Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
MỞ ĐẦU
Cuộc cách mạng số hóa đã đưa xã hội loài người lên một tầm cao mới,
với sự thay đổi về mọi mặt kinh tế - chính trị - văn hóa. Cuốn theo trào lưu
của thời đại, hoạt động thương mại cũng biến đổi một cách mạnh mẽ. Giờ
đây, bên cạnh hình thức thương mại truyền thống đã xuất hiện thêm một hình
thức thương mại mới, thương mại điện tử. Thuật ngữ thương mại điện tử đang
trở thành từ xuất hiện nhiều nhất trên các diễn đàn kinh tế. Giới kinh doanh
đang thay đổi một phần quan điểm của mình, từ bỏ kiểu kinh doanh truyền
thống để bước vào một kiểu kinh doanh hoàn toàn mới, thương mại điện tử.
Tại Việt Nam, thương mại điện tử đang trên đà phát triển mạnh mẽ.
Những tập đoàn lớn và cả những công ty nhỏ đều đã bắt đầu tìm thấy tác dụng
của mạng Internet đối với khả năng phát triển và tồn tại của công ty mình.
Đây cơ hội tốt nhất để các doanh nghiệp Việt Nam có thể vươn ra thị trường
thế giới.
Pacific Airlines (Công ty Hàng không Cổ phần Pacific Airlines) là một
hãng hàng không giá rẻ có trụ sở tại Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất, Thành
phố Hồ Chí Minh, Việt Nam. Hãng điều hành các dịch vụ bay chở hành
khách và hàng hoá cũng như các chuyến bay thuê theo yêu cầu tới các điểm
đến trong nước và quốc tế. Pacific Airlines được đánh giá là một trong hai
Công ty triển khai thương mại điện tử toàn diện nhất ở Việt Nam.
Qua quá trình tìm hiểu và làm việc tại Pacific Airlines, tôi nhận thấy
thương mại điện tử là một bộ phận quan trọng trong chiến lược chiến lược
kinh doanh của Công ty, thương mại điện tử dường như là một công cụ không
thể thiếu để Pacific Airlines có thể chuyển đổi thành một hãng hàng không giá
rẻ hàng đầu Việt Nam. Đó chính là lý do tôi lựa chọn đề tài “Ứng dụng
thương mại điện tử ở công ty Hàng không Cổ phần Pacific Airlines ”.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là việc triển khai thương mại điện tử ở
Pacific Airlines, với mục tiêu mô tả, phát hiện những mặt thành công cũng
như hạn chế khi triển khai thương mại điện tử ở Pacific Airlines.

nước (State Capital Investment Corporation)
- Cổ đông liên kết: Tổng công ty Du lịch Sài Gòn (Saigon Tourist)
- Nhà đầu tư chiến lược nước ngoài: Qantas Airways (Úc).
1.1.1. Quá trình hình thành và phát triển của Công ty
- Các giai đoạn phát triển:
Pacific Airlines là hãng hàng không lớn thứ hai ở Việt Nam, được
thành lập vào năm 1991. Công ty có trụ sở tại Thành phố Hồ Chí Minh và cơ
sở khai thác chính đặt tại sân bay quốc tế Tân Sơn Nhất.
Từ khi thành lập đến hết năm 2004, Pacific Airlines hoạt động dưới
danh nghĩa là công ty độc lập, tuy nhiên thực chất lại là “công ty con” của
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Vietnam Airlines với sự nắm giữ đến 86% cổ phần của Tổng công ty Hàng
không Việt Nam (trụ cột là Vietnam Airlines). Trong suốt một thời gian dài,
tình hình kinh doanh của Pacific Airlines liên tục lao dốc và thua lỗ trầm
trọng: Báo cáo tài chính đến hết 2004 cho thấy Pacific Airlines lỗ khoảng 156
tỷ đồng, nhiều gấp 4 lần số vốn điều lệ và không có khả năng trả nợ, chính
điều này đã đặt Pacific Airlines trước 2 tình thế: hoặc là bị giải thể hoặc là cơ
cấu lại một cách hợp lý.
Do tình trạng thua lỗ nặng đến ngày 21/1/2005 , Pacific Airlines đã
được đặt dưới sự kiểm soát trực tiếp của Bộ Tài chính theo Quyết định số
64/2005/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Đây là một mốc quan trọng đánh
dấu bước chuyển biến mạnh mẽ trong tổ chức cũng như hoạt động SXKD của
Công ty. Năm 2005, Pacific Airlines đã tích cực tái cơ cấu lại, cắt bớt đường
bay không hiệu quả (tuyến Đà Nẵng – Hồng Kông, TP. Hồ Chí Minh - Taipei,
TP.Hồ Chí Minh - Kaoshiung) và đàm phán lại để giảm chi phí thuê máy bay,
nhờ đó hãng đã giảm được đáng kể các khoản lỗ.
Từ tháng 02 năm 2007, Pacific Airlines chuyển đổi đồng bộ thành hãng
hàng không giá rẻ đầu tiên ở Việt Nam. Việc chuyển đổi này cho phép công
ty tổ chức kinh doanh phù hợp hơn với thị trường hàng không nội địa và khu
vực trong phạm vi 5 giờ bay phản lực. Đối với thị trường này, các yếu tố giá

