MỤC LỤC
Trang
1. MỞ ĐẦU

2

1.1. Lý do chọn đề tài

2

1.2. Mục đích nghiên cứu

3

1.3. Đối tượng nghiên cứu

3

1.4. Phương pháp nghiên cứu

3

2. NỘI DUNG

4

2.1. Cơ sở lý luận của vấn đề

4

2.2. Thực trạng

3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

13

3.1. Kết luận

13

3.2. Kiến nghị

13
TÀI LIỆU THAM KHẢO

15

DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

16

1


1. MỞ ĐẦU
1.1. Lý do chọn đề tài
Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với các
môn học khác trong nhà trường tiểu học có những vai trò quan trọng, trang bị
cho học sinh một số chuẩn kiến thức và kỹ năng cơ bản để các em áp dụng
kiến thức và kỹ năng đó vào học tập và cuộc sống.
Toán học là môn học tự nhiên có tính lôgic và tính chính xác cao, nó là
chìa khóa mở ra sự phát triển của các môn khoa học khác.

Muốn học sinh của mình học tốt môn Toán, giáo viên không phải chỉ
dập khuôn máy móc trong tài liệu học tập mà phải nhiều hình thức dạy học,
nhiều phương pháp dạy học khác nhau để học sinh hứng thú học tập.
Một số học sinh học thuộc bảng nhân, bảng chia nhưng không biết áp
dụng vào thực hiện tính. Trò chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng
2


thú nhất. Các trò chơi có nội dung toán học lý thú và bổ ích phù hợp với việc
nhận thức của các em.
Thông qua các trò chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức toán học một
cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các
em niềm say mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm. Khi đưa ra được các
trò chơi toán học một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng
dạy và học môn toán sẽ ngày càng nâng cao.
Chính vì những lý do nêu trên mà tôi đã chọn đề tài “Kinh nghiệm tổ
chức một số trò chơi Toán học lớp 3” nhằm củng cố kiến thức cơ bản của
bảng nhân, bảng chia gây hứng thú học tập cho học sinh để từ đó học sinh vận
dụng được bảng nhân, chia thành thạo vào việc tính toán.
1.2. Mục đích nghiên cứu
Đề xuất một số kinh nghiệm tổ chức trò chơi toán học cho học sinh lớp 3,
Trường Tiểu học Định Liên, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.
1.3. Đối tượng nghiên cứu
Kinh nghiệm tổ chức trò chơi toán học lớp 3, Trường Tiểu học Định
Liên, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.
1.4. Phương pháp nghiên cứu
- Nghiên cứu các tài liệu ...
- Nghiên cứu thực tiến: quan sát, điều tra, đàm thoại, thu thập thông tin,
lớp 3, Trường Tiểu học Định Liên, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa.
- PP nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết; PP điều tra khảo sát thực tế,

Đầu năm
Số HS
Hoàn thành tốt
Hoàn thành
Chưa hoàn thành
SL
%
SL
%
SL
%
33
9
27,3
18
54,5
6
18,2
- Qua kết quả khảo sát tôi thấy chất lượng học sinh còn thấp. Nguyên
nhân là do các em thuộc các bảng nhân, bảng chia một cách máy móc nên
nhanh quên. Vì vậy nên vận dụng chưa tốt vào làm các bài tập. Từ đó tôi đưa
ra một số biện pháp để tổ chức trò chơi học Toán tại lớp 3A trường Tiểu học
định Liên để các em dễ tiếp thu và khắc sâu được kiến thức.
2.3. Giải pháp và tổ chức thực hiện
2.3.1 Cách lập bảng nhân
Tôi xin được giới thiệu cách lập bảng nhân (kéo theo là bảng chia ) dựa
trên các phân tích (chỉ có) 31 hợp số (thành tích) mà thôi. Cách làm này sẽ
góp phần làm cho học sinh dễ nhớ, không phải học thuộc bảng nhân, chia như
một cái máy, khắc sâu kiến thức ở học sinh.
Ở đây học sinh chỉ cần chú ý đến số xuất hiện cao trong các bảng mà

