Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời giới thiệu
Thiên nhiên quanh ta luôn bị đe doạ bởi thiên tai nh núi lửa, động đất,
cháy rừng, sự di chuyển của các núi băng ở hai cực thậm chí sự oanh tạc của
những mảnh thiên thạch từ bên ngoài trái đất. Thế nhng ảnh hởng của những
tác động này đến môi trờng đều đợc khắc phục ngay sau đó do thiên nhiên có
khả năng phục hồi rất kỳ diệu để đạt tới trạng thái cân bằng.
Kể từ cuộc cách mạng công nghiệp bắt đầu tới nay, những hoạt động
của con ngời đã gây ra các tác động ghê gớm đến thiên nhiên tới mức vợt quá
khả năng tự phục hồi kỳ diệu của nó. Nh vậy, các hoạt động nhân tạo của con
ngời đã gây ra những tác động khủng khiếp tới điều kiện tự nhiên và môi tr-
ờng. Tiếc rằng chỉ khoảng mấy chục năm trở lại đây, con ngời mới chú trọng
đến bảo vệ môi trờng sống của chính mình sau hàng loạt thảm hoạ do chính
con ngời gây ra. Các thảm hoạ đó đã làm môi trờng ở những vùng lân cận ô
nhiễm cao độ.
Ngày nay khi nền công nghiệp phát triển rộng khắp thế giới, vấn đề ô
nhiễm môi trờng càng trở nên trầm trọng. Vấn đề bảo vệ môi trờng đã trở
thành vấn đề cấp bách của tất cả các quốc gia trên thế giới trong đó có Việt
Nam. Việc áp dụng Bộ tiêu chuẩn- ISO 14000- Hệ thống quản lý môi trờng
là một giải pháp hữu hiệu vừa bảo vệ môi trờng vừa đảm bảo đợc sự phát
triển bền vững.
Trớc tình hình đó trong bài viết này tôi xin đi sâu vào nghiên cứu đề tài:
ISO 14000 và các vấn đề áp dụng ở Việt Nam. Nội dung chính của đề tài bao
gồm:
Phần một: Những lý luận chung về bộ tiêu chuẩn ISO 14000.
Phần hai: Thực trạng của việc áp dụng ISO 14000 ở Việt Nam.
Phần ba: Một số giải pháp nhằm thúc đẩy việc áp dụng ISO 14000 ở
Việt Nam.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lần đầu tiên thực hiện đề tài nên bài viết khó tránh khỏi thiếu sót và hạn

Nam để đa vào áp dụng một cách rộng rãi. Tuy nhiên ngoài ý nghĩa về xây
dựng một hệ thống quản lý hữu hiệu trong doanh nghiệp nhằm nâng cao chất
lợng sản phẩm, ISO 9000 nh chúng ta thấy đã trở thành các yêu cầu đối với
thơng mại và nhiều khi đã trở thành điều kiện mua hàng của các nhà nhập
khẩu đối với các nớc xuất khẩu.
Vào cuối những năm 1980, đã có nhiều tranh luận trong ISO về việc
quyết định xây dựng các dự thảo tiêu chuẩn quốc tế cho những vấn đề đang
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
gây tranh cãi gay gắt trên các diễn đàn công cộng nh vấn đề môi trờng. Có
thể nói đây là bớc đột phá đối với chủ nghĩa bảo thủ truyền thống của ISO về
đối tợng tiêu chuẩn hóa. Tuy nhiên các yếu tố bổ sung sau đây cùng với sự
thành công của ISO 9000 đã dẫn tới việc ISO đã quyết định vào cuộc trong
cuộc xây dựng bộ tiêu chuẩn về quản lý môi trờng.
3. Trọng tâm của các vấn đề môi trờng quốc tế.
Trong cùng thời kỳ, khi mà ISO đang gặt hái đợc các kết quả khá quan
trọng trong việc đa ra áp dụng các tiêu chuẩn ISO 9000 về chất lợng thì trên
diễn đàn môi trờng thế giới đang diễn ra nhiều sự kiện gây xôn xao nhiều
giới chức của nhiều quốc gia và các tổ chức quốc tế. Sự huỷ hoại tầng ozôn,
sự nóng lên toàn cầu, sự phá rừng nghiêm trọng và các vấn đề môi trờng khác
đã đợc đăng tải trên trang của các báo tạp chí trên toàn thế giới và nó đã đợc
xem nh là các vấn đề mang tính toàn cầu. Đại diện của nhiều quốc gia có
quan tâm đã gặp nhau tại Montreal-Canada vào năm 1987 để soạn thảo ra các
thoả thuận nhằm ngăn cản việc sản xuất ra các hoá chất gây phá huỷ tầng
ozôn nh CFC... việc làm giảm tính đa dạng sinh học cũng đã gây ra sự lo ngại
của cộng đồng quốc tế và một loạt các yêu cầu đối với vấn đề này đã đợc
công bố. Trong thực tế đã có một phong trào thể hiện sự mong muốn của các
quốc gia có đợc sự quan tâm tốt hơn đến vấn đề bảo vệ môi trờng cuả trái đất.
Một yếu tố khác vào thời điểm này đã gây nhiều sự quan tâm là quốc tế
cha có một chỉ số tông hợp để đánh giá sự cố gắng nỗ lực của một tổ chức/

