cũ đòi lại đất hơng hỏa trớc đây nhờ ngời khác trông coi, nay
ngời đợc nhờ trông coi lại coi nh của mình.
- Đòi lại đất có nhà ở thuộc khu vực đô thị do Nhà nớc quản lý trong
quá trình cải tạo công thơng nghiệp nhng không làm đúng thủ tục hồ sơ tr-
ng dụng, trng mua
- Không đồng ý với giá bồi thờng khi Nhà nớc thu hồi đất để xây
dựng các công trình công cộng.
- Đòi lại nhà, đất của các cơ sở tôn giáo.
Những thành tựu đạt đợc và những tồn tại trong giải quyết tranh
chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai

dẫn đến tranh chấp, khiếu kiện kéo dài, phức tạp, gây ảnh hởng đến an ninh
trật tự, an toàn xã hội, đình trệ đến sản xuất kinh doanh Sở dĩ có sự tồn tại
trên là do nhiều nguyên nhân, trong đó có thể nêu ra những nguyên nhân
chủ yếu sau:
Thứ nhất: Do điều kiện lịch sử về đất đai cũng nh những điều kiện
về xã hội tác động mà việc tranh chấp, khiếu kiện ngày càng nhiều với tính
chất phức tạp. Tranh chấp, khiếu kiện, tố cáo về đất đai thờng dai dẳng,
nhân dân ta có câu: "Nhất hộ hôn, nhì điền thổ, vạn cổ tri thù".
Thứ hai: Do chính sách, pháp luật về đất đai của Nhà nớc ta còn
nhiều bất cập,cha phù hợp với thực tiễn vốn rất sinh động.
Thứ ba: Hệ thống cơ quan quản lý nhà nớc cũng nh của cơ quan có
thẩm quyền giải quyết tranh chấp, khiếu nại hiện nay còn nhiều yếu kém. Bên
cạnh đó, đội ngũ cán bộ chuyên trách còn thiếu về số lợng, yếu về chuyên
môn nghiệp vụ, đặc biệt là đã có một bộ phận không nhỏ cán bộ tha hóa,
biến chất lợi dụng chức vụ, quyền hạn, kẽ hở của chính sách, pháp luật để
trục lợi, vi phạm pháp luật về quản lý, sử dụng đất đai.
Thứ t: Nguyên nhân chủ yếu, cốt lõi dẫn đến sự tồn tại trên là do
chúng ta cha có cơ chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
phù hợp. Đây là nguyên nhân mà chúng ta cần khắc phục, đặc biệt là việc
xây dựng pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai.
Sự bất cập, cha phù hợp thể hiện ở những điểm sau:
Thứ nhất, pháp luật không quy định thủ tục hòa giải tại UBND cấp
xã là thủ tục bắt vuộc, do đó việc hòa giải tại UBND cấp xã bị xem nhẹ, từ
đó số vụ tranh chấp đất đai mà cơ quan UBND và TAND phải thụ lý giải
quyết nhiều.
Thứ hai, pháp luật quy định những tranh chấp quyền sử dụng đất mà
ngời sử dụng không có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất thuộc thẩm
quyền UBND, tranh chấp quyền sử dụng mà ngời sử dụng có giấy chứng
nhận quyền sử dụng thuộc thẩm quyền của TAND. Trên thực tế việc cấp
giấy chứng nhận quyền sử dụng đất còn rất hạn chế, đặc biệt đối với đất

tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
Hệ thống cơ quan quản lý hành chính nhà nớc và hệ thống cơ quan
Tòa án, Viện kiểm sát trong giai đoạn hiện nay đã từng bớc đợc kiện toàn.
Đặc biệt theo quy định của pháp luật, Viện kiểm sát hiện nay không thực
hiện chức năng kiểm sát chung (chức năng kiểm sát văn bản quy phạm
pháp luật và kiểm sát việc tuân theo pháp luật) mà chỉ thực hiện chức năng
kiểm sát các hoạt động t pháp. Cơ quan Tòa án nhân dân với sự ra đời của
Tòa hành chính trong thời gian qua đã từng bớc đợc kiện toàn.
Hệ thống pháp luật trong đó có các ngành luật về tố tụng ngày càng
đợc hoan thiện, đáp ứng đợc yêu cầu đòi hỏi của đời sống xã hội trong lĩnh
vực điều chỉnh quan hệ xã hội cũng nh chức năng bảo vệ pháp luật.
Kỹ thuật vật chất nói chung và những phơng tiện kỹ thuật - nghiệp
vụ phục vụ cho công tác quản lý cũng nh công tác điều tra, xét xử, giải
quyết các tranh chấp, khiếu kiện về đất đai ngày càng đợc kiện toàn.
2.2.2. Quan điểm của Đảng, Nhà nớc về hoàn thiện pháp luật về
giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai
Quan điểm của Đảng, Nhà nớc ta về hoàn thiện quy định pháp luật
về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai đợc thể hiện trong nghị
quyết Hội nghị Trung ơng VII khóa IX về "Tiếp tục đổi mới chính sách,
pháp luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa
đất nớc" và dự án luật đất đai sửa đổi trình Quốc hội khóa XI kỳ họp thứ ba.
Thứ nhất, tăng cờng hòa giải về các tranh chấp đất đai. Coi việc hòa
giải là phơng thức giải quyết tranh chấp đất đai, mọi tranh chấp về đất đai
buộc phải qua thủ tục hòa giải tại ủy ban nhân dân cấp xã.
Thứ hai, đổi mới cách giải quyết tranh chấp đất đai, khiếu nại của
công dân về đất đai theo hớng đa hệ thống tòa án nhân dân nhập cuộc, giảm
bớt áp lực của bộ máy hành chính nhà nớc nói chung và lên Trung ơng nói
riêng. Nhà nớc quy định thời hiệu và thời hạn giải quyết các khiếu nại,
không để kéo dài. ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ơng là
cấp giải quyết cuối cùng các khiếu nại về đất đai trong phạm vi, thẩm

