A. Phần mở đầu
1. Lý do chọn đề tài :
Trong Chương trỡnh giỏo dục tiểu học hiện nay, mụn toỏn cựng với cỏc
mụn học khỏc trong nhà trường Tiểu học có những vai trũ gúp phần quan trọng
đào tạo nên những con người phát triển toàn diện.
Toỏn học là mụn khoa học tự nhiờn cú tớnh lụgic và tớnh chớnh xỏc cao,
nú là chỡa khoỏ mở ra sự phỏt triển của cỏc bộ mụn khoa học khỏc.
Muốn học sinh Tiểu học học tốt được môn Toán thỡ mỗi người giáo viên
không phải chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đó cú sẵn trong Sách giáo
khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách dập khuôn, máy
móc làm cho học sinh học tập một cách thụ động. Nếu chỉ dạy học như vậy thỡ
việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ
không cao. Nó là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các
em thành những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với
những đổi mới diễn ra hàng ngày.
Yêu cầu của giáo dục hiện nay đũi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học
môn toán ở bậc Tiểu học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo
của học sinh. Vỡ vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các
em bằng cách lôi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập. Trũ chơi học
tập là một hoạt động mà các em hứng thỳ nhất. Cỏc trũ chơi có nội dung toán
học lý thỳ và bổ ớch phự hợp với việc nhận thức của cỏc em. Thụng qua cỏc trũ
chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một cách dễ dàng, củng cố, khắc
sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm say mê, hứng thú trong
học tập, trong việc làm. Khi chúng ta đưa ra được các trũ chơi toán học một cách
thường xuyên, khoa học thỡ chắc chắn chất lượng dạy học môn toán sẽ ngày
một nâng cao.
ở bậc Tiểu học, đặc biệt là lớp 1, khi các em vừa kết thúc lứa tuổi vui chơi
của mình mà bước vào học tập, vừa học, vừa chơi. Vì thế, việc tổ chức trò chơi
cho các em trong những giờ học là việc làm không thể thiếu, nó có vai trò vô
cùng quan trọng phù hợp với đặc điểm tâm lý, sinh lý của lứa tuổi Tiểu học. Đặc
biệt, trong giờ học toán, việc tổ chức trò chơi cho các em bên cạnh việc gây

- Nghiên cứu nội dung , cấu trúc chương trính sách giáo khao Toán 1.
- Nghiên cứu phương pháp tổ chức, hướng dẫn trò chơi cho học sinh trong
giờ học toán lớp 2. áp ụng thực tiễn trò chơi theo từng bài, từng phần của nội
dung chương trình SGK Toán 1.
- Soạn giáo án một bài với việc áp dụng trò chơi cho một giờ học cụ thể.
- Đề xuất những ý kiến riêng về việc tổ chức trò chơi Toán học và những
biện pháp giảng dạy có hiệu quả khi sử dụng trò chơi trong dạy học Toán lớp 1.
3.2. Phạm vi nghiờn cứu :
- Đối tượng : Học sinh lớp 1
- Tài liệu : Sỏch giỏo khoa Toỏn 1, sỏch giỏo viờn Toán 1, sỏch Trũ chơi
toán học nói chung…
4. Phương pháp nghiên cứu :
Để thực hiện đề tài này, tôi đó sử dụng cỏc phương pháp sau :
1. Nghiờn cứu tài liệu :
- Đọc các tài liệu sách, báo, tạp chí giáo dục .... có liên quan đến nội dung
đề tài.
- Đọc SGK, sách giáo viên, các loại sách tham khảo : Toán tuổi thơ, giúp
em vui học toán.
2. Nghiờn cứu thực tế :
- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung cỏc trũ chơi toán học.
- Tổng kết rỳt kinh nghiệm trong quỏ trỡnh dạy học.
- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm (Soạn giáo án đó thụng qua
cỏc tiết dạy) để kiểm tra tính khả thi của đề tài.
- 2 -
B. Giải quyết vấn đề
I. Vị trớ của mụn Toán trong trường Tiểu học :
Bậc Tiểu học là bậc học góp phần quan trọng trong việc đặt nền móng cho
việc hỡnh thành và phỏt triển nhõn cỏch học sinh. Mụn toỏn cũng như những
môn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu, những nhận thức về
thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và

chuyển từ hoạt động vui chơi sang hoạt động học tập là chủ đạo. Vỡ ở lứa tuổi
mẫu giỏo, cỏc em được học theo cách vui chơi là chủ yếu cũn yờu cầu về kỷ luật
học tập và kết quả học tập khụng đặt ra nghiêm ngặt đối với mỗi em. Lên đến lớp
1 thỡ yờu cầu đó đặt ra là thường xuyên đối với các em ở tất cả các môn học. Như
vậy nói về cách học, về yêu cầu học thỡ trẻ lớp 1 gặp phải một sự thay đổi đột ngột
- 3 -
mà đến cuối năm lớp 1 các em mới quen dần với cách học đó. Do vậy giờ học sẽ trở
nên nặng nề, khụng duy trỡ được khả năng chú ý của cỏc em nếu cỏc em chỉ cú nghe
và làm theo.
Muốn giờ học cú hiệu quả thỡ đũi hỏi người giáo viên phải đổi mới
phương pháp dạy học tức là kiểu dạy học “Lấy học sinh làm trung tõm” hướng
tập trung vào học sinh, trên cơ sở hoạt động của các em. Kiểu dạy này người
giáo viên là người định hướng, tổ chức ra những tỡnh huống học tập nú kớch
thớch úc tũ mũ và tư duy độc lập. Muốn các em học được thỡ trước hết giáo viên
phải nắm chắc nội dung của mỗi bài và lựa chọn, vận dụng các phương pháp sao
cho phù hợp, bài nào thỡ sử dụng cỏc phương pháp trực quan, thuyết trỡnh, trũ
chơi ... hoặc bài nào thỡ sử dụng phương pháp giảng giải, kiểm tra, thí nghiệm ...
nhưng phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý của học sinh Tiểu học.
Học sinh Tiểu học không thể ngồi quá lâu trong giờ học cũng như làm
một việc gỡ đ nhiều thời gian vỡ thề giỏo viờn cú thể thay đổi hoạt động học của
các em trong giờ học : cho các em thảo luận, làm bài tập hoặc thông qua trũ
chơi. Có như vậy mới gây được hứng thú học tập và khắc sâu được bài học.
IV. Tỏc dụng của trũ chơi toán học:
Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá
trỡnh hoạt động trong bản thân trũ chơi chứ không nằm ở kết quả chơi.
Trũ chơi là loại phổ biến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật
của trũ chơi chính là các quy tắc định rừ mục đích, kết quả và yêu cầu của hành
động trũ chơi, luật của trũ chơi có thể tường minh có thể không.
Trũ chơi học tập là trũ chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc gắn với
kiến thức kỹ năng có được trong hoạt động học tập, gắn với nội dung bài học,

Để phục vụ cho bài giảng hoàn thành tốt, giáo viên cần soạn cả các bước tổ chức
trò chơi cho học sinh ngay trong bài soạn.
Để các trũ chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ
chức và thiết kế trũ chơi phải đảm bảo những nguyên tắc sau :
a. Thiết kế trũ chơi toán học trong môn toán :
* Tổ chức trũ chơi học tập để dạy môn toán nói chung và môn toán lớp 1
nói riêng, chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi
tiết học cụ thể để đưa ra các trũ chơi cho phù hợp. Song muốn tổ chức được trũ
chơi trong dạy toán có hiệu quả cao thỡ đũi hỏi mỗi giỏo viờn phải cú kế hoạch
chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ và đảm bảo các yêu cầu sau :
+ Trũ chơi mang ý nghĩa giỏo dục
+ Trũ chơi phải nhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học
+ Trũ chơi phải phù hợp với tâm sinh lý học sinh lớp 1, phự hợp với khả
năng người hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường.
+ Hỡnh thức tổ chức trũ chơi phải đa dạng, phong phú.
+ Trũ chơi phải được chuẩn bị chu đáo
+ Trũ chơi phải gây được hứng thú đối với học sinh
* Cấu trỳc của Trũ chơi học tập :
+ Tờn trũ chơi
+ Mục đích : Nêu rừ mục đích của trũ chơi nhằm ôn luyện, củng cố kiến
thức, kỹ năng nào. Mục đích của trũ chơi sẽ quy định hành động chơi được thiết
kế trong trũ chơi.
+ Đồ dùng, đồ chơi : Mô tả đồ dùng, đồ chơi được sử dụng trong Trũ chơi
học tập.
+ Nêu lên luật chơi : chỉ rừ qui tắc của hành động chơi quy định đối với
người chơi, quy định thắng thua của trũ chơi.
+ Số người tham gia chơi : Cần chỉ rừ số người tham gia trũ chơi.
+ Nêu lên cách chơi
b. Cỏch tổ chức trũ chơi :
Thời gian tiến hành : thường từ 5 - 7 phút

