ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ
o0o
LÊ THỊ THU CÚC
CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH
NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI
TẠI THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU
TẠI THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI
Chuyên ngành Kinh tế chính trị
Mã số: 60 31 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ CHÍNH TRỊ
CHƢƠNG TRÌNH ĐỊNH HƢỚNG NGHIÊN CỨU
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC:TS. NGUYỄN THỊ KIM CHI
Hà Nội – 2014
LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu do tôi thực hiện dưới sự
hướng dẫn của cô giáo hướng dẫn khoa học. Các số liệu và trích dẫn được sử
dụng trong luận văn là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và đáng tin cậy.
̣
c Quốc gia Ha
̀
Nô
̣
i.
Trƣớc hết, tôi xin chân thành cảm ơn đến quy
́
thầy cô trƣờng Đại học
Kinh tế, đã tận tình hƣơ
́
ng dâ
̃
n, giúp đỡ cho tôi trong qu trình học tập.
Tôi xin gửi lời biết ơn sâu sắc đến TS. Nguyễn Thị Kim Chi đã dành rất
nhiều thời gian và tâm huyết hƣớng dẫn nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành
luận văn tốt nghiệp.
Mặc dù tôi đã có nhiều cố gắng nỗ lực, tìm tòi, nghiên cứu để hoàn thiện
luận văn, tuy nhiên không thể trnh khỏi những thiếu sót, rất mong nhận đƣợc
những đóng góp tận tình của quy
́
thầy cô và cc bạn.
TÓM TẮT LUẬN VĂN
đặc điểm, điều kiện và bối cảnh của thành phố Đồng Hới, giúp cho cải cch
hành chính trong cả nƣớc nói chung và cải cch thủ tục hành chính trên địa bàn
thành phố Đồng Hới nói riêng sẽ thu đƣợc những thành công to lớn, góp phần
thúc đẩy kinh tế - xã hội của thành phố pht triển, đóng góp quan trọng vào
công cuộc đổi mới, hội nhập và pht triển nhanh, mạnh, vững chắc nền kinh tế
- xã hội của nƣớc ta.
MỤC LỤC
Danh mục chữ viết tắt i
Danh mục cc bảng ii
MỞ ĐÂ
̀
U 1
2.3.1 Nguồn số liệu thực hiện luận văn 44
2.3.2 Phương pháp xử lý số liệu 45
CHƢƠNG 3: THỰC TRẠNG CẢI CÁCH THỦ TỤC HÀNH CHÍNH NHẰM
PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI 46
3.1. Khi qut về tình hình pht triển kinh tế - xã hội thành phố Đồng Hới 46
3.2. Tình hình cải cch thủ tục hành chính tại thành phố Đồng Hới 49
3.2.1. Đơn giản hóa các thủ tục hành chính 49
3.2.2. Thực hiện cơ chế Một cửa, Một cửa liên thông 52
3.3. Đnh gi chung 57
3.3.1. Những thành tựu đạt được 57
3.3.2. Những tồn tại, hạn chế 70
CHƢƠNG 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP ĐẨY MẠNH CẢI CÁCH THỦ
TỤC HÀNH CHÍNH NHẰM PHÁT TRIỂN KINH TẾ - XÃ HỘI TẠI
THÀNH PHỐ ĐỒNG HỚI 73
4.1. Bối cảnh mới và những vấn đề đặt ra về cải cch thủ tục hành chính 73
4.2. Quan điểm về cải cch thủ tục hành chính trong thời gian tới 75
4.3. Những giải php đẩy mạnh cải cch thủ tục hành chính nhằm pht triển
kinh tế - xã hội tại thành phố Đồng Hới trong thời gian tới 77
4.3.1. Cơ chế, chính sách 77
4.3.2. Các giải pháp về xây dựng và hoàn thiện các thủ tục hành chính . 78
4.3.3. Giải pháp về xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức 79
4.3.4. Các giải pháp về tổ chức thực hiện thủ tục hành chính 81
4.3.5. Giải pháp về nguồn kinh phí 86
4.3.6. Giải pháp về theo dõi, kiểm tra, giám sát quá trình thực hiện thủ tục
hành chính 86
KẾT LUẬN 88
TÀI LIỆU THAM KHẢO 90
thành phố Đồng Hới giai đoạn 2009-2013
62
3
Bảng 2.3
Tình hình lao động trong cc ngành kinh tế tại
thành phố Đồng Hới giai đoạn 2009-2013
63
4
Bảng 2.4
Thu ngân sch từ doanh nghiệp nhà nƣớc và thu
ngoài quốc doanh từ năm 2009 đến năm 2013
64
1
MỞ ĐU
1. Tính cấp thiết của đề tài
Cải cch hành chính là một trong những vấn đề mang tính toàn cầu.