6
18

3

2 16

5

8

4

88

2

3
12
12

2

4
15

3

2 14
14

25

5

3 27

6

4

32

8

5

8

6

7

5

6
5 30

9

5


8

9 81

9

4
6

28

35

7

4

36

40

42

45

7
9

2.3.2 Cách dùng bảng chia

được bảng chia 3 (4 , 5 ..)
Xây dựng phép chia từ phép nhân bảng chia từ bảng nhân được xuyên
suốt trong toán 3.
Để thực hiện được các phép tính nhân chia ngoài bảng học sinh phải
thuộc và nắm chắc và áp dụng tốt các bảng nhân chia đã học. Nhân chia ngoài
là sự phát triển cao của phép nhân, từ đây bắt đầu giới thiệu phép tính nhân
dọc chẳng hạn 12 x 3 theo ý nghĩa của phép nhân:
12 x 3 = 12 + 12 + 12
12
+ 12
12
36 => 12 x 3 = 36
Từ đó ta có : Hàng đơn vị: 2 + 2 + 2 = 6 hay 3 x 2 = 6
Hàng chục: 1 + 1 + 1 = 3 hay 1 x 3 = 3 suy ra cách nhân
12
2 nhân 3 bằng 6 viết 6
x
3
3 nhân 1 bằng 3 viết 3
36
Theo cách nhân này học sinh chỉ dùng một bảng nhân 3 thay vì phải
dùng hai bảng nhân.
Phép chia cho số có một chữ số 36 : 3 = ? Phép tính chia là phép
tính ngược của phép nhân, thao tác chia ngược với thao tác nhân . Từ cách
nhân suy ra cách chia.
Trò chơi học tập làm thay đổi hình thức hoạt động của học sinh, giúp
học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự giác tích cực. Giúp học sinh rèn luyện
củng cố kiến thức đồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích luỹ qua
hoạt động chơi.
Trò chơi học tập rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ,

+ Nêu tên trò chơi.
+ Hướng dẫn cách chơi bằng cách vừa mô tả vừa thực hành, nêu rõ quy
định chơi.
- Chơi thử và qua đó nhấn mạnh luật chơi.
- Chơi thật
- Nhận xét kết quả chơi, thái độ của người tham dự, giáo viên có thể
nêu thêm những tri thức được học tập qua trò chơi, những sai lầm cần tránh.
- Thưởng - phạt: Phân minh, đúng luật chơi, sao cho người chơi chấp
nhận thoải mái và tự giác làm trò chơi thâm hấp dẫn, kích thích học tập của
học sinh. Phạt những học sinh phạm luật chơi bằng những hình thức đơn giản,
vui (như chào các bạn thắng cuộc, hát một bài, nhảy lò cò...)
2.3.5. Giới thiệu một số trò chơi Toán học lớp 3
Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng
trong quá trình dạy toán cho học sinh tại lớp 3A năm học 2018 - 2019 của
trường TH Định Liên nhằm củng cố khắc sâu kiến thức về bảng nhân, bảng
chia.
Trò chơi 1: Truyền điện
- Mục đích:
+ Luyện tập và củng cố kỹ năng làm các phép tính nhân chia trong
bảng
+ Luyện phản xạ nhanh ở các em
- Chuẩn bị: Không cần chuẩn bị bất kỳ đồ dùng nào
- Cách chơi: Các em ngồi tại chỗ. Giáo viên gọi bắt đầu từ 1 em xung
phong. Ví dụ em xướng to 1 một phép tính chẳng hạn “ 7 và chỉ nhanh vào
em B bất kỳ để “truyền điện”. Lúc này em B phải nói tiếp, ví dụ “ x 5 rồi chỉ
7


nhanh vào em C bất kỳ. Thế là em C phải nói tiếp “bằng 35”. Nếu C nói đúng
thì được quyền xướng to 1 số như A rồi chỉ vào một bạn D nào đó để “truyền

