LỜI MỞ ĐẦU
1Tính cấp thiết của đề tài
!"
#$%%&#$'()()(*+,
%(-%./01$'%&-2-
23"("(%45'678(%2'9$#$
:$;<=>(?"(@%%6>"%-
$AB/C'DE3(FGGF:$!$"9H
">('I"H4)-&>J>K(
LJ>K(H"("(I((#:$M
"H5&>J+"-N$H"(
"(% OP2(OQK :$;
<R(H%S01$T('H""(
U$"(V=BKWX'$% O>H:$"(
;:$%-"";" J>K(%
U1 $'%P;!"Y"-A
$!", U%!$K Z$)%P(
%% J>K(Y +9%-% O!$TO"
K %%[T-&((H <
($A"\)%](M#"
B^%!%6+, -'T%45&>
;_ +9Y.;N();)($1H!
:$;<;,$>(!":$;;$^"&%+,
()`%U:$;,;U1:$'%, +:$;<
%a%T%%;(;>"&U>$:$;DHb%a
:$;,U% O1H.",%:$'%,
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
%a%T8(%;(;H"("(% O $'9>$
:$;%U.>["(
Z$:$)MA)($-*H'>(1$-
JK(/=iV*H'KddJ=jX(%:$'%,M%!
=(-*H'>(1$-JK(/=i
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pqp
CHƯƠNG 1 : CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TRONG
DOANH NGHIỆP
1.1. Khái quát chung về hệ thống Kiểm soát nội bộ
1.1.1. “Kiểm soát” là gì ?
$A1?"(r% O%,R^"s%% O>
%;(t6:$;<a-%"&u:$')%-
% O(b9$&>
1.1.2. “Kiểm soát” khác kiểm tra, thanh tra như thế nào ?
?=(@$HT(^%,2;;% ON$5Q
vV 6P2XU:$'!>-%&\(o"(
% 1A%,9:$%(b9$&>fS
?"(@I$H$HT(%[ Ob2;;% ON$
5Q((>)f!$'U<R:$MaN>?"(
@-%" "(w*UU(%+;?
"(@=(^;1)((P2#(%U
% O1%!$($[U1%!$($[^%!% O>\
+:$(bVxxmX$%N'
1.1.3. Kiểm soát nội bộ
(M-%&>V`KX23"("(
$H14:$M:$):$;<`%U"P2^"s-
%`K9->T+0A^N:$;<$H
S%U"(()! +&>H:$b:$'%,
!-%fU.>[=BKW(%+,
d>[=BKWHb'$%>23"((M
:$'):$;<%+,d>[=BKW$^H;9
9(P2J)A'% k&bA'..$
quan thuế, ngân hàng… Phạm trù thứ ba đề cập đến việc tuân thủ các quy định, luật
lệ được áp dụng cho doanh nghiệp.
Kiểm soát nội bộ được thực hiện thông qua các chính sách, tiêu chuẩn và thủ
tục. Việc thiết lập và vận hành hệ thống KSNB thuộc về trách nhiệm của Hội đồng
quản trị và người quản lý. Quá trình thực hiện KSNB tại đơn vị chủ yếu là quá trình
thiết lập, thực hiện, kiểm tra và đánh giá các chính sách, tiêu chuẩn và thủ tục. Hội
đồng quản trị (nếu có) là mộ
t
nhân tố ảnh hưởng rất lớn đến hoạt động kiểm soát của
đơn vị thông qua việc tác động đến các chính sách và quan điểm kiểm soát của nhà
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
p•p
quản lý. Các nhân viên khác trong tổ chức chính là người thực hiện các thủ tục kiểm
soát hàng ngày thông qua việc tuân thủ các quy trình của hệ thống kiểm soát nội bộ.
Vì vậy khả năng, tinh thần và phẩm chất của họ quyết định rất lớn đến sự thành công
của kiểm soát nội bộ. Qua quá trình vận hành và thực hiện các thủ
t
ục kiểm soát, kiểm
toán nội bộ có trách nhiệm đánh giá hiệu quả hoạt động của hệ thống KSNB và đưa ra
các giải pháp để cải tiến những điểm yếu kém và lạc hậu tồn tại trong hệ thống.
