SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

ĐỀ TÀI:
"TỔ CHỨC MỘT SỐ TRÒ CHƠI TOÁN HỌC LỚP 3 GÂY HỨNG
THÚ CHO HỌC SINH"



A.ĐẶT VẤN ĐỀ
I. LỜI MỞ ĐẦU.
Trong chương trình giáo dục tiểu học hiện nay, môn Toán cùng với các môn học
khác trong nhà trường tiểu học có những vai trò góp phần quan trọng đào tạo nên những
con người phát triển.
Toán học là môn học tự nhiên có tính lôgic và tính chính xác cao, nó là chìa khóa
mở ra sự phát triển của các môn khoa học khác.
Đối với môn Toán ở tiểu học, nếu mỗi giáo viên chỉ truyền đạt, giảng giải theo các
tài liệu đã có sẵn trong sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài dạy một
cách dập khuôn, máy móc thì sẽ làm cho học sinh học tập một cách thụ động. Điều đó sẽ
khiến cho việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu tẻ nhạt và kết quả học tập
không cao. Nó là một trong những nguyên nhân gây cản trở việc đào tạo các em thành


những con người năng động, tự tin, sáng tạo sắn sàng thích ứng với những đổi mới diễn
ra hàng ngày.
Như chúng ta đã biết: Học sinh tiểu học có trí thông minh khá nhạy bén, sắc sảo,
có óc tưởng tượng phong phú. Đó là tiền đề tốt cho việc phát triển tư duy toán học.
Nhưng các em cũng rất dễ bị phân tán, rối trí nếu bị áp đặt, căng thẳng hay quá tải. Hơn
nữa, học sinh ở bậc tiểu học nói chung, học sinh khối 1,2,3 nói riêng cơ thể các em còn
đang trong thời kỳ phát triển hay nói cụ thể hơn là các hệ cơ quan còn chưa hoàn thiện vì
thế sức dẻo dai của cơ thể còn thấp nên trẻ không thể ngồi lâu trong phòng học cũng như
làm một việc gì đó trong thời gian dài. Vì vậy muốn giờ học có hiệu quả thì đòi hỏi người

b. Về giáo viên:
Mặc dù đã được tiếp thu các chuyên đề về đổi mới phương pháp dạy học do phòng
giáo dục; Sở giáo dục - Đào tạo tổ chức. Song để tổ chức trò chơi trong các giờ dạy học
sao cho mang lại hiệu quả như giáo viên mong muốn quả là một điều không đơn giản. Nó
cần nhiều thời gian để đầu tư suy nghĩ, tìm tòi, chuẩn bị nguyên vật liệu....Mặt khác tổ
chức trò chơi sao cho học sinh tiếp xúc cảm thấy hấp dẫn và thích thú thì phụ thuộc hoàn
toàn vào công tác tổ chức của người giáo viên.
2. Kết quả, hiệu quả của thực trạng ban đầu.


Năm học 2008 – 2009 tôi được phân công trực tiếp chủ nhiệm và giảng dạy lớp 3a.
Tổng số học sinh của lớp là 24 em, có 11 em nữ. Các em phân bố rãi rác ở các thôn.
Ngay từ đầu năm học mới, sau khi nhận lớp tôi đã bắt tay ngay vào khảo sát, tìm hiểu học
sinh. Hết mỗi học kì, tôi đều tổng kết, đánh giá chất lượng.
Năm học 2008 – 2009 lớp 3a do tôi trực tiếp chủ nhiệm và giảng dạyđã có kết quả
như sau:

Loại

Đầu năm học

Học kì I

Cuối năm học

Giỏi

2 em = 9,0%

2 em = 9,0%

giảm chậm. Trong giờ học các em học còn uể oải, nắm kiến thức còn chậm khiến giáo
viên phải mất nhiều công sức trong việc cũng cố kiến thức vào những giờ tăng buổi. Nừu
như các em không học 10 buổi/ tuần thì tôi nghĩ kết quả khó có thể đạt được như vậy.
Từ thực trạng trên, để công việc đạt hiệu quả tốt hơn, giúp các em có hứng thú
trong học tập, nâng cao chất lượng giáo dục trong nhà trường, tôi đã mạnh dạn cải tiến
nội dung, phương pháp trong giảng dạy, đưa những kiến thức được coi là khô khan của
môn toán thành những trò chơi học tập nhằm mục đích giúp các em học mà chơi, chơi mà
học. Trò chơi toán học không những chỉ giúp các em lĩnh hội được tri thức mà còn giúp
các em cũng cố và khắc sâu các tri thức đó.
A. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
1. tổ chức trò chơi trong môn toán lớp 3


Để trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi tổ chức và thiết kế trò
chơi phải đảm bảo những nguyên tức sau:
a. Thiết kế trò chơi toán học trong môn toán lớp 3
* Tổ chức trò chơi học tập để dạy môn toán nói chung và môn toán lớp 3 nói riêng,
chúng ta phải dựa vào nội dung bài học, điều kiện thời gian trong mỗi tiết học cụ thể để
đưa ra các trò chơi cho phù hợp. Song muốn tổ chức đưolực trò chơi trong dạy toán có
hiệu quả cao thì đòi hỏi người giáo viên phải có kế hoạch chuẩn bị chu đáo, tỉ mỉ, cặn kẽ
và đảm bảo các yêu cầu sau:
+ Trò chơi mang ý nghĩa giáo dục
+ Trò chơi Phải nhằm mục đích cũng cố, khắc sâu nội dung bài học.
+ Trò chơi phải phù hợp với tâm sinh lí học sinh lớp 3, phù hợp với khả năng người
hướng dẫn và cơ sở vật chất của nhà trường.
+ Hình thức tổ chức trò chơi phải đa dạng, phong phú
+ Trò chơi phải được chuẩn bị chu đáo



Sau đây tôi xin giới thiệu một số trò chơi tiêu biểu mà tôi đã áp dụng trong quá trình
dạy toán cho học sinh lớp 3.
a. Những trò chơi cũng cố nội dung số học và đại số.
Trò chơi 1: “ Đoàn kết”.
- Mục đích: Rèn luyện kỹ năng tính nhẩm nhanh:
Thời gian chơi: 5- 7 phút


- Cách chơi: Giáo viên hô: “Đoàn kết, đoàn kết”
Giáo viên hô: “Kết 3 x 2” Hoặc “ 14 – 9”, “ 8 + 3”....
Học sinh phải nhẩm nhanh được kết quả và kết thành nhóm theo yêu cầu
Luật chơi: Ai nhanh được tuyên dương, Ai chậm phải bị phạt tùy theo yêu cầu của lớp.
* Trò chơi này tôi áp dụng vào những tuần đầu của lớp 3 vì khi nhận lớp tôi thấy một
số em khả năng tính nhẩm còn quá yếu. Khi tổ chức trò chơi này, tôi thấy giờ học có hiệu
quả hơn, những em trước đây ngại học, không chú ý, để ý gì tới tiết học nay lại thành tích
cực nhất. Như em Hùng, em Hiếu,.....ngay cả giờ ra chơi cũng thường chơi một mình
không gần gủi với bạn bè nay lại hăng hái tham gia, mạnh dạn ôm chầm kết thành nhóm
khi có hiệu lệnh. Gần cuối tiết học tôi quan sát thấy các em mạnh dạn, tự tin hơn. Sự
hứng thú của học sinh, sự hòa nhập của học sinh nhút nhát, sự chú ý học tập của các em
trong giờ học toán đã kích thích tôi tìm tòi, nghiên cứu thêm một số trò chơi.
Trò chơi 2: Xì điện.
Mục đích: Giúp học sinh thuộc nhân, chia trong bảng.


Thời gian chơi: 7 – 10 phút
Luật chơi: Lớp chia thành 2 đội để thi đua. Giáo viên sẽ “châm ngòi” đầu tiên, cô
đọc một phép tính chẳng hạn 4 x 8 rồi chỉ vào một em thuộc một trong 2 đội, em đó phải
bật ngay ra kết quả. Nếu kết quả đúng thì em đó có quyền “Xì điện”một bạn thuộc đối
phương. Em sẽ đọc bất kỳ phép tính nào, ví dụ 36 : 9 và chhỉ một bạn (ở bên kia) bạn đó
phải có kết quả ngay là 4, rồi lại “Xì điện” trả lại đội ban đầu. Cứ như thế cô cùng 2 thư

trừ 5 điểm, đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc và được tuyên dương trước lớp.
* Như chúng ta đã biết, học sinh lớp 3 mới chỉ đọc, viết và tính toán đối với các số có
4, 5 chữ số. Bởi vậy phần này rất quan trọng đối với các em. Tuy nhiên ở năm học trước,
khi dạy tới phần này, tôi thấy học sinh khi đọc, viết thường hay lẫn lộn, sai nhiều. Một số
em yếu của lớp do không tập trung nên hay đọc, viết sai. Năm học này sau mỗi bài mới,
tôi tổ chức ngay cho các em chơi trò chơi học tập trên. Tôi nhận thấy không khí lớp học
sôi nổi hẳn lên, các em còn yếu cũng xung phong đọc, viết trong nhóm của mình. Khi
được GV tuyên dương, gương mặt các em rạng ngời, ánh lên niềm vui khiến cho chúng
tôi cảm thấy thật sự vui vì đã khơi dậy được trong các em niềm đam mê học tập, giúp các
em tự vượt qua được chính bản thân mình.
b. Các trò chơi cũng cố vấn đề đo đại lượng.
Trò chơi 4: Trổ tài mua sắm.


