IM LI
Báo cáo cp nht tình hình phát trin
và ci cách kinh t ca Vit Nam
Báo cáo này do Vivek Suri và inh Tun Vit thc hin di s ch o chung ca Homi
Kharas, Klaus Rohland và Martin Rama, cùng vi các ý kin óng góp ca Noritaka Akamatsu,
Phil Brylski, Tom Rose, Rob Swinkels, Carolyn Turk và Jeffrey Waite. Trn Th Ngc Dung,
Nguyn Thu Hng và Phùng Th Tuyt h tr công vic th ký, biên son và xut bn.
T GIÁ HI OÁI CHÍNH THC:
1
Ô
LA
NHTMNN Ngân hàng Th(ng mi quc doanh
SPS Tiêu chu&n v sinh kim dch 'ng thc v)t
TRIMS Các bin pháp u t liên quan n th(ng mi
TRIPS Quy*n s+ h,u liên quan n th(ng mi
VDGs M!c tiêu phát trin ca Vit Nam
VHLSS i*u tra m#c sng h' gia ình
WTO T ch#c th(ng mi Th gii
MC LC PHN I.................................................................................................................................. 1
TÌNH HÌNH PHÁT TRIN KINH T GN ÂY .......................................................... 1
Kinh t tip t!c t"ng tr+ng mnh ................................................................................. 3
Xut kh&u hàng dt may t"ng mnh............................................................................... 5
Nh)p kh&u máy móc thit b ph!c h-i ........................................................................... 7
Thâm h!t th(ng mi thu h.p........................................................................................ 9
Thu chi ngân sách t"ng .................................................................................................. 9
T"ng tr+ng tín d!ng ch)m li..................................................................................... 13
Th tr%ng ch#ng khoán bùng phát.............................................................................. 14
T"ng lao 'ng h+ng l(ng góp phn gim nghèo ..................................................... 15
Hình th#c s+ h,u t ai thay i................................................................................ 16
PHN II .............................................................................................................................. 19
CÁC CHÍNH SÁCH PHÁT TRIN ................................................................................ 19
Gia nh)p WTO ã c)n k*............................................................................................. 21
Ci cách doanh nghip nhà nc ................................................................................. 23
Ci cách ngân hàng ...................................................................................................... 24
Bng 3: Th tr%ng xut kh&u và tc ' t"ng tr+ng ca m't s m0t hàng xut kh&u chính 6
Bng 4: C( cu m0t hàng và m#c t"ng tr+ng nh)p kh&u..................................................... 8
Bng 5. Ngu-n t"ng thu nh)p theo các nhóm thu nh)p (2002 – 2004)................................ 15
Bng 6: Bt bình 1ng trong s+ h,u t nông nghip + nông thôn Vit Nam giai on
1993-2004 ............................................................................................................................ 16
Bng 7: S doanh nghip nhà nc ã chuyn i s2 h,u.................................................. 23
Bng 8: M't s 0c im v* các DNNN chuyn i c( cu .............................................. 23
Bng 9: ánh giá cht lng các tr%ng tiu hc................................................................ 27 Hình:
Hình 1: T3 l u t toàn xã h'i (% GDP) ........................................................................... 4
Hình 2: Cam kt và thc hin FDI......................................................................................... 5
Hình 3: Xut kh&u hàng hóa – M#c t"ng v* giá và kim ngch.............................................. 7
Hình 4: M't s m0t hàng nh)p kh&u chính – M#c t"ng v* giá và kim ngch ...................... 8
Hình 5: Cán cân th(ng mi và cán cân vãng lai .................................................................. 9
Hình 6: Thâm h!t ngân sách và chi ngoài ngân sách........................................................... 11
Hình 7: Nh,ng bin 'ng ca ch s giá tiêu dùng.............................................................. 12
Hình 8: Xu hng giá du Diezel trong nc và quc t .................................................... 13
Hình 9: Tc ' t"ng tr+ng tín d!ng và m#c cung ti*n t................................................... 14
cán cân vãng lai trong n"m 2005. M0c dù m#c thâm h!t ngân sách n"m 2005 thp h(n d
kin nhng v4n + m#c cao h(n n"m 2004 vi nguyên nhân chính là do chi ngân sách
th%ng xuyên t"ng lên. Chi tiêu công ngoài ngân sách c/ng t"ng lên. T"ng tr+ng tín d!ng
c/ng gim áng k t5 m#c khong 40% trong u n"m 2005 xung còn 24% trong tháng 2
n"m 2006. Các cú sc v* cung tip t!c gây tác 'ng ti giá c, m0c dù có th c/ng ã xut
hin s#c ép v* cu. Lm phát #ng + m#c 7.5% vào tháng 5 n"m 2006 so vi 8,5% trong
tháng 12 n"m 2005. Tính n ht n"m 2005, d tr, ngoi t t"ng mnh và t 8,6 triu ô
la M. M#c chênh lch giá mua-bán trái phiu Chính ph gim h(n 100 im k t5 tháng
10 n"m 2005 phn ánh s quan tâm ngày càng ln ca gii u t. Các yu t then cht
nhm m bo s t"ng tr+ng b*n v,ng bao g-m chính sách kinh t v6 mô th)n trng, 0c
bit trong i*u kin giá tài sn có kh n"ng dao 'ng tht th%ng, và c( ch cho vay minh
bch cho các d án phát trin h tng c( s+.
Kinh t tip tc tng trng mnh
N"m 2005, tc ' t"ng tr+ng t ng sn ph&m quc n'i (GDP) t 8,4%, m#c cao
nht trong vòng 9 n"m qua. Tính n ht Quý 1 n"m 2006, c tính GDP ca Vit Nam
t"ng 7,2% so vi cùng k7 n"m trc (Bng 1). T3 trng GDP ca khu vc nông nghip
gim sút phn ln là do tác 'ng ca thiên tai: hn hán + mi*n B8c, l/ l!t + B8c Trung b'
và -ng bng sông C9u Long, và sâu bnh + mi*n Nam. Khu vc dch v! v4n duy trì m#c
t"ng tr+ng ca n"m 2005. Các ngành dch v! g8n vi du lch t"ng tr+ng áng k trong
vòng m't n"m qua.
Bng 1: Tc tng trng kinh t theo ngành
2002 2003 2004 2005e Q1-04 Q1-05 Q1-06
Tng sn phn quc ni -GDP
7,0 7,2 7,7 8,4 7,1 7,3 7,2
Nông, lâm, ng nghip
4,1 3,2 3,5 4,0 2,8 4,3 2,1
Công nghip & xây dng
9,4 10,3 10,2 10,6 9,6 8,5 8,7
Công nghip
9,1 10,3 10,5 10,6 10,3 8,6 8,8
TCTK. Hình 1 cho thy s khác nhau gi,a hai cách tính này.
Hình 1: T l u t toàn xã hi (% GDP)
25
30
35
40
2000 2001 2002 2003 2004 2005
%
c tính ca MPI c tính ca TCTK
Ngun: TCTK và B' KH&T.
Vn u t trc tip nc ngoài (FDI) t 6,3 t3 ô-la vào cui n"m 2005 so vi
m#c 4,2 t3 ô la trong n"m 2004 – m#c cao nht trong vòng 7 n"m tr+ li ây. Trong t ng
s 6,3 t3 ô-la có 4,2 t3 ô-la vn cam kt mi và 2,1 t3 ô-la vn u t m+ r'ng ca các
doanh nghip có vn u t nc ngoài hin ang hot 'ng ti Vit Nam. Tình hình gii
ngân vn u t, bao g-m các khon vