Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ THÔNG TIN
o0o
BÀI TIỂU LUẬN MÔN HỌC
PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KHOA HỌC
ĐỀ TÀI:
TƯ DUY SÁNG TẠO VÀ ÁP DỤNG PHƯƠNG PHÁP SÁNG
TẠO SCAMPER TRONG QUÁ TRÌNH PHÁT TRIỂN WEBSITE
TÌM KIẾM GOOGLE.
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN:
GS.TSKH. HOÀNG KIẾM
HỌC VIÊN: TRẦN THẾ DUY
MSHV: CH1301009
1
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
ĐỒNG NAI - THÁNG 05, NĂM 2014
Lời cảm ơn
Em xin chân thành cảm ơn thầy Hoàng Kiếm trường Đại Học Công Nghệ Thông Tin đã
truyền đạt cho em kiến thức quý báu trong suốt quá trình học tập.
Tuy đây chỉ là bài tiểu luận của môn học, em cũng được sự giúp đỡ của các bạn trong
lớp, quý thầy cô và anh chị phòng sau đại học đã cung cấp cho những tài liệu hay để em hoàn
thành bài tiểu luận.
Em xin chân thành cảm ơn tất cả mọi người!
Trần Thế Duy
2
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ CỦA GIÁO VIÊN
sáng tạo. Một cậu sinh viên nhà nghèo không có tiền đi du học, cậu ta tự tìm kiếm
học bổng để được đi cũng được gọi là sáng tạo,
Vậy sáng tạo là gì?
Sáng tạo (Creativity) là hoạt động tạo ra bất kỳ cái gì có tính mới và tính có ích,
lưu ý là phải “có ích”, còn việc tạo ra cái gì mới mà không có ích thì cũng không
được gọi là sáng tạo. Mới và có ích ở đây có nghĩa so với cái trước đó, cái sau phải
có lợi hơn, tiến bộ hơn cái trước.
Để đánh giá một hoạt động có phải là sáng tạo hay không, ta có thể áp dụng
chương trình 5 bước như sau:
• Bước 1: Chọn hoạt động tiền thân (sản phẩm/dịch vụ trước đó)
• Bước 2: So sánh hoạt động hiện tại với hoạt động tiền thân
• Bước 3: Tìm tính mới của hoạt động hiện tại
• Bước 4: Trả lời câu hỏi “tính mới có tác dụng gì? Trong phạm vi nào”
• Bước 5: Kết luận
Có một chuyện vui thế này:
Trong một chuyến đi dự hội nghị tin học, 3 kỹ sư của hãng Apple và 3 kỹ sư của
hãng Microsoft gặp nhau tại ga tàu. Các kỹ sư của Microsoft rất ngạc nhiên khi
5
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
các kỹ sư của Apple chỉ mua 1 vé duy nhất, làm sao họ có thể qua mắt được đội
kiểm soát vé gắt gao của tàu?
Khi người soát vé bước vào toa tàu, ba kỹ sư của Apple đồng loạt đứng lên đi vào
toilet. Hành động của họ không thoát khỏi 3 cặp mắt tò mò của các kỹ sư
Microsoft. Sau khi kiểm tra xong trong toa, người soát vé tiến về phía toilet và gõ
cửa: “Cho kiểm tra vé!”. Một giọng nói ở trong vọng ra: “Thưa đây!” Và một chiếc
vé được luồn qua khe cửa. Người soát vé kiểm tra xong và bỏ đi. Các kỹ sư
Microsoft ồ lên ngạc nhiên trước “công nghệ” của Apple.
Và khi hội nghị kết thúc, 6 kỹ sư lại gặp nhau ở nhà ga. Như lần trước, các kỹ sư
Apple chỉ mua 1 vé, trong khi các kỹ sư Microsoft lại chẳng mua vé nào. Đến lượt
các kỹ sư Apple ngạc nhiên không hiểu làm sao ba người kia có thể thoát được.
