Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Lời mở đầu
Suốt quá trình một thập kỷ đổi mới, phát triển kinh tế thị trờng ở nớc ta.
Đặc biệt trong quá trình hội nhập nền kinh tế của nớc ta hiện nay, thị trờng
có vị trí trung tâm. Thị trờng vừa là mục tiêu của ngời sản xuất kinh doanh
vừa là môi trờng của hoạt động sản xuất và kinh doanh hàng hoá. Đồng thời
thị trờng cũng là nơi chuyển tải các hoạt động sản xuất kinh doanh.
Đối với các doanh nghiệp thơng mại cũng vậy. Thị trờng quyết định sự
sống còn của doanh nghiệp, một hoạt động của doanh nghiệp đều phải gắn
với thị trờng. Còn thị trờng là còn sản xuất kinh doanh, mất thị trờng thì hoạt
động sản xuất kinh doanh bị đình trệ. Cùng với xu hớng phát triển của nền
kinh tế thế giới, nhu cầu về khối lợng và chủng loại hàng hoá và dịch vụ tăng
lên là việc cung cấp đáp ứng các yêu cầu này ngày càng đa dạng và phong
phú. Mặt khác thị trờng trên thế giới la một thị trờng rộng lớn và đày tiềm
năng nhng làm thế nào để các doanh nghiệp của nớc ta có thể xâm nhập đợc
là một vấn đề hết sức khó khăn. Do đó việc duy trì và phát triển thị trờng
đóng vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của các doanh nghiệp.
Vì để kinh doanh có hiệu quả, lấy thu bù chi và có lãi thì đó cũng lại là mối
quan tâm hàng đầu của các doanh nghiệp. Hơn nữa đẻ các doanh nghiệp th-
ơng mại thật sự trở thành cầu nồi giữa sản xuất với tiêu dùng, góp phần thúc
đẩy sản xuất phát triển, các doanh nghiệp thơng mại cần tập trung đầu t
nguồn lực vào việc nghiên cứu tìm kiếm, phát triển thị trờng trong và ngoài
nớc, trên cỏ sở đó giúp các nhà sản xuất tiêu thụ hàng hoá, đóng góp vào sự
phát triển của nền kinh tế quốc dân.
Em xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình tận tuỵ của thầy giáo
Nguyễn Văn Tuấn đã giúp em hoàn thành đề án này.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Nội dung và kết cấu của đề án
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, đề án đợc
chia làm 3 chơng.
ờng là tổng hoà các mối quan hệ mua bán.
Sự phát triển của sản xuất làm cho quá trình lu thông trở nên phức tạp.
Các quan hệ mua bán không đơn giản mà đa dạng phong phú theo nhiều kiểu
và hình thức khác nhau. Khái niệm thị trờng cổ điển không bao quát hết đợc.
Theo định nghĩa hiện đại: Thị trờng là nơi mua bán hàng hoá, là một quá
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
trình trong đó ngời mua và ngời bán một thứ hàng hoá tác động qua lại nhau
để xác định giá cả và số lợng hàng, là nơi diễn ra các hoạt động mua bán
bằng tiền trong một thời gian và không gian nhất định. Nh vậy thị trờng là
tổng thể các qua hệ về lu thông hàng hoá, lu thông tiền tệ, các giao dịch mua
bán và các dịch vụ.
2. Phân loại thị trờng.
* Thị trờng đợc nghiên cứu dới nhiều giác độ khác nhau. Sự phân loại thị
trờng có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc.
* Theo giác độ tổng hợp, thị trờng đợc chia thành hai loại:
+ Thị trờng hàng hoá bao gồm sản phẩm hàng hoá, sức lao động và dịch vụ.
+ Thị trờng tiền tệ bao gồm thị trờng chứng khoán, thị trờng vốn
* Căn cứ vào số lợng ngời mua bán trên thị trờng:
+ Thị trờng cạnh tranh hoàn hảo
+ Thị trờng cạnh tranh mang tính độc quyền
+ Thị trờng độc quyền
* Căn cứ vào loại hàng hoá mua bán trên thị trờng:
Có rất nhiều dạng thị trờng, mỗi sản phẩm hàng hoá đều có thị trờng riêng
của mình ví dụ thị trờng gạo, thị trờng cà phê, thị trờng kim khí.
