Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
PHẦN A: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
“Tiên học lễ, hậu học văn” luôn là điều mà nền giáo dục dân tộc ở mọi
thời đại luôn quan tâm. Bàn về vấn đề này, Bác Hồ đã từng nói: Có tài mà
không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng
khó. Chúng tôi nghĩ rằng, một thân cây khỏe mạnh phải bắt đầu từ một hạt
giống tốt và một mảnh đất thích hợp. Cũng như vậy, một nhân cách đẹp khởi
đầu từ một ý thức vững vàng và một môi trường lành mạnh.
Xuất phát từ điều đó chúng tôi nhận thÊy, trong hoạt động giáo dục
ngoài việc giáo viên giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức của nhân loại thì hoạt
động chủ nhiệm lớp cũng là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng. Khác với hoạt
động dạy học, hoạt động chủ nhiệm lớp mang tính giáo dục đạo đức, tác
phong, tinh thần tập thể đoàn kết nhằm đạt tới sự phát triển toàn diện nhân
cách cho học sinh và góp phần quan trọng vào "sự nghiệp trồng người".
Thực tế đã chứng minh, sự thành đạt của một thế hệ cũng như sự hưng
thịnh của đất nước đều phụ thuộc vào kết quả vào hoạt động giáo dục đặc biệt
là với thời đại ngày nay thời đại hội nhập kinh tế, thời đại công nghệ thông
tin phát triển nhanh như vũ bão thì giáo dục lại càng trở nên cấp thiết. Vậy
làm thế nào để người chủ tương lai và đất nước có cả đức lẫn tài? Làm thế
nào để sự nghiệp trồng người mang lại kết quả cao? Đây chính là trách nhiệm
chung của toàn xã hội và tất cả những những người đang tham gia làm công
tác giáo dục, đặc biệt là giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp - người trực
tiếp và thường xuyên tiếp xúc, gần gũi với các em học sinh, người luôn ở bên
cạnh để giải đáp những khó khăn thắc mắc cho các em và là người mà các em
luôn kính trọng, yêu quý và được các em xem như là người cha, người mẹ thứ
hai của mình.
Làm công tác giáo viên chủ nhiệm khá nhiều năm, tôi luôn tìm mọi
biện pháp để gần gũi, thân thiện động viên giúp đỡ học sinh trong việc rèn
1
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
luyện đạo đức, tác phong cũng như lối sống và đã mang lại sự thức tỉnh cho

thông qua mạng lưới giáo viên chủ nhiệm. Giáo viên chủ nhiệm được Hiệu
trưởng lựa chọn từ những giáo viên có kinh nghiệm giáo dục, có uy tín với học
sinh, được Hội đồng giáo dục nhà trường nhất trí phân công phụ trách những lớp
học xác định.
Trong nhà trường, giáo viên chủ nhiệm lớp là người thay mặt Ban giám
hiệu, thay mặt nhà trường chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục toàn diện của
một lớp học sinh, một tập thể, một đơn vị hành chính của một trường học. Giáo
viên chủ nhiệm thường là giáo viên giảng dạy một môn học đồng thời là người
phụ trách, tổ chức, điều khiển mọi hoạt động của lớp, là nhân vật trung tâm, là
linh hồn của lớp.
Xuất phát từ vị trí, vai trò của giáo viên chủ nhiệm tôi nhân thấy rằng bất
kì ai tham gia làm công tác chủ nhiệm cũng có một mong muốn làm thế nào để
học sinh của mình đạt được kết quả cao trong cả hai mặt trí dục lẫn đức dục. Do
vậy khi được phân công chủ nhiệm bất kỳ giáo viên nào cũng vậy sẽ đầu tư hết
khả năng, trí tuệ vào công tác giáo dục học sinh của mình với mong muốn để
ngày sau các em trở thành người có đủ đức - đủ tài để sắp xếp hành trang bước
vào đời.
Từ những mong ước đó đã thôi thúc giáo viên chủ nhiệm không ngừng
tìm tòi các biện pháp, tập trung mọi thời gian để xây dựng, giáo dục ý thức thực
hiện nề nếp tác phong của học sinh một cách tự giác, xây dựng tập thể lớp tự
quản tốt. Đặc biệt, ở lứa tuổi của học sinh bậc THPT tôi thiết nghĩ các em cần
thiết phải phát huy hết khả năng tự quản, phát huy trách nhiệm của bản thân
trong mọi công việc trên tinh thần dân chủ. Do đó, tôi luôn tôn trọng, tin tưởng
3
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
vào giáo dục cho các em ý thức tự giác, tích cực phê bình và tự phê bình. Kích
thích tính tự trọng và tình đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau cùng tiến bộ ở mọi học
sinh.
Để xây dựng tập thể lớp tự quản tốt lúc đầu tôi gặp không ít những khó
khăn, vất vả vì lớp tôi phụ trách là học sinh lớp 10 đầu cấp, các em nằm rải rác ở