phơng pháp xác định tác nhân gây ô nhiễm, giá trị giới hạn đối với chất thải,
tác động của công nghệ/ sản phẩm đối với môi trờng. Các tiêu chuẩn quốc tế
trong lĩnh vực Quản lý môi trờng đợc tập hợp theo số đăng ký chung thành
bộ tiêu chuẩn Quốc tế ISO 14000.
II. Một số nét cơ bản về bộ tiêu chuẩn Quản lý môi tr-
ờng ISO 14000.
1. Bộ ISO 14000 đề cập đến các lĩnh vực.
Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 đợc xây dựng trên cơ sở thoả thuận quốc tế
bao gồm các yêu cầu đối với các yếu tố cơ bản có thể điều chỉnh đợc để thiết
lập nên hệ thống Quản lý môi trờng có khả năng cải thiện môi trờng một
cách liên tục tại các tổ chức cơ sở.
Bộ tiêu chuẩn ISO 14000 đem đến cách tiếp cận hệ thống cho việc Quản
lý môi trờng nhằm thiết lập hệ thống Quản lý môi trờng và cung cấp các
công cụ hệ thống hỗ trợ có liên quan nh kiểm tra đánh giá môi trờng, nhãn
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Website: Email : Tel : 0918.775.368
môi trờng, phân tích chu trình sống của sản phẩm, các khía cạnh môi trờng
trong tiêu chuẩn về sản phẩm... cho các doanh nghiệp và tổ chức cơ sở khác
về quản lý sự tác động về các hoạt động của họ đối với môi trờng, ngăn ngừa
ô nhiễm và liên tục cải thiện môi trờng với sự cam kết của lãnh đạo và sự
tham gia có ý thức của mọi thành viên của cơ sở từ ngời sản xuất trực tiếp
đến các cán bộ quản lý.
Bộ ISO 14000 đề cập đến 6 lĩnh vực sau:
- Hệ thống Quản lý môi trờng (Enviromental Management System-EMS)
- Kiểm tra đánh giá môi trờng (Enviromental Auditing- EA)
- Đánh giá kết quả hoạt động môi trờng (Enviromental Performance
Evaluation - EPE)
- Nhãn môi trờng (Environmental Labelling - EL)
- Đánh giá chu trình sống của sản phẩm (Life Cycle Assessment - LCA)
- Các khía cạnh môi trờng trong các tiêu chuẩn về sản phẩm

Đánh giá chu trình sống của sản
phẩm
ISO 14000 Bộ tiêu chuẩn về quản lý môi trờng
Kiểm tra đánh giá môi trờng Ghi nhãn môi trờng
Hệ thống quản lý môi trờng Các khía cạnh môi trờng trong các
tiêu chuẩn về sản phẩm
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Hình 2. Các tiêu chuẩn về đánh giá tổ chức.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ISO 14000 các tiêu chuẩn về đánh giá tổ chức
Đánh giá kết quả
hoạt động môi trư
ờng (EPE)
-ISO 14031
Quản lý môi trư
ờng -Đánh giá kết
quả hoạt động môi
trường.Hướng dẫn.
-ISO 14032
Quản lý môi trư
ờng -Đánh giá kết
quả hoạt động môi
trường.Ví dụ minh
hoạ sử dụng ISO
14031.
Hệ thống Quản
lý môi trường
(EMS)
-ISO 14001

ISO14050 Quản lý môi trường -Thuật ngữ và định nghĩa
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Hình 3:Các tiêu chuẩn đánh giá sản phẩm.
Trong số các tiêu tiêu chuẩn của bộ tiêu chuẩn ISO 14000 nêu trên, tiêu
chuẩn về hệ thống quản lý môi trờng (ISO 14001) là quan trọng nhất.Các tiêu
chuẩn còn lại là các công cụ hỗ trợ cho thực hiện hệ thống Quản lý môi trờng
và phần lớn trong số đó là loạt tiêu chuẩn mang tính hớng dẫn.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
ISO 14050 Quản lý môi trường Thuật ngữ và định nghĩa.
ISO 14000 các tiêu chuẩn về đánh giá sản phẩm
Các khía cạnh
môi trường trong
các tiêu chuẩn về
sản phẩm(EPAS)
-ISO guide 64
Hướng dẫn đưa
các khía cạnh
môi trường vào
các tiêu chuẩn
sản phẩm.
-ISO/TR14061
Thông tin trợ
giúp cho các cơ
sở khai thác chế
biến lâm sản sử
dụng.Các tiêu
chuẩn về hệ
thống quản lý
môi trường và

nguyên tắc và khuôn khổ.
_ISO 14041
Quản lý môi trường -Đánh
giá chu trình Mục tiêu và
định nghĩa/phạm vi và phân
tích kiểm kê.
_ISO 14042
Quản lý môi trường -Đánh
giá chu trình.Đánh giá tác
động của chu trình sống.
-ISO 14043
Quản lý môi trường _Đánh
giá chu trình. Giải thích
đánh giá chu trình sống.
_ISO 14048
Quản lý môi trường -Đánh
giá chu trình. Dữ liệu đánh
giá chu trình sống.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
3. Tiêu chuẩn ISO 14001.
ISO 14001 là tài liệu quy định các yêu cầu đối với hệ thống Quản lý
môi trờng trong bộ tiêu chuẩn ISO 14000. Nó bao gồm các yếu tố của hệ
thống Quản lý môi trờng mà các tổ chức/ doanh nghiệp muốn đợc chứng
nhận (đăng ký) phù hợp với các tiêu chuẩn phải thoả mãn. Các chức năng cơ
bản của ISO 14001 tơng tự nh đối với ISO 9001, ISO 9002 và ISO 9003 trong
bộ tiêu chuẩn ISO 9000 đợc gọi là các tài liệu về yêu cầu đối với hệ thống
quản lý.
Các yếu tố của hệ thống Quản lý môi trờng đợc chi tiết hoá trong ISO
14001 phải đợc áp dụng lập thành văn bản và thực hiện sao cho cơ quan đăng
ký, chứng nhận bên thứ ba có thể xác minh và cấp đăng ký, chứng nhận trên

thống Quản lý môi trờng tại chỗ, hệ thống Quản lý môi trờng đợc thiết kế để
cung cấp cho các tổ chức, cơ sở một cơ cấu và phơng thức tiếp cận hệ thống
đến Quản lý môi trờng nói chung.
III. Tại sao bộ tiêu chuẩn ISO 14000 là quan trọng.
1. Về thơng mại.
Ngay từ thời điểm bắt đầu, tiêu chuẩn ISO 14000 đã nhận đợc sự ủng hộ
mạnh mẽ từ phía các nhà công nghiệp, bởi vì chúng hứa hẹn một khả năng hỗ
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Cải tiến liên tục
Cam kết và chính sách môi trờng
Các mục đích môi trờng và mục tiêu, chỉ
tiêu môi trờng
Chơng trình quản lý môi trờng
Đánh giá kiểm tra và hành
động khắc phục
Xem xét lai của lãnh đạo
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trợ cho thơng mại và gỡ bỏ rào cản trong thơng mại. Trong những năm gần
đây có sự gia tăng các tiêu chuẩn quốc gia và khu vực trong lĩnh vực quản lý
môi trờng. Ví dụ nh một số tiêu chuẩn về quản lý của Châu Âu tơng tự nh
tiêu chuẩn của Anh BS 7750 (1992) về hệ thống Quản lý môi trờng, vô số các
tiêu chuẩn của Hội tiêu chuẩn Canada (CSA) về quản lý môi trờng, kiểm tra
đánh giá, ghi nhãn, thiết kế đối với môi trờng, đánh giá rủi ro, đặt mua... Nớc
Mỹ cũng ban hành hàng tá các tiêu chuẩn kỹ thuật dới sự tài trợ của hội vật
liệu và thử nghiệm Mỹ (ASTM) đề cập đến các nhu cầu trong thử nghiệm và
giám sát môi trờng có liên quan đến sự phát triển và kiểm soát ảnh hởng.
Tuy nhiên, nói chung các tiêu chuẩn này có nhiều mâu thuẫn về nội
dung và quan điểm nên đã gây ra khuynh hớng thành kiến nghiêm trọng trên
thơng trờng quốc tế. Sự mâu thuẫn này là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến việc
trực tiếp phải hài hoà tiêu chuẩn của các nớc và các tổ chức/ doanh nghiệp có