Hoạt động theo mô hình Hàng không giá rẻ, với số giờ bay thấp hơn 6
giờ bay, Pacific Airlines ngày càng nỗ lực hoàn thiện hơn nữa để phục vụ tốt
hơn nhu cầu ngày càng cao của khách hàng với phương châm “Ai cũng có thể
bay”.
 Sản phẩm và dịch vụ cung ứng
Các chuyến bay :
Pacific Airlines là hãng hàng không giá rẻ đầu tiên của Việt Nam cung
cấp các chuyến bay trong nước và quốc tế với các đường bay sau :
Hãng bay đa dịch vụ:
Cân đối giữa mạng lưới,
dịch vụ và thương hiệu
Hãng bay giá trị:
Thêm một số dịch vụ
tiện lợi
Hãng giá rẻ:
Chi phí thấp, giá rẻ, không
có dịch vụ khác
Giá trị cao hơnThương mại
Phân khúc
Số giờ bay
3 6
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Hà Nội
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Đà Nẵng
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Nha Trang
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Huế
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Hải Phòng
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Vinh
• Đường bay Tp. Hồ Chí Minh - Bangkok
• Đường bay Tp Hồ Chí Minh - Singapore

thác mặt đất
P.QA
Các TT phục vụ
mặt đất
Trưởng chi nhánh
HĐQT
Ban đổi mới Ban Kiểm soát
Tổng GĐ
Bộ
phận
hành
chính
Ban
hỗ trợ
và
ptriển
đại lý
Ban
Tài
chính
kế
toán
Ban đặt,
giữ chỗ
và bán
vé
Ban
hàng
hóa
P.CNTT

Đường
bay
Đặt chỗ chuyến
bay
Mua vé
Audit
Flight
Ngày bay
Thực hiện chuyến bay
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Tổng tài sản của Pacific Airlines tăng lên nhiều chủ yếu ở tài sản cố
định. Nguyên nhân có thể là do tốc độ tăng trưởng quy mô của Pacific
Airlines và chính sách đầu tư vào các tài sản cố định: mua sắm trang thiết bị,
phát triển công nghệ hàng không.
Nguồn vốn
Để có thể nhìn khái quát về nguồn vốn của Pacific Airlines cần tập trung
vào cơ cấu và tính ổn định thông qua: Vốn chủ sở hữu, vốn vay
Cơ cấu nguồn vốn cần chú ý: Vốn vay / Tổng nguồn vốn.
Bảng 1.6. Cơ cấu nguồn vốn
Đơn vị tính: tỷ
Pacific Airlines 2005 2006 2007
Tổng nguồn vốn 3292 3356 3528
Vốn CSH 1751 1817 2041
Vốn vay 1541 1539 1487
Chỉ số mắc nợ 0,47 0.46 0,42
Nguồn: Phòng tài chính kế toán
Vốn CSH chiếm tỷ lệ ngày càng tăng trong tổng nguồn vốn chứng tỏ
mức đảm bảo an toàn của Pacific Airlines càng cao. Đây là dấu hiệu mừng vì
điều đó có nghĩa là giá trị Pacific Airlines tăng, tránh được rủi ro, làm tăng
niềm tin của các nhà đầu tư, chủ nợ,… góp phần thu hút được nhiều nguồn

3 Dưới ÐH 226
Cơ cấu nghiệp vụ
1 Quản lý 21
2 Kinh doanh 401
3 Đội bay 19
4 Chức năng 209
Thâm niên công tác
1 Trên 3 năm 190
2 Từ 1 đến 3 năm 333
3 Dưới 1 năm 127
Cơ cấu hợp đồng
1 Dài hạn 101
2 Lao động và đào tạo 215
3 Khác 0
4 Cơ bản 305
5 Học việc 27
Nguồn: Phòng nhân sự, tháng 12 năm 2007
Bộ máy nhân viên của PA nhìn chung là trẻ, trình độ nhân viên chiếm
65.23% là Đại học và trên Đại học, đủ tiêu chuẩn đáp ứng cho yêu cầu của
công việc, thuận lợi cho doanh nghiệp vì đặc thù của ngành hàng không là
công nghệ hiện đại và luôn thay đổi, cần nhanh nhạy nắm bắt công nghệ, theo
kịp với đà phát triển của khu vực cũng như thế giới.
1.2. Tình hình sản xuất kinh doanh mấy năm gần đây
Biểu đồ 1.8. Tình hình SXKD giai đoạn 2003 – 2007
Đơn vị : tỷ
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nguồn: Phòng tài chính kế toán
Từ biểu đồ ta có thể thấy được tình hình sản xuất kinh doanh của Công
ty trong 5 năm trở lại đây có những điểm chính sau :
Lợi nhuận của công ty trong 5 năm gần đây đều âm, điều này phản ánh

thoát khỏi tình trạng thua lỗ và tiến tới phát triển thành một hãng hàng không
giá rẻ hàng đầu Việt Nam có sức cạnh tranh trong nước cũng như trong khu
vực trong tương lai.
1.3. Những thuận lợi, khó khăn và những định hướng phát triển của
Công ty
1.3.1.Thuận lợi và khó khăn
Thuận lợi:
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
- Từ khi Bộ Tài chính thay thế Tổng công ty Hàng không Việt Nam
làm cổ đông chi phối tại Pacific Airlines để kiểm soát đặc biệt và cơ cấu lại
hoạt động theo quyết định số 64/2005/QĐ-TTg ngày 21/01/2005 của Thủ
tướng Chính phủ, dưới sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Bộ Tài chính và các cơ
quan của Bộ, Ban chỉ đạo đề án tái cơ cấu, Hội đồng quản trị của Pacific
Airlines; tình hình hoạt động kinh doanh Công ty dần đi vào quỹ đạo, tăng
năng lực và hiệu quả kinh doanh.
- Cơ cấu tổ chức công ty dần ổn định, do chiến lược kinh doanh đúng
đắn việc làm và thu nhập của cán bộ công nhân viên ổn định và ngày một cải
thiện. Cán bộ công nhân viên đã thấy được tương lai của công ty, đặt niềm tin
vào sự phát triển của Công ty và nỗ lực hết mình làm tròn trách nhiệm của
từng người, từng bộ phận để hướng tới mục tiêu, kế hoạch đã đề ra của Ban
lãnh đạo.
- Vừa qua Pacific Airline đã liên doanh với Jetstar Airways, Jetstar
Airways sẽ hỗ trợ PA về kỹ thuật, lực lượng phi công, đào tạo, quản lý vận
hành, sửa chữa bảo hành máy bay, mở rộng mạng lưới bay nội địa và quốc tế
hoạt động kinh doanh nói chung…ngoài ra, Pacific Airlines và Jetstar
Airways sẽ liên kết thương hiệu, đây là một cơ hội lớn cho Pacific Airlines
phát triển thương hiệu trong khu vực.
- Cùng với sự phát triển kinh tế của toàn cầu nói chung và Việt Nam
nói riêng, nhu cầu về vận tải bằng đường hàng không ngày càng tăng nhằm
mục đích giao thương kinh tế, giao lưu văn hoá, và du lịch. Điều này góp