Ngày nay, cc nƣớc đang pht triển và cc nƣớc pht triển đều xem cải cch
hành chính nhƣ một động lực mạnh mẽ để thúc đẩy tăng trƣởng, pht triển
kinh tế - xã hội và Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế đó. Từ 1986, thực
hiện đƣờng lối đổi mới, Đảng ta đã có nhiều chủ trƣơng về cải cch hành
chính và luôn xc định cải cch hành chính là khâu quan trọng trong sự
nghiệp đổi mới, pht triển đất nƣớc. Cc cơ quan nhà nƣớc, trong đó Chính
phủ đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều Chƣơng trình, Kế hoạch để triển
khai cải cch hành chính theo chủ trƣơng, Nghị quyết của Đảng mà trọng tâm
là Chƣơng trình tổng thể cải cch hành chính nhà nƣớc giai đoạn 2001-2010
với 4 nội dung: cải cch thể chế hành chính; cải cch bộ my hành chính nhà
nƣớc; xây dựng đội ngũ cn bộ, công chức; cải cch tài chính công.
Một trong cc nội dung quan trọng của cải cch thể chế hành chính đó
là cải cch Thủ tục hành chính. Thủ tục hành chính liên quan không chỉ đến
tra, kiểm soát, kiểm định, giám định". (Thủ tƣớng Chính phủ, 2001).
Việc nhấn mạnh ƣu tiên cải cch thủ tục hành chính là hoàn toàn cần
thiết và phù hợp. Tuy nhiên, hiện nay thủ tục hành chính do nhiều cơ quan nhà
nƣớc cc cấp ban hành còn rƣờm rà, không rõ ràng, thiếu tính thống nhất,
không công khai và tuỳ tiện thay đổi. Vì vậy, thủ tục hành chính vẫn là một
trong những nguyên nhân hình thành tệ cửa quyền, sch nhiễu, tham nhũng;
gây ch tắc, kìm hãm cc hoạt động kinh tế-xã hội; gây phiền hà và giảm lòng
tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nƣớc và chế độ; gây trở ngại cho giao lƣu giữa
nƣớc ta với cc nƣớc khc. Tuy vậy, việc sửa đổi cc thủ tục hành chính đã
đƣợc chọn làm ƣu tiên gần 20 năm nay, từ khi nêu ra và thực hiện theo cơ chế
3
Một cửa nửa đầu thập kỷ 90, nhƣng đến nay nội dung này vẫn còn tồn tại nhiều
vấn đề cần phải đƣợc tiếp tục nghiên cứu sửa đổi. Đã có rất nhiều những công
trình khoa học, bài viết của nhiều tc giả nghiên cứu, bàn luận về lĩnh vực này.
Tuy nhiên, ở mỗi giai đoạn, mỗi thời điểm công cuộc cải cch lại có những
biến chuyển nên vẫn cần đƣợc tìm hiểu, nghiên cứu để hoàn thiện chƣơng trình
cải cch sao cho hiệu quả nhất và phù hợp với tình hình thực tiễn của cc cơ
quan quản lý hành chính nói riêng và Nhà nƣớc ta nói chung. Từ thực tiễn thực
hiện cải cch thủ tục hành chính tại thành phố Đồng Hới và kiến thức Kinh tế
chính trị đã học tập, đề tài “Cải cách thủ tục hành chính nhằm phát triển
kinh tế - xã hội tại thành phố Đồng Hới” đã đƣợc tc giả lựa chọn làm đề tài
cho luận văn thạc sĩ chuyên ngành Kinh tế chính trị của mình.
Một số câu hỏi nghiên cứu đặt ra là:
- Cơ sở lý luận chung về cải cch hành chính và cải cch thủ tục hành
chính?