*I#N>1=BKW"(nzv*)?"(
(-%%% OA(`K (-&,b
`K%UU23"(%(.O>$:$;>[
"=BKW@
1.1.4. Sự cần thiết và lợi ích của việc xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ
J^%!=BKWU<R:$M%[%+,U:$'(H+
%+,U:$'(H5L%+,U:$'(H:$'!-N!$
^U:$>1A23N9092-
:$)$'!%-$AH;S09"U"3;-
N0!$%,%(!$-%"$w&%U%45
%,U9:$
/W;>;H"H,-(&bk&b(b%.
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
p„p
1.1.6. Mục tiêu tổng quát của hệ thống Kiểm soát nội bộ
f%;(;3YUP"+^$=BKW`K;
>% O(b9$$Q
/*>bP;U32O<
*+^$ =BKW "H o > P " 1 >
b"HS-61>b;
/*>b";% O9$•%a%T
K$>b""H% O9$•;'%UU(>b
AUU; 0(.6-;`K
/*>b">U;% OP
*b=BKW;%;(;3Y>5>b"P
/*>b";% O%%a%T
D+^$=BKW%#'%;S(2%3Y[".
P[!>b0%-"$:$)
P
/*>b";% ON-%a%T
/*>b";% O;%aa
/*>b";% O$'PPO.
1.2. Các bộ phận cấu thành hệ thống Kiểm soát nội bộ
=("H{&Y-0:$%($'![A$
^%!.=(>'4A$!$:$;<(0
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pxGp
'9$#$!$N^%!."=(I
$'Y"($ ;!:$').
Môi trường kiểm soát bao gồm nhận thức, thái độ và hành động của nhà quản
lý đối với kiểm soát và tầm quan trọng của kiểm soát, cũng như
t
ính đồng bộ trong các
hoạt động kiểm soát của các phòng ban. Để xây dựng hệ thống kiểm soát nộ
i
bộ cho
doanh nghiệp cần tìm hiểu các nhân tố thuộc về môi trường kiểm soát :
- Triết lý và phong cách điều hành của nhà quản lý.
- Cơ cấu tổ chức và phân chia trách nhiệm.
- Sự tham gia của Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát.
- Các chính sách về nguồn nhân lực.
- Công tác kế hoạch.
- Các nhân tố bên ngoài.
1.2.1.1. Triết lý và phong cách điều hành của nhà quản lý
Triết lý quản lý thể hiện qua quan điểm và nhận thức của nhà quản lý về việc
giám sát các rủi ro trong kinh doanh; phong cách điều hành lại thể hiện qua cá tính
và cả thái độ của họ đố
i
với việc lập báo cáo tài chính và các phương pháp kế toán, sử
dụng các kênh thông tin chính thức hay không chính thức… Sự khác biệt về triết lý
quản lý và phong cách điều hành có ảnh hưởng rất lớn đến môi trường kiểm soát và
tác động đến việc thực hiện các mục tiêu của đơn vị.
K:$;<^ :$'%,%!$(M-%%+
,J)A'A2:$%(%% [:$;, M
; 0^%N'&(>[=BKW1$>$-%+,f6:$;
<{\1:$%("$:$;<!.H"
#(:$M>"-^A"
&K1:$;<U"&(-)N$
&%45.VW**X;.b=BKW;67
*+^$P2I.%,>(:$'!-)
19&>=N'&+^$P2#%,
% ,.[>(:$'!- +2D+^$P
2O<a$^&4H#%:$;<-%
&>YA"-%!$>"(
1.2.1.3. Sự tham gia của Hội đồng quản trị và Ban kiểm soát
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pxmp
|'"(S(1 ('%-^
%+, 9d%S:$;, "H"9(>(2b
:$;<1$'9($!R"(|'"(
U>(b:$'!- $Q
- c(^$AH&N
- =((H>"(9
- c()AW**
- f-&>H'%("(9%A(>M
- d4;1(N$$ˆ1"(9%A(%[
1.2.1.4. Các chính sách về nguồn nhân lực
* $S^:$M%[`KN[:$M
(H "(I >(Mb"(
-%`K9`K($[-%[#;U(.N
O*.N; 0:$M%)%•(^I
,%-%2N9(P2*.N
S(.$'&b%-.! +(" 0
"‰$A$N$'N9
K$%+,U(%IHN9)%$'9(H%-%2[
%"TU$)&b"(bU"H67
%31AUI.;'K O-$%IHN
9%+,U1 )%'$"o(•(^%-%2"H[%["Š
$)&b"(U67%%N$UAˆ
:
- Thiết lập các mục tiêu của tổ chức, phải thiết lập mục tiêu riêng của từng hoạt
động để đạt được mục tiêu chung của đơn vị. Việc xác định mục tiêu rất quan
trọng trong việc đánh giá rủi ro vì một sự kiện chỉ là rủi ro khi nó gây ảnh
hưởng xấu đến mục tiêu của tổ chức. Có những sự kiện là rủi ro đối với tổ chức
này nhưng lại là cơ hội đối với tổ chức khác.