Yêu cầu: Người chơi cần có kỹ năng tính toán với 4 phép tính, nắm vững một số đơn
vị(tờ) tiền Việt Nam hiện nay. Biết ứng dụng để trao đổi hàng hóa khi cần thiết.
Biết một vài nguyên tắc tổi thiểu khi trao đổi.
Thời gian chơi: 8 – 10 phút.
Chuẩn bị: GV cần chuẩn bị cho 2 đội, mỗi đội khoảng 25000đ, gồm các loại tiền: 200đ
(10 tờ), 500đ (10 tờ), 2000đ (5 tờ). Chuẩn bị một số đồ dùng học tập như: Giấy màu
(200đ/tờ), bút chì (500đ/ chiếc), thước kẻ (1200đ/chiếc), vở viết (1500/quyển), truyện
tranh (2000 – 3000đ/quyển), bút bi (1000đ/chiếc),....trong đó sẽ ghi sẵn giá vào giấy và
dùng băng dính dính vào các đồ vật. Bày tất cả vào 2 bàn cho 2 đội. Phát cho 2 đội mỗi
đội 1 túi ni lon để đựng hàng mua sắm.
Luật chơi: Khi GV hô: “Bắt đầu” và tính giờ thì 2 bạn của 2 đội sẽ được vào “quầy”
chọn đồ mua các đồ thích hợp, mua tới đâu bỏ tiền vào hộp tới đó; nếu tiền chẵn cần cộng
nhẩm cẩn thận, chọn đủ hàng rồi mới trả tiền vào hộp; nếu bỏ vào rồi không được lấy lại.
Sau 4 phút, giáo viên hô: “đóng cửa” thì 2 bạn phải lập tức rời quầy, bàn giao số tiền còn
lại cho 2 bạn tiếp theo, giáo viên lại hô: “mở cửa” và 2 bạn lại tiếp vào mua hàng cho


xong thì nhẹ nhàng di chuyển sao cho tới vị trí cần thiết thì ngồi xuống. Cứ như vậy sau 3
(4) lần chơi giáo viên và các bạn thư kí tổng kết xem đội nào di chuyển kim nhanh, gọn,
đúng (đúng cả giờ và phút), mỗi lần 10 điểm; nếu quay đúng giờ nhưng lúng túng, lộn
xộn trừ 2 điểm. Đội nhiều điểm hơn sẽ thắng. Đội nào thua cuộc phải đọc 3 lần bài: “Tích
tắc tích tắc, đồng hồ luôn nhắc, từng phút từng giờ, quý hơn vàng ngọc”.
* Chúng ta đã biết ở lớp 2 các em đã được học về giờ đúng, lên lớp 3 các em tiếp tục
học hỏi về xem giờ (chính xác đến từng phút). Trò chơi này các em thể hiện sự nhanh
nhẹn, linh hoạt, khéo léo trong tính toán và vận động đồng thời củng cố về kỷ năng xem
đồng hồ cho các em.
c. Các trò chơi cũng cố nội dung hình học
Trò chơi 6: Về đúng nhà mình.


Mục đích: Ôn tập về các công thức tính chu vi, công thức tính diện tích các hình (toán
3). Thời gian chơi 5 – 7 phút.
Chuẩn bị: Các miếng hình vẽ có hình ngôi nhà vẽ hình chữ nhật, hình vuông, hình tứ
giác, hình tam giác.


Các miếng bìa có ghi các công thức sau:

Chu vi:
( a + b) x 2

Chu vi:
ax4

Diện tích:
axa


Lấy cạnh…….tức thì hiện ra.
Trò chơi 7: Ai tinh – ai nhanh – ai khéo.
Đây là dạng trò chơi kích thích trí thông minh của các em, trước khi tổ chức các
dạng trò chơi này tôi hướng dẫn các em về nhà chuẩn bị mỗi em một bộ (7 mảnh) theo
kích thước như sau:
8 cm

8 cm

8 cm

8 cm


Yêu cầu 1: Hãy dùng 7 mảnh ghép đã cho ghép lại
thành một hình vuông như hình vẽ (H1).
2.Tìm cách chuyển vị trí của 2 mảnh để
tạo thành một hình chữ nhật.
3. Tìm cách chuyển vị trí của 2 mảnh để
tạo thành một hình tam giác.

( H1)

Thời gian chơi: 5 – 7 phút.
Luật chơi: chơi đồng đội 3 người. Các em phân công mỗi người một yêu cầu, ai xong
trước thì giúp bạn, phần nào khó bàn nhau. Tổ chức thi đua trước sự cổ vũ của giáo viên
và các bạn trong lớp. Đội xong trước sẽ giơ cờ hiệu xin trả lời. Mỗi ý 10 điểm; hoàn
thành sớm cộng 4 điểm(nếu đúng). Đội nào nhiều điểm hơn sẽ thắng cuộc. Nếu hết thời
gian mà 2 đội không làm được thì chuyển cho bạn ở dưới lớp.