Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
Tiết 1,2 ÔN TẬP VỀ VĂN MIÊU TẢ.
A. Mục tiêu bài học: Học xong bài này HS cần đạt được :
1. Kiến thức:
Củng cố kiến thức về văn miêu tả
2. Kĩ năng.
- Rèn kỹ năng làm bài văn miêu tả.
3. Thái độ:
- Có ý thức quan sát, nhận xét, liên tưởng, tưởng tựơng khi làm văn miêu tả.
B . Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện :
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức về văn miêu tả.
C . Tổ chức các hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Thế nào là văn miêu tả.
? Khi làm văn miêu tả cần có
những năng lực gì.
? Để làm văn miêu tả cần phải
làm như thế nào?
? Bài văn miêu tả có bố cục
mấy phần? Mỗi phần có nhiệm
vụ gì?
I.Tìm hiểu chung về văn miêu tả
1 Văn miêu tả là gì ?
- Văn miêu tả là loại văn nhằm giúp người
đọc hình dung những đặc điểm tính chất nổi
bật của một sự vật, sự việc , con người,
phong cảnh …làm cho chúng như hiện lên

Bài 4: ( trang 29 SGK)
Tả quang cảnh buổi sáng trên quê hương
em.
- Mặt trời (mâm lửa, mâm vàng) lòng đỏ quả
trứng thiên nhiên.
- Bầu trời (lồng bàn khổng lồ, nửa quả cầu
xanh) bầu trời sáng trong và mát mẻ như
khuôn mặt em bé sau giấc ngủ dài, chiếc bát
thuỷ tinh, tấm kính lau.
- Hàng cây bức tường thành cao vút, cô gái
nghiêng mình, hàng quân danh dự.
- Núi đồi bát úp, cua kềnh, mâm xôi.
- Những ngôi nhà; viên gạch, bao diêm, trạm
gác
Bài 5: (trang 29 SGK)
Tả cảnh dòng sông
- Bầu trời - ánh nắng- không gian - thời gian
tả
- Dòng sông nào ? ở đâu…?
- Mặt sông
- Hai bên bờ sông
- Điểm nổi bật của dòng sông
Bài 1(T /7 sbt)
a) Cảnh sắc mùa thu
c) những chiếc lá vàng rải rác bay theo gió
d) vầng trăng tròn sáng như gương
b) Không chọn
A vì đó là bầu trời của mùa hè
B vì đó là khí hậu của mùa đông
D vì đó là đặc điểm của mùa xuân

? Ngôi kể đó có tác dụng gì?
? Tóm tắt ngắn gọn nội dung truyện?
Gọi 2-3 HS tóm tắt truyện
HS khác nhận xét ,bổ xung
GVkhái quát lại nội dung văn bản
* Tóm tắt tác phẩm.
1/ Bài học đường đời đầu tiên
Cách đọc:
+ Đ1: Đọc với giọng hào hứng,kiêu
hãnh ,to ,nhấn mạnh tính từ ,động từ
miêu tả.
+ Đ2: Chú ý giọng đối thoại: Thay đổi
giọng đọc phù hợp
+ Đ3: Đọc giọng chậm buồn,sâu lắng
và có phần bi thương.
- Ngôi kể thứ nhất. Dế mèn tự xưng
tôi,kể chuyện mình. Cách lựa chọn ngôi
kể làm tăng tác dụng của biện pháp
nhân hoá,làm cho câu chuyện trở nên
thân mật,gần gũi,đáng tin cậy đối với
người đọc.
3
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
? Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải chịu hậu
quả là gì?
? Qua đoạn trích em thấy nhân vật DM
không có nét tính cách nào sau đây?
GV nhắc lại cách đọc.

thoại, diễn biến tâm lý của nhân vật
người anh qua các chăng chính.
- Ngôi kể thứ nhất .
*Tóm tắt.
- Chuyện về hai anh em Mèo – Kiều
Phương.
-Anh trai bực vì em gái hay nghịch bẩn,
bừa bãi .
- Bí mật học vẽ, mầm tài hoa hội hoạ
của mèo được bất ngờ phát hiện .
- Tâm trạng và thái độ của người anh
trước thái độ ấy.
- Em gái thành công, cả nhà mừng vui,
người anh gượng đi xem triển lãm tranh
của người em.
- Đứng trước bức tranh của Kiều
Phương, người anh hối hận vô cùng.
4, Vượt Thác.
4
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
? Nêu yêu cầu khi đọc văn bản ?
2 Học sinh đọc văn bản GV nhận xét .
? Bài văn tả cảnh gì.
? Ca ngợi cái gì ? ca ngợi ai?
? Biện pháp nghệ thuật đặc sắc của đoạn
trích là gì?
- Ngôi kể thứ 3
- Cách đọc:
+ Đ1: Đọc giọng chậm, êm .
+ Đ2: Đọc nhanh hơn giọng hồi hộp

* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Muốn miêu tả cảnh chính xác
ta phải làm gì?
? Bố cục bài văn tả cảnh gồm
mấy phần?
? Nhiệm vụ từng phần là gì?
? Muốn tả người ta phải làm
gì?
? Bố cục bài văn tả người gồm
mấy phần?
? Nhiệm vụ từng
phần là gì?
I. Hệ thống kiến thức cơ bản
1./ Phương pháp tả cảnh.
- Muốn tả cảnh cần:
+ Xác định đối tượng cần tả.
+ Quan sát lựa chọn chi tiết tiêu biểu + Trình bày
theo thứ tự
- Bố cục : 3 phần
+ Mở bài: giới thiệu cảnh được tả
+ Thân bài: Tả chi tiết theo trình tự hợp lý
+ Kết bài: Phát biểu cảm tưởng về cảnh.
* Bài tập:
2/ Phương pháp tả người.
- Muốn tả người cần:
+ Xác định đối tượng cần tả.
+ Quan sát ,lựa chọn chi tiết tiêu biểu + Trình bày
theo thứ tự

- Góc trái sân ,góc phải ,ở giưã sân…
- Trống vào lớp
- Cảm xúc khi vào lớp.
Bài tập 2: Chi tiết nào không cần thiết đưa vào dàn ý
tả một cây hoa trong dịp tết đến, xuân về.
A. Giới thiệu cây hoa mà em định tả
B. Cây đó được em quan sát ở đâu
C. Giải thích kỹ về nguồn gốc của cây hoa đó
D. Lần lượt tả vẻ đẹp của cây hoa theo thứ tự
Đ. Nêu nhận xét và suy nghĩ về vẻ đẹp của cây hoa.
Bài tập 3: Tả em bé.
- Khuôn mặt: Tròn xoe,bụ bẫm.
- Cái miệng :cười toe toét,răng sún
- Tóc lơ thơ
-Môi đỏ chon chót
- Hai bàn tay: mũm mĩm
- Gịong nói: ngọng, chưa sõi
D. Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà ôn tập lại các kiến thức về văn tả cảnh, văn tả người.
7
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
Tiết 7,8 ÔN TẬP VỀ CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ
A. Mục tiêu bài học
Qua bài này Hs cần đạt được:
1. Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về phép so sánh, nhân hóa, các kiểu so sánh, nhân hóa.
- Tác dụng của phép so sánh, nhân hóa.
2. Kĩ năng.
- Nhận biết và phân tích được giá trị của phép tu từ so sánh, nhân hóa.
3. Thái độ:

việc miêu tả vật, sự việc được cụ thể sinh động
hấp dẫn.,vừa có tác dụng biểu hiện tư tưởng tình
cảm sâu sắc.
- Đối với miêu tả sự vật, sự việc: so sánh tạo
hình ảnh cụ thể, sinh động.
- Đối với việc thể hiện tư tưởng , tình cảm
người viết : Tạo lối nói hàm súc.
8
Ngày soạn:
Ngày dạy :
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
? Nhân hóa là gì? Đặt một câu có
sử dụng phép tu từ nhân hóa.
? Nêu các kiểu nhân hóa.
Học sinh tìm 4 phép so sánh.
Lớp nhận xét bổ sung.
Học sinh trình bày hình ảnh so
sánh em thích
Học sinh đọc bài tập trao đổi
Tìm phép so sánh.
Cả lớp nhận xét bổ sung.
Giáo viên chốt
2.Nhân hoá:
- Nhân hoá là gọi hoặc tả con vật, cây cối, đồ
vật bằng những từ ngữ vốn dùng để gọi hoặc tả
con người, làm cho thế giới loài vật,cây cối, đồ
vật trở nên gần gũi với con người, biểu thị
được những suy nghĩ ,tình cảm của con người.
*Ví dụ: Trâu ơi, ta bảo trâu này.
- Có 3 kiểu nhân hoá:

b) Rắn như thép ngang bằng
Vững như đồng
Đội ngũ cao như núi, dài như sông
→ ngang bằng
9
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
c) Đẹp như hoa hồng → ngang bằng
Cứng hơn sắt thép → không ngang bằng
D. Hướng dẫn các hoạt động nối tiếp:
- Về nhà nắm chắc kiến thức về so sánh, nhân hóa.
- Chuẩn bị bài ẩn dụ, hoán dụ.
10
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
Tiết 9,10: ÔN TẬP VỀ CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ( tiếp theo)
A. Mục tiêu bài học
Qua bài này Hs cần đạt được:
1. Kiến thức:
- Củng cố kiến thức về phép ẩn dụ, hoán dụ, các kiểu ẩn dụ, hoán dụ
- Tác dụng của phép ẩn dụ, hoán dụ
2. Kĩ năng.
- Nhận biết và phân tích được giá trị của phép tu từ ẩn dụ, hoán dụ
3. Thái độ:
- Có ý thức vận dụng phép ẩn dụ, hoán dụ trong khi nói và viết, đặc biệt trong
các bài viết văn.
B. Chuẩn bị
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập
C. Tổ chức các hoạt động của giáo viên và học sinh.
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài

Ngày dạy :
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6
? Có những kiểu hoán dụ nào.
? So sánh ẩn dụ và hoán dụ.
? Tìm các ẩn dụ? Nêu lên nét tương
đồng giữa các sự vật ,hiện tượng
được so sánh ngầm vói nhau ?
? Phân tích gí trị của phép tu từ
hoán dụ trong câu thơ sau
Học sinh thi tìm nhanh phép nhân
hoá
nhằm làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự
diễn đạt.
*Ví dụ: Áo chàm đưa buổi phân li.
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay.
- Các kiểu hoán dụ thường gặp:
+Lấy một bộ phận để gọi toàn thể.
+Lấy vật chứa đựng để gọi vật bị chứa đựng.
+Lấy dấu hiệu của sự vật để gọi sự vật.
+Lấy cái cụ thể để gọi cái trừu tượng.
3. So sánh sự giống nhau, khác nhau giữa
Ẩn dụ và hoán dụ:
- Giống nhau: Đều gọi tên sự vật, hiện tượng
này bằng tên của sự vật, hiện tượng khác
- Khác nhau:
+ Gữa hai sự vật, hiện tượng trong phép ẩn dụ
có quan hệ tương đồng.
+Gữa hai sự vật, hiện tượng trong phép hoán
dụ có quan hệ gần gũi (tương cận
II. Luyện tập.