54 : 6
+ Phấn màu
- Cách chơi:
48 : 6
36 : 6
+ Chọn 2 đội, mỗi đội 4 em
+ Giáo viên chia bảng làm 2, gắn mỗi bên bảng một bông hoa và 5 chú
Ong, ở bên dưới không theo trật tự, đồng thời giới thiệu trò chơi.
Cô có 2 bông hoa trên những cánh hoa là các kết quả của phép tính, còn
những chú Ong thì chở các phép tính đi tìm kết quả của mình. Nhưng các chú
Ong không biết phải tìm như thế nao, các chú muốn nhờ các em giúp, các em
có giúp được không ?
- 2 đội xếp thành hàng. Khi nghe hiệu lệnh "bắt đầu" thì lần lượt từng
bạn lên nối các phép tính với các số thích hợp. Bạn thứ nhất nối xong phép
8


tính đầu tiên, trao phấn cho bạn thứ 2 lên nối, cứ như vậy cho đến khi nối hết
các phép tính. Trong vòng 1 phút, đội nào nối đúng và nhanh hơn là đội chiến
thắng.
* Lưu ý: Sau khi học sinh chơi xong, giáo viên chấm và hỏi thêm một
số câu hỏi sau để khắc sâu bài học
+ Tại sao chú Ong
không tìm được đường về nhà ?
24 : 6
+ Phép tính "24: 6" có kết quả bằng bao nhiêu ?
+ Muốn chú Ong này tìm được về thì phải thay đổi số trên cánh hoa
như thế nào ?
Trò chơi 3: Rồng cuốn lên mây
- Mục đích:

nhà. Một em đóng vai "Bác đưa thư" ngực đeo "Nhân viên bưu điện" tay cầm
tập phong bì.
9


+ Một số em đứng trên bảng, lần lượt từng em một nói:
Bác đưa thư ơi
Cháu có thư không ?
Đưa giúp cháu với
Số nhà .............. 14
Khi đọc đến câu cuối cùng "số nhà .............. 14" thì đồng thời em đó giơ
số nhà 14 của mình lên cho cả lớp xem. Lúc này nhiệm vụ của "Bác đưa thư"
phải tính nhẩm cho nhanh để chọn đúng lá thư có ghi phép tính có kết quả là
số tương ứng giao cho chủ nhà(ở trường hợp này phải chọn phong bì "7 x 2"
hoặc "2 x 7" giao cho chủ nhà. Chủ nhà nhận thư và nói lời "cảm ơn". Cứ như
vậy các bạn chơi lại nói và "Bác đưa thư" lại tiếp tục đưa thư cho các nhà.
Nếu "bác đưa thư" nhẩm sai, đưa không đúng địa chỉ nhận thì không
được đóng vai đưa thư nữa mà trở về chỗ để các bạn khác lên thay.
Nếu các lần thư đều đúng thì sau 3 lần được cô giáo tuyên dương và đổi
chỗ cho bạn khác chơi.
Trò chơi 5: Mua và bán
(Áp dụng trong bài: Tiền Việt Nam - Tiết 125, 126, 127)
- Mục đích:
+ Củng cố cho học sinh nhận biết và sử dụng một số loại giấy bạc trong
phạm vi 100.000 đồng (1.000 đồng, 2.000 đồng, 5.000 đồng, 10.000 đồng,
20.000 đồng, 50.000 đồng, 100.000 đồng)
+ Rèn kỹ năng cộng, trừ các số hơn đơn vị "đồng"
+ Thực hành trả tiền và nhận lại tiền thừa trong khi mua và bán
- Chuẩn bị:
+ 1 số tờ giấy bạc loại 500 đồng, 1.000 đồng, 2.000 đồng, 5. 000 đồng,