Những ưu tiên và cam kết dịch vụ của Pacific Airlines với hành
khách là an toàn, bay đúng giờ, các dịch vụ dưới đất, trên không tiện lợi
và thân thiện, giá vé rẻ. Pacific Airlines mong muốn nhận được sự hiểu biết,
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
ủng hộ và hợp tác của hành khách đối với các điều kiện đặc thù của hàng
không giá rẻ, qua đó xây dựng mối quan hệ lợi ích bền chặt và đôi bên cùng
có lợi.
Mục tiêu chủ đạo năm 2008 của Pacific Airlines: ổn định khai thác ,
nâng cao hệ số sử dụng ghế, mở rộng thị trường khai thác và nâng cao hình
ảnh của công ty trên thị trường trong nước và quốc tế.
Chương II:
THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG TMĐT Ở PACIFIC
AIRLINES TRONG THỜI GIAN QUA
2.1. Sự cần thiết triển khai thương mại điện tử ở Pacific Airlines.
Lợi ích của thương mại điện tử :
Đối với Công ty: Pacific Airlines đã lựa chọn sứ mệnh trở thành hãng
hàng không giá rẻ đầu tiên ở Việt Nam. Quyết định này đồng nghĩa với việc
Pacific Airlines phải tiết kiệm, giảm tối đa chi phí không cần thiết như: phòng
bán vé, đại lý, con người, cơ sở vật chất và trước hết là tấm vé giấy. Tại Việt
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nam, chi phí cho 1 tấm vé giấy thường từ 7-10 USD gồm: in ấn (ở nước
ngoài), thiết kế, bảo quản, nhân viên phòng vé, kế toán… Các khoản chi phí
này thường được tính vào giá vé, làm giảm đi rất nhiều sức cạnh tranh của các
hãng hàng không. Còn khi chuyển sang vé điện tử, tổng chi phí cho một tấm
vé sẽ giảm đến cực tiểu, chỉ bằng 1/10 so với vé giấy. Lợi ích này nhìn thấy rõ
ràng và quá lớn. Trong quy trình bán vé giấy của các hãng hàng không thường
có một bộ phận gọi là “tay xanh” (với Pacific Airlines ) hoặc “tay đỏ” (với
Vietnam Airlines). Tên gọi này để chỉ các nhân viên làm công việc rất thủ
công là đếm, kiểm vé trước khi xuất cho khách hàng và bị mực từ giấy than
trên vé thôi ra tay. Khi chuyển sang vé điện tử, các bộ phận làm thủ công như

các hãng Việt Nam) đều phải sử dụng vé máy bay điện tử trong việc đặt chỗ,
bán vé, làm thủ tục HK (check-in) cho hành khách.
2.2. Những điều kiện để triển khai TMĐT ở Pacific Airlines
2.2.1.Khả năng ứng dụng TMĐT:
Là khả năng nội tại của doanh nghiệp (khả năng về tài chính, khả năng
về nhân lực, về cơ sở hạ tầng công nghệ mạng), và cũng chính là điều kiện để
triển khai thương mại điện tử ở doanh nghiệp.
Qua bảng sau ta có thể xác định được mức độ khả năng ứng dụng
TMĐT của Pacific Airlines, có thể nói mọi trở ngại triển khai thương mại
điện tử Công ty đều có thể vuợt qua:
Bảng 2.1. Định lượng khả năng ứng dụng thương mại điện tử ở PA
Mức độ đánh giá
Dễ dàng vượt
qua
Có thể vượt
qua
Khó có thể
vượt qua
Chi phí x - - - -
Nhân lực trong DN - - x - -
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nhân lực ngoài DN - - x - -
Cơ sở hạ tầng CNTT - - x - -
Nguồn: Phòng thương mại thị trường
Về chi phí: Với mục tiêu triển khai TMĐT toàn diện, chuẩn bị cho kinh
doanh qua mạng. Ban lãnh đạo công ty đã có kế hoạch chi tiết cho việc ứng
dụng TMĐT trong quá trình kinh doanh của Công ty. Mặc dù chi phí đầu tư
xây dựng hệ thống thương mại điện tử toàn diện là khá cao, đầu tư cơ bản ban
đầu lớn. Song công ty luôn xác định đây là mục tiêu phát triển lâu dài của
công ty. Hơn thề hàng năm công ty đều có trích từ lợi nhuận một phần nhất