- *9:$%%A'.S(">
'%+,&,6)$[UU
; 0^O%";3-Aok<&1>$
.O+0&ˆ>$Wc(%[.
Wc(%[UA +)"-6%%k<
1b6:$'%,^A&.%>$:$;"
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pxqp
'&(o'$[". Nhận dạng và phân tích rủi ro khiến cho các
mục tiêu không thể thực hiện được như trong các tình huống sau :
+
Các rủi ro có thể phát sinh từ môi trường hoạt động (chính trị,
t
hay
đổi môi
trường pháp lý, thị trường tiền tệ, sự cạnh tranh, sự tiến bộ kỹ thuật, các
chính sách nhà nước…) và từ trong nội bộ của doanh nghiệp (những thay đổi
trong quy chế, chính sách mở rộng thị trường, chính sách đổi mới kỹ
thuật, sự sắp xếp lại tổ chức của đơn vị, thiếu nhân sự chủ chốt, áp dụng
nguyên tắc kế toán mới…).
+ Nhân sự mới : Những nhân sự mới có thể có hiểu biết và những trọng tâm khác
về KSNB.
+ Hệ thống thông tin mới hoặc được chỉnh sửa: Những thay đổi quan trọng và
nhanh chóng trong hệ thống thông tin có thể làm thay đổi các rủi ro liên quan
nhiều hơn một trong bốn chức năng sau đây: phê duyệt, thực hiện, ghi chép nghiệp vụ
và bảo quản tài sản.
Phân chia trách nhiệm thường được đề cập đến như là sự tách biệt giữa các chức
năng
:
- Chức năng kế toán với chức năng hoạt động: bộ phận thực hiện các nghiệp vụ
không được ghi chép sổ sách kế toán, vì khi đó họ có thể thổi phồng kết quả.
- Chức năng kế toán với chức năng bảo quản tài sản: các nhân viên kế toán
không được giao nhiệm vụ giữ tài sản vì có thể tham ô tài sản và che giấu
bằng cách sửa chữa lại sổ sách.
- Người xét duyệt nghiệp vụ và chức năng bảo quản tài sản: người phê duyệt tài
sản không nên kiêm nhiệm việc giữ tài sản vì sẽ làm tăng rủi ro lạm dụng tài
sản.
Ngoài ra trong từng nghiệp vụ cụ thể cũng có những yêu cầu khác về phân
chia trách nhiệm để hạn chế gian lận và sai sót. Tuy nhiên cần chú ý rằng việc phân
chia trách nhiệm có thể b
ị
vô hiệu hóa do các nhân viên thông đồng.
1.2.3.2. Ủy quyền đúng đắn cho các nghiệp vụ và hoạt động
Tất cả các nghiệp vụ đều phải được ủy quyền cho một người chịu trách nhiệm.
Khi bất kỳ ai trong công ty cũng có thể mua hay chi dùng tài sản thì sự hỗn độn sẽ xảy
ra ngay. Có hai mức độ ủy quyền:
- Ủy quyền chung là trường hợp người quản lý ban hành các chính sách để áp
dụng cho
t
oàn đơn vị, nhân viên cấp dưới được chỉ đạo xét duyệt các nghiệp
vụ trong phạm vi giới hạn của chính sách. Các ví dụ về ủy quyền chung như
hạn mức bán chịu, bảng giá bán cố định đối với sản phẩm dịch vụ, hạn mức tồn
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
px•p
cho nhiều công dụng khác nhau.
- Tổ chức luân chuyển chứng từ phải khoa học, kịp thời. Nghĩa là chứng từ chỉ đi
qua các bộ phận có liên quan đến nghiệp vụ, và phải quy định thời gian xử lý
nhanh chóng để chuyển cho bộ phận tiếp theo.
- Sổ sách cần phải đóng chắc chắn, đánh số trang, quy định nguyên tắc ghi chép,
có chữ ký xét duyệt của người kiểm soá
t
.
- Tổ chức lưu trữ, bảo quản tài liệu kế toán khoa học, an toàn và dễ dàng truy cập.
