ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRUNG TÂM ĐÀO TẠO, BỒI DƯỠNG GIẢNG VIÊN LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
BÙI THỊ TUYẾT MINH
GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
CHO THANH NIÊN TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: TS. ĐINH QUANG TUẤN
HÀ NỘI - 2012
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
Chương 1. GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
CHO THANH NIÊN TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY - MỘT SỐ
VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 7
1.1. Ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và giáo dục ý thức bảo vệ Tổ
quốc xã hội chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay 7
1.1.1. Ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và biểu hiện của ý
thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của thanh niên tỉnh Hải
Dương hiện nay 7
1.1.2. Sự cần thiết giáo dục ý thức Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay 19
1.2. Thực trạng và nguyên nhân giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội
chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay 29
1.2.1. Thực trạng giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
2.2.1. Nâng cao chất lượng giáo dục chính trị, tư tưởng cho thanh
niên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ
nghĩa 59
2.2.2. Thường xuyên tổ chức cho thanh niên tham gia vào các hoạt
động thực tiễn xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa 63
2.2.3. Xây dựng môi trường chính trị - xã hội lành mạnh để giáo dục
ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải
Dương 66
2.2.4. Kết hợp chặt chẽ giữa gia đình với nhà trường, xã hội và đơn vị
quân đội trong giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ
nghĩa cho thanh niên ở tỉnh Hải Dương hiện nay 69
2.2.5. Thường xuyên nâng cao ý thức tự giáo dục, tự rèn luyện và tin
tưởng vào khả năng của thanh niên trong xây dựng và bảo vệ
quê hương, bảo vệ đất nước 72
2.2.6. Quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần cho thanh niên
Hải Dương 75
KẾT LUẬN 79
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 82
PHỤ LỤC 86
BẢNG QUY ƯỚC CHỮ VIẾT TẮT BVTQ : Bảo vệ Tổ quốc
CNH, HĐH : Công nghiệp hóa, hiện đại hóa
CNXH : Chủ nghĩa xã hội
QĐND : Quân đội nhân dân
Thanh niên là lực lượng xung kích, là thế hệ kế tục cha anh trong sự
nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Nước nhà thịnh hay suy, yếu hay mạnh,
phần lớn là do thanh niên. Trong những năm qua, phát huy truyền thống cách
mạng, dân tộc thanh niên Việt Nam đã ra sức học tập, lao động sản xuất, tham
gia tích cực vào các hoạt động chính trị - xã hội, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
XHCN. 2
Là một tỉnh lớn ở đồng bằng Bắc Bộ, có vị trí chiến lược hết sức quan
trọng. Trong những năm qua Hải Dương đã thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục ý
thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho các tầng lớp nhân dân, nhất là lực lượng
thanh niên, góp phần quan trọng vào thực hiện thắng lợi hai nhiệm vụ chiến
lược của cách mạng Việt Nam trong tình hình mới, xây dựng lực lượng vũ
trang tỉnh ngày càng vững mạnh. Tuy nhiên, trước tác động tiêu cực của kinh
tế thị trường và sự chống phá quyết liệt của kẻ thù bằng “diễn biến hòa bình”,
các chủ thể giáo dục chưa quan tâm đầy đủ công tác giáo dục ý thức bảo vệ
Tổ quốc cho thanh niên trong tỉnh. Hệ quả làm cho một bộ phận thanh niên
nhận thức chưa đúng đắn nhiệm vụ BVTQ, có biểu hiện phai nhạt lý tưởng
cách mạng, tha hóa về đạo đức lối sống, chạy theo lối sống vật chất tầm
thường, buông thả, thờ ơ lãnh đạm đối với các vấn đề chính trị - xã hội, thậm
chí trốn tránh trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ quân sự, đào bỏ ngũ… Ảnh
hưởng đến việc xây dựng nền quốc phòng toàn dân, xây dựng lực lượng vũ
trang nhân dân và việc hoàn thành nhiệm vụ của các đơn vị quân đội; ảnh
hưởng đến uy tín, truyền thống của địa phương, gia đình và quân đội. Vì vậy,
giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho thanh niên tỉnh Hải Dương thực
sự trở nên cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn hiện nay. Đó cũng chính là lý do
để tác giả lựa chọn đề tài “Giáo dục ý thức Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp.
2. Tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài
của Nguyễn Ngọc Liệu, Luận văn thạc sỹ Triết học, Học viện Chính trị quân
sự, Hà Nội, 2004. Đinh Quốc Triệu (2005), “Vai trò của gia đình trong giáo
dục ý thức BVTQ XHCN cho thanh niên ở tỉnh Phú Thọ hiện nay”, Luận văn
văn thạc sĩ Triết học, Học viện Chính trị Quân sự, Hà Nội. Hà Công Chờ
(2007), “Phát triển ý thức quốc phòng của học viên bồi dưỡng kiến thức quốc 4
phòng ở Trường Quân sự Quân khu 7 hiện nay”, Luận văn thạc sĩ Triết học,
Học viện Chính trị Quân sự, Hà Nội.
Các công trình khoa học, bài viết của các tác giả đã đề cập tương đối
toàn diện và có hệ thống về bảo vệ Tổ quốc XHCN; về ý thức xã hội và ý
thức chính trị XHCN; về gia đình, vị trí vai trò, chức năng, mối quan hệ của
gia đình. Đồng thời nêu lên một số phương hướng, giải pháp nhằm xây dựng,
nâng cao nhận thức về bảo vệ Tổ quốc XHCN trong tình hình mới, nâng cao ý
thức chính trị XHCN, ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho nhân dân nói chung,
trong quân đội nói riêng.
Tuy nhiên, chưa có một công trình nào đề cập trực tiếp tới giáo dục ý
thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho thanh niên, nhất là ở Hải Dương. Vì vậy, đề
tài “Giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải
Dương hiện nay” mà tác giả lựa chọn là một đề tài độc lập và không trùng lặp
với đề tài, luận văn, luận án đã được công bố.
3. Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
* Mục đích:
Trên cơ sở làm rõ một số vấn đề lý luận và thực tiễn giáo dục ý thức
bảo vệ Tổ quốc XHCN, đề xuất định hướng và giải pháp cơ bản giáo dục ý
thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay.
* Nhiệm vụ:
- Làm rõ khái niệm, cấu trúc ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN và giáo dục
ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho thanh niên hiện nay.
hội của vấn đề nghiên cứu.
6. Đóng góp của luận văn
- Góp phần cung cấp một số vấn đề lý luận và thực tiễn nhằm nâng cao
nhận thức về giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thanh niên tỉnh Hải Dương
hiện nay. 6
- Luận văn có thể dùng làm tài liệu tham khảo và nghiên cứu giảng dạy
trong các nhà trường tại địa phương.
7. Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục,
luận văn gồm 2 chương, 4 tiết:
Chương 1: Giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa cho thanh
niên tỉnh Hải Dương hiện nay - một số vấn đề lý luận và thực tiễn.
Chương 2: Định hướng và giải pháp cơ bản giáo dục ý thức bảo vệ Tổ
quốc xã hội chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay.
7
Chương 1
GIÁO DỤC Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC XÃ HỘI CHỦ NGHĨA
CHO THANH NIÊN TỈNH HẢI DƯƠNG HIỆN NAY - MỘT SỐ
VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
1.1. Ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và giáo dục ý thức bảo
vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa cho thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay
1.1.1. Ý thức bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa và biểu hiện của ý thức
bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay
xã hội ” [27, tr. 102].
Thực tiễn lịch sử đã chứng minh rằng, từ khi CNXH hiện thực ra đời,
các nước XHCN đã phải thường xuyên chống trả những âm mưu, thủ đoạn và
hành động lật đổ, bao vây, xâm lược của đủ loại thù trong giặc ngoài. Đầu
tiên là nhân dân Nga phải đứng lên trong những năm nội chiến có sự can thiệp
của 14 nước đế quốc (1918 - 1920) và sau này là cuộc chiến tranh vệ quốc vĩ
đại chống lại phát xít Đức và đồng minh của chúng (1941 - 1945). Khi CNXH
trở thành hệ thống trên thế giới thì cuộc đương đầu với các thế lực thù địch để
bảo vệ CNXH cũng diễn ra vô cùng quyết liệt. Đặc biệt là sự sụp đổ của
CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu đã chứng minh quy luật khách quan
của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc XHCN.
Ở nước ta, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc được đặt ra ngay từ sau cuộc Cách
mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nước Việt Nam dân chủ cộng hoà ra
đời. Tiếp đó, chúng ta phải tiến hành cuộc kháng chiến chống Pháp giành độc
lập tự do cho Tổ quốc, bảo vệ thành quả cách mạng. Sau khi miền Bắc được
giải phóng, cả nước tiến hành cuộc kháng chiến chống Mỹ xâm lược, bảo vệ
miền Bắc XHCN, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước. Khi cả nước
độc lập, thống nhất đi lên CNXH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam
XHCN là hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng nước ta. Điều đó đã chứng 9
minh rằng, bảo vệ Tổ quốc XHCN là một quy luật nhằm giữ vững và phát
triển những thành quả cách mạng mà Đảng và nhân dân ta đã giành được, đó
cũng chính là sự quán triệt sâu sắc mục tiêu độc lập dân tộc gắn liền với
CNXH của cách mạng Việt Nam. Ngay trong bản “Tuyên ngôn độc lập” của
nước Việt Nam dân chủ cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Nước
Việt nam có quyền hưởng tự do và độc lập, và sự thật đã thành một nước tự
do độc lập. Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực
lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do, độc lập ấy” [27, tr. 4].
[11, tr. 67]. Lợi dụng tình hình đó, các thế lực thù địch đang ra sức chống phá cách
mạng nước ta, tuyên truyền xuyên tạc đường lối, chủ trương, chính sách của
Đảng, Nhà nước, gây chia rẽ Đảng với nhân dân, đòi thực hiện chế độ đa nguyên,
đa đảng, “phi chính trị hóa” quân đội, từng bước xoá bỏ vai trò lãnh đạo của Đảng
và chế độ XHCN trên đất nước ta. Hoạt động “diễn biến hoà bình”, bạo loạn lật đổ
của các thế lực thù địch đối với nước ta diễn ra trên tất cả các lĩnh vực: chính trị,
tư tưởng, kinh tế, văn hoá, khoa học, công nghệ, quốc phòng, an ninh …và không
loại trừ hành động can thiệp quân sự, xâm lược của kẻ thù nhằm xoá bỏ độc lập
dân tộc và CNXH của nhân dân ta.
Trước tình hình đó, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN của nhân dân
ta đặt ra những yêu cầu mới. Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của
Đảng Cộng sản Việt Nam xác định: “Bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa là bảo vệ
vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ an ninh quốc gia,
trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã
hội chủ nghĩa; bảo vệ sự nghiệp đổi mới và lợi ích quốc gia, dân tộc” [11, tr. 117]. Cụ
thể hóa quan điểm trên, Nghị quyết Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương
Đảng khóa IX chỉ rõ sáu mục tiêu của sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc XHCN trong giai
đoạn hiện nay: “Một là, bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền thống nhất toàn vẹn 11
lãnh thổ; hai là, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ XHCN; ba là, bảo vệ sự
nghiệp đổi mới, công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; bốn là, bảo vệ lợi ích quốc
gia, dân tộc; năm là, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội và nền văn hoá;
sáu là, giữ vững ổn định chính trị và môi trường hoà bình, phát triển đất nước theo
định hướng XHCN” [2, tr. 45 - 46].