hành chính
Giải quyết các tranh chấp đất đai có liên quan đến địa giới hành chính
về cơ bản nên giữ nh quy định của pháp luật hiện hành.
2.2.3.4. Giải quyết khiếu nại về đất đai
Nhà nớc phải quy định thời hiệu và thời hạn giải quyết các khiếu
nại, có cơ chế giải quyết khiếu nại nhằm làm giảm bớt áp lực đối với cơ
quan hành chính nhà nớc nói chung và cơ quan hành chính nhà nớc ở Trung
ơng. Trình tự giải quyết theo hớng sau: Tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có
khiếu nại phải gửi đơn đến cơ quan nhà nớc đã ra quyết định hành chính
hoặc hành vi hành chính bị khiếu nại.
Cơ quan hành chính đã ra quyết định hành chính hoặc hành vi hành
chính bị khiếu nại có trách nhiệm giải quyết lần đầu.
Trờng hợp đơng sự không đồng ý với quyết định giải quyết lần đầu thì
có quyền khiếu nại lên cơ quan cấp trên trực tiếp của cơ quan đã ra quyết định
giải quyết lần đầu. Riêng đối với các khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết
của ủy ban nhân dân cấp tỉnh nên chỉ có thủ tục giải quyết lần đầu.
Trờng hợp đơng sự không đồng ý với quyết định giải quyết khiếu
nại của cơ quan cấp trên trực tiếp hoặc không đồng ý với quyết định giải
quyết lần đầu của ủy ban nhân dân cấp tỉnh thì có quyền khởi kiện đến Tòa
án theo thủ tục tố tụng hành chính.
2.2.3.5. Việc giải quyết tố cáo về đất đai
Việc giải quyết các tố cáo về đất đai đợc thực hiện theo pháp luật tố
cáo.
2.2.4. Kiến nghị
Để quy định pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về
đất đai cũng nh cơ chế giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai đạt
hiệu quả cao cần tiến hành hoàn thiện một số vấn đề sau:
Thứ nhất, hoàn thiện đồng bộ chính sách, pháp luật về đất đai, trong
đó có pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai. Bên
cạnh đó phải tiến hành rà soát sửa đổi các quy định của một số văn bản luật

Trớc nhu cầu đòi hỏi đó, việc tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật
về đất đai nói chung và pháp luật về giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo
về đất đai nói riêng là yêu cầu tất yếu.
Thực hiện yêu cầu này, Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung -
ơng Đảng khóa IX đã ra nghị quyết về "Tiếp tục đổi mới chính sách, pháp
luật về đất đai trong thời kỳ đẩy mạnh CNH, HĐH đất nớc". Chính phủ đã
trình Quốc hội khóa XI, kỳ họp thứ 3 về dự án luật đất đai sửa đổi, hiện đang
tiếp tục lấy ý kiến để tu chỉnh trình Quốc hội thông qua trong thời gian tới.
Với sự quyết tâm của Đảng, Nhà nớc và toàn dân trong xây dựng pháp
luật đáp ứng thời kỳ đổi mới đất nớc, hy vọng Quốc hội nớc ta sẽ thể hiện trí
tuệ của mình ban hành Luật đất đai sửa đổi đáp ứng nhu cầu quan hệ xã hội về
đất đai, đáp ứng nhu cầu hoàn thiện, nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp,
khiếu nại, tố cáo đất đai, đáp ứng nhiệm vụ thực hiện CNH, HĐH đất nớc.
danh mục tài liệu tham khảo
1. Hiến pháp nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 (đã đợc
sửa đổi, bổ sung năm 2001), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002.
2. Luật đất đai năm 1993 (đã đợc sửa đổi, bổ sung năm 1998 và năm
2001), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001.
3. Luật khiếu nại, tố cáo, ngày 2-12-1998, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội,
2000.
4. Bộ luật dân sự của nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Nxb
Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001.
5. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án dân sự năm 1989.
6. Pháp lệnh thủ tục giải quyết các vụ án hành chính năm 1996 (đã đợc
sửa đổi, bổ sung năm 1999).
7. Pháp lệnh về tổ chức và hoạt động hòa giải ở cơ sở ngày 25-12-1998,
Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2002.
8. Nghị quyết số 26-NQ/TW, Hội nghị lần thứ bảy Ban chấp hành Trung -
ơng khóa IX, Tiếp tục đổi mới chính sách, pháp luật về đất đai trong
thời kỳ đẩymạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nớc.