Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu

ở Việt Nam hiện nay, nền kinh tế phát triển khá mạnh mẽ và có những bớc
tiến vợt bậc so với những năm 1986 trở về trớc. Việc kinh doanh, hợp tác, đầu t
diễn ra sôi nổi ở khắp mọi nơi. Số lợng các cá nhân, tổ chức tham gia các hoạt
động này với mục đích kiếm lời ngày càng tăng. Tuy nhiên, có một bộ phận dân
chúng không muốn tham gia các loại hình này vì một số nguyên nhân khác
nhau (nguyên nhân chủ yếu là do có sự rủi ro) lại gửi tiền vào các tổ chức tín
dụng. Nhng đó cũng không phải là biện pháp an toàn nhất để đảm bảo cho lợng
tiền gửi vì thực tế cho thấy có sự đổ bể của nhiều qũy tín dụng, sự vỡ nợ của
nhiều ngân hàng đã gây tâm lý e ngại cho ngời gửi tiền. Chính vì vậy việc thành
lập tổ chức BHTG ở Việt Nam là một việc làm sáng suốt trong giai đoạn hiện
nay và cả trong tơng lai. BHTG là loại hình bảo hiểm còn rất mới mẻ ở Việt
Nam. Do vậy, việc đánh giá những tác dụng tích cực cũng nh những hạn chế
của nó cần phải dợc xem xét trong một thời gian dài.
Bên cạnh đó, trong bài viết này, em cũng nêu ramột loại hình bảo hiểm khác
là BTTG mà hiện nay đang đợc hoàn thiện dần để mau chóng đi vào hoạt động.
Trong quá trình thực hiện đề tài, đợc sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của cô cộng
với việc tìm hiểu, tham khảo tài liệu đã giúp em rất nhiều trong định hớng, t
duy. Nhng do còn nhiều hạn chế trong kiến thức chuyên ngành cũng nh kiến
thức xã hội nên bài viết này của em không tránh khỏi những thiếu sót. Em rất
mong nhận đợc sự góp ý của cô.
Em xin chân thành cảm ơn.

Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chơng I: Những lí luận chung về bảo hiểm và
bảo toàn tiền gửi
I. Một số quan niệm về bảo hiểm và bảo toàn tiền gửi:
Trong quá trình tìm hiểu hoạt động của các tổ chức BH và BTTG, ta cần

cho ngời gửi tiền sau khi các TCTD bị phá sản.
Còn quỹ BTTG hoạt động không vì mục tiêu lợi nhuận mà là hình thức
liên kết, mang tính tơng hỗ giữa các thành viên của Hiệp hội ngân hàng, tức là
hớng tới quyền lợi của chủ ngân hàng là chính, qua đó đảm bảo cho ngời gửi
tiền. Mục tiêu này cũng phù hợp với tôn chỉ và mục tiêu hoạt động của bản thân
Hiệp hội ngân hàng. Nghĩa là khi hội viên Hiệp hội ngân hàng có nguy cơ mất
khả năng thanh toán thì quỹ BTTG thờng trả tiền gửi cho ngời gửi tiền thông
qua việc trợ giúp TCTD mà họ đã gửi tiền vào.
Tuy nhiên cũng có trờng hợp bảo vệ trực tiếp cho ngời gửi tiền nh hệ thống
BTTG của Hiệp hội Ngân hàng thơng mại Đức: khi xảy ra tình trạng thiếu khả
năng chi trả tại một ngân hàng nào đó (ngân hàng này phải là hội viên của Hiệp
hội ngân hàng) thì Qũy thờng chi trả trực tiếp cho ngời gửi tiền.
2. Nguồn vốn hoạt động:
2.1. Vốn tự có:
Vốn điều lệ của tổ chức BHTG do Nhà nớc cấp.
Vốn tự có của Quỹ BTTG do các ngân hàng thành viên của Hiệp hội ngân
hàng đóng góp từ nguồn vốn tự có của mình.
2.2. Phí bảo hiểm (bảo toàn):
Đặc điểm chung trong việc đóng góp của cả hai hệ thống bảo hộ là phí bảo
hiểm (bảo toàn) của các ngân hàng đợc hạch toán vào chi phí hoạt động.Tuy
nhiên, mỗi hệ thống có cách xử lý riêng:
Đối với tổ chức BHTG:
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Phí đã đóng không còn là sở hữu của ngời đóng và không đợc hoàn lại.
Mức phí đóng cho các công ty BHTG thờng rất cao nh các số liệu sau đây cho
thấy: Nhật 0,132%; Tây Ban Nha và Phần Lan 0,15%; Canada, Iran và Đan
Mạch 0,2%; Thụy Điển 0,4 -0,6%. Tuy nhiên, ở nhiều nớc mức trích đều có ng-
ỡng: ở Mỹ, khi vốn bảo hiểm của Qũy lên tới 0,3% tổng tiền gửi thì ngừng, ở
Ailen, khi vốn của Qũy đạt 1% tổng tiền gửi thì không trích nữa; ở Thụy Điển,