Thế giới đang hướng tới kỷ nguyên của công nghệ và kinh tế trí. Nhận
thức sâu sắc về xu hướng vận động này Đảng và nhà nước ta trong thời gian
qua tích cực khuyến khích các doanh nghiệp đổi mới phương thức quản lý,
phương thức kinh doanh, ứng dụng công nghệ hiện đại, hợp lý vào sản xuất
kinh doanh. Nhà nước đặc biệt coi trọng CNTT và ứng dụng công nghệ thông
tin trong mọi ngành, lĩnh vực. TMĐT là 1 phần tất yếu của nền kinh tế đất
nước trong tương lai, vì vậy các đề án nghiên cứu và triển khai TMĐT được
xúc tiến mạnh mẽ nhận và được sự ủng hộ tích cực từ phía Chính phủ:
+ Kế họach tổng thể phát triển TMĐT giai đoạn 2006-2010
+ Chiến lược phát triển CNTT – truyền thông đến năm 2010, tầm nhìn
đến năm 2015
+ Đề án hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng công nghệ thông tin phục vụ hội
nhập và phát triển giai đoạn 2005 – 2010…
- Môi trường pháp lý : trong thời gian qua, các cơ quan nhà nước đã
tích cực xây dựng, hoàn chỉnh và bổ sung các quy định pháp luật liên quan
đến TMĐT, trong đó điển hình là việc cho ra đời Luật giao dịch điện tử ( có
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
hiệu lực từ 1/3/2006 ). Luật giao dịch điện tử ra đời được đánh giá là có ý
nghĩa to lớn trong việc tạo điều kiện phát triển TMĐT ở Việt Nam hiện nay.
Ngoài ra, trong các Bộ Luật và Luật khác, các hoạt động liên quan đến TMĐT
cũng được đề cập và quy định cụ thể hơn như: Bộ Luật dân sự, Luật Thương
mại điện tử, Luật Công nghệ thông tin…
- Hạ tầng công nghệ thông tin và viễn thông phat triển mạnh mẽ: Các
yếu tố trong hạ tầng CNTT và truyền thông bao gồm:
+ Ngành công nghiệp thiết bị ITC ( máy tính, thiết bị mạng,..). Đây là
các yếu tố thuộc về phần cứng trong đấu tư cho TMĐ.
+ Ngành công nghiệp phần mềm
+ Ngành công nghiệp viễn thông ( các dịch vụ viễn thông cố định, di
động…)
+ Internet và các dịch vụ gia tăng dựa trên Internet

đã cấp :
16295032832 /64 địa chỉ
- Tổng thuê bao băng rộng : 1325936
Nguồn: http://www.vnnic.vn/
Người tiêu dùng đã bước đầu làm quen với hình thức giao dịch trực
tuyến và dần thấy được lợi ích to lớn của giao dịch trực tuyến mang lại cho
mình. Họ biết mua hàng trực tuyến nói chung thì giá cả sẽ rẻ hơn và họ sẽ
không phải cảm thấy mất an toàn khi cầm tiền mặt đi mua hàng hóa… Khi
Nhà nước ban hành Luật giao dịch điện tử, cùng với sự nỗ lực nâng cao chất
lượng dịch vụ điện tử của các doanh nghiệp trong thời gian qua, người tiêu
dùng đã cảm thấy tin tưởng và thân thiện hơn với hình thức giao dịch trực
tuyến và số lượng người tìm đến các trang web mua bán qua mạng tăng
nhanh.
2.3.Tình hình ứng dụng TMĐT ở Pacific Airlines
2.3.1.Các giai đoạn phát triển của thương mại điện tử ở Pacific Airlines
- Giai đoạn 1: Thông tin:
Sử dụng máy tính, e-mail, khai thác thông tin trên Web, thông tin liên
lạc với khách hàng và các đại lý cũng như nội bộ Công ty. Đây là loại hình
thương mại điện tử sơ khai mà Công ty đã sớm triển khai nhằm khai thác tính
hữu dụng của Internet.
Lợi ích sử dụng email là rất nhanh, rất rẻ và hết sức thuận tiện. Nhân
viên của Công ty thay vì soạn thảo văn bản ra giấy, mua phong bì dán tem rối
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
đem bỏ tại bưu điện và chờ đợi thì nay chỉ cần chọn địa chỉ và gửi (send).
Công đoạn này chỉ mất vài phút và chi phí không đáng kể (chỉ bằng 7% thời
gian giao dịch qua fax, bằng 0,05% thời gian giao dịch qua bưu điện và chi
phí chỉ bằng 5% chi phí giao dịch qua fax).
Ngoài việc sử dụng email để thực hiện các giao dịch thương mại thì
công ty cũng đã bước đầu sử dụng Internet để tìm kiếm thông tin bằng các
công cụ tìm kiếm phổ biến như: