QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG
PHƯƠNG PHÁP LUẬN
XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH
QUAN TRẮC MÔI TRƯỜNG
Kế hoạch QTMT
•
Dựa trên nguyên tắc “7W” bao gồm :
1)
Tại sao làm, mục tiêu làm
2)
Làm cái gì – What ?,
3)
Làm khi nào – when,
4)
Làm ở đâu – Where ?,
5)
Ai làm – Who ?,
6)
Làm như thế nào – How ?
7)
Chi phí bao nhiêu – How much ?.
Qui trình thực hiện chương trình
quan trắc môi trường
XÁC ĐỊNH MỤC TIÊU
CHỌN THÔNG SỐ MÔI TRƯỜNGCHỌN ĐIỂM LẤY
MẪU
THỜI
GIAN
PHƯƠNG PHÁP LẤY MẪU PHƯƠNG PHÁP BẢO QUẢN & PHÂN
TÍCH MẪU
DỤNG CỤ/THIẾT BỊ

( ñaët xa các khu vực đông dân cư,
vùng nông thôn; không có sự thay đổi về sử dụng đất trong một thời gian dài (khoảng 50 năm); không chịu ô
nhiễm của các nguồn ô nhiễm hiện nay và trong tương lai.)
•
Trạm quan trắc môi trường nhiễm bẩn
( khu vực có các hoạt động kinh tế mạnh; gần các nguồn gây ô
nhiễm lớn; thực hiện chức năng kiểm soát ô nhiễm).
•
Trạm tác động:
theo dõi các tác động của hoạt động công nghiệp và kinh tế xã hội tới môi trường.
•
Trạm xu hướng:
theo dõi xu hướng của các thành phần môi trường trong phạm vi khu vực
.
Phân loại QTMT
•
Phân loại theo thành phần môi trường
•
Quan trắc chất lượng không khí
•
Quan trắc chất lượng nước ngầm
•
Quan trắc chất lượng nước mặt
•
Quan trắc chất lượng đất
(xói mòn và suy thoái đất)
•
Quan trắc taøi nguyeân sinh học
Phân loại QTMT
•

Thiết bị phân tích hóa học,
3.
Thiết bị phân tích sinh học,
4.
Các thiết bị xử lý dữ liệu.
Quy trình lấy mẫu, bảo quản và
phân tích mẫu
•
Lấy mẫu, bảo quản mẫu, phân tích phải theo quy trình nghiêm ngặt.
Mẫu phải được bảo quản
sao cho không để xảy ra các thay đổi đáng kể về thành phần, trước khi tiến hành các thí nghiệm.

•
Các kỹ thuật lấy mẫu rất khác nhau, tùy thuộc đối tượng giám sát cần có kỹ thuật lấy mẫu
phù hợp
•
Sai sót trong lấy mẫu và bảo quản sẽ ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống thông tin.
Nhân lực
•
độ chính xác của dữ liệu một phần phụ thuộc vào trình độ của người thu thập, phân tích và
xử lý số liệu.
•
Caàn đào tạo chuyên môn cho đội ngũ cán bộ
để chương trình quan trắc có khả năng triển
khai tốt với tiêu chuẩn chất lượng cao.
CƠ SỞ KHOA HỌC XÂY DỰNG
MẠNG LƯỚI QUAN TRẮC
xây dựng mạng lưới – lập chiến lược quan trắc và thiết kế
1. Xác định mục tiêu hoạt động
của mạng lưới

•
Khả thi về kỹ thuật và chi phí (khả năng phân tích)
•
Phù hợp với quỹ thời gian
•
Khả năng ứng dụng, phổ biến của số liệu
phân loại thông số quan trắc
Thông số căn bản:
•
Đối với không khí : nhiệt độ, độ ẩm, hướng gió…
•
Đối với sông : tốc độ dòng chảy, lưu lượng, mặt cắt dọc, mặt cắt ngang…
Thông số lý, hóa:
•
Đối với không khí : bụi, CO, SO2, NOx, HC …
•
Đối với nước : pH, EC, DO, SS, BOD, COD…
Thông số sinh học (bio-indicator): E.Coli, tổng Coliform, tảo, động vật phiêu
sinh
Lựa chọn vò trí quan trắc
Vò trí quan trắc môi trường không khí
•
quan trắc chất lượng không khí môi trường đô thị và khu công nghiệp, tối thiểu phải có bốn traïm
lấy mẫu khí
(ở cạnh khu công nghiệp, khu dân cư, khu dịch vụ thương mại và ở ngoại thành),
được trang bị thiết
bị đo tự động.
•
Vị trí trạm quan trắc phải mang tính đại diện cho khu vực quan trắc, cần tương đối ổn định, ở nơi
thông thoáng,

Neân giữ lại các trạm hiện đang hoạt động, đủ tiêu chuẩn để đảm bảo tính liên tục của số liệu
•
trạm quan trắc ô nhiễm nền caàn kết hợp với các trạm khí tượng ,
•
một mạng lưới cố định neân bổ sung bằng những trạm di động để có thể lấy được nhiều mẫu
hơn khi có vaán ñeà đặc biệt.
Vị trí quan trắc phông nền
•
những nơi ít có sự biến động lớn về qui hoạch về độ dài của
thời gian và về mọi hướng của vị trí (ví như phải đặt cách xa
nhà máy nhiệt điện khoảng 60 km, khoảng cách có thể ngắn
hơn cho các nguồn thải nhỏ hơn)
•
Vị trí trạm phải cách xa các trung tâm đô thị, công nghiệp,
giao thông
Đối với nguồn thải nhỏ tại chỗ cần phải cách xa với khoảng cách vài
trăm mét, không nên đặt tại vị trí có gió lớn.
•
không nên đặt những nơi có nhạy cảm về thiên tai như núi
lửa, cháy rừng, bão cát.
•
Địa hình là một điều kiện để xem xét vị trí đặt trạm (ví dụ
không đặt trạm ở những nơi như thung lũng, đỉnh núi ).
•
Thiết lập, đo đạc các thông số khí tượng như 1 trạm khí
tượng đầy đủ nhất cùng với trạm giám sát môi trường.
im chu nh hng ca hot ng
Khu CN v khu dõn c

Quan trc mụi trng khụng khớ ụ th v khu cụng nghip, ti thiu phi cú 4 im ly mu khớ ( cnh

•
Khi quan trắc các yếu tố không bền, đặc biệt là chương trình quan trắc được thực hiện ở cấp độ địa
phương: tỉnh thành, Khu CN, công ty. Việc quan trắc có thể thực hiện 4 lần/năm. Mỗi quý quan trắc
liên tục 7 ngày
•
Nếu tần suất đo 1 tháng 1 lần thì đối với mỗi địa điểm quan trắc cần đo vào 1- 2 ngày xác định trong
mỗi tháng.
•
Nếu 2 tháng đo một lần thì đối với mỗi địa điểm quan trắc cần đo vào 1 – 2 ngày xác định trong các
tháng 1, 3, 5, 7, 9, 11 hàng năm.
•
Nếu quan trắc theo quý thì đối với mỗi địa điểm quan trắc cần đo và 1 – 2 ngày xác định trong các
tháng 2, 5, 8, 11 hàng năm.
•
Hiện nay ở nước ta, do kinh phí eo hẹp, các trạm trong mạng lưới quan trắc mới chỉ tiến hành quan
trắc với tần suất trung bình 3 tháng 1 lần đối với phần lớn các thông số.