đề toán. Chẳng hạn
Em hãy đọc bảng nhân 8.
Em hãy đọc bảng nhân 9.
Tính chu vi mảnh đất hình chữ nhật có chiều dài 125m, chiều rộng 68 m
Kim ngắn chỉ số 3, kim dài chỉ số 11. Hỏi là mấy giờ ?
7m3cm, bằng bao nhiêu cm
Vẽ lên đồng hồ chỉ 14 giờ 27 phút
Câu đố:
Vừa trống vừa mái
Đếm đi đếm lại
Tất cả sáu mươi
Mái một phần tư
Còn là gà trống
Đố em tính được
Trống, mái mấy con ?
- Phần thưởng
+ Đồng hồ
- Cách chơi:
Cho các em chơi trong lớp. Lần lượt từng em lên hái hoa. Em nào hái
được hoa thì đọc to yêu cầu cho cả lớp cùng nghe. Sau đó suy nghĩ trong vòng
30 giây rồi trình bày câu trả lời trước lớp. Em nào trả lời đúng thì được khen
và được một phần thưởng.
Tổng kết chung khen những em chơi tốt trong năm.
2.4 Kết quả
- Qua thời gian áp dụng cách thức tổ chức trò chơi trên cho học sinh
lớp 3A trường TH Định Liên năm học 2018 - 2019 tôi thấy hiệu quả của môn
học hay sự tiếp thu của các em tiến bộ rõ rệt, các em nắm chắc kiến thức và
nhớ kiến thức đó lâu hơn.
- Các em biết vận dụng bảng nhân bảng chia vào thực hiện các phép
tính và giải toán một cách thành thạo. Biết sử dụng bảng nhân, bảng chia áp

6
18,2

Hoàn thành
tốt
SL
%
15
45,5

Hoàn thành
SL
18

%
54,5

Chưa hoàn
thành
SL
%
0

- Điều đáng mừng là học sinh lớp tôi rất hào hứng, chờ đợi tiết học
toán. Các em thêm yêu thích và đam mê môn học.

12


3. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ

3.2. Kiến nghị
Qua quá trình nghiên cứu và tổ chức thực hiện sáng kiến, để tổ chức tốt
trò chơi học tập môn toán lớp 3 và trong chương trình toán Tiểu học nói
chung đạt kết quả cao bản thân tôi có một số kiến nghị và đề xuất như sau:
3.2.1. Chuyên môn nhà trường
Nắm phương pháp dạy học theo mô hình trường học mới. Kịp thời triển
khai đến cho giáo viên cũng như phụ huynh được biết. Thường xuyên tổ chức
các chuyên đề để giáo viên có cơ hội học hỏi kinh nghiệm.
3.2.2. Tổ chuyên môn
Tăng cường thao giảng dự giờ trong khối. Tăng cường thảo luận làm
nhiều đồ dùng trực quan để học sinh có nhiều phương tiện trong các trò chơi
của môn Toán.
13


3.2.3. Giáo viên
- Trong dạy học giáo viên phải sử dụng nhiều đồ dùng dạy học, đưa
học sinh đi tham quan, đi thực tế, tăng cường thực hành, tổ chức các trò chơi
xen kẽ... để củng cố khắc sâu kiến thức.
- Giáo viên cần tìm hiểu, học hỏi nhiều trò chơi học tập để tiết học sinh
động hơn, giúp học sinh dễ tiếp thu.
- Tìm hiểu nội dung của bài toán để chọn trò chơi học tập phù hợp.
- Khi sử dụng trò chơi học tập trong dạy học thì cần lên kế hoạch cụ thể.
- Giáo viên phải tìm hiểu được đối tượng học sinh, nắm được cái ưu,
nhược về tâm sinh lý của học sinh để có biện pháp, phương pháp giáo dục cho
thích hợp.
- Để việc dạy học có kết quả, cần đảm bảo tính khoa học, chính xác và
tính sư phạm, đòi hỏi mỗi giáo viên không ngừng tự học, tự bồi dưỡng, tìm
hiểu, nghiên cứu về nội dung, phương pháp dạy học toán, tự hoàn thiện và
nâng cao những tri thức cần thiết, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ,

thơ, giúp em vui học toán.

15


DANH MỤC
CÁC ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG
ĐÁNH GIÁ XẾP LOẠI CẤP PHÒNG GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT VÀ
CÁC CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Trần Thị Thu
Chức vụ và đơn vị công tác: Trường Tiểu học Định Liên

TT

Tên đề tài SKKN

1.

Nâng cao chất lượng dạy học
môn Địa lí lớp 4-5

Kết quả
Cấp đánh
đánh giá
giá xếp loại
xếp loại
(Phòng, Sở,
(A, B,
Tỉnh...)
hoặc C)