Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
MỤC LỤC
LỜI NÓI ĐẦU 2
1. Phương pháp SCAMPER 3
1.1. Phân tích SCAMPER 5
1.1.1.Phép thay thế - Substitute 5
1.1.2.Phép kết hợp – Combine 6
1.1.3.Phép thích ứng – Adapt 6
1.1.4.Phép điều chỉnh – Modify 7
1.1.5.Phép thêm vào – Put 8
1.1.6.Phép loại bỏ - Eliminate 8
1.1.7.Phép đảo ngược – Reverse 9
1.2. Ví dụ minh họa 10
1.3. Vận dụng phương pháp SCAMPER để giải quyết vấn đề 10
2. Quá trình phát triển của kết nối USB & thiết bị sử
dụng kết nối USB 12
3. Phân tích các phương pháp sáng tạo SCAMPER trong
sự phát triển của USB & thiết bị sử dụng kết nối USB 16
3.1.Phép thay thế 16
3.2.Phép kết hợp 16
3.3.Phép thích ứng 17
3.4.Phép điều chỉnh 18
3.5.Phép thêm vào 19
3.6.Phép loại bỏ 20
3.7.Phép đảo ngược 20
4. Kết luận 20
5. Tài liệu tham khảo 21
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 1
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học

Lửa được người tiền sử phát hiện ra từ cách đây hàng nghìn năm. Sự phát hiện ra
lửa, và sử dụng chúng cho mục đích của cuộc sống, được coi là một bước tiến quan
trọng trong văn minh của loài người. Nhờ có lửa, con người ăn các thức ăn được
nấu chín, đã tiệt trùng, giảm bớt nguy cơ bệnh tật. Cũng nhờ có lửa, con người biết
đốt nóng kim loại để rèn, đúc các dụng cụ bằng kim loại, tăng năng suất lao động.
Lửa được xem là một trong những phát minh quan trọng nhất của nhân loại. Hay
nói cách khác lửa là biểu tượng của sáng tạo.
Trong một kỳ thi tuyển đặc biệt vào trường đại học Oxford ( Mỹ). Giáo sư
chỉ cầm một tờ báo sau khi đã yêu cầu cậu thí sinh hãy làm điều gì đó với tờ báo,
nhằm đo chỉ số IQ của anh ta. Sau vài giây suy nghĩ, anh bèn châm lửa đốt tờ báo
và rồi ung dung bước vào trường đại học danh tiếng nhất nước Mỹ.
Đó chính là sáng tạo. Thường thì sáng tạo là một điều gì đó mới mẻ táo bạo
và khác thường. Sáng tạo là một phần không thể thiếu trong cuộc sống của chúng
ta, không phải chỉ có những người làm nghệ thuật mới phải thường xuyên sáng tạo
mà những người ở những ngành nghề khác nhau cũng va chạm với nó trong cuộc
sống hàng ngày. Nghĩ sáng tạo là nhìn một vấn đề, một câu hỏi…theo những cách
khác với thông thường. Tức là nhìn mọi thứ từ các góc độ, tầm nhìn khác nhau, “
nhìn” theo những cách khác không bị hạn chế bởi thói quen, bởi phong tục, bởi tiêu
chuẩn. Sáng tạo đến từ đổi mới hàng ngày từ những nhu cầu cuộc sống của con
người ngày càng tốt hơn và cao hơn.
Nhưng một câu hỏi được đặt ra là liệu sự sáng tạo có một khuôn mẫu hay
không? Câu trả lời là có, có những nguyên tắc và quy luật cho sáng tạo. Để sử dụng
và duy trì khả năng nhận thức rõ sự vật này của trí não, bạn nên hiểu một vài
nguyên tắc suy nghĩ sáng tạo cơ bản. Những nguyên tắc này tạo nên một nền tảng
về thái độ hoặc tâm lý của tất cả các phương pháp khái quát lên được những ý
tưởng có tính sáng tạo cao hơn khi bạn áp dụng những nguyên tắc về cách suy nghĩ
sáng tạo này. Tuy nhiên, để có thể nghĩ ra một ý tưởng được coi là thực sự sáng tạo
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 3
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học

Eliminate (loại bỏ) và Reverse (đảo ngược). Phương pháp sáng tạo SCAMPER dễ
lĩnh hội, dễ vận dụng nhưng khá hữu hiệu nên ngày càng được sử dụng phổ biến
rộng rãi, nhất là trong các doanh nghiệp.
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 4
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm

Phương pháp SCAMPER
1.1. Phân tích SCAMPER
1.1.1. Phép thay thế - Substitute
* Nội dung: Thay thế thành tố hiện có của hệ thống bằng thành tố khác.
* Các câu hỏi có thể đặt ra:
- Có thể thay thế, hoán đổi bộ phận nào trong hệ thống?
- Có thể thay thế nhân sự nào?
- Qui tắc nào có thể được thay đổi?
- Có thể dùng nguyên liệu, vật liệu nào khác?
- Có thể dùng qui trình/thủ tục nào khác?
- Có thể thay tên khác?
- Có thể dùng ý tưởng này tại địa điểm khác?
- …
* Ví dụ:
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 5
Michael Michalko
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm

1.1.2. Phép kết hợp – Combine
*Nội dung: Kết hợp thành tố của các hệ thống khác nhau để tạo ra hệ thống

1.1.4. Phép điều chỉnh – Modify
*Nội dung: Điều chỉnh qui mô thành tố của hệ thống.
* Các câu hỏi có thể đặt ra:
- Yếu tố nào có thể điều chỉnh lớn hơn?
- Yếu tố nào có thể cường điệu hoặc cực đoan?
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 7
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
- Yếu tố nào có thể cao hơn, to hơn hay mạnh hơn?
- Tôi có thể gia tăng tần số của hệ thống?
- Yếu tố nào có thể lặp lại? Có thể tạo ra nhiều bản sao?
- Có thể bổ sung thêm những đặc trưng mới hoặc giá trị mới?
- …
*Ví dụ:

1.1.5. Phép thêm vào – Put
*Nội dung: Thêm thành tố mới vào hệ thống.
* Các câu hỏi có thể đặt ra:
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng vào mục đích khác?
- Đối tượng đang xem xét có thể dùng bởi người khác với mục đích khác?
- Trẻ em hay người già sử dụng đối tượng đang xem xét như thế nào?
- Có cách nào khác sử dụng đối tượng đang xem xét không?
- Có thể sử dụng ý tưởng này trong lĩnh vực khác, thị trường khác?
- …
*Ví dụ:

1.1.6. Phép loại bỏ - Eliminate
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 8

- Xem xét vấn đề/bài toán theo chiều hướng ngược lại?
- Thực hiện ngược lại với dự định ban đầu?
- …
*Ví dụ:

1.2. Ví dụ minh họa
- Hãy tưởng tượng bạn là 1 nhà sản xuất về tủ lạnh, bạn đang cần tìm những
sản phẩm mới, SCAMPER có thể cho bạn những hướng đi như sau:
- Substitute – dùng nguyên vật liệu mới làm thành phần tạo ra sản phẩm.
-Combine – tủ lạnh có màn hình kết nối Internet.
-Adapt – tủ lạnh mini để đi dã ngoại.
- Modify – đa dạng hoá về hình dáng, kích thước và thiết kế của tủ lạnh
- Put - nghĩ cách dùng khác cho sản phẩm: tủ lạnh kiêm máy làm đá, xay đá.
- Eliminate – loại bỏ âm thanh, màn hình màu, mực màu, …
- Reverse – tủ lạnh có bánh xe để di chuyển
*Kết luận…Bằng cách sử dụng phương pháp SCAMPER, bạn sẽ có khả
năng nhận biết ra các sản phẩm mới cũng như hướng đi mới cho vấn đề. Tất nhiên,
trong các ý tưởng này còn nhiều cái không khả thi và không phù hợp với trang thiết
bị bạn đang có nhưng chắc chắn bạn sẽ chọn ra được 1 vài ý kiến. Đó là những ý
tưởng có thể trực tiếp giúp bạn giải quyết vấn đề hoặc là điểm khởi đầu hoàn hảo
cho cuộc bàn luận để cho ra 1 sản phẩm mới tiếp theo.
1.3. Vận dụng phương pháp SCAMPER để giải quyết vấn đề
Bạn có tin rằng Sáng tạo là Năng khiếu không?
Nếu như vậy thì chúng ta không thể học cách tạo ra những điều đặc biệt.
SCAMPER là một trong các phương pháp sáng tạo dùng để tạo ra ý tưởng,
tại bất kỳ tình huống tư duy sáng tạo, một mình hoặc trong một nhóm, các giải pháp
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 10
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm

Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Ví dụ 2: Đổi mới phương pháp giảng dạy truyền thống. Để đổi mới phương
pháp giảng dạy thì rất phức tạp, ta cần phải biết bắt đầu từ đâu và giải pháp phù hợp
nhất trong hoàn cảnh này là gì? Ta có thể áp dụng phương pháp SCAMPER để tìm
ra lời giải đáp.
Giải quyết vấn đề theo các tiêu chí:
+ Những hạn chế trong phương pháp truyền thống là gì? Vấn đề nào ta
cần phải thay thế? Khi nghĩ đến ý tưởng thay thế thì ta có thể nảy sinh nhiều ý
tưởng mới (cách truyền đạt 1 chiều, học tập trong không gian phòng học, có thể
thay thế bằng cách đưa ra các ý tưởng chính để người học tự tìm hiểu, có thể áp
dụng các phương pháp hiện đại học trực tuyến, )
+ Trong phương pháp truyền thống, những vấn đề nào rời rạc? Có thể kết
hợp chúng lại hay không? Kết hợp nhiều vấn đề lại có thể nảy sinh nhiều vấn đề
mới có thể áp dụng được (vừa học vừa thực hành,…)
+ Trong phương pháp truyền thống, những vấn đề nào thích hợp có thể
giữ lại? Nhiều lúc ta giữ lại các vấn đề cũ để tạo sự thích ứng của chủ thể trong môi
trường mới (học với bảng phấn, giáo trình,…)
+ Những vấn đề nào có thể được sửa đổi lại cho phù hợp với hoàn cảnh
mới?
+ Những vấn đề gì có thể được thêm vào để phương pháp mới có nhiều
ưu điểm hơn (minh họa hình ảnh, âm thanh, máy chiếu, )
+ Điều gì cần phải loại bỏ từ phương pháp giảng dạy truyền thống?
+ Đảo ngược lại một số phương thức trong phương pháp giảng dạy truyền
thống? (học viên tự tìm hiểu và lên lớp trình bày,…)
Tóm lại, sáng tạo là cần thiết để tồn tại trong thế giới ngày nay. Các tổ chức, cá
nhân sẽ tiếp tục đối mặt bởi những thách thức chưa từng có trong lịch sử, cần phải
đổi mới để thích nghi với từng hoàn cảnh cụ thể. Phương pháp sáng tạo SCAMPER
sẽ giúp các tổ chức, cá nhân thành công trong việc đối đầu với những thách thức
này.

như chuột, modem, bàn phím, máy in, máy scan Chuẩn USB càng tiện lợi cho
người dùng hơn nhờ hỗ trợ tính năng cài đặt Plug-and-Play (cắm là chạy) và đặc
biệt là tính năng gắn và gỡ nóng hot plugging (có thể cắm và gỡ thiết bị USB trong
khi máy tính vẫn đang hoạt động mà không cần phải khởi động lại).
- Tháng 4/2000, nhu cầu về tốc độ truyền tải lớn đã
khiến cho chuẩn USB 2.0 ra đời. USB thế hệ hai có tốc độ
lên tới 480 Mb/giây, cao hơn thế hệ cũ khoảng 40 lần.
Chuẩn kết nối này đã khiến cho việc kết nối máy tính với
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 13
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
các thiết bị ngoại vi đòi hỏi tốc độ truyền tải dữ liệu lớn như như máy in và webcam
trở nên dễ dàng. Thêm vào đó, chuẩn kết nối này còn có lợi thế là tương thích với
các thiết bị sử dụng công nghệ 1.0.
- Tháng 12/2000, kết nối USB được tích hợp vào ổ cứng
dẫn đến sự xuất hiện của ổ cứng USB. Mở đầu cho xu
hướng này là IBM với ổ USB "DiskOnKey" dung lượng 8
MB. Sản phẩm đã được đưa vào danh sách "100 thiết bị
kinh điển" của tạp chí Time bởi sự tiện lợi và đơn giản
trong cách sử dụng, "ăn đứt" loại đĩa mềm 3,5 inch thời đó.
- Tháng 5/2005, công nghệ kết nối USB không dây được giới thiệu giúp cho
việc sử dụng các thiết bị ngoại vi trở nên dễ dàng hơn.
Làm việc theo nguyên lí băng thông cực rộng
của công nghệ sóng vô tuyến, Wireless USB
(WUSB) cho phép truyền dữ liệu không dây băng
thông rộng giữa máy tính và các thiết bị ngoại vi
như máy in, máy quét hay các ổ đĩa cứng cầm
tay Theo lí thuyết WUSB có tốc độ truyền dữ
liệu cao nhất là 480

ngược với những dây cáp và đầu nối USB hiện tại.
- Tháng 9/2012, kết nối USB 3.0 phát triển mạnh mẽ. Theo tính toán, hiện tại có
hơn 600 sản phẩm sử dụng kết nối USB 3.0 trên thị
trường. Trong khi đó, số lượng thiết bị dùng kết nối này
vào cùng kỳ năm ngoái chỉ đạt 275 đơn vị.
Có hiệu suất cao hơn nhiều so với FireWire, USB đang
dần trở thành một trong những kết nối thống trị thị trường
trong nhiều năm qua. Trước mắt, chuẩn kết nối này vẫn
còn phải đối mặt với nhiều đối thủ khác như Thunderbolt
của Intel. Tuy nhiên, USB 3.0 vẫn có lợi thế là giá rẻ hơn.
Công nghệ USB 3.0 sắp tới sẽ sử dụng sợi quang, hoạt
động được với các bộ nối bằng đồng cũ. Việc chuyển sang
USB 3.0 sẽ làm thỏa mãn cơn khát của những người tiêu
tốn nhiều bộ nhớ, đồng thời đảm bảo tốc độ truyền dữ liệu
cực nhanh từ các thiết bị cầm tay sang những hệ thống để
bàn. Công nghệ này cũng sẽ đẩy mạnh những công nghệ
di động khác bởi chúng ta có thể truyền dữ liệu cực nhanh
từ thiết bị này sang thiết bị khác.
USB 3.0 hay còn có tên gọi SuperSpeed USB có tốc độ truyền dữ liệu nhanh
hơn, khả năng khuyếch đại điện năng lớn hơn. Nó cũng có hệ thống quản lí năng
lượng tốt hơn do vậy ngay cả những Host hoặc những thiết bị USB sẽ đều có chế độ
tiết kiệm điện năng khi không sử dụng.
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 15
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
3. Phân tích các phương pháp sáng tạo SCAMPER trong sự phát triển của
USB & thiết bị sử dụng kết nối USB
3.1. Phép thay thế
- Trong từng chuẩn kết nối USB mới ra đời, tốc độ của kết nối USB được nâng

Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
+ Tháng 4/2006, A-Data Technology cho ra đời một chiếc ổ USB tích hợp
sẵn phần mềm gọi điện thoại qua Internet VoIP (Voice Over Internet Protocol) của
Skype Technologies. Tính năng này cho phép người dùng có thể cắm chiếc ổ USB
này vào bất kì một kì chiếc máy tính nào có kết nối Internet là đã có thể gọi điện
thoại. Bên cạnh đó, nhà sản xuất còn trang bị cho loại ổ đĩa USB tính năng nghe
nhạc MP3 và xem video.
+ Tháng 10/2012, hãng Kingston hợp tác với Microsoft để chế tạo ổ đĩa
USB tích hợp sẵn tính năng “Windows To Go”. “Windows To Go” là một tính năng
mới của Hệ điều hành Windows 8 phiên bản doanh nghiệp, giúp cho các doanh
nghiệp dự trữ sẵn một phiên bản máy tính đầy đủ trong một thiết bị USB gắn ngoài,
để người sử dụng có thể boot và vận hành với nhiều máy tính khác. Ổ đĩa mới này
là một thiết bị có dung lượng như ổ SSD (ổ cứng thể rắn) với cổng USB 3.0 và có
thể hoàn thành tất mọi yêu cầu chứng thực của hệ điều hànhWindows 8. Với thiết bị
này, doanh nghiệp có thể sử dụng tính năng “Windows To Go” hỗ trợ công việc di
động hoặc dùng cho các nhân viên tạm thời trong nhiều trường hợp, thay thế việc
phải mang theo thiết bị cá nhân hay dùng chung máy tính. Hơn nữa, ổ đĩa USB này
chứa bản boot đầy đủ và được tích hợp công nghệ SSD dưới dạng USB nhỏ gọn để
người dùng có thể truy cập vào hệ thống doanh nghiệp từ một thiết bị di động.
+ Ngoài ra còn có các sản phẩm ổ nhớ USB cho phép người dùng có thể lưu
trữ danh bạ điện thoại và rất nhiều các loại thông tin khác trên chiếc ổ USB nhỏ gọn
mà có dung lượng lưu trữ "khổng lồ" này để sử dụng ở bất kì một nơi nào cần. Hay
một chiếc ổ USB có khe cắm đọc đa định dạng thẻ nhớ khác nhau hay chiếc ổ USB
MP3 chạy bằng năng lượng mặt trời Đây là inh chứng về những tính năng tích
hợp rất đáng ngạc nhiên của những chiếc ổ USB nhỏ gọn. Một làn sóng các thiết bị
có thể mang cả một hệ thống thư điện tử, các thiết lập xem truyền hình hay sổ lưu
địa chỉ Internet, mật khẩu đang tràn tới nhằm giúp người sử dụng có thể tận
hưởng cảm giác như đang làm việc với chính hệ thống của mình ở bất kì một nơi
nào chỉ cần một chiếc PC có cổng USB vận hành tốt.

HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 18
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm

+ Sạc điện thoại có loại 1 cổng, nhiều cổng…. và các sản phẩm đa năng

3.5. Phép thêm vào
- Ở những năm đầu tiên, USB chỉ đơn thuần hoạt động nhằm chuyển đổi dữ liệu
đến các thiết bị, đến nay giới hạn đó đã bị phá bỏ bởi hàng loạt sản phẩm hoạt động
thông qua cổng cắm USB cực kì tiện ích và đa dạng như:
+ Portable Drum Kit: Lấy năng lượng hoạt
động qua cổng USB của máy tính, phụ kiện di động này
bao gồm 6 “chiếc trống” khác nhau để bạn thỏa sức sáng
tạo cùng âm nhạc. Cụ thể, mặt trống được làm từ silicon
đảm bảo độ bền và dẻo dai. Hai chiếc dùi trống được
tích hợp phần mềm để có thể ghi lại những gì bạn chơi
và phát lại sau đó. Dẫu vậy, đây vẫn chỉ là một sản phẩm
mang tính giải trí đơn thuần và khác xa với một dàn
trống chuyên nghiệp khi nó không thể nhận diện nhiều
hơn một nhịp trống cùng lúc. (Sản phẩm này hiện chỉ khả dụng trên hệ điều hành
Windows)
+ Folding Piano: Thêm một dụng cụ tạo nhạc nữa có thể hoạt động thông
qua cổng USB, chiếc đàn piano với thiết kế cực
độc này có thể mang đến cho bạn các nốt nhạc
với cao độ khác nhau không khác gì một chiếc
piano đích thực. Thêm vào đó, nó còn có độ bền
rất cao, loại bỏ được khả năng rơi vỡ và các phím
trên nó thì gần như rất ít khi rời ra. Ngoài cách
lấy điện thông qua USB, piano gấp có thể hoạt

này xuống nước và chiếc quạt sẽ thổi ra hơi mát từ lượng nước
được miếng bọt biển hút lên. Với thiết kế không cánh quạt, sản
phẩm này cực kì an toàn và bạn chẳng cần mất quá nhiều thời
gian vệ sinh chúng như những chiếc quạt thông thường.
4. Kết luận
HVTH: Bùi Thị Thu Hiền – CH1201030
Trang 20
Môn: Phương pháp nghiên cứu khoa học
GVHD: GS.TSKH Hoàng Kiếm
Thay cho lời kết, xin được nhắc lại lời của Jeff Ravencraft, COO của Mashable,
"Hiện tại có khoảng 10 tỷ thiết bị sử dụng kết nối USB. Ngành công nghiệp đang
sản xuất được hơn 3 tỷ sản phẩm dùng dùng kết nối USB trong mỗi năm và con số
này vẫn đang tiếp tục tăng lên". Qua đó đử để thấy rằng chuẩn USB và các sản
phẩm sử dụng chuẩn kết nối này đã, đang và tiếp tục ảnh hưởng xâu rộng trong đời
sống công nghệ hiện nay. Để có được sự phát triển này các hãng, nhà sản xuất đều
có các nguyên tắc của nó để phát triển, cũng như cần có sự kích hoạt nào đó giúp
cải thiện khả năng sáng tạo. Sự thành công rực rỡ về chuẩn USB và các sản phẩm
chuẩn USB đều mang dấu ấn của sự tư duy sáng tạo. Việc áp dụng phương pháp
SCAMPER là đều ta có thể nhìn thấy, ta càng tin tưởng rằng phương pháp
SCAMPER là công cụ cực kỳ mạnh có thể giúp chúng ta có những lối tư duy sáng
tạo mới lạ, giúp ích cho quá trình làm việc của bản thân cũng như hội nhập tri thức
trên thế giới.
- Mỗi con người chúng ta cần phải có tư duy sáng tạo trong mọi hoạt động
hàng ngày. Hãy chọn SCAMPER vì nó được minh chứng nhiều ở độ tin cậy và thực
tế là nhiều công ty, nhiều cá nhân đã thành công rực rỡ khi áp dụng các phương
pháp này.
5. Tài liệu tham khảo
[1] Bài giảng môn “Phương pháp nghiên cứu khoa học trong tin học”,
GS.TSKH. Hoàng Kiếm.
[2] Phương pháp luận sáng tạo và đổi mới – giải quyết vấn đề và ra quyết định