* Căn cứ vào công dụng của sản phẩm hàng hoá:
+ Thị trờng yếu tố sản xuất
+ Thị trờng t liệu tiêu dùng
* Căn cứ vào hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp:
+ Thị trờng đầu vào: Bao gồm tất cả các loại thị trờng mà ở đó doanh
Thứ nhất, thị trờng là sống còn đối với sản xuất hàng hoá. Mục đích của
ngời sản xuất hàng hoá là để bán, để thoả mãn nhu cầu của ngời khác. Bán
khó hơn mua, bán là bớc nhảy nguy hiểm có nhiều rủi ro. Bởi thế còn thị tr-
ờng là còn sản xuất kinh doanh, mất thị trờng sản xuất kinh doanh bị đình
trệ.
Thứ hai, Thị trờng phá vỡ ranh giới sản xuất tự nhiên, tự cấp tự túc
để tạo thành sự thống nhất trong toàn nền kinh tế quốc dân. Qua trao đổi
mua bán giữa các vùng biền kiểu tổ chức khép kín các vùng chuyên môn
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
hoá sản xuất hàng hoá liên kết với nhau, chuyển kinh tế tự nhiên thành
kinh tế hàng hoá.
Thứ ba, thị trờng hớng dẫn sản xuất kinh doanh. Các nhà sản xuất kinh
doanh căn cứ vào cung, cầu giá cả thị trờng để quyết định sản xuất cái gì ?
Bao nhiêu? Cho ai? Qua thị trờng, Nhà nớc hớng dẫn điều tiết sản xuất kinh
doanh.
Thứ t, thị trờng phản chiếu tình hình sản xuất kinh doanh. Giống nh
chiếc Phong vũ biểu đo thời tiết, thị trờng cho biết hiện trạng sản xuất kinh
doanh. Nhìn vào thị trờng sẽ thấy tốc độ, trình độ và quy mô sản xuất kinh
doanh.
Thứ năm, thị trờng là nơi quan trọng để đánh giá, kiểm nghiệm, chứng
minh tính đúng đắn của các chủ trơng, chính sách, biện pháp của các cơ quan
Nhà nớc, của các nhà sản xuất kinh doanh. Thị trờng còn phản ánh các quan
hệ xã hội, hành vi giao tiếp của con ngời, đào tạo và bồi dỡng các nhà quản
lý kinh doanh.
3.2. Chức năng của thị trờng.
* Chức năng thừa nhận.
Hàng hoá và dịch vụ có bán đợc hay không phải thông qua chức năng
thừa nhận của thị trờng, của khách hàng, của doanh nghiệp. Nếu hàng hoá
hoặc dịch vụ bán đợc, tức là đợc thị trờng chấp nhận thì doanh nghiệp mới
Chức năng này còn thể hiện ở chỗ giá trị hàng hoá trên thị trờng phải là
giá trị xã hội.Giá cả hàng hoá đợc hình thành do quan hệ cung,cầu và xoay
quanh giá trị,nhờ đó hàng hoá đợc lu thông.Chức năng thực hiện của thị trờng
có liên quan chặt chẽ đến quá trình sản suất kinh doanh.Chính nhờ nó mà
doanh nghiệp có đợc các yếu tố đầu vào trong sản suất với các chi phí ban
đầu và có doanh thu từ bán các yếu tố đầu ra, thu lợi nhuận.Do đó doanh
nghiệp có thể tồn tại và phát triển.
* Chức năng điều tiết của thị trờng.
Qua hành vi trao đổi hàng hoá và thị trờng, thị trờng điều tiết và kích
thích sản xuất kinh doanh phát triển hoặc ngợc lại.Đối với các doanh
nghiệp,hàng hoá và dịch vụ bán nhanh sẽ kích thích doanh nghiệp đẩy mạnh
hoạt động sản xuất kinh doanh,tạo nguồn và mua hàng để cung ứng càng
nhiều hàng hoá và dịch vụ trên thị trờng.Ngợc lại nếu hàng hoá,dịch vụ
không bán đợc.Doanh nghiệp sẽ hạn chế sản xuất,hạn chế mua hàng, phải
tìm khách hàng mới,thị trờng mới,kinh doanh mặt hàng mới,lĩnh vực kinh
doanh khác đang và sẽ có khả năng có khách hàng. Chức năng này luôn điều
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
tiết sự ra nhập ngành hoặc rút lui khỏi ngành của một số doanh nghiệp.Nó
khuyến khích nhà kinh doanh giỏi và điều chỉnh theo hớng đầu t vào lĩnh vực
kinh doanh có lợi, các mặt hàng mới có chất lợng cao, có khả năng bán đợc
khối lợng lớn.
* Chức năng thông tin của thị trờng.