Trong tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc của Đảng ta, quan hệ giữa xây dựng
và bảo vệ Tổ quốc được giải quyết một cách biện chứng. “Theo tư duy mới,
nhiệm vụ quốc phòng ngày nay không chỉ nhằm để chống chiến tranh xâm lược
bảo vệ độc lập, toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền quốc gia mà còn gắn chặt với yêu
bộc lộ ra, được xã hội hóa trở thành các phẩm chất xã hội của con người - bản
chất người. C.Mác khẳng định “Trong tính hiện thực của nó, bản chất con
người là tổng hoà những quan hệ xã hội” [25, tr. 66]. Và vì vậy, ý thức của con
người là một hiện tượng lịch sử, là hình ảnh chủ quan của thế giới khách quan,
nảy sinh, tồn tại và phát triển gắn liền với quá trình phát triển của lịch sử - xã
hội, phản ánh tồn tại xã hội trong từng giai đoạn của lịch sử nhất định.
Ý thức có kết cấu phức tạp, bao gồm nhiều thành tố quan hệ với nhau.
Nghiên cứu cấu trúc của ý thức bao gồm các yếu tố: Tri thức, tình cảm, ý chí.
Trong đó tri thức là nhân tố cơ bản, cốt lõi, là kết quả của quá trình con người
nhận thức thế giới, phản ánh thế giới. Tri thức có nhiều lĩnh vực khác nhau như tri
thức về tự nhiên, xã hội, con người… và nhiều cấp độ như tri thức cảm tính và lý
tính, tri thức kinh nghiệm và lý luận, tri thức tiền khoa học và khoa học.
Tuy nhiên, tác động của thế giới đến con người không chỉ đem lại tri thức
về thế giới mà còn đem lại tình cảm của con người về thế giới. Tình cảm là những
thái độ, cảm xúc của con người đối với sự vật, hiện tượng của hiện thực khách
quan. Tình cảm tham gia vào mọi hoạt động và trở thành một động lực quan
trọng của hoạt động con người. Tri thức có biến thành tình cảm mãnh liệt thì mới
đạt đến độ sâu sắc và phải thông qua tình cảm thì tri thức mới biến thành hành
động thực tế, mới phát huy được sức mạnh của mình. 13
Ý chí là điểm hội tụ của tri thức và tình cảm hướng vào hoạt động của con
người. Ý chí là mặt năng động của ý thức, biểu hiện ở năng lực thực hiện những
hành động có mục đích. Ý chí là hình thức tâm lý điều chỉnh hành vi tích cực nhất
ở con người (trong ý chí có cả mặt năng động của tri thức, lẫn mặt năng động của
tình cảm, đạo đức). Nhờ ý chí mà con người biến đổi được tự nhiên và xã hội, tạo
ra được những giá trị vật chất và tinh thần, thực hiện được những chuyển biến và
có được những phát hiện trong khoa học.
Ý thức BVTQ là một loại hình của ý thức xã hội, được hình thành, phát
được xây dựng trên nền tảng chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh,
kế thừa truyền thống yêu nước, quyết tâm giữ nước, không chịu mất nước,
không chịu làm nô lệ đã được hun đúc trong suốt mấy ngàn năm dựng nước,
giữ nước của dân tộc.
Ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN bao gồm tri thức, tình cảm và ý chí.
Thứ nhất, tri thức bảo vệ Tổ quốc XHCN, đó là sự hiểu biết về truyền
thống lịch sử dân tộc mà dòng chủ lưu của nó là truyền thống yêu nước, truyền
thống đoàn kết muôn người như một, quyết tâm giữ nước, không chịu khuất
phục trước sự xâm lược của kẻ thù. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã dạy: “Dân ta phải
biết sử ta. Sử ta dạy cho ta những chuyện vẻ vang của tổ tiên ta. Dân tộc ta là con
Rồng cháu Tiên, có nhiều người tài giỏi đánh Bắc dẹp Nam, yên dân trị nước
tiếng để muôn đời… Sử ta dạy cho ta bài học này: lúc nào dân ta đoàn kết muôn
người như một thì nước ta độc lập, tự do. Trái lại lúc nào dân ta không đoàn kết
thì bị nước ngoài xâm lấn” [27, tr. 216 - 217].