mính”. Một sự kiện rất tiêu biểu cho quan điểm trên đã diễn ra ở Tập đoàn
Samsung của Hàn Quốc vào năm 1995. Theo lệnh của chủ tịch Lee Kun Hee,
khoảng 2.000 nhân viên với dòng chữ “chất lượng là số 1” trên cánh tay đã tập
trung ở sân nhà máy. Họ được lệnh dùng búa đập và đốt toàn bộ 150.000 chiếc
điện thoại trị giá hàng chục triệu USD chỉ vì mẫu máy điện thoại đó gặp sự cố khi
ông Lee tặng cho một số khách hàng. Chính với tinh thần quyết liệt đó mà
Samsung đã cho ra hàng loạt sản phẩm có chất lượng cao và vươn từ một công ty
quốc gia lên thành công ty có tầm cở quốc tế hàng đầu, vào top 10 thương hiệu giá
trị hàng đầu thế giới. Đúng như lời Picasso từng nói: “Mỗi hành động sáng tạo
trước tiên là hành động hủy diệt”
III. Ai có thể sáng tạo được?
Sáng tạo là gì: hầu như ai cũng biết và hiểu sự quan trọng của sáng tạo.
Đặc biệt trong cuộc sống hiện đại, khi máy vi tính và kỷ thuật cơ giới cáng đáng
hầu hết những công việc mà trước kia con người phải bỏ ra nhiều thời gian để
hoàn thành, thì những “lao động sáng tạo” mà máy móc không thể (hoặc chưa
thể) thay thế con người, sẽ tạo nên một giá trị rất khác biệt so với những công việc
chỉ thuần túy dựa vào kỹ năng kiến thức.
Sáng tạo có ý nghĩa rất lớn trong việc cải thiện các vấn đề thuộc đời sống hàng
ngày của chúng ta. Vì thế, sáng tạo không chỉ thu hút và trao đặc quyền dành
riêng cho một nhóm người nào đó, mà phải là, nên là, cho tất cả mọi người. Những
người sáng tạo và những người sẽ sáng tao: Ai cũng sáng tạo được, nếu bạn muốn
và thật sự tin rằng các ý tưởng đang ở quanh đây chỉ chờ bạn túm lấy nó. Chỉ cần
7
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
một lần mở khóa cho năng lực sáng tạo khai sinh, bạn chợt nhận ra rằng: bạn
được ban tặng một bộ óc sáng tạo tuyệt vời nhưng im ắng tự bấy lâu chỉ vì bạn đã
thiếu can đảm khơi dậy nó.
Tất cả chúng ta đều có khả năng sáng tạo tiềm ẩn, hiệu quả của nó tùy người, tùy
lúc có thể khác nhau vì chúng ta khác nhau bởi di truyền, bởi tác động của không
gian và thời gian, bởi ảnh hưởng của hoàn cảnh và môi trường xã hội nơi ta sống.
sự quan tâm đánh giá bạn đâu?
Thi thoảng cũng có thể bạn gặp phải trêu chọc, cười chê nhưng đàng sau sự
chế giễu đó phần nhiều lại là sự nể nang, e sợ trước những sáng tạo, cho dù đó là
sáng tạo “điên rồ”. Bạn hãy thử nhớ lại xem, lúc bạn giễu cợt “sáng tạo” của ai đó,
một chút cảm phục và e sợ mới là cảm giác thật sự chứ không phải hoàn toàn chỉ
là sự cười chê.
Có lẽ bạn cũng còn sợ, sợ tất cả mọi người sẽ cười bạn, sợ ý tưởng chưa tốt
nên công ty sẽ cho bạn nghỉ việc, sợ gia đình trách móc, sợ người yêu xấu hổ vì bạn
nên sẽ chia tay, sợ suốt đời phải mang tiêng là tên thất bại… Thế thì, bạn hãy sáng
tạo thật nhiều ý tưởng vào, bạn sẽ là “Bách khoa sáng tạo- Thiên tài ý tưởng”, bạn
là người dám chơi hết mình thì thất bại chỉ là cái đinh gỉ.
Bạn hãy làm điều mà người khác không dám làm: Tạo ra sự khác biệt, sáng
tạo để thay đổi, để đạt hạnh phúc. Bạn sẽ khác liền và bạn sẽ có những nụ cười,
bạn sẽ không còn bận tâm người khác nghỉ gì về mình, chuyện vặt vãnh ! Bạn sẽ tự
tin và tự hào về bản thân hơn nữa.
Bạn đi câu, thường là chỉ tóm được những chú cá nhỏ. Nhưng cũng chính
nhờ vậy, bạn sẽ vui sướng hơn khi có được con cá lớn. Rồi một hôm, cầm chàng cá
đặc biệt trên tay, bạn sẽ có dịp tận hưởng niềm hạnh phúc đặc biệt. Hãy tự do, hãy
là trẻ thơ, hãy luôn tươi mới! Trẻ thơ chỉ đi tìm niềm vui và luôn có được niềm vui.
Trẻ thơ không bị ai trêu ghẹo là gàn dỡ vì chúng không quan tâm đến sự gàn dỡ.
Bạn hãy như trẻ thơ, hãy can đảm vượt qua chướng ngại đầu tiên: sự lo lắng và
xấu hổ. Bằng không, bạn sẽ mãi mãi đứng ngoài nhìn vào khu vườn sáng tạo với
ánh mắt nghi ngại, e dè nhưng thèm muốn.
Tìm hiểu, thu thập và xác định vấn đề
Chúng ta hãy bắt đầu từ một điều mà mọi người đều nhất trí với nhau: “Nhận
thức vấn đề” là bước thứ nhất và là bước rất quan trọng trong chu trình của tất
cả các phương pháp sáng tạo từ trước đến nay. Các bạn có thể gọi giai đoạn đầu
tiên này là định nghĩa vấn đề, chuẩn bị vấn đề, phát biểu vấn đề, xác định vấn đề
v.v…tùy bạn. Nhưng tất cả cũng chỉ cùng chung một mục đích, như Einstein đã
viết: “Việc phát biểu vấn đề, nhiều khi còn thiết yếu hơn giải pháp, vốn có thể chỉ là
tự do khi xóa đi ranh giới xấu- đẹp, đúng- sai, bạn sẽ không bị bỏ lỡ một dữ liệu
nào cả vì thành kiến, có thể đó sẽ là một dữ liệu tuyệt vời cho sáng tạo sau này.
Bạn không mơ tưởng sáng tạo của bạn sẽ là rất quan trọng, mọi người sẽ đứng
dậy và hoan hô thì đồng thời, cũng không vì lý do gì để bạn phải tự quy định cho
mình chỉ đi tìm cái đẹp, cái hữu ích. Thật buồn cười khi quy định sáng tạo phải là
10
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
những ý tưởng hữu ích. Làm sao biết được như thế nào là sáng tạo hữu ích? Vì có
rất nhiều ý tưởng bị xem là điên rồ, vô dụng nay lại rất hữu ích và không thiếu
những việc làm gây tác hại cho nhiếu người, tác hại cho môi trường sống, thậm
chí đe dọa cho sự sinh tồn của cả nhân loại nhưng vẫn được gọi là sáng tạo đó
thôi.
Vấn đề ở đây không phải là tranh luận, là định nghĩa cho đúng thế nào là sáng tạo,
mà là nhận biết để không tiếp tục lầm lẩn chạy theo những định kiến tẻ nhạt, buồn
chán như: phải mới, phải đẹp, phải đúng, phải hữu ích, phải, phải và phải phải
phải…
Sáng tạo không nhất thiết là những thành quả to lớn, phức tạp, kỳ lạ để cho mọi
người yêu quý, kính trọng và chiêm ngưỡng. Sáng tạo là đơn giản, sáng tạo là tự
nhiên, sáng tạo là tự do, sáng tạo là cảm hứng và ngược lại. Nó có thể có khi ta
làm mộc, làm gạch, nuôi trẻ, chơi thể thao, nấu ăn, thậm chí khi đánh bài, chơi cờ
và cả trong sinh hoạt tình dục nữa, có phải thế không?
Bạn hãy sáng tạo để có niềm vui sống. Dù sao chăng nữa, tính sáng tạo là một
trong những lý do giải thích sự tồn tại của bạn trên thế gian này. Do đó, bạn gạt
bỏ mọi thành kiến khi tiếp nhận, thu thập các thông tin để làm chất liệu cho sáng
tạo. Không có gì là hữu ích hay vô ích, chỉ là phù hợp hay không mà thôi, chuyện
đó, bạn hãy để qua một bên.