Thông tin thị trờng là những thông tin về nguồn cung ứng hàng hoá và
dịch vụ. Đó là những thông tin kinh tế quan trọng đối với những nhà sản xuất
kinh doanh, với ngời mua và ngời bán, với ngời cung ứng và ngời tiêu dùng,
ngời quản lý và ngời nghiên cứu sáng tạo. Có thể nói đó là những thông tin
kinh tế quan trọng, không có thông tin thị trờng thì không thể có quyết định
đúng đắn trong sản xuất, kinh doanh cũng nh các quyết định của cấp quản lý.
Việc nghiên cứu thị trờng và tìm kiếm các thông tin có ý nghĩa cực kỳ quan
Nói chung thị trờng cạnh tranh hoàn hảo khó có thể tìm kiếm trong
điều kiện hiện nay.Tuy nhiên thị trờng nông sản cũng có thể xem là thị trờng
cạnh tranh hoàn hảo.
* Thị trờng cạnh tranh mang tính độc quyền.
Đây là thị trờng bao gồm nhiều thị trờng nhỏ dễ tham gia và cũng dễ
rút lui,mỗi doanh nghiệp sản xuất ra một loại hàng hoá ít có sự khác
nhau.Cùng một sản phẩm chia ra làm nhiều loại,thậm chí còn đợc chia nhỏ
hơn có thể với các nhãn hiệu khác nhau.Các điều kiện mua bán hàng hoá rất
khác nhau.Đờng cầu của thị trờng này phần nào bị dốc xuống vì lẽ hàng hoá
không hoàn toàn giống nhau và cũng vì khả năng tăng giá mà không bị phá
sản.
Hai loại thị trờng trên có mặt u thế đồng thời có những mặt hạn chế.
* Thị trờng độc quyền
Thị trờng độc quyền có nghĩa là một ngời bán một loại hàng hoá hay
dịch vụ đặc thù mà những ngời bán khác không có hoặc không thể làm đ-
ợc.Họ kiểm soát hoàn toàn số lợng sản phẩm và dịch vụ bán ra trên thị tr-
ờng.Đờng cầu của xã hội là đờng cầu của hãng.Tình trạng độc quyền chỉ có
thể xảy ra nếu không có sản phẩm nào thay thế sản phẩm độc quyền. Điều
kiện ra nhập hoặc rút lui khỏi thị trờng độc quyền có nhiều trở ngại do vốn
đầu t lớn hoặc do độc quyền bí quyết,kỹ thuật,công nghệ.
Thị trờng này không cạnh tranh về giá mà ngời bán hoàn toàn quyết
định giá.Nhà sản xuất độc quyền tìm mọi cách tối đa hoá lợi nhuận ở điểm
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
MR=MC.Độc quyền có u điểm là tập trung đợc vốn đầu t,phát triển sản
xuất ,phát triển khoa học kỹ thuật và cải tiến công nghệ.Song độc quyền cũng
đem lại nhiều bất lợi cho ngời tiêu dùng và xã hội.Bởi vậy phải sử dụng và
các công cụ khác để trống độc quyền.
II. Thị trờng của doanh nghiệp thơng mại.
1. Thị trờng của doanh nghiệp thơng mại.
hiện có mang tính ổ định.Mặt khác trên thị trờng lúc nào cũng có sự cạnh
tranh quyết liệt của nhiều doanh nghiệp khác nhau cũng tiêu thụ một hay một
hay một số mặt hàng.Lẽ dĩ nhiên doanh nghiệp nào cũng phải tìm cách
giành đợc những điều kiện thuận lợi nhất cho sản xuất và tiêu thụ. Phát triển
và mở rộng thị trờng sẽ tạo ra động lực thúc đẩy chiến thắng trong cạnh tranh
nâng cao số lợng sản phẩm bán ra.
3. Nội dung chủ yếu của việc phát triển thị trờng của doanh nghiệp
thơng mại
Để làm tốt công tác phát triển và mở rộng thị trờng,các doanh nghiệp
thơng mại phải làm tốt các công việc sau:
* Nghiên cứu thị trờng trong nớc và thị trờng ngoài nớc.
Nghiên cứu về hàng hoá, nhu cầu sản phẩm để giải đáp các vấn đề nh
đặc điểm của hàng hoá,nhu cầu thị trờng,Khả năng và các nguồn cung cấp
chủ yếu của các đối thủ cạnh tranh.Từ đó xác định đợc khả năng cạnh tranh
của mình trên thị trờng.Khả năng cạnh tranh của hàng hoá trên thị trờng do
nhiều yếu tố tạo nên:Trớc hết là do trình độ kỹ thuật sản xuất ra hàng hoá
đó,chất lợng cải tiến kỹ thuật sản xuất ,mức độ đổi mới phú hợp với thị
hiếu.Giá cả các hàng hoá và dịch vụ bán hàng và sau khi bán hàng.Yếu tố
cạnh tranh quan trọng nhất là giá cả,nó đợc coi là yếu tố cổ điển.Ngày nay
yếu tố cạnh tranh không bằng giá ngày càng đợc quan tâm hơn trong các vấn
đề quan trọng là:Chất lợng và dịch vụ hàng hoá, dịch vụ sau bán hàng gồm cả
mạng lới dịch vụ,kỹ thuật cung cấp phụ tùng thiết bị.Đặc điểm của sản phẩm
cần chú ý bề ngoài bao bì đóng gói,trang trí, thị hiếu ngời tiêu dùng.Cần xem
xét, đánh giá và so sánh giá hàng hoá của công ty so với giá của công ty cạnh
tranh khác.Thời hạn giao hàng phải đúng lúc.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
* Nghiên cứu về dung lợng thị trờng:
Dung lợng thị trờng là khối lợng hàng hoá mà thị trờng có thể giao dịch
trong một thời gian nhất định.Dung lợng không cố định mà thay đổi tuỳ tình
thị.Việc xác định có ý nghĩa là cách lựa chọn đúng đắn phối hợp của sản
phẩm, giá cả,phân phối để đáp ứng nhu cầu,lợi ích và giá trị những đặc trng
khác nhau của thị trờng mục tiêu đã chọn.
* Bảo vệ thị trờng.
Bảo vệ và phát triển thị trờng phải đổi mới thông qua sự nghiên cứu
chu kỳ sống của sản phẩm vì thực chất của phát triển thị trờng là việc đa các
sản phẩm hiện tại vào bán trong các thị trờng mới.Chu ký sống của sản phẩm
là khoảng thời gian tồn tại của sản phẩm trên thị trờng kể từ thời điểm nó
xuất hiện cho tới khi không bán đợc nữa.Ngời ta chia chu kỳ sống của sản
phẩm thành 4 pha,dựa vào những đặc điểm từng pha mà có giải pháp thích
hợp để đổi mới sản phẩm,Doanh thu cao gián tiếp bảo vệ và phát triển thị tr-
ờng thông qua các cách sau:
Bảo vệ thị trờng bằng hàng dào ngăn cản.Các yếu tố cấu thành hàng rào
ngăn cản bao gồm:Kỹ thuật,chất lợng,giá cả sản phẩm.
Muốn bảo vệ thị trờng các doanh nghiệp cần chú ý các yếu tốt trên.Tăng
cờng nghiên cứu khoa học kỹ thuật,không ngừng nâng cao chất lợng hạ giá
thành sản phẩm.
Bảo vệ thị trờng thông hệ thống dịch vụ. Dịch vụ là yếu tố quan trọng để
bán đợc hàng hoá,tăng doanh thu.Thực hiện tốt các dịch vụ (bảo hành,sửa
chữa,vận tải..)là phơng thức tốt nhất để duy trì và phát triển thị trờng.
Bảo vệ thị trờng bằng cách tạo niềm tin của khách hàng chỉ cóđợc khi
trong quá trình kinh doanh doanh nghiệp luôn coi chữ tín làm đầu.Đó là sự
tín nhiệm sản phẩm tác phong và sự phục vụ trong kinh doanh.
Với các cách trên doanh nghiệp có thể đợc thị trờng của mình.Nhng
một doanh nghiệp mạnh không chỉ bảo vệ riêng thị trờng của mình mà còn
phải đảm bảo phát triển thị trờng.Việc phát triển thị trờng đợc thể hiện qua ba
phơng thức sau:
- Mở rộng thị trờng thông qua chuỗi sản phẩm.Việc cải tiến sản
Phẩm,phát triển đờng dây sản phẩm và tung sản phẩm vào thị trờng ít
nhất cũng cho thấy một phơng diện hay,một tính chất của thị trờng là đang
- Nơi doanh nghiệp xác định lĩnh vực kinh doanh về mặt địa lý, khách
hàng, mặt hàng
- Cơ sở kế hoạch sản xuất kinh doanh qua hệ thống thông tin thị trờng.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel : 0918.775.368
Copyright: Tài liệu đại học ©