- Thực trạng cải cch thủ tục hành chính ở thành phố Đồng Hới? (đã
đạt đƣợc những thành tựu gì? Còn gặp những hạn chế gì? Nguyên nhân của
những hạn chế đó?)
- Thành phố Đồng Hới cần phải làm gì và làm nhƣ thế nào để pht huy
dân, tổ chức khi đến liên hệ công việc.
- Phạm vi về không gian: Nghiên cứu về vấn đề cải cch cc thủ tục
hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội ở thành phố Đồng Hới.
- Phạm vi về thời gian: Phân tích, đnh gi thực trạng cải cch thủ tục
hành chính tại thành phố trong 5 năm gần đây (2009 – 2013) và đề ra cc giải
php đẩy mạnh cải cch thủ tục hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội ở
thành phố Đồng Hới trong thời gian tới.
5
4. Những đóng góp của luận văn
Thứ nhất, về mặt lý luận, luận văn hệ thống ho những vấn đề lý luận
cơ bản về cải cch thủ tục hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội. Đặc
biệt, làm rõ đƣợc vai trò, tc động của thủ tục hành chính tới pht triển kinh tế
- xã hội và những nội dung, điều kiện của cải cch thủ tục hành chính.
Thứ hai, luận văn thống kê, tổng hợp, phân tích và đnh gi thực trạng
cải cch thủ tục hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội ở thành phố Đồng
Hới giai đoạn 2009 - 2013. Qua đó, đã chỉ rõ những kết quả đạt đƣợc cũng
nhƣ những hạn chế, bất cập và nguyên nhân của những hạn chế trong việc
thực hiện cải cch thủ tục hành chính thành phố Đồng Hới.
Thứ ba, trên cơ sở những hạn chế còn tồn tại và nguyên nhân đã đƣợc
xc định luận văn đƣa ra mục tiêu, yêu cầu hoàn thiện, qua đó đề xuất đƣợc
cc giải php cụ thể, giải php có tính định hƣớng để đẩy mạnh cải cch thủ
tục hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội ở thành phố Đồng Hới trong
thời gian tới.
5. Bố cục luận văn:
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, kết cấu
của luận văn gồm có 4 chƣơng:
Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn
về cải cch thủ tục hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội
giải pháp về đẩy mạnh cải cách hành chính ở Việt Nam có cc công trình
nghiên cứu, bài viết của cc tc giả nhƣ: “Cải cách hành chính địa phương lý
luận và thực tiễn”, của cc tc giả: Tô Tử Hạ, Nguyễn Hữu Đức, Nguyễn Hữu
Trị; “Các giải pháp thúc đẩy cải cách hành chính ở Việt Nam”, của tc giả
7
Nguyễn Ngọc Hiếu; “Cải cách hành chính nhà nước - Thực trạng, nguyên
nhân, giải pháp”, của tc giả Thang Văn Phúc; “Đánh giá kết quả của cải
cách hành chính và các giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính ở
nước ta”, của tc giả Đào Trí Úc; “Cải cách hành chính – những vấn đề cần
biết”, của tc giả Diệp Văn Sơn;…
Trong cc công trình nghiên cứu, cc bài viết trên, cc tc giả đã tập
trung đi sâu nghiên cứu, phân tích, đnh gi về cải cch hành chính ở Việt
Nam trên phƣơng diện lý luận và thực tiễn. Trong nghiên cứu của mình, cc
tc giả Tô Tử Hạ, Nguyễn Hữu Đức, Nguyễn Hữu Trị đã tập trung nghiên cứu
những vấn đề lý luận cơ bản của cải cch hành chính và sự cần thiết phải cải
cch hành chính. Tc giả Nguyễn Ngọc Hiếu, Thang Văn Phúc, Đào Trí Úc
thì tập trung tìm hiểu thực trạng về cải cch hành chính ở Việt Nam và đƣa ra
những giải php cơ bản nhằm đẩy mạnh cải cch hành chính ở nƣớc ta.
Mặc dù cc tc giả không đi sâu vào nghiên cứu và phân tích cụ thể
những vấn vấn đề về cải cch thủ tục hành chính ở Việt Nam, nhƣng những
phân tích về thực trạng và cc giải php cải cch hành chính nói chung ở Việt
Nam mà cc tc giả đã đề cập giúp cho tc giả có cch nhìn bao qut, đầy đủ
hơn về cải cch hành chính và cải cch thủ tục hành chính ở Việt Nam.
- Nghiên cứu về cải cách thủ tục hành chính có các công trình nghiên
cứu, bài viết của cc tc giả nhƣ: “Một số vấn đề về cải cách thủ tục hành
chính”, của tc giả Mai Hữu Khuê và Bùi Văn Nhơn; “Thủ tục hành chính: Lý
luận và thực tiễn”, của tc giả Nguyễn Văn Thâm và Võ Kim Sơn…
Ở cc bài viết trên cc tc giả đã tập trung làm rõ những vấn đề xung
quanh về cải cch thủ tục hành chính, những kết quả đã đạt đƣợc, những tồn
đến nay chƣa có một bài viết, một công trình nghiên cứu cụ thể về đẩy mạnh
cải cch thủ tục hành chính nhằm pht triển kinh tế - xã hội và cụ thể là ở
9
thành phố Đồng Hới. Do đó, tc giả đã tham khảo, nghiên cứu, kế thừa một
cch chọn lọc phƣơng php luận của nhiều tc giả đi trƣớc, đồng thời đƣa ra
một số cch tiếp cận mới trong qu trình nghiên cứu để p dụng vào tình hình
thực tiễn ở địa phƣơng nhằm góp phần thúc đẩy pht triển kinh tế - xã hội tại
thành phố Đồng Hới.
1.2. Cơ sở lý luận về cải cách hành chính và cải cách thủ tục hành chính
nhằm phát triển kinh tế - xã hội
1.2.1. Những vấn đề chung về cải cách hành chính và cải cách thủ tục
hành chính
1.2.1.1. Cải cách hành chính
Cải cch hành chính là qu trình cải biến có kế hoạch cụ thể để đạt mục
tiêu hoàn thiện một hay một số nội dung của nền hành chính nhà nƣớc (thể
chế, cơ cấu tổ chức, chuẩn ho đội ngũ cn bộ, công chức…) nhằm xây dựng
nền hành chính công đp ứng yêu cầu của một nền hành chính hiệu lực, hiệu
quả và hiện đại. Hay nói cch khc cải cch hành chính là sự thay đổi có kế
hoạch nền hành chính nhà nƣớc phù hợp với tình hình mới.
Thực hiện đƣờng lối đổi mới, Đảng ta đã có nhiều chủ trƣơng về cải
cch hành chính và luôn xc định cải cch hành chính là một khâu quan trọng
trong sự nghiệp đổi mới để pht triển đất nƣớc. Cc cơ quan nhà nƣớc, trong
đó Chính phủ đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều chƣơng trình kế hoạch.
Cải cch hành chính đã đạt những kết quả bƣớc đầu quan trọng, góp
phần vào thành tựu chung của đất nƣớc. Hệ thống thể chế, luật php tiếp tục
đƣợc đổi mới và hoàn thiện, hình thành dần cơ chế thị trƣờng định hƣớng xã
hội chủ nghĩa, đảm bảo ngày càng tốt hơn quyền dân chủ của nhân dân. Chức
năng, nhiệm vụ và cơ cấu tổ chức của cc cơ quan trong hệ thống hành chính
nhà nƣớc đƣợc điều chỉnh sắp xếp phù hợp hơn với tình hình hiện nay. Chất
- Mở rộng thực hiện cơ chế Một cửa, Một cửa liên thông trong việc giải
quyết công việc c nhân và tổ chức ở cc cơ quan hành chính nhà nƣớc cc
cấp. Cơ quan hành chính cc cấp có trch nhiệm giải quyết công việc của c
nhân và tổ chức phải niêm yết công khai thủ tục, trình tự lệ phí
- Quy định cụ thể rõ ràng trch nhiệm c nhân trong khi thi hành công
vụ. Xây dựng vị trí công việc cụ thể cho cn bộ, công chức trên cơ sở theo
dõi, đnh gi về cc công việc đã hoàn thành làm cơ sở đnh gi năng lực của
đội ngũ cn bộ, công chức tại cc cơ quan, đơn vị. Việc xc định quyền hạn
và trch nhiệm của cn bộ, công chức trong khi thi hành công vụ phải đi liền
với việc đnh gi, khen thƣởng, kỷ luật công chức.
Một trong cc nội dung chính của cải cch thể chế hành chính chính là
cải cch thủ tục hành chính - đây đƣợc coi là khâu quan trọng đột ph của cải
cch hành chính nhằm cải thiện mối quan hệ giữa Nhà nƣớc và cc chủ thể
khc nhau trong xã hội và cc công dân, tạo môi trƣờng thuận lợi cho đầu tƣ
và góp phần thúc đẩy sự pht triển kinh tế - xã hội.
* Cải cách tổ chức bộ máy
- Điều chỉnh chức năng nhiệm vụ của cc cơ quan hành chính từ Trung
ƣơng đến địa phƣơng nhằm làm cho nó trở nên thích ứng hơn với yêu cầu
pht triển của nền kinh tế vận hành theo cơ chế thị trƣờng, từng bƣớc hiện đại
hóa, công nghiệp hóa đất nƣớc.
- Định rõ vai trò, chức năng và trch nhiệm của chính quyền địa
phƣơng cc cấp phù hợp với yêu cầu đổi mới việc phân cấp quản lý hành
chính giữa Trung ƣơng và địa phƣơng, gắn với trình tự của qu trình cải cch
hành chính. Trên quan điểm việc gì địa phƣơng làm đƣợc là triệt để phân cấp
để địa phƣơng chủ động thực hiện nhằm từng bƣớc nâng cao năng lực của đội
ngũ cn bộ, công chức.
12
- Cải tiến phƣơng thức quản lý, lề lối làm việc của cc cơ quan hành
phẩm chất chính trị, đạo đức, có trình độ kiến thức chuyên môn và kỹ năng
nghề nghiệp ngày càng tinh xảo đp ứng nhiệm vụ của thời kỳ hội nhập và
pht triển.
- Tổng điều tra, đnh gi đội ngũ cn bộ, công chức nhằm xc định
chính xc số lƣợng, chất lƣợng của toàn bộ đội ngũ cn bộ, công chức, viên
chức trên cơ sở quy hoạch, xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dƣỡng cn bộ,
công chức, viên chức. Xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu cn bộ công chức,
viên chức ở cc cơ quan hành chính từ Trung ƣơng đến địa phƣơng.
- Sửa đổi bổ sung hệ thống ngạch bậc, cc quy định hiện hành về tiêu
chuẩn nghiệp vụ, chức danh cn bộ, công chức, viên chức. Hoàn thiện hệ
thống tiêu chuẩn chức danh phù hợp với yêu cầu công tc chuyên môn của
từng đối tƣợng, làm căn cứ cho việc đnh gi năng lực cn bộ.
- Xc định cơ cấu cn bộ, công chức, viên chức hợp lý gắn với chức
năng, nhiệm vụ trong cơ quan hành chính, làm cơ sở cho việc định biên và
xây dựng, pht triển đội ngũ cn bộ công chức. Cải tiến phƣơng thức định
biên làm căn cứ cho việc quyết định số lƣợng chất lƣợng và cơ cấu cn bộ,
công chức, viên chức phù hợp với khối lƣợng và chất lƣợng công việc của
từng cơ quan hành chính.
- Hoàn thiện chế độ tuyển dụng cn bộ, công chức, thực hiện quy chế
mới về đnh gi, khen thƣởng, kỷ luật đối với cn bộ, công chức để nâng cao
chất lƣợng công vụ. Cơ chế thi tuyển phải đảm bảo tính dân chủ, công khai,
chọn đúng ngƣời đủ tiêu chuẩn vào bộ my nhà nƣớc, chú ý đảm bảo một tỷ
lệ thích hợp cn bộ, công chức nữ trong cc ngành, lĩnh vực khc.
- Xây dựng quy định thống nhất về tinh giảm biên chế trong cơ quan
hành chính, đơn vị sự nghiệp ở Trung ƣơng và địa phƣơng để thực hiện đƣợc
14
việc thƣờng xuyên đƣa ra khỏi bộ my những cn bộ không hoàn thành nhiệm
vụ, vi phạm php luật, vi phạm đạo đức nghề nghiệp.
- Đổi mới, nâng cao năng lực của cc cơ quan và cn bộ làm nhiệm vụ