mại Đức:
Khi ngân hàng thành viên mất khả năng trả nợ nhng cha đến mức phả
sản: Đợc Qũy hỗ trợ bằng hình thức cho vay lãi suất thấp (bằng 50% lãi suất
bình thờng).
Khi ngân hàng hàng có nguy cơ phá sản (cha tuyên bố phá sản): trả
100% tiền gửi cho ngời gửi tiền (gần giống với cách bù đắp của tổ chức BHTG
nhng mức độ bù đắp cao hơn).
Nh vậy, về thời điểm cứu giúp, hệ thống BTTG không chỉ giải quyết chi
trả tiền gửi cho ngời gửi tiền khi ngân hàng đã phá sản và đi vào thanh lý giải
thể nh cách làm của tổ chức BHTG, mà ngay khi ngân hàng gặp nguy cơ ban
đầu, mới mất khả năng trả nợ, Quỹ BTTG đã phải ứng cứu kịp thời, nhằm giải
toả cơn hoảng loạn của ngời gửi tiền, ngăn chặn sự lây lan sang các ngân hàng
khác. Với cách xử lý nh trên, các cuộc khủng hoảng cục bộ trong từng ngân
hàng riêng lẻ đợc giải quyết êm nhẹ, nhanh chóng, tránh đợc sự đổ vỡ dây
chuyền toàn hệ thống.
Về giới hạn bảo hộ còn tính đến yếu tố chỉ nội tệ, hay cả ngoại tệ và nội tệ
đều đợc bảo hiểm (bảo toàn).
3.2. Phơng pháp trợ giúp:
Tổ chức BHTG: với t cách là cơ quan quản lý Nhà nớc, NHNN theo dõi
và giúp đỡ thờng xuyên đối với các ngân hàng cho đến khi đặt họ vào tình trang
kiểm soát đặc biệt. Điều này có nghĩa là, việc hỗ trợ, giám sát, xử lý đợc tiến
hành với t cách Nhà nớc, có tính chất hành chính- kinh tế.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Vì là tổ chức tài chính công nên trong hệ thống BHTG thủ tục bù đắp thiệt
hại cho ngời gửi tiền hết sức chặt chẽ và phức tạp, nhiều khi có sự can thiệp của
Nhà nớc.
Qũy BTTG: thông qua tổ chức kiểm toán độc lập của Hiệp hội ngân
hàng, tình hình khó khăn của các ngân hàng sớm đợc phát hiện. Qua đó, tổ chức
kiểm toán có tiếng nói quan trọng về mức độ giúp đỡ, thời hạn phải trả nợ, nhất