A. Số học:
I. Các số đến 10:
-Có hai giai đoạn:
+ Trước khi học số.
+ Các số đến 10.
a,. Trước khi học số (3 tiết )
Bài: Nhiều hơn, ít hơn.
-Học sinh nhận biết được hai tập hợp bằng nhau thông qua phép tương
ứng 1- 1.
-Qua đó giúp học sinh biết so sánh số lượng của hai nhóm đối tượng đồ
vật , biết cách sử dụng các từ “ nhiều hơn, ít hơn” khi so sánh về số lượng.
* Ví dụ: Trò chơi: Nhiều hơn- ít hơn.
+ Mục đích
- Học sinh biết so sánh số lượng của hai nhóm đồ vật.
- Học sinh biết sử dụng các từ nhiều hơn, ít hơn trong khi chơi.
- 6 -
+Chuẩn bị: 3 cái bảng, 5 viên phấn, tranh vẽ 4 quyển vở và 3 cái bút, 10
cái bút để làm phần thưởng.
+Cách chơi: GV chia lớp làm ba nhóm:
- Giáo viên đưa hai nhóm đối tượng có số lượng khác nhau. Các nhóm
nhìn nhanh nêu nêu nhanh xem nhóm đồ vật nào có số lượng nhiều hơn, nhóm
đồ vật nào có số lượng ít hơn.
- Giáo viên đưa tranh vẽ: Một bên có 4 quyển vở, một bên có 3 cái bút
( cách vẽ tương ứng 1-1). Học sinh nêu nhanh xem vở nhiều hơn bút hay bút
nhiều hơn vở.
+ Tổng kết trò chơi: Nhóm nào có số người nêu nhanh và đúng nhiều thì
nhóm đó thắng. Giáo viên khen thưởng học sinh nêu nhanh (có thể khen thưởng
bằng vật thật như trong trò chơi: quyển vở, cái bút)
Bài: Hình vuông, hình tròn, hình tam giác:
-Giới thiệu cho học sinh nhận dạng tổng thể của các hình: Hình

chơi. Giáo viên gọi tên của một hình nào đó, chẳng hạn hình tam giác ( hoặc
hình vuông, hình tròn ). Mỗi nhóm cân nhắc xem nên chọn bao nhiêu người là
đủ để có thể xếp được thành hình tam giác ( hoặc hình vuông, hình tròn ) người
này nắm tay người kia để tạo thành hình mong muốn.
+ Cách tính điểm:
- Nhóm nào chọn số người hợp lí cho mỗi hình theo yêu cầu được
10 điểm.
- Nhóm nào xếp nhanh và xếp đẹp thì được 20 điểm
- Nhóm nào được nhiều điểm thì nhóm đó thắng cuộc.
b: Các số đến 10:
b.1 Các số 1; 2; 3; 4; 5.
- Đây là 5 số trực giác mà được thế giới quan niệm nê chỉ dạy 2 tiết và
luyện tâp.
- Hình thành khái niệm ban đầu về số 1, số 2, số 3, số 4, số 5 ( mỗi số đại
diện cho 1 lớp các nhóm đối tượngcó cùng số lượng ).
- Học sinh biết đọc và viết các số: 1; 2; 3; 4; 5.
- Nhận biết số lượng các nhóm số có: 1; 2; 3; 4; 5 đồ vật và thứ tự của các
số 1; 2; 3; 4; 5.

* Ví dụ: Trò chơi: Ai đúng, ai sai:
+ Mục đích: Học sinh đọc, viết , sắp tứ tự các số từ 1 đến 5. Nhận biết
được số lượng các nhóm có 1; 2; 3; 4; 5 đồ vật.
+ Chuẩn bị:Các tấm bìa vẽ 1; 2; 3; 4; 5 chấm tròn, mỗi nhóm chuẩn bị 1
bộ đồ dùng thực hành Toán.
+ Cách chơi: ( 3 lượt chơi )
- Giáo viên chia lớp làm các nhóm 4 hoc sinh.
- Giáo viên giơ tấm bìa có vẽ 1; 2; 3; 4; 5 chấm tròn.
- Các nhóm bàn nhanh chọn số tương ứng với số chấm tròn mà
giáo viên đưa .
+ Tổng kết trò chơi: Trong 3 lượt chơi nếu nhóm nào chọn số nhanh và

* Lưu ý: - Trũ chơi này có thể áp dụng chơi trong nhiều bài học nội dung
khác nhau ( so sánh và sắp thứ tự trong phạm vi 100 ) ta chỉ cần thay cỏc số
bằng các số khác phù hợp là được.
- Giáo viên có thể thay đổi các số trên hình vẽ để cho các nhóm khác nhau chơi.
2, Phép công, phép trừ trong phạm vi 10.
Bài: Phép cộng trong phạm vi 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10.
Phép trừ trong phạm vi: 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10.
Số 0 trong phép cộng.
Số 0 trong phép trừ.
- Hình thành khái niệm ban đầu về phép cộng, phép trừ.
- Thành lập và ghi nhớ bảng công, bảng trừ trong phạm vi 3; 4; 5; 6; 7; 8;
9; 10. ( phép trừ như phép toán ngược của phép cộng)
- Biết làm tính công, trừ trong phạm vi 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9; 10.
*Lưu ý: Những bài tập phần này tương tự như nhau. Do vậy giáo viên có thể
nêu bài tập thành các trò chơi, một trò chơi trong phần này có thể áp dụng cho
nhiều tiết học.
*Ví dụ: Trò chơi: Tam giác kỳ lạ
+ Mục đích:
Luyện tập làm tính trong phạm vi 6.
+ Chuẩn bị:
Vẽ sẵn hình như sau:
- 9 -
- 6 tấm bìa ghi các số:
0; 1; 2; 3; 4; 5
Bao nhiêu bạn( nhóm) chơi thì cần bấy nhiêu tranh vẽ và bộ số nêu trên.
+ Cách chơi:
Có thể chơi theo cá nhân hoặc chơi theo nhóm.
Mỗi bạn (nhóm) phải dùng 6 tấm bìa ghi số đặt vào các hình tròn trong
hình tam giác nêu trên sao cho khi cộng 3 số trên mỗi cạnh đều được kết quả là
6.


+ Mục đích : Luyện tập và củng cố kỹ năng làm tính cộng, trừ nhẩm trong
phạm vi 10
+ Chuẩn bị : 2 hỡnh vẽ ngụi nhà trờn bỡa và cỏc mảnh giấy hỡnh tam
giỏc, chữ nhật (như hỡnh vẽ), cú 5 mảnh ghi cỏc tổng, hiệu tương ứng với các
tống hoặc hiệu ghi trờn ngụi nhà và 2 mảnh ghi sai.
- Cách chơi : Chọn 2 đội chơi, mỗi đội có 5 em
Khi nghe hô “1, 2, 3 bắt đầu” các em phải nhẩm nhanh kết quả cỏc phộp
tớnh trờn ngụi nhà, rồi tỡm mảnh giấy cú kết quả tương ứng gắn vào đúng vị trí.
Khi dán xong sẽ được hỡnh ngụi nhà cú mỏi đỏ, tường vàng, cửa xanh.
- Cách tính điểm như sau :
+ Gắn đúng 1 hỡnh được 10 điểm, hỡnh nào gắn sai khụng được điểm,
gắn đúng cả 5 hỡnh được 50 điểm.
+ Đội nào gắn nhiều hỡnh đúng, nhanh, xong trước là đội thắng cuộc
+ Cả hai đội cùng gắn được số hỡnh đúng bằng nhau thỡ đội nào nhanh
hơn, xong trước là đội thắng cuộc.
+ Nếu đội gắn xong trước mà gắn được ít hỡnh đúng hơn đội xong sau,
thỡ đội xong sau là đội chiến thắng.
* Lưu ý : ở trũ chơi kiểu này nên đưa ra một vài kết quả không đúng để
học sinh lựa chọn, nếu nhỡn bằng mắt mà khụng tớnh kỹ sẽ rất dễ nhầm.
- GV có thể thay các phép tính với số khác nhau để dạy trong các bài khác
nhau ( Phép cộng dạng 14 + 3; phép trừ dạng 17 – 3; 17 – 7; cộng , trừ các số
tròn chục).
Trũ chơi : Bác đưa thư
(ỏp dụng dạy cỏc bảng công, bảng trừ)
Cụ thể: Dạy bài: phép trừ trong phạm vi 9
+ Mục đích: Giỳp học sinh thuộc lũng bảng trừ trong phạm vi 9. Kết hợp
với thói quen nói “cám ơn” khi người khác giúp một việc gỡ đó .
+ Chuẩn bị: - Một số thẻ, mỗi thẻ cú ghi 1 số : 1, 2, 3, 4, 5 ,6, 7, 8 là kết
quả của cỏc phộp trừ để làm số nhà .

- 2 bông hoa 5 cánh, mỗi bông một màu, trên mỗi cánh hoa ghi các số như
sau, mặt sau gắn nam châm.
+ 10 chỳ Ong trờn mỡnh ghi cỏc phộp tớnh, mặt sau cú gắn nam chõm

+ Phấn màu
- 12 -
7
5
8
6
9
10 - 5
9 - 3
4 + 5
10 - 3
0 + 8
7+5