trong giao tiếp với thầy cô, như 15

phút đầu giờ còn ồn, lộn xộn, ý thức
trong giờ học bộ môn chưa cao, nhiều học sinh nói tự do, trong giờ sinh
hoạt tập thể đầu tuần chưa tự giác, chưa nghiêm túc, trong các giờ học có
nhiều học sinh vi phạm, chưa có ý thức học bài, không có tinh thần xây
dựng tập thể.… Đội ngũ cán sự lớp còn nhiều lúng túng, các em chưa biết
cách quản lý lớp khi không có giáo viên chủ nhiệm. Do vậy, trong 2 tuần
của tháng 8 và đầu tháng 9 lớp luôn bị xếp ở tốp cuối trong bảng xếp loại
thi đua của trường. Từ thực trạng trên, tôi luôn suy nghĩ, trăn trở để nhanh
chóng tìm ra giải pháp nhằm đáp ứng kịp thời yêu cầu giáo dục hiện tại và
lâu dài cho lớp, cho trường.
III. GIẢI PHÁP VÀ TỔ CHỨC THỰC HIỆN
1. Giải pháp thực hiện
1.1. Những yêu cầu đối với người giáo viên chủ nhiệm
Với vị trí, chức năng và tầm quan trọng của công tác chủ nhiệm lớp, người
giáo viên chủ nhiệm lớp cần đáp ứng một số yêu cầu cơ bản sau:
- Giáo viên chủ nhiệm trước hết phải là những giáo viên có trình độ
chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm vững vàng: Có năng lực tổ chức, quản lý, là
cố vấn thường xuyên và tích cực nhằm xây dựng tập thể lớp không ngừng phát
triển vững mạnh và toàn diện. Muốn vậy, giáo viên chủ nhiệm lớp phải nắm
vững lý luận giáo dục, đặc biệt là các phương pháp và kĩ năng tổ chức quản lý,
kĩ năng giáo dục, kĩ năng giao tiếp sư phạm
- Giáo viên chủ nhiệm phải là người thầy gương mẫu, có phẩm chất nhân
cách tốt đẹp, là tấm gương sáng về đạo đức, lối sống, tư thế, tác phong, làm mẫu
người lý tưởng cho tâm hồn các em
- Giáo viên chủ nhiệm là người nhiệt tình, yêu nghề tha thiết, có tình
thương yêu học sinh, luôn độ lượng và khoan dung, công bằng với mọi học sinh,
5
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]

6
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
- GVCN nêu mục đích, yêu cầu và ý nghĩa của việc tổ chức, xây dựng lớp
tự quản có liên quan trực tiếp đến trách nhiệm và quyền lợi của học sinh.
- GVCN giới thiệu cho học sinh cơ cấu tổ chức lớp, các mối quan hệ và
cơ chế hoạt động tự quản của tập thể lớp.
- Đối với lớp đầu cấp, GVCN có thể căn cứ vào kết quả thăm dò, tìm hiểu
bước đầu, hoặc động viên tinh thần xung phong, hoặc tạm thời chỉ định
đội ngũ cán sự tự quản của lớp.
- Sau khi lựa chọn đội ngũ cán sự lớp GVCN giao nhiệm vụ, chức năng cụ
thể cho từng đối tượng. Tổ chức bồi dưỡng nội dung, phương pháp cho
các em.
- Tổ chức cho lớp thảo luận, xây dựng kế hoạch năm học để các em xác
định được mục tiêu phấn đấu.
* Giai đoạn thể nghiệm trong hoạt động thực tế
Trong giai đoạn này, phải tạo mọi điều kiện để đội ngũ cán bộ lớp, tổ phát
huy được vai trò chủ thể, thực hiện được các chức năng, nhiệm vụ của mình
trong các hoạt động. GVCN luôn giữ vai trò cố vấn, giúp học sinh định hướng
vào nền nếp kỉ luật tự giác, nền nếp tự quản, tạo bầu không khí thực sự dân
chủ cho lớp, tránh sự áp đặt.
- Những hoạt động thực tế có thể tạo điều kiện cho học sinh tự quản là:
+ Tự quản 15 phút đầu giờ: Tổ trưởng, nhóm trưởng tập trung các tổ viên,
kiểm tra việc chuẩn bị bài ở nhà, xem các bài tập, bài làm được thầy cô giáo
yêu cầu, đủ hay thiếu, lí do? Tổ trưởng yêu cầu các tổ viên tự kiểm tra lẫn
nhau. Kết quả sẽ được ghi vào sổ theo dõi của tổ.
+ Tự quản các giờ học trên lớp: Giữ trật tự và tham gia phát biểu xây dựng
bài. Lớp trưởng, tổ trưởng kịp thời nhắc nhở các bạn vi phạm, thông qua đó
chấm điểm thi đua các tổ và cá nhân
+ Tự quản giờ trống giáo viên: Vì một lý do nào đó mà giáo viên bộ môn
vắng mặt, lớp vẫn phải giữ gìn kỉ luật trật tự để không làm ảnh hưởng đến