trong cuộc sống, trong sinh hoạt sản xuất kinh doanh.
Bên cạnh vai trò to lớn của tổ chức bảo hiểm tiền gửi, chúng ta cũng cần
xem xét những tác dụng tích cực mà Qũy BTTG mang lại.
Có Qũy BTTG trong Hiệp hội ngân hàng sẽ tạo thêm lòng tin của dân
chúng đối với hệ thống ngân hàng, tạo điều kiện giảm nhẹ rủi ro, đảm bảo an
toàn trong hoạt động của các TCTD, từ đó đảm bảo quyền lợi của ngời gửi tiền,
tạo điều kiện để thu hút các nguồn vốn trong nhân dân phục vụ cho sự nghiệp
công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nớc.
Mặt khác, tổ chức BTTG còn góp phần chống độc quyền, đa dạng hoá các
hình thức đảm bảo tiền gửi, nâng cao tính cạnh tranh và chủ động hội nhập với
khu vực và quốc tế. Hơn nữa nó còn góp phần chống ỷ lại và dựa dẫm vào sự
bao cấp của Nhà nớc. Điều đó cũng góp phần nâng cao tính tự chiụtrách nhiệm
trong kinh doanh.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chơng II: Thực tiễn hoạt động của tổ chức
BHTG và BTTG ở Việt Nam
I- Sự cần thiết thành lập tổ chức BH và BTTG ở Việt Nam:
Trong các hoạt động kinh tế, tín dụng là một trong những hoạt động phát
triển khá mạnh mẽ. Mặc dù hoạt động tín dụng đem lại lợi nhuận cao nhng
những rủi ro tín dụng nh: rủi ro mất khả năng thanh toán, rủi ro lãi suất, rủi ro tỉ
giá hối đoái... có thể xảy ra bất cứ lúc nào gây tổn thất cho các qũy tín dụng và
để lại những hậu quả khôn lờng về nhiều mặt.
Đối với kinh tế: hoạt động kinh doanh của các tổ chức tín dụng có liên
quan trực tiếp đến toàn bộ nền kinh tế quốc dân, các tổ chức, các doanh nghiệp,
ngời gửi tiền. Nếu có rủi ro gây thiệt hại lớn hoặc làm phá sản một vài tổ chức
tín dụng sẽ tạo tâm lý không an tâm đối với nhân dân, họ đua nhau rút tiền làm
phá sản hàng loạt ngân hàng và tổ chức tín dụng, làm cho nhiều doanh nghiệp
mất vốn và ảnh hởng đến nền kinh tế nói chung.
Đối với ngân hàng và các TCTD: rủi ro tín dụng ảnh hởng trực tiếp đến

đáp ứng ngày càng cao đòi hỏi của ngời gửi tiền và TCTD, hỗ trợ đắc lực cho
các TCTD hoạt động ngày càng an toàn và hiệu quả, góp phần ổn định nền tài
chính -tiền tệ quốc gia.
Tuy nhiên ở Việt Nam mới chỉ có tổ chức BHTG ra đời và đang hoạt động
mà cha có sự góp mặt của tổ chức BTTG. Hiện nay và trong thời gian tới, mô
hình tổ chức BTTG đã và đang đợc nghiên cứu, xây dựng để sớm đa vào hoạt
động. Vì vậy trong phạm vi bài viết này chỉ đề cập đến hoạt động thực tiễn của
tổ chức BHTG ở Việt Nam.
III. Hoạt động của tổ chức BHTG ở Việt Nam:
Tổ chức BHTG ở nớc ta mới đợc hình thành và đi vào hoạt động tháng 7/
2000. Quá trình nghiên cứu và cho ra đời tổ chức BHTG cũng là quá trình tiếp
cận với những vấn đề mới trong điều kiện hệ thống ngân hàng ở nớc ta đang
thực hiện việc chấn chỉnh và sắp xếp lại (trớc đó các qũy tín dụng nhân dân đã
tham gia bảo hiểm trong hệ thống bảo hiểm Việt Nam). Với nỗ lực không
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ngừng của Nhà nớc và các cơ quan chuyên môn, tổ chức BHTG cũng đã đợc
thành lập dựa trên một số nội dung sau:
1. Các rủi ro đợc bảo hiểm:
Trong BHTG, các rủi ro sau đây đợc bảo hiểm:
1.1. Sự phá sản của các tổ chức tín dụng:
Phá sản là trờng hợp các tổ chức tín dụng không thể trả nợ một cách đầy
đủ hoặc không thể tiếp tục kinh doanh vì bị thiếu vốn. Trong trờng hợp này, các
công việc kinh doanh của qũy phải đợc giao cho ban thanh lý tài sản xử lý các
tài sản còn lại theo đúng quy định pháp lý về phá sản của Nhà nớc.
1.2. Sự giải thể bắt buộc của các tổ chức tín dụng:
Giải thể bắt buộc do không tuân thủ các nguyên tắc, luật lệ của Nhà nớc
hoặc có thể do chủ nợ đề nghị toà án ra lệnh tuyên bố giải thể vì tổ chức tín
dụng từ chối thanh toán và chỉ có cách này mới hi vọng thu hồi đợc tiền.
1.3. Phải chấp hành lệnh thanh lý vì một lý do khác với việc phá sản hay