Bạn là nhà kinh doanh, vấn đề của bạn hiện nay là khách hàng chẳng hạn: Và để
có một giải pháp nào đó cho phù hợp thì việc trước tiên bạn làm là “thấu hiểu”
khách hàng, thật sự thấu hiểu, thật sự lắng nghe để thấu hiểu. Một khi đã thấu
hiểu kỷ càng, nắm được cái rắc rối của vấn đề thì các giải pháp, các hành động
Phê phán và Sáng tạo
Tất cả chúng ta đều mong muốn làm việc trong một môi trường sáng tạo, nơi mà
mọi hoạt động đều hướng tới một mục đích chung là tạo nên những kết nối mới,
nhằm phục vụ cho cuộc sống của chính chúng ta với một không khí thật "fresh &
fun".
Vì vậy, có một nguyên tắc chung mà tất cả mọi người đều biết: chúng ta tránh phê
phán, không quy kết. Nguyên tắc này đưa ra để mọi người có thể phát huy hết khả
năng, ý tưởng của mình mà không phải e dè hay lo sợ người khác chê cười.
Nếu chúng ta luôn phê phán một cách tiêu cực, bi quan với một thái độ xa lánh thì
hậu quả nào tất yếu sẽ xảy ra? Mọi người sẽ không thể sáng tạo nên cái mới,
không thể khuyến khích người khác phát huy hết khả năng của mình nếu lúc nào
họ cũng tìm cách bác bỏ những ý tưởng mới vì một vài lý do chủ quan.
12
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
Nhưng chúng ta có nên loại bỏ hoàn toàn sự phê phán hay không? Câu trả lời thật
đáng ngạc nhiên. Phê phán không đáng chê như vậy, thậm chí, phê phán là một
giai đoạn không thể thiếu của sáng tạo.
Phê phán mang tính sáng tạo là gì?
Trước hết, chúng ta phải hiểu phê phán là gì. Theo tôi, phê phán chính là chỉ ra
những yếu tố, thành phần mang tính cũ, lạc hậu, tiêu cực hay tính “ì” trong hệ
thống. Như vậy, nó là một bước trong giai đoạn nhận thức vấn đề khi ta muốn giải
quyết một vấn đề gì đó một cách sáng tạo.
Thật vậy, khi gặp một vấn đề, việc đầu tiên chúng ta nên làm là phải hiểu bản chất
của vấn đề. Nếu ta coi vấn đề như một hệ thống thì, phê phán chính là cái nhìn
giúp chỉ ra đâu là thành phần gây bất ổn, đâu là cái làm cho chúng ta không đạt
được mục đích đề ra.
Làm thế nào để nhận thức vấn đề bằng phê phán?
Muốn tìm ra những yếu tố trì hoãn hệ thống, mọi người cần phải hiểu thật rõ hệ
thống mà chúng ta xem xét một cách bằng cách, sử dụng chính khái niệm của nó
để tìm hiểu nó. Nói một cách đơn giản, muốn giải một bài toán hình học, chúng ta
cái mới, tốt hơn, có ích hơn, tuyệt vời hơn. Nó giúp cho chúng ta luôn sáng tạo một
cách không ngừng, vì bất kỳ hệ thống nào cũng có thể phát triển tốt hơn, giúp ích
cho con người nhiều hơn.
Đối với mỗi cá nhân, cái nhìn phê phán giúp cho chúng ta, khi nhìn nhận bất cứ
một vấn đề nào cũng có cái nhìn toàn diện, không chỉ nhìn vào những gì tốt đẹp
của nó mà còn giúp ta chỉ ra những gì cần phải biến đổi, cần phải sáng tạo thêm.
Tóm lại
Cuộc sống là một chuỗi những thách thức, muốn chiến thắng, chúng ta phải vượt
qua những thách thức một cách sáng tạo. Việc trước tiên chúng ta cần làm là phải
hiểu bản chất của vấn đề mà ta đang đối mặt. Sau khi đã chỉ rõ bản chất của vấn
đề bằng con mắt phê phán, chúng ta bắt tay vào giải quyết vấn đề một cách sáng
tạo. Sau khi vấn đề được giải quyết, chắc chắn cuộc sống lại đặt ta vào một thách
thức mới. Và chúng ta? chúng ta luôn sẵn sàng cho sự khởi đầu mới, phải không
các bạn?
IV. Chu kỳ của sự sáng tạo
Tính trì trệ là sự trống trải, là điều bí ẩn lớn mà từ đó sự sáng tạo hình
thành và biến mất. Khi chúng ta tiếp cận được tính trì trệ, chúng ta đã đến gần với
tiềm thức của mình. Đây là giai đoạn giống như hạt giống đợi nảy mầm trong
bóng tối (những gì chúng ta chưa biết) đến khi ra ngoài ánh sáng (khi đã có tri
thức, hiểu biết, sự sáng suốt).
14
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
Mặt tiêu cực của tính trì trệ xuất hiện khi do lười biếng và thờ ơ, chúng ta
cho phép bản thân bị mê hoặc, sống trong mê mẩn không thắc mắc gì cả, chấp
nhận mọi thứ như đó là chân lí, không muốn thay đổi và luôn sống trong sợ hãi. Có
thể chúng ta là nô lệ cho công việc vì mục đích kiếm tiền hay nhận thức được sự
bảo đảm từ đó. Chúng ta cũng chịu đựng những mối quan hệ nguy hiểm cũng vì
những lí do tương tự như trên.
Chúng ta cứ tiếp tục như vậy ngay cả khi chúng ta đã ngừng học hỏi và
phát triển bởi vì chúng ta e ngại khi phải tìm kiếm cái mới. Tất cả những gì chúng
Nếu như chúng ta thích ý tưởng của ai đó chúng ta thường mô phỏng theo.
Đôi khi chúng ta mô phỏng bản thân trong một trạng thái tồn tại. Mô phỏng là
một giai đoạn quan trọng cho phép chúng ta phát triển các ý tưởng một cách thận
trọng nhất. Từ các giáo viên đầy trí tuệ của mình tôi đã học được rằng mọi nơi
chốn, mọi con người, mọi tình huống trong cuộc sống của chúng ta đều dạy chúng
ta một điều gì đó.Khi bài học kết thúc, sự việc sẽ được giải quyết. Những hình thức
tồn tại và kết cấu bị phá huỷ khi chúng đã đạt được mục đích của mình.
Nhận thức được điều này giúp tôi vượt qua quá khứ, rũ bỏ mọi sự lưu
luyến. Đức phật đã dạy rằng nguồn gốc của mọi khổ đau đều do sự lưu luyến mà
ra. Ngài cũng dạy rằng phải biết đặt câu hỏi cho mọi thứ trên đời. Điều naỳ sẽ dẫn
chúng ta đến giai đoạn thứ ba trong chu trình của sự sáng tạo: khả năng trực
giác.
Khả năng trực giác là thời điểm lộn xộn và hầu hết thì đây là giai đoạn của sự lo
ngại .Bản thân từ này đã cho thấy một tình trạng lộn xộn. chúng ta đã đọc về sự
lộn xộn ở khắp mọi nơi. Không ai trong chúng ta thoát khỏi những thay đổi đầy
kịch tích xảy ra ở mọi mức độ của sự tồn tại. Chúng ta cảm thấy mệt mỏi với
những công việc nguy hiểm, chúng ta mất một khách hàng quan trọng, một mối
quan hệ vừa mới chấm dứt, một giao dịch tài chính bị thất bại vân vân. Khi chính
quyền, trường học ,gia đình và các tổ chức tài chính không còn sự liên kết, chúng
ta được kêu gọi để đưa ra các giải pháp mới.
Hãy nhớ rằng chúng ta tạo ra những hệ thống này đầu tiên và chúng ta có
thể thay đổi chúng. Đây là khoảng thời gian mà chúng ta kiểm soát mọi thứ bất
chấp nỗi lo ngại. Những hình thức cũ nên được xoá bỏ để nhường chỗ cho những
điều mới mẻ hơn. Đây là thời điểm để tiến sâu hơn, quên những gì đã thuộc về quá
khứ và tiến hành những công việc sâu hơn. Thức tỉnh và phá vỡ những kìm kép lệ
thường và vượt ra khỏi sự che chở không cần thiết ở bên ngoài.
Thay vì lo sợ những gì không biết, bạn có thể học cách tin tưởng trực giác
của mình và hãy để nó dẫn bạn qua những khó khăn. Xét về mặt sinh học thì cơ thể
16
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
xảy ra.
Bạn phát triển trực giác của mình như thế nào? hãy chú ý tới cảm giác khi
có tín hiệu của ý tuởng hay là sự thôi thúc. Phản ứng chính của bạn là gì hay đâu
17
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
là câu trả lời của trái tim ? bạn có cảm thấy thoải mái và rộng mở không? hay là
thu hẹp mình lại? Sự chọn lựa của bạn có đem lại sự vui mừng và yên bình cho bạn
mà người khác không? Tiếng nói từ sâu thẳm tâm hồn hay trong tinh thần chúng
ta luôn dựa trên sự đam mê. Để củng cố mối liên hệ của mình với trực giác, đầu
tiên bạn hãy hành động từ những việc nhỏ nhất mà bạn có thể kiểm tra ngay kết
quả. Hãy thử nghiệm các ý tưởng với logic, điều này sẽ đem đến cho bạn sự tự tin.
Bạn nên cố gắng xác định số lượng thư điện tử đang đợi bạn hoặc là thang
máy nào sẽ đến đầu tiên. Những người theo học thuyết Freud thường tung đồng
xu để có quyết định. Vấn đề không phải là đồng xu rơi như thế nào mà là phản ứng
của mọi người với nó khi nó hướng dẫn cho sự lựa chọn của mọi người.
Tôi thường xuyên sử dụng trực giác để đoán xem điều gì sẽ xảy ra tiếp theo.
Điều này thường giúp tôi làm những việc có vẻ không hợp lí như đi dạo trong khi
đáng lẽ tôi phải làm việc hoặc là diệt cỏ dại trong vườn khi tôi đang ở giữa hạn
chót của công việc. Bằng cách cho đầu óc nghỉ ngơi và phát triển từ từ, tôi làm cho
các dòng chảy ý tưởng cung cấp cho mình những giải pháp mà tôi cần. Kết quả là
công việc của tôi trôi chảy và thỏai mái hơn. Hãy để ý tới điều gì đã làm cho ngọn
lửa trong bạn cháy sáng hơn.
Chú ý tới thế giới xung quanh bạn. Trực giác đem đến cho bạn khả năng để
tiếp cận được các ý tưởng và giải pháp một cách nhanh chóng.Trong nền kinh tế
mới khi việc kinh doanh được hình thành và đi vào hoạt động chỉ trong 30 ngày
,thì xã hội không thể có thời gian cho những phân tích dài dòng. Đưa ra được
quyết định trong lĩnh vực kinh doanh cần có sự nắm vững trực giác.Trực giác hỗ
trợ chúng ta đạt kết quả cao nhất với nỗ lực thấp nhất - điều mà Carlos
Castanneda trong loạt tác phẩm về Don Juan gọi là “sự lịch lãm“
Tưởng tượng
lầm “.Óc sáng tạo chính là món quà của chúng ta cho xã hội.
Hãy kết hợp chặt chẽ những đặc trưng của người nghệ sĩ trong công việc
của bạn, hãy dành cho bản thân bạn nhưng cơ hội để mơ ước , để có những suy
nghĩ vô hạn ,Chính những suy nghĩ này tạo ra trí tưởng tuợng ,làm tăng khả năng
sáng tạo và mở rộng các tiềm năng khác. Những tiềm năng mở rộng nối bạn với
một tầm nhìn lớn hơn và những tiềm năng vô tận.
Các hoạt động sáng tạo năng cao sức mạnh trí óc của chúng ta ,bẻ gãy trực giác
bằng logic. Khi Winson Churchill không lãnh đạo nước Anh , ông đã về vùng nông
thôn để vẽ tranh .Khoa học đã chỉ ra rằng óc sáng tạo thực sự phát triển khi các
nơron kết hợp với bộ não của chúng ta .
Trong giai đoạn nhận thức, công viêc mang ý nghĩa và có tính nuôi duỡng. Mục
tiêu tập trung vào sự tự do sáng tạo, học tập thống nhất và tạo ra các kế hoạch
19
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
của riêng bạn. Công việc sinh ra năng lượng hơn là một vấn đề cần giải quyết, nó
là một bí mật cần được tiết lộ. Công việc thay đổi từ người thắng - người thua
sang việc chiến thắng dành cho cả ba phía : cả ban,cả tôi và cả xã hội
Nguồn cảm hứng
Mức độ thứ 5 của chu trình sáng tạo là sự cảm hứng. Tiếng nói phê bình từ bên
trong rất nhẹ nhàng. Những suy nghĩ có ý thức ngừng hoạt động. Đây là tiềm năng
đơn thuần, là khoảng trống giữa các ngôn từ. Đó là sự kì diệu của sáng tạo khi ta
đánh mất mình trong một thời khắc lớn lao. Suy nghĩ và thời gian đều biến mất.
Chúng ta với óc sáng tạo là một. Chúng ta thức tỉnh hoàn toàn với tinh thần, năng
lựợng tràn đầy và hoàn tòan liên kết với năng lượng của cuộc sống với một trạng
thái ngây ngất. Một số người gọi đó là: “vùng”. Ông Eliot đã miêu tả nó như là
“điểm dừng trong thế giới chuyển động”. Đó là Siva trong vũ điệu của cuộc sống,
bạn là 1 phần trong vũ điệu hài hoà đó.
Khi chúng ta có liên hệ với mục đích của mình, chúng ta có liên hệ với sức mạnh -
sức mạnh để đam mê, tin tuởng và gây cảm hứng cho ngừơi khác để tạo thành
một nhóm. Sức mạnh không chỉ đến từ lời nói mà còn là sự đam mê. Đó là năng
Ngành thiết kế đã có sự gia tăng nhân lực cả về số lượng và chất lượng thời gian
qua. Đến nay, số lượng cơ sở đào tạo của ngành thiết kế mỹ thuật đã tăng nhiều
lần, cả trong lĩnh vực công lập và dân lập, ĐH, CĐ và các trung tâm đào tạo nghề.
Nhân lực được đào tạo hàng năm cho ngành thiết kế công nghiệp ước tính mỗi
năm có khoảng 1.500 người tốt nghiệp. Tuy nhiên, công tác đào tạo nhân lực
ngành này vẫn còn nhiều hạn chế.
Việc đào tạo dù cơ bản, nhưng thiếu cập nhật những tiến bộ của khoa học công
nghệ. Chương trình giảng dạy vẫn còn nặng về lý thuyết. Trong thời gian đào tạo 5
năm cho bậc ĐH và 3 năm cho bậc CĐ thì thời gian học lý thuyết, đại cương chiếm
2/5 thời lượng học tập. Việc đào tạo chưa nhấn mạnh vào tư duy thiết kế và kỹ
năng thực hành. Một hạn chế nữa là chưa có sự liên kết giữa doanh nghiệp sản
xuất ứng dụng và cơ sở đào tạo. Theo nhà thiết kế Lê Quý Hải - Giảng viên ĐH Mỹ
thuật công nghiệp Hà Nội - tại các nước có ngành thiết kế phát triển, mối quan hệ
giữa doanh nghiệp và cơ sở đào tạo là hết sức mật thiết.
Tại VN, do chưa có sự gắn kết nên nhiều doanh nghiệp phải đi thuê công ty nước
ngoài thiết kế mẫu mã sản phẩm. Để nâng cao năng lực ngành thiết kế, cần có sự
đột phá trong tư duy, thoát ra ngoài khuôn khổ như trước. Muốn vậy, ông Hồ
Trọng Minh cho rằng các cơ sở đào tạo cần đào tạo theo phương pháp kết hợp liên
ngành, kết hợp giữa thiết kế mỹ thuật với nghiên cứu hiện tượng thiên nhiên
21
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
VI. Năm cấp độ tư duy sáng tạo
Doanh nghiệp nào cũng muốn đội ngũ nhân viên của mình biết làm việc sáng tạo.
Bản thân các nhân viên cũng hiểu là nếu phát huy được tính sáng tạo trong công
việc thì họ sẽ thăng tiến trong nghề nghiệp, được sự thừa nhận của doanh nghiệp
và xã hội.
Nhưng khi đề cập chi tiết hơn thì khái niệm “tư duy sáng tạo” thường chỉ được
nhiều người quan niệm đại khái, chung chung. Theo các chuyên gia về rèn luyện
khả năng sáng tạo của con người, năng lực tư duy sáng tạo được thể hiện qua ít
nhất năm cấp độ dưới đây.
• Tổng hợp các khái niệm cần thiết để định hình một giải pháp mới.
• Tạo ra các mô hình và phương pháp mới cho doanh nghiệp.
• Nhận diện được các giải pháp linh hoạt và thích hợp cũng như xác định
được các tiêu chuẩn về chuyên môn và về tổ chức tương ứng với giải pháp
mới.
5. Cao hơn cả là cấp độ 1
• “Nuôi dưỡng sự sáng tạo”, nhưng năng lực này chỉ có ở rất ít chuyên gia
quản trị, bao gồm:
• Có khả năng phát triển một môi trường nuôi dưỡng tư duy sáng tạo, luôn
kích thích mọi người thi đua tìm tòi các giải pháp sáng tạo.
• Khuyến khích mọi người thử nghiệm ý tưởng mới khác hẳn cách làm truyền
thống.
• Hỗ trợ cho việc thử nghiệm ý tưởng mới nhằm biến ý tưởng thành hiện
thực.
23
Tiểu luận Phương pháp nghiên cứu khoa học GVHD:GS.TSKH.Hoàng Kiếm
• Như vậy, cùng hướng đến tư duy sáng tạo, nhưng mỗi cá nhân trong doanh
nghiệp có thể thuộc về cấp độ này hay cấp độ khác. Việc quan sát để biết
cấp độ tư duy sáng tạo của đội ngũ nhân viên và tạo điều kiện để những
người thuộc cấp độ từ 4 đến 2 phát huy năng lực của họ là nhiệm vụ và
cũng là thách thức không nhỏ đối với các nhà quản trị doanh nghiệp. Khi
vượt qua được thách thức đó, chính nhà quản trị đã tự bồi dưỡng để dần
đạt được cấp độ 1.
VII. Bí mật của sự sáng tạo
Có thể nói trong bất kỳ thời đại nào, xã hội nào, thì sáng tạo cũng là một
trong những nền tảng của phát triển. Càng văn minh, thì sức mạnh của sự sáng
tạo càng được thể hiện rõ và cho thấy tầm quan trọng của mình. Nó xuất hiện
trong tất cả các lĩnh vực của đời sống, từ văn hóa-nghệ thuật, tới khoa học-công
nghệ, giáo dục-đào tạo…
Trong lĩnh vực kinh doanh, sáng tạo chắc chắn là một yếu tố không thể
lồ” IBM, cũng được tung ra thị trường vào cùng thời điểm với cái tên không gây
bất cứ ấn tượng nào là IBM PC!
Và đến đây, chắc bạn sẽ chẳng thể quên câu slogan thường xuất hiện trên các
quảng cáo của “Apple”: “Think Defferent” (“Hãy suy nghĩ khác đi!”). Đó chính là
thông điệp của một trong những bậc thầy sáng tạo trong thế giới công nghệ, Steve
Jobs!
VIII. Ba nguyên tắc hàng đầu với sự sáng tạo
Như nhiều bạn đã biết Sir Ernest Shackleton là một nhà thám hiểm vĩ đại
người đã tìm thấy chính mình và phi hành đoàn của ông trong một cuộc khủng
hoảng cuộc sống hay cái chết khi họ đã phải từ bỏ con tàu trong vùng nước băng
giá xung quanh Nam Cực.
Năm đó là năm 1914, và đoàn thám hiểm Shackleton đã lên kế hoạch một vùng đất
chưa từng có qua các lục địa đông lạnh. Khi con tàu đã bị mắc kẹt trong băng và
chìm, thủy thủ đoàn đã bắt đầu một thử nghiệm 18 tháng sống còn đau đớn.
Họ vẫn còn sống khi họ di chuyển giữa các tangr băng trôi cho đến khi cuối cùng
họ tìm thấy một hòn đảo, nơi họ thành lập một trại. Khi quy định của họ bắt đầu
chạy thấp, Shackleton và một số thành viên phi hành đoàn lên một xuồng cứu sinh
cứu hộ và đã thực hiện một chuyến đi 800 dặm táo bạo đến một trạm đánh bắt cá
voi. Họ trở lại với một con tàu, và tất cả 27 người đàn ông sống sót qua thử thách.
Câu chuyện của họ là đáng kinh ngạc.
25