- Các nghiệp vụ hoặc các hoạt động phải được phê chuẩn bởi một nhân viên
quản lý trong phạm vi quyền hạn cho phép.
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
px‚p
1.2.3.4. Kiểm tra độc lập
Là việc kiểm tra được tiến hành bởi cá nhân (hoặc bộ phận) khác với cá nhân
(hoặc bộ phận) thực hiện nghiệp vụ. Kiểm tra độc lập giúp giảm được các sai sót và
gian lận do sự cẩu thả hoặc thiếu năng lực của nhân viên. Mặc dù sự phân chia trách
nhiệm đã tạo ra một sự kiểm soát lẫn nhau một cách tự nhiên trong độc lập, nhưng do
hệ thống kiểm soát nội bộ thường có khuynh hướng giảm sút tính hữu hiệu, cho nên
kiểm tra độc lập vẫn phả
i
tồn tại trong các nghiệp vụ mà người quản lý xét thấy trọng
yếu và rủi ro cao.
1.2.3.5. Phân tích rà soát
Là việc so sánh giữa hai nguồn số liệu khác nhau. Tất cả mọi khác biệt đều cần
làm rõ. Ưu điểm của thủ tục này là mau chóng phát hiện các gian lận, sai sót hoặc các
biến động bất thường để kịp thời có biện pháp xử
l
ý.
Ngoài ra hoạt động kiểm soát này còn bao gồm việc xem xét lại những mục tiêu
Hệ thống thông tin trong đơn vị gồm nhiều phân hệ, trong đó hệ thống thông tin
kế toán liên quan đến mục tiêu trình bày BCTC, gồm hệ thống BCTC, là một bộ phận
quan trọng. Hệ thống thông tin kế toán xét về mặt quy trình gồm 3 bộ phận: Chứng từ,
sổ sách và báo cáo.
Chứng từ kế toán:
Đóng vai trò hết sức quan trọng trong quy trình kế toán nói riêng và trong hệ
thống kiểm soát nội bộ nói chung, thông qua ý nghĩa của nó đối với chất lượng thông
tin và việc bảo vệ tài sản:
- Sự trung thực và chính xác của thông tin trên chứng từ kế toán khi nó được ghi
chép ngay lúc nghiệp vụ phát sinh và kèm theo chữ ký xác nhận và xét duyệt
của người có trách nhiệm. Sự phù hợp thông tin liên quan đến mức độ chi tiết và
cụ thể của thông tin và tính hữu dụng của nó.
- Để bảo vệ các tài sản hiện có trong đơn vị, các chứng từ kế toán liên quan đến
tài sản phải có chữ ký của người có thẩm quyền và người tiếp nhận tài sản.
- Chứng từ kế toán còn là một phương tiện thể hiện sự ủy quyền. Để đảm bảo
sự xé
t
duyệt của người được ủy quyền đối với mọi nghiệp vụ, có thể thiết lập 1
chứng từ được đánh số liên tục cho loại nghiệp vụ đó.
- Chứng từ kế toán còn có ý nghĩa quan trọng khác là sự kiểm tra trước và sau khi
nghiệp vụ xảy ra. Trước khi nghiệp vụ xảy ra, người có thẩm quyền sẽ xem
xét chi tiết nội dung trên chứng từ để thể hiện sự xét duyệt của mình. Sau khi
nghiệp vụ xảy ra, chứng từ cung cấp đầy đủ thông tin nội dung nghiệp vụ, những
cá nhân chịu trách nhiệm và có liên quan. Chứng từ lưu lại là bằng chứng quan
trọng cho việc kiểm tra và đánh giá các thủ tục kiểm soát.
- Ngoài ra, chứng từ kế toán còn là một tài liệu pháp lý quan trọng khi cần xem
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pFGp
xét trách nhiệm của các bên.
Sổ sách kế toán:
,wJ>(I%%;(;8"(b-%(
>$:$;J.&b$"H(>A;%[$N
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pFxp
)N,$>(U7"HA>$'
=(96N>123 +U
(>("(%+,H:$%97
H 1 '$^H(%!$%6!-%
"(A$a<>%.>$:$;"(
%PH!%((-%('$I %
"$',%;>"(
*-%(US(>k&bHU% O:$
%P%[ O%+,(1H%UU^'^%!
6"$#% O;>= (H
U%+H:$>U%+6"$-![!;;K
+:$:$;<IUH%+,!^%!U;
0-%"(.&b H9:$%$
"(+:$:$;<NfS">-%(
Wc(%[IU(o%PHY"(9%A9
:$%"(Có hai loại giám sát
:
-
Giám sát thường xuyên:
Được thực hiện trong các hoạt động, do nhà quản lý và các nhân viên thực hiện
trong trách nhiệm của mình, thông qua việc tiếp nhận các ý kiến đóng góp của khách
hàng, nhà cung cấp…hoặc xem xét các báo cáo hoạt động và phát hiện các biến động
khác
t
hường.
- Giám sát định kỳ:
l
ý
hiểu rõ và chấp nhận trách nhiệm của họ đối với quá trình kiểm soát. Tất cả
nhân viên cùng tham gia và tuân thủ các qui định kiểm soát.
- Phạm vi của hệ thống KSNB được xây dựng, quản lý, áp dụng cho từng chu
trình cụ thể nhằm kiểm soát toàn bộ các hoạt động của doanh nghiệp. Bao gồm
các chính sách và thủ tục quản lý tất cả các rủi ro kinh doanh của đơn vị.
- Hệ thống kiểm soát được thiết lập ban đầu nhằm nhận biết và hạn chế các rủi ro
lớn.
- Công tác tổ chức KSNB thứ hai bao gồm quá trình kiểm tra đảm bảo tất cả nhân
viên thi hành đúng như yêu cầu.
- Công tác tổ chức kiểm soát nội bộ thứ ba gồm các quá trình xem xét đánh giá
định kỳ các thủ tục kiểm soát nội bộ để đảm bảo chúng đáp ứng được mục
tiêu đề ra và hạn chế tới mức chấp nhận được các rủi ro do môi trường thay
đổi.
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pFmp
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
Ở chương 1, Luận văn đã trình bày một số cở sở lý luận chung về hệ thống kiểm
soát nội bộ theo mô hình của COSO ( Committee Of Sponsoring Organization ) . Mô
hình này sẽ được áp dụng làm cơ sở cho việc khảo sát và đánh giá thực trạng hệ
thống kiểm soát nội bộ tại Công ty TNHH VKX tại chương 2 và chương 3, từ đó đưa
ra các định hướng, giải pháp nhằm xây dựng hệ thống kiểm soát nội bộ cho Công ty.
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g/`h=F
pFhp
CHƯƠNG 2 : THỰC TRẠNG VỀ HỆ THỐNG KIỂM SOÁT NỘI BỘ TẠI CÔNG TY
TRÁCH NHIỆM HỮU HẠN VIETNAM-KOREA EXCHANGES
2.1. Tổng quan về Công ty TNHH VKX
2.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của Công ty TNHH VKX
*H'>(1$-JK(‹=iVKddJ=jX% O
F
%^- dg>:$Ad
D[dKxG3(V"Y'FxuGyux„„hX,xFh•‚hG
ŒB`, 0>U!(6
gc‹Kg`UF„y‚F‚•m‚ŒB`(hG–[%,8!
gcn*U•hFG•x‚hŒB`(xG–[%,8
!
P[[%#$ %3"<>-QxGGGGGGGŒB`
K3(FGG‚H'i%($-P#*H'K
99&gc‹K$'9&gc‹i
B$x‚3(-%*H'KddJ=jU^!$%P(-;
!!$ˆ!$N$` %N'(">PA*H'
KddJ=j:$Q
- K3(x„„h*H'J=j% OAc^'o|'K
!dOf#$ [[%#$ hGGGGGGŒB`
- Y3(x„„qP%Bv•ij/J=%#$9[(--WTK
J=j% 0%,VP,hGGGGGG
fH/DE$^"•$, *N$—$X$^% O#hGGGGG
[$9
- *H'J=j%$^dZ$[#(!(;.3-
%>[P%Bv•ij/J=,FGGGGGfH/DE
-*H'%92$>% ;$^P%>"$(
•Bi>[P%Bv•ij/J=O(-eHJK
- f'*H'J=j%% -%9>[eH
J>K(xm>[P%VP&$ O#F>$X
- •ux„„y 3 [ 9 •GGGGGG ŒB` „uFGGF 3 [ 9
xGGGGGGGŒB`"o&-9&YxG3(9FG3(
cJd`QBK$'e[N( BJdQf6,`>$g‹`h=F
Copyright: Tài liệu đại học ©