* Tổ trưởng: 04 học sinh
* Nhóm trưởng: (mỗi bàn 1 học sinh)
8
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
Đây là những hạt nhân giúp giáo viên chủ nhiệm điều hành lớp trong phạm
vi quyền hạn của lớp. Do vậy, tôi đã rất tập trung, chú ý để lựa chọn đúng những
em có năng lực, có tinh thần trách nhiệm cao, gương mẫu, trung thực.
2.2. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cán sự lớp
* Sơ đồ bộ máy tổ chức lớp

* Chức năng, nhiệm vụ của đội ngũ cán sự lớp
Giáo viên chủ nhiệm phải xác định và giao nhiệm vụ cụ thể, phù hợp với
năng lực của từng em để các em nắm được và thực hiện tốt các chức năng,
nhiệm vụ, từ đó để nhắc nhở, đôn đốc các bạn cùng thực hiện. Cụ thể:
- Em Nguyễn Thị Dung A - lớp trưởng:
Phụ trách chung, theo dõi chung về mọi mặt của lớp, đấu mối với cô chủ
nhiệm để nắm bắt các nội dung thi đua và cách đánh giá các bạn theo tổ. Chịu
trách nhiệm trước giáo viên chủ nhiệm điều hành, quản lý toàn bộ các hoạt động
Lớp trưởng Bí thư CĐThư kí lớp
Lớp phó HT Lớp phó văn thể Lớp phó LĐ Cờ đỏ
9
GVCN
Tổ Trưởng
Nhóm trưởng
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
của lớp. Theo dõi đôn đốc lớp chấp hành đầy đủ và nghiêm chỉnh nội quy, quy
chế, qui định của nhà trường.
Có sổ theo dõi thi đua, theo dõi 15

phút đầu giờ, trong giờ học … Cuối

tham gia lao động có kết quả cao. Giúp giáo viên chủ nhiệm triển khai, điều
hành các buổi lao động, biết phân công theo dõi, đôn đốc, tổng hợp các công tác
lao động để đánh giá vào tiết sinh hoạt cuối tuần.
- Em Nguyễn Thị Dung B – Cờ đỏ
Theo dõi, kiểm tra, đánh giá chung các mặt kỉ luật trật tự, thực hiện nội quy
của các tổ và các thành viên trong lớp. Cờ đỏ của lớp cũng có nhiệm vụ
tham gia hoạt động trực nền nếp trong đội cờ đỏ của nhà trường.
- Các tổ trưởng, nhóm trưởng:
Cùng với ban cán sự lớp, cán sự đoàn tham gia quản lý thi đua ở các tổ
theo kế hoạch của lớp. Biết động viên các bạn trong tổ, trong bàn thương yêu,
đoàn kết, gắn bó tiến tới giúp đỡ lẫn nhau trong học tập và các hoạt động khác
để làm tốt các mục tiêu thi đua theo kế hoạch của lớp đề ra, theo dõi các bạn
trong tổ, trong bàn thông qua xếp loại hàng tuần, tháng, kỳ. Nhắc nhở các thành
viên có ý thức tự giác thực hiện nội quy trường lớp.
2.3. Xây dựng tập thể lớp đoàn kết, vững mạnh, có tinh thần yêu
thương và giúp đỡ lẫn nhau.
Ngoài đội ngũ cán bộ lớp, cán bộ đoàn năng nổ, nhiệt tình, có ý thức trách
nhiệm cao, có tinh thần tự giác trong mọi hoạt động thì các thành viên còn lại
cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng lớp tự quản tốt. Do đó, đối với
học sinh, nhất là những học sinh chưa có ý thức tự giác thực hiện tốt nội quy
trường lớp, còn vi phạm nhiều thì ban cán sự lớp kết hợp với giáo viên chủ
nhiệm đôn đốc nhắc nhở kịp thời, giáo viên chủ nhiệm kết hợp cùng gia đình để
giáo dục học sinh.
11
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm luôn gần gũi yêu thương trao đổi với
học sinh để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, xu hướng, sở thích của học sinh
giúp các em nêu ra "điều muốn nói", tạo ra môi trường thân thiện để các
em thấy "Mỗi ngày đến trường là một niềm vui". Từ đó khơi gợi từng bước
và phát huy tinh thần làm chủ tập thể của học sinh.

