BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
o0o
TIỂU LUẬN QUẢN TRỊ
MARKETING
Chủ đề:
CHIẾN LƯỢC MARKETING CHO CÀ PHÊ HOÀ
TAN G7 TRUNG NGUYÊN – THƯƠNG HIỆU
CÀ PHÊ VIỆT
1
Giáo viên NGUYỄN TUẤN ANH
Nhóm THE LIGHT STAR
HÀ NỘI - 2011
2
LỜI NÓI ĐẦU
“Thương hiệu cà phê Việt bao giờ xứng với tiềm năng” ??? “ Làm thương
hiệu không phải là dễ” ??? Đó là hai trong số rất nhiều những câu hỏi, những
suy nghĩ băn khoăn của mỗi người dân Việt khi nhắc đến ngành nông sản cà phê
nước nhà. Xuất phát từ mâu thuẫn thực tiễn, Việt Nam là nước đứng thứ hai về
xuất khẩu cà phê trên thế giới, nhưng giá trị xuất khẩu của chúng ta lại rất thấp.
Hay chúng ta thấy việc ra đời hàng loạt sản phẩm cà phê trên thị trường thực
chất mới chỉ là nhãn hiệu sản phẩm. Từ nhãn hiệu đến phát triển một thương
hiệu là một vấn đề đòi hỏi các doanh nghiệp phải có tiềm lực tài chính, con
người, chiến lược kinh doanh, tiếp thị hiệu quả…Quả thực, bài toán để có
thương hiệu Việt khẳng định trên thị trường quốc tế vẫn còn vô cùng khó.
Bên cạnh đó, theo kết quả của nhiều cuộc điều tra, thị trường cà phê Việt
Nam còn rất nhiều tiềm năng. Tiêu biểu như theo Hiệp hội cà phê thế giới, sản
lượng tiêu thụ cà phê nội địa của Việt Nam chiếm khoảng 5% (năm 2009), còn
rất thấp so với mức tiêu thụ 25,16% của các quốc gia sản xuất cà phê trên thế
giới Mặt khác, Việt Nam là cường quốc cà phê thứ 2 trên thế giới nhưng thực tế
chưa có nhiều sản phẩm chế biến từ cà phê được giới thiệu trên thị trường. Do
Trung Nguyên, công ty TNHH cà phê Trung Nguyên, công ty cổ phần thương
mại và dịch vụ G7, công ty truyền thông bán lẻ Nam Việt và công ty liên doanh
Vietnam Global Gateway (VGG) với các ngành nghề chính bao gồm: sản xuất,
chế biến, kinh doanh trà, cà phê; nhượng quyền thương hiệu và dịch vụ phân
phối, bán lẻ hiện đại. Trong tương lai, tập đoàn Trung Nguyên sẽ phát triển với
10 côngty thành viên,kinh doanh nhiều ngành nghề đadạng.
Đi tiên phong trong việc áp dụng mô hình kinh doanh nhượng quyền tại
Việt Nam, hiện nay, Trung Nguyên đã có một mạng lưới gần 1000 quán cà phê
nhượng quyền trên cả nước và 8 quán ở nước ngoài như: Mĩ, Nhật, Singapore,
Thái Lan, Trung Quốc, Campuchia, Ba Lan, Ukraina. Sản phẩm cà phê Trung
Nguyên và cà phê hòa tan G7 đã được xuất khẩu đến 43 quốc gia trên thế giới
với các thị trường trọng điểm như Mĩ, Trung Quốc. Bên cạnh đó, Trung Nguyên
cũng đã xây dựng được một hệ thống hơn 1000 cửa hàng tiện lợi và trung tâm
phân phối G7Mart trên toàn quốc.
Khi Công ty cà phê Trung Nguyên quyết định dấn bước vào lĩnh vực cà
phê hòa tan, không ít người bày tỏ sự lo ngại không sớm thì muộn mặt hàng G7
của Trung Nguyên sẽ nhanh chóng bị đè bẹp bởi các “đại gia” đã sớm ổn định
thị phần tại Việt Nam. Nhưng thực tế, với chiến lược marketing tương đối bài
bản, Trung Nguyên đã mang lại một bức tranh thị trường hoàn toàn khác.