Từ hiểu biết về lịch sử, hình thành niềm tự hào về đất nước, dân tộc, con
người Việt Nam. Đảng ta khẳng định: “Chúng ta tự hào về dân tộc ta - một dân
tộc anh hùng, thông minh và sáng tạo; tự hào về Đảng ta - Đảng Cộng sản Việt
Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập, lãnh đạo và rèn luyện - một lòng một
dạ chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc, vì hạnh phúc của nhân dân”
[12, tr. 64]. Sự hiểu biết đó, là động lực tinh thần thúc đẩy mạnh mẽ mỗi nguời 15
dân Việt Nam, nhất là thế hệ trẻ thấy rõ niềm vinh dự cùng trách nhiệm, nghĩa
vụ bảo vệ Tổ quốc XHCN.
Sự giác ngộ lý tưởng cách mạng, mục tiêu cách mạng xã hội chủ nghĩa;
quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối chủ
trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về bảo vệ Tổ quốc XHCN, nhất là về
đường lối tiến hành chiến tranh nhân dân, xây dựng nền quốc phòng toàn dân và
xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân vững mạnh; tích cực đấu tranh trên mặt
Ý chí bảo vệ Tổ quốc XHCN của con người Việt Nam hôm nay là sự kết
tinh và được lưu truyền lại của bao thế hệ đi trước. Trong lịch sử dựng nước và giữ
nước của dân tộc ta, các thế hệ cha anh luôn luôn nêu cao ý chí tự lực tự cường,
quyết chiến, quyết thắng chống thiên tai địch họa, thoát khỏi nghèo đói, thoát khỏi
cảnh bị áp bức, nô lệ. Là ý chí và nghị lực của một dân tộc biết trân trọng, giữ gìn
giang sơn xã tắc để lại cho muôn đời sau. Trong thời bình, tổ tiên ta lấy “khoan thư
sức dân làm kế sâu rễ bền gốc”, trọng “nhân nghĩa cốt ở yên dân,” chăm lo cho
dân để “thôn cùng xóm vắng không tiếng oán sầu”, “vỗ yên trăm họ”, đưa đất
nước phát triển hưng thịnh. Khi giặc đến phải thực hiện “Vua tôi đồng lòng, anh
em hoà thuận”, cả nước “nghênh địch”, vì thế đã chiến thắng bao kẻ thù xâm lược,
viết nên những trang sử oanh liệt của dân tộc.
Như vậy, ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN là biểu hiện nhân tố chính trị tinh
thần của con người Việt Nam hiện đại, là một thành tố cấu thành nhân cách được
thể hiện ở ý thức tự giác về quyền lợi, trách nhiệm, nghĩa vụ của mỗi công dân đối
với sự tồn vong của đất nước. Vì vậy, nó là phẩm chất chính trị, đạo đức của nhân
cách và được thể hiện ở hành vi hoạt động của con người Việt Nam .
* Biểu hiện ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN của thanh niên ở tỉnh Hải
Dương hiện nay.
Thanh niên là lực lượng xã hội to lớn, là nguồn lực chủ yếu thúc đẩy sự
phát triển của xã hội và là người chủ tương lai của đất nước. Đánh giá vị trí, vai
trò của thanh niên trong sự nghiệp đổi mới, Đảng ta khẳng định: “Sự nghiệp đổi
mới có thành công hay không, đất nước bước vào thế kỷ XXI có vị trí xứng đáng 17
trong cộng đồng thế giới hay không, cách mạng Việt Nam có vững bước theo
con đường xã hội chủ nghĩa hay không, phần lớn tùy thuộc vào lực lượng thanh
niên, vào việc bồi dưỡng, rèn luyện thế hệ thanh niên; công tác thanh niên là vấn
đề sống còn của dân tộc, là một trong những nhân tố quyết định sự thành bại của
cách mạng” [10, tr.82].
niên tỉnh Hải Dương hiện nay.
Tình cảm, niềm tin của thanh niên Hải Dương đối với sự nghiệp bảo vệ
Tổ quốc XHCN được biểu hiện ở tình yêu gia đình, quê hương, đất nước,
niềm tin sâu sắc vào sự lãnh đạo của Đảng, vào con đường phát triển của đất
nước theo định hướng XHCN. Có niềm tin mới tạo động lực cho thanh niên
vượt qua mọi khó khăn, gian khổ để học tập và rèn luyện trở thành những
công dân có ích cho xã hội. Lênin đã từng nói: Thiếu nó (niềm tin) thì người
đó sẽ không làm được việc gì cả.
Niềm tin, lý tưởng là biểu hiện cao của thái độ tình cảm đối với Đảng, với
chế độ XHCN. Nó hình thành và phát triển trong quá trình giác ngộ từ lợi ích dân
tộc đến lợi ích giai cấp, lợi ích bản thân, gia đình, quê hương đến lợi ích đất nước.
Đó là lý tưởng, hoài bão, khát vọng của mỗi thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay.
Tình cảm, thái độ của thanh niên Hải Dương được thể hiện ở sự đồng tình với
đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước về bảo vệ Tổ
quốc, về những vấn đề liên quan đến lợi ích, vận mệnh của Tổ quốc, về sự phát
triển ngày càng giàu đẹp của tỉnh Hải Dương. Tình cảm, niềm tin của thanh niên
thể hiện ở tình yêu đất nước, Tổ quốc của mình, tình yêu đó được bộc lộ ở tinh
thần vươn lên trong học tập, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức, nâng cao trình độ, kiến
thức để chiến thắng nghèo nàn, lạc hậu, góp phần làm cho đất nước không ngừng
phát triển.
Tinh thần cảnh giác trước mọi âm mưu, thủ đoạn phá hoại của các thế lực
thù địch trong và ngoài nước chống phá sự nghiệp xây dựng và BVTQ cũng là
biểu hiện của thái độ tích cực của thanh niên tỉnh Hải Dương hiện nay. 19
Ý chí quyết tâm của thanh niên Hải Dương đối với sự nghiệp BVTQ được
biểu hiện ở năng lực thực hiện những hành động có mục đích, có kết quả và đòi
hỏi phải có sự nỗ lực cao; năng lực này không phải tự nhiên ai cũng có và có như
nhau. Ý chí là sự phản ánh các điều kiện khách quan dưới hình thức các mục
Như vậy, giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho thanh niên tỉnh
Hải Dương hiện nay là hoạt động tự giác của các chủ thể giáo dục tác động
vào thanh niên nhằm nâng cao nhận thức, xây dựng tình cảm, động cơ, thái
độ, trách nhiệm và ý chí quyết tâm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ bảo vệ Tổ
quốc XHCN.
Sự hình thành, phát triển ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN của thanh niên
tỉnh Hải Dương chịu sự chi phối của nhiều yếu tố, cả yếu tố chủ quan và yếu
tố khách quan. Chủ thể giáo dục ý thức bảo vệ Tổ quốc cho thanh niên là gia
đình, nhà trường và xã hội. Mỗi chủ thể có vị trí, vai trò riêng, song có mối
quan hệ biện chứng cùng tác động tích cực đến việc hình thành, phát triển ý
thức bảo vệ Tổ quốc của thanh niên. Các chủ thể thông qua các nội dung, biện
pháp, hình thức và phương pháp, tác động đến nhận thức, tình cảm, động cơ,
nhu cầu và hành động tích cực của thanh niên trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.
Đảng ta xác định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những
động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều
kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội,
tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững” [11, tr.108-109]. Vì vậy, chiến lược
phát triển kinh tế - xã hội, Đảng ta chỉ rõ: “Đối với thế hệ trẻ, chăm lo giáo
dục, bồi dưỡng, đào tạo phát triển toàn diện về chính trị, tư tưởng, đạo đức,
lối sống, văn hoá, sức khỏe, nghề nghiệp; giải quyết việc làm, phát triển tài
năng và sức sáng tạo, phát huy vai trò xung kích trong sự nghiệp xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc” [11, tr.126]. Đây chính là định hướng cơ bản phát huy vai trò
của các chủ thể trong giáo dục thanh niên Hải Dương thực hiện nhiệm vụ xây