Đã thực sự dấy lên phong trào thi đua giành nhiều điểm tốt, do đó trong học
kỳ I nhiều em từ học lực trung bình đã lên khá và từ học lực yếu đã lên trung
bình, không còn học sinh có học lực kém.
- Kết quả cụ thể:
Bảng thống kê kết quả học lực lớp 10A3 năm học 2012 - 2013
XL HL Kỳ I % Kỳ II %
Giỏi 0 HS 0 0 HS 0
Khá 0 HS 0 5 HS 12,8
Trung bình 22 HS 56,4 31 HS 79,5
Yếu 16 HS 41 3 HS 7,7
Kém 1 HS 2.6 0 0
1.3.Về lao động
Từ tổ chức xây dựng lớp tự quản tốt, lớp tôi đã đạt kết quả tốt trong các
buổi lao động đặc biệt là đối với khu vực tự quản của lớp do nhà trường
phân công.
1.4. Hoạt động đoàn
Được tiến hành song song với các hoạt động trên nhưng là hoạt động bề nổi
nên đôi khi các em còn e dè, đầu năm học các hoạt động này phải do giáo viên
chủ nhiệm chỉ định ép các em phải thực hiện song chỉ trong một thời gian đầu.
13
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
Sang học kỳ II tất cả các hoạt động trên các em đã tự giác tham gia rất nhiệt tình
và có ý thức trách nhiệm cao đã đạt được những kết quả khả quan như: Đạt giải
kéo co, đạt giải cầu lông nam …
Đa số các em tự giác tham gia viết bài trong các cuộc thi do Đoàn TNCS
Hồ Chí Minh tổ chức.
1.5. Về hoạt động sinh hoạt lớp
Tôi thực sự yên tâm về ý thức tự quản của lớp và các sinh hoạt đầu tuần; 15
phút đầu giờ hoặc sinh hoạt cuối tuần, ngay cả khi tôi có mặt tại lớp. Vì hiện nay
đội ngũ cán sự lớp đã hoàn toàn tự quản các buổi, các giờ sinh hoạt trong lớp,

Để có được những kết quả như trên là do những nguyên nhân sau:
14
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
- Bản thân giáo viên chủ nhiệm luôn nhiệt tình, linh động với công việc,
công bằng với học sinh, khen thưởng và phê bình kịp thời.
- Xử lý khéo léo các tình huống đột xuất xảy ra, liên hệ với cha mẹ học
sinh để giải quyết nhanh chóng có hiệu quả.
- Luôn có lòng vị tha đối với các em, bỏ qua những lỗi lầm để tạo niềm tin
và tạo cơ hội tiến bộ .
Ví dụ:
(1) Học sinh Dung lớp trưởng (vi phạm):
Mặc dù là 1 cán sự lớp rất năng nổ, nhiệt tình có trách nhiệm và rất có
uy trong công tác lãnh đạo, tổ chức. Nhưng khi vi phạm thì cũng như các bạn
học sinh khác tôi cũng yêu cầu viết bản tường trình, bản cam kết, mời phụ
huynh đến trao đổi, nhắc nhở phê bình, nhất là trong khi nhắc nhở phê bình
trước lớp tôi phân tích để em nhận thấy cái đúng, cái sai, quan trọng hơn cả
tôi khẳng định trước lớp rằng "Mặc dù bạn Dung có vi phạm như vậy nhưng
cô vẫn tin tưởng ở bạn Dung, không mất lòng tin ở bạn Dung". Chính sự tin
tưởng đó của tôi mà em Dung đã tiến bộ, chức vụ lớp trưởng tôi vẫn để em
Dung tiếp tục phụ trách. Sau lần vi phạm đó em Dung đã trưởng thành hơn và
không còn vi phạm nữa.
(2) Học sinh Đinh Văn Tuấn - Đỗ Thành Sơn.
Ở đầu năm và trong nửa đầu học kỳ I hai học sinh này liên tục vi phạm
nội quy, nề nếp, tác phong, nói năng tự do. Sau một thời gian tôi theo dõi nhắc
nhở thì 2 em đã tiến bộ hơn, và trong cuối học kỳ I không còn vi phạm nữa, tự
giác tham gia các hoạt động trong trường lớp. Kết quả đánh giá xếp loại học kỳ I
tôi đã nhận xét, công bố trong buổi sơ kết kỳ I trước lớp là nâng hạnh kiểm của
2 học sinh này từ TB lên khá làm 2 em rất xúc động và sang học kỳ II hai học
sinh này rất tiến bộ giáo viên chủ nhiệm không phải nhắc nhở.
(3) Học sinh Nguyễn Hữu Trọng