Trước khi G7 nhập cuộc, thị trường cà phê hòa tan trong nước chiếm
khoảng 130,75 tỷ đồng/năm, trong đó Nescafe dẫn đầu với 55,95% thị phần,
5
Vinacafe chiếm 38,45% thị phần, số còn lại chia nhỏ cho nhiều loại cà phê hòa
tan nhập khẩu và của các doanh nghiệp khác.
Năm 2004, doanh số của thị trường này vượt lên hơn 154 tỷ đồng. Cũng
thời điểm này, thị trường cà phê hòa tan ngày càng sôi động. “Chiếc bánh” cà
phê hoà tan đã có thêm người tranh và các phần chia trên đó cho thấy cục diện
thay đổi rất lớn: Nescafe chỉ còn 39% thị phần, Vinacafe chiếm 31% thị phần và
G7 leo đến 27%. Như vậy, từ tháng 11-2003 cho đến tháng 1-2004, G7 đã chiếm
35% thị phần. Từ đây, chúng ta không thể phủ nhận sự nỗ lực, tinh thần quyết
doanh nghiệp Việt luôn đẩy mạnh xuất khẩu đòi hỏi cao xong rồi mới quanh lại
kinh doanh tại thị trường nội địa quen thuộc. Tại sao lại vậy?
Có nhiều lý do được đưa ra để giải thích cho sự kém sôi động của tiêu dùng
cà phê nội địa, từ văn hoá uống trà còn đọng lại trong số đông người tiêu dùng
tuổi trung niên trở lên, cho đến kỹ năng kinh doanh, xây dựng chiến lược,
thương hiệu… của nhiều doanh nghiệp trong nước còn yếu kém. Các doanh
nghiệp từ lâu đã quen mua bán nông sản thô, tham gia các sàn giao dịch quốc tế,
chỉ trông đợi kiếm lợi nhuận lúc thị trường biến động mà không đẩy mạnh sản
phẩm chế biến.
Như vậy, nhu cầu trong nước đã có và hứa hẹn sẽ phát triển mạnh trong
tương lai. Nhưng vướng mắc lại nằm ở khâu xây dựng thương hiệu, xây dựng
mạng lưới kinh doanh, vì đòi hỏi đầu tư tốn kém, hiệu quả thì không thể thấy
trong ngắn hạn, lại còn phải cạnh tranh không cân sức với nhiều tên tuổi nước
ngoài. Trong khi đó, ở ngoài xã hội, người từ tuổi trung niên trở lên vẫn quen
uống trà và người tiêu dùng trẻ thường chuộng các thương hiệu nước ngoài.
Câu hỏi lớn đặt ra với Trung Nguyên là:
Thị trường cà phê hoà tan trong nước đang rất tiềm năng?
Trung Nguyên vẫn nổi tiếng sản phẩm “đậm đà hương vị Việt” nên sản
phẩm cũng phải “chiều lòng” khách hàng Việt.
7
Mặt khác, để xuất khẩu Trung Nguyên phải đáp ứng hoàn toàn theo tiêu
chuẩn, khẩu vị và cái “gu” thị trường xuất khẩu? Giữa hai thị trường này xảy ra
mâu thuẫn? Trung Nguyên có thể làm gì để xúc tiến khẳng định thương hiệu bền
vững dòng sản phẩm cà phê hoà tan G7?
Chính vì mâu thuẫn này, nhóm Light Star chúng em xin đưa ra kế hoạch để
giải quyết mâu thuẫn, giúp ích cho thương hiệu Cà phê Việt Trung Nguyên. Phải
chăng Trung Nguyên có nâng cao giá trị sản phẩm của mình thành sản phẩm cao
cấp thay vì sản phẩm trung cấp như hiện nay không? Trung Nguyên làm gì trước
nhu cầu trong và ngoài nước như vậy?
Giới hạn của Tiểu luận?
thủ quốc gia trong Hội nghị Asem5 và Hội nghị APEC 2006
Phát triển hệ thống quán cà phê lên đến con số 1.000 quán cà phê và sự
hiện diện của nhượng quyền quốc tế bằng các quán cà phê Trung Nguyên tại các
nước Nhật Bản, Singapore, Thái Lan, Campuchia, Trung Quốc, Ucarine, Mỹ, Ba
Lan.