- Củng cố kiến thức về các TPC của câu
2. Kĩ năng:
- Luyện tập sử dụng các TPC trong câu
3. Thái độ:
- Biết sử dụng câu hợp lí khi nói cũng như khi viết.
B . Chuẩn bị về phương pháp, phương tiện :
- Giáo viên: Nghiên cứu tài liệu, soạn bài.
- Học sinh: Ôn tập kiến thức về
C . Tổ chức các hoạt động dạy - học:
* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
Học sinh nhắc lại kiến thức cơ
bản.
Giáo viên chốt lại kiến thức
I. Hệ thống kiến thức cơ bản
1. Các TPC: Chủ ngữ - vị ngữ là những thành
phần bắt buộc phải có mặt để câu có cấu tạo hoàn
chỉnh và diễn đạt được ý trọn vẹn.
2. Khi nói TPC bắt buộc phải có mặt là nói về
mặt kết cấu NP của câu, tách rời hoàn cảnh nói
năng cụ thể.
Nếu đặt trong hoàn cảnh nói năng cụ thể thì có
khi TPC có thể lược bỏ, còn TPP thì không
Ví dụ:- Anh về hôm nào?
- Tôi về hôm qua
- Hôm qua (lược bỏ CN - VN)
2. Thành phần chủ ngữ
a) Đặc điểm

CN(đại từ) - VN (cụm ĐT)
+ Những cái vuốt /cứ cứng dần
CN- cụm DT VN -2 cụm TT
+Đôi càng tôi /mẫm bóng
CN - cụm DT VN - TT
+ Tôi /co cẳng…
CN - đại từ VN - 2 cụm ĐT
+ Những ngọn cỏ /gẫy rạp, y như
CN - cụm DT VN - cụm ĐT
Bài 2: (trang 94)
a) Trong giờ kiểm tra, em đã cho bạn mượn bút
b) Bạn ấy rất chăm chỉ
c) Bà đỗ Trần là người huyện Đông Triều.
* BT bổ sung
Bài 1: Xác định CN - VN và nêu cấu tạo
Giời chớm hè. Cây cối um tùm. Cả làng thơm.
Cây hoa lan nở trắng muốt. Hoa dẻ từng chùm
mảnh dẻ. Hoa móng rồng bụ bẫm thơm như mùi
mít chín ở góc vườn ông Tuyên. Ong vàng, ong
vò vẽ, ong mật đánh lộn nhau để hút mật ở hoa.
Chúng đuổi cả bướm. Bướm hiền lành bỏ chỗ lao
xao. Từng đàn rủ nhau lặng lẽ bay đi.
+ Giời/ chớm hè
DT 1cụm ĐT
+ Cây cối/ um tùm
1 DT 1 TT
+ Cả làng / thơm
1 cụm DT 1 TT
15
Giáo án ôn tập hè Ngữ văn 6

* Hoạt động 1: Kiểm tra bài cũ.(Lồng trong bài)
* Hoạt động 2: Giới thiệu bài
* Hoạt động 3: Bài mới.
Hoạt động của thầy và trò Nội dung cần đạt
? Nêu công dụng của dấu chấm
than.
? Dấu phẩy dùng để làm gì.
? Làm bt trong sgk.
GV: Bảng phụ
? Điền dấu chấm vào đoạn văn sao
cho phù hợp.
I. Hệ thống kiến thức cơ bản.
1. Dấu câu: dấu chấm, dấu chấm hỏi, dấu chấm
than.
- Dấu chấm câu TT
- Dấu chấm hỏi câu nghi vấn
- Dấu chấm than câu CK và câu cảm
2. Dấu phẩy
- Ngăn cách các từ ngữ có cùng chức vụ ngữ
pháp
- Ngăn cách thành phần phụ với CN - VN
- Ngăn cách giữa các vế trong câu
- Ngăn cách thành phần chú thích
II. Luyện tập.
Bài 1 - 2- 3- 4- 5 Trang 152
Bài 1- 2- 3- 4 Trang 159
Bài 2 Điền dấu chấm thích hợp vào đoạn văn
Mưa đã ngớt trời rạng dần mấy con chào mào từ
hốc cây nào đó bay ra hót râm ran mưa tạnh phía
đông một mảng trời trong vắt mặt trời ló ra, chói