cho tập thể lớp mình chủ nhiệm thực sự có ý thức tự quản tốt thì trong quan hệ
thầy - trò, trò - thầy có vai trò hết sức quan trọng trong đó đòi hỏi người giáo
viên phải gần gũi, gắn bó, linh động, phải cương quyết, đồng bộ, nhất quán và
sáng tạo, phải biết khen – chê, động viên, khuyến khích đúng đối tượng, đúng
mực, không thiên vị. Bản thân GVCN phải đánh giá rút kinh nghiệm kịp thời.
Có như vậy các em mới thật sự tin cậy vào giáo viên, tự tin phấn đầu rèn luyện
và mạnh dạn sáng tạo hơn, đoàn kết tự giác trong học tập và rèn luyện đạo đức
tác phong.
Những kết quả và việc làm trên mang tính chất bước đầu. Song, với đối
tượng học sinh lớp 10 tôi đã giúp các em bước đầu hiểu biết về một tổ chức lớp
tự quản, hiểu rõ vai trò và chức năng của từng thành viên trong tập thể lớp.
II. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT
Như chúng ta đã biết để thực hiện thành công sự nghiệp trồng người của
mình mỗi giáo viên cần phải có sự nỗ lực, kiên trì, phải biết kết hợp sử dụng các
phương pháp giáo dục phù hợp với từng đối tượng học sinh. Hay nói cách khác
nhà giáo là một con người trí tuệ, đức độ, giàu lòng nhân ái, khoan dung, có vai
trò như là người cha, người mẹ …Nếu làm được điều đó thì chắc chắn rằng mỗi
GVCN chúng ta sẽ thành công trong công tác giáo dục học sinh lớp mình phụ
trách. Song, để thành công hơn nữa trong việc giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm
cũng cần phải có sự kết hợp của giáo viên bộ môn tại lớp, của Ban giám hiệu,
Đoàn thanh niên, Ban giáo dục nề nếp và cả phụ huynh học sinh, để từ đó giáo
dục các em phát huy tinh thần, ý thức tự giác, tự quản tốt.
Mặc dù rất cố gắng nhưng ắt hẳn trong qua trình thực hiện đề tài chúng tôi
không thể tránh khỏi những sai sót, vì vậy chúng tôi mong nhận được sự đóng
17
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]
góp của quý thầy cô, bạn bè, đồng nghiệp để đề tài hoàn thiện tốt hơn nhằm áp
dụng vào công tác chủ nhiệm lớp đạt hiệu quả cao hơn.
Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn BGH nhà trường cùng các đồng
nghiệp đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi hoàn thành đề tài này.

1. Giải pháp thực hiện
1.1. Những yêu cầu đối với người giáo viên chủ nhiệm
1.2. Biện pháp tổ chức, xây dựng lớp tự quản
1.2.1. Nội dung của biện pháp
1.2.2. Triển khai biện pháp
2. Tổ chức thực hiện
2.1. Xây dựng hệ thống cán sự lớp với tinh thần tự quản, có ý thức trách nhiệm
cao với công việc
2.2. Giao nhiệm vụ cụ thể cho từng cán sự lớp
IV. KIỂM NGHIỆM.
1. Kết quả đạt được
1.1.Về đạo đức
1.2. Về học tập
1.3.Về lao động
1.4. Hoạt động đoàn
1.5. Về hoạt động sinh hoạt lớp
2. Nguyên nhân thành công
PHẦN C: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT………………………………… 17
I. KẾT LUẬN
II. NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT

20
Liên hệ: Nguyễn Văn Hùng ĐT:0946734736; Mail: [email protected]