2006: Đầu tư và xây dựng phát triển hệ thống phân phối G7Mart lớn
nhất Việt Nam và xây dựng, chuẩn hóa hệ thống nhượng quyền trong nước, đẩy
mạnh phát triển nhượng quyền ở quốc tế. Ra mắt công ty liên doanh Vietnam
Global Gateway (VGG) có trụ sở đặt tại Singapore.
- Xuất khẩu sản phẩm đến hơn 43 quốc gia trên thế giới.
- Công bố triết lý cà phê và khởi động dự án “ Thủ phủ cà phê toàn
cầu” tại Buôn Mê Thuột
Năm 2007: Tháng 12/2007 kết hợp cùng UBND tỉnh Đắc Lắc tổ chức
thành công Tuần lễ văn hoá cà phê tại 2 đầu cầu của đất nước là Hà Nội và TP
Hồ Chí Minh
Tầm nhìn và sứ mạng:
Tầm nhìn: Trở thành một tập đoàn thúc đẩy sự trỗi dậy của nền kinh tế Việt
Nam, giữ vững sự tự chủ về kinh tế quốc gia và khơi dậy, chứng minh cho một
khát vọng Đại Việt khám phá và chinh phục.
Sứ mạng: Tạo dựng thương hiệu hàng đầu qua việc mang lại cho người
thưởng thức cà phê nguồn cảm hứng sáng tạo và niềm tự hào trong phong cách
Trung Nguyên đậm đà văn hóa Việt.
Giá trị cốt lõi:
1- Khát khao lớn
2- Thúc đẩy sáng tạo;
10
3- Tinh thần dân tộc
4- Khả năng thực thi
5- Chiến lược phát triển bền vững
Giá trị niềm tin
trình sản xuất ra G7 đó là khả năng chiết suất độc đáo, chỉ lấy những phần tinh
tuý nhất có trong từng hạt cà phê để cho ra đời sản phẩm cà phê hoà tan với
hương vị khác biệt, đậm đà và đầy quyến rũ. Chính những đặc biệt trên đã và
đang tạo nên sự khác biệt riêng cho cà phê hoà tan G7 mà không một sản phẩm
cà phê hoà tan nào có được trên thị trường.
2.1 Cà phê hoà tan G7 2 trong 1
“ Mạnh chưa đủ, phải đúng gu”
G7 2 in 1 mang hương vị đậm đà, mạnh mẽ của cà phê rang xay, và đúng
“gu” người Việt. Cà phê G7 2in1(cà phê và đường) đem đến cho người thưởng
thức một ly cà phê đen thơm ngon mạnh mẽ tức thì.
Sản phẩm:
- Dây 10 Sachets*16
- Hộp 15 Sachets*16
2.2 Cà phê hoà tan G7 3in1
Khi không đủ thời gian cho cà phê rang xay Trung Nguyên, sự lựa chọn tốt
nhất chính là cà phê hoà tan G7. Được chế biến từ nguồn nguyên liệu tốt nhất,
cà phê hoà tan G7 3in 1 cô đặc gấp hai lần. “ G7 3in1- Cà phê hoà tan số 1- Thứ
thiệt từ Buôn Mê Thuột”
12
Chắt lọc tinh tuý từ những hạt cà phê ngon nhất Buôn Mê Thuột kết hợp bí
quyết chế biến khác biệt giúp cô đặc gấp hai lần, cà phê G7 3in1 có khẩu vị và
hương thơm đậm đà mà không một loại cà phê hoà tan nào có được.
Sản phẩm:
Hộp 18 Sticks * 16g
Hộp 20 gói *16g
Túi 24 gói *16g
Túi 50 gói * 16g
Dây 10 gói *16g
2.3 Cà phê hoà tan đen
Cà phê hoà tan đen (không đường) chính là sản phẩm được lựa chọn để có
1.1. Môi trường vĩ mô.
Trung Nguyên là một tập đoàn kinh doanh của Việt Nam với lĩnh vực kinh
doanh chủ đạo là sản xuất và phân phối cà phê đã chế biến. Hiện tập đoàn này
có 6 thành viên, đó là: Công ty cổ phần Trung Nguyên, Công Ty cổ phần cà phê
hòa tan Trung Nguyên, Công ty Trách nhiệm hữu hạn cà phê Trung Nguyên,
Công ty cổ phần thương mại và dịch vụ G7, Công ty truyền thông bán lẻ Nam
Việt, và Công ty liên doanh Vietnam Global Gateway.
Cũng như tất cả các doanh ngiệp khác công ty cổ phần cà phê Trung
nguyên qua các giai đoạn lịch sử của mình cũng chịu khá nhiều sự tác động của
các nhân tố chủ quan và khách quan của môi trường kinh tế vĩ mô
Môi trường nhân khẩu: Theo số liệu thống kê, Việt Nam hiện có trên 89
triệu dân,là một thị trường rộng lớn và nhiều hứa hẹn cho ngành cà phê hòa tan.
Dự kiến nhu cầu trong nước sẽ tăng với tốc độ 10,5%/năm trong giai đoạn 2008-
2013 do thu nhập bình quân đầu người tăng và thị hiếu của giới trẻ ưu chuộng
đặc tính thuận lợi, phù hợp với nhịp sống đô thị hóa.
Môi trường kinh tế: Hiện nay nền kinh tế Việt Nam khá bất ổn tỉ lệ tăng
trưởng tăng song kèm theo đó là lạm phát tăng, đồng tiền mất giá gây khó khăn
không ít cho hoạt động kinh doanh của Trung Nguyên, đặt biệt là trong hoạt
động thu mua nguyên liệu.
Môi trường tự nhiên:
Vị trí địa lý: Công ty cổ phần cà phê Trung Nguyên ra đời 16/6/1996 tại
Buôn Mê Thuột.
Cao nguyên Buôn Mê Thuột là một trong những cao nguyên rộng lớn của
vùng Tây nguyên Việt Nam.
15
Chiếm phần lớn diện tích cao nguyên là lọai đất đỏ Bazan màu mỡ rất thích
hợp với việc phát triển cây Công nghiệp dài ngày như cà phê, cao su, tiêu. Một
số loại cà phê tiêu biểu của Buôn Mê Thuột như cà phê chồn, cà phê vối…….
Buôn Mê Thuột là nơi cung cấp nguồn nguyên liệu chính cho quá trình sản
xuất của công ty và đem lại nguồn nguyên liệu tại chỗ không mất nhiều chi phí
gần tới tiêu chuẩn của luật pháp quốc tế về đầu tư và kinh doanh.
1.2. Môi trường v i mô.
• Nhà cung cấp:
Trung Nguyên có lợi thế lớn là nhà máy sản xuất đặt ngay tại thủ phủ của
cà phê là Buôn Ma Thuật, bên cạnh đó Trung Nguyên cho xây dựng riêng trang
trại cà phê để cung cấp nguyên liệu nên luôn chủ động nguồn nguyên liệu cung
cấp cho công ty, cũng như đảm bảo mức giá thu mua và vận chuyển là thấp
nhất.
• Sản phẩm thay thế: Sản phẩm thay thế trực tiếp của cà phê hòa tan G7
là cà phê lon hòa tan.
Trong những năm gần đây, ngoài những sản phẩm cà phê rang xay và cà
phê hòa tan thông thường, người tiêu dùng Việt Nam bắt đầu làm quen với sản
phẩm cà phê đóng lon có thể uống ngay mà không cần pha chế. Sản phẩm này
thu hút được nhiều người vì tính tiện dụng và cuộc sồng hiện đại luôn bận rộn.
+) Café lon hòa tan Birdy:
Birdy là sản phẩm cà phê đóng lon mang phong cách hiện đại được làm từ
những hạt cà phê thượng hạng. Tại Thái Lan, cà phê lon Birdy do công ty
Ajinomoto phân phối là thương hiệu cà phê đóng lon số 1 đã gần 20 năm. Hiện
tại sản phẩm cũng đang được bán tại Indonesia và Campuchia. Và sản phẩm đã
có mặt trên thị trường Việt Nam vào năm 2008 do Ajinomoto Việt Nam phân
phối.
17
+) Cafe’ hòa tan VIP :
Ngày 15/11/2009, Công ty Tân Hiệp Phát tiếp tục tung ra thị trường sản
phẩm cà phê VIP – cà phê sữa thơm đựng trong lon nhựa tiện dụng.
Hướng đến 1 phong cách riêng khi thưởng thức cà phê- phong cách VIP,
vẫn là hương vị quen thuộc của cà phê phin truyền thống nhưng không mất
nhiều thời gian, tập đoàn Tân Hiệp Phát đưa đến cho người tiêu dùng sự hài lòng
và tự hào về hương vị Việt trong sản phẩm cà phê VIP.
+) Cafe’ lon hòa tan Nestle :
đời sản phẩm Vinamilk cà phê hòa tan mới, đáp ứng gu thưởng thức cà phê của
người Việt đó là cà phê hòa tan có hương vị đậm đà như cà phê phin truyền
thống.
Mặc dù trước đây người ta chỉ biết đến Vinamilk là một công ty chuyên sản
xuất sữa, nhưng với tham vọng đa dạng hóa sản phẩm, Vinamilk đã nghiên cứu
và cho ra đời sản phẩm cà phê hòa tan lần đầu tiên xuất hiện trên thị trường vào
tháng 7/2006. Mặc dù ra đời sau Netcafe, Vinacafe và Trung Nguyên nhưng với
những nỗ lực không ngừng của mình thì trong thời gian không xa Vinamilk có
thể tìm được chỗ đứng của mình trên thị trường này.
+) Maccoffee của Maccoffee ( Singapore )
Để theo kịp bước tiến của thời đại, Food Empire Holding đã cho ra đời
Maccoffee- một sanr phẩm đầy tính sáng tạo đã góp phần thay đổi thói quen
uống cà phê của người tiêu dùng. Là nhãn hiệu cà phê 3in1 đầu tiên xuất hiện tai
Việt Nam, với công thức pha chế độc đáo kết hợp giữa các hạt cà phê thượng
hạng, kem và đường, Maccoffee đem đến sự thuận tiện cho người yêu thích cà
phê.
19
Trong những năm qua, người tiêu dùng đã lựa chọn Maccoffee vì hương vị
đậm đà, chất lượng tuyệt hảo của Maccoffee và bầu chọn cho Maccoffee là cà
phê hòa tan số 1 Việt Nam.
• Khách hàng:
Lấy người tiêu dùng làm tâm điểm: Đối với công ty, nhu cầu, thị hiếu của
khách hàng luôn là tôn chỉ của mọi chiến lược hành động. Trung Nguyên nhanh
chóng nắm bắt nhu cầu của khách hàng, để từ đó mang đến cho họ những hương
vị thơm ngon, là cội nguồn của những ý tưởng sáng tạo và thành công. khách
hàng mà Trung Nguyên hướng đến không phân biệt tuổi tác, giới tính, công
việc, thu nhập hay vị trí địa lý mà là tất cả những ai có nhu cầu và đam mê cà
phê trên toàn thế giới.
2. Phân tích ma trận SWOT.
2.1. Điểm mạnh (Strengths)
dùng không được cho biết nhãn hiệu trước khi uống) và so sánh xem họ
thích sản phẩm nào hơn. Trước khi tiến hành cuộc thử nghiệm cà phê này,
Trung Nguyên đã gửi thư thông báo cho Nescafe và sẵn sàng cho một vụ
kiện nếu có. Kết quả của cuộc “thử mùi“ đó cho biết có 89% người tiêu
dùng chọn G7 và 11% chọn Nescafe: Trung Nguyên thắng lợi hoàn toàn
trong chiến dịch này.
2.2. Điểm yếu (weaknesses)
Việc Trung Nguyên cho ra đời sản phẩm cà phê hòa tan G7 là một điều
đáng quan tâm. Ngay khi đưa ra sản phẩm này thì Trung Nguyên đã thực hiện
hàng loạt các hoạt động marketing giới thiêu sản phẩm mới. Và sản phẩm G7 đã
giành được thành công nhất định trong thời gian đầu.
Trước ngày 23/11/2003 thời điểm Trung Nguyên tung ra G7 - thị trường cà
phê hoà tan đóng gói có cục diện như sau: Nescafe chiếm 55,95% thị phần; Vina
café chiếm 38,45%; 5,6% còn lại cho các thương hiệu cà phê khác.
21
Sau 3 tháng đầu chiếm lĩnh thị trường, sau một tháng so kè quyết liệt, đến
Tết 2004, G7 được xem như toàn thắng. “chiếc bánh“ thị trường cà phê hoà tan
đóng gói Việt Nam đã được chia lại: Nescafe còn 44,05%, Vinacafe còn
28,95%, G7 chiếm 21,8% và 5,2% cho các thương hiệu khác.
Gộp chung toàn quốc, tính đến cuối năm 2009, Vinacafe đang dẫn đầu với
thị phần khoảng 40%, tiếp theo là Nescafe gần 38%, còn lại là G7 với các
thương hiệu khác.
* Tuy Nhiên chiến lược marketing của G7 là tuyên chiến với đối thủ
Nescafe (Nestle). Dễ dàng nhận thấy rằng cuộc chiến G7 - Nescafe là không cân
sức.
Sai lầm thứ nhất của Trung Nguyên và G7: Nescafe là nhãn hiệu của tập
đoàn nổi tiếng Nestle đã và đang thống lĩnh thị trường cà phê hòa tan Việt Nam
(ngoài ra còn có Vinacafe). G7 là sản phẩm mới được biết đến trên thị trường.
Nhưng chiến lược marketing của G7 là đối đầu với Nescafe là đi ngược với
nguyên tắc trong chiến lược marketing để có lợi thế cạnh tranh.
quyền lợi cho cà phê Việt Nam trên thị trường.
Việt Nam gia nhập WTO, ngành cà phê Việt Nam có bước chuyển mình
đặc biệt. Cà phê Trung Nguyên không chỉ được biết đến trong nước mà còn cả
trên thị trường nước ngoài, tạo thêm nhiều định hướng phát triển.
Đối với sản phẩm cà phê hào tan đây được xem là một sản phẩm tiện dụng,
động cơ không cao nên năng lực thương lượng của khách hàng là thấp.
Nhìn chung trong những năm tới Trung Nguyên vẫn nằm trong danh sách
các công ty hành đầu về cà phê ở Việt Nam. Có nhiều cơ hội và lợi thế để thu
hút vốn và hợp tác với nước ngoài hơn.
2.4. Thách thức ( Threat )
23
Hiện nay nền kinh tế Việt Nam khá bất ổn, tỉ lệ tăng trưởng tăng song kèm
theo đó là lạm phát tăng, đồng tiền mất giá gây khó khăn không ít cho hoạt động
kinh doanh của Trung Nguyên, đặt biệt là trong hoạt động thu mua nguyên liệu.
Nguy cơ mất thị phần vào tay các đối thủ cạnh tranh đáng gờm của Trung
Nguyên như Nescafe của Nestle, Vinacafe của công ty CP cà phê Biên Hòa,
Vinamilk cafe của công ty CP sữa Việt Nam Vinamilk, Maccoffe của Food
Empire Holdings…
Sản phẩm thay thế đa dạng như: cà phê phin và gần đây là cà phê lon hòa
tan: Café lon Birdy do công ty Ajinomoto Việt Nam phân phối, Café lon hòa tan
VIP của công ty Tân Hiệp Phát, Café lon hòa tan của Nestle.
3. Phân tích “STP”
3.1. S ( Secmantation) : Phân đoạn thị trường
Có chuyện ngụ ngôn như thế này: Có một anh chàng nọ bán táo. Một phụ
nữ đi qua hỏi mua: “Táo có ngon không vậy?” Anh chàng xởi lởi: “Táo ngon,
ngọt lắm chị à” . Người phụ nữ lắc đầu bỏ đi: “Rất tiếc tôi lại thích ăn táo chua
kia”. Một lúc sau một cô gái khác đi đến. Rút kinh nghiệm lần trước, lần này
anh nói táo chua nhưng cô gái bỏ đi vì cô ta chỉ thích táo ngọt. Cứ như vậy khi
anh nói táo ngọt thì người ta lại thích táo chua, ngược lại những người thích táo
ngọt bỏ đi khi anh quảng cáo là táo chua. Cả buổi chợ anh ta chẳng bán được
sang uống cà phê tại các quán vỉa hè để chuẩn bị cho một ngày mới làm việc
hiệu quả.
- Có nhiều người lại thích mua cà phê hòa tan về nhà để uống khi phải làm
việc ban đêm hoặc để tiếp khách hay chỉ đơn giản là họ thích có sẵn cà phê hòa
tan trong nhà để uống bất cứ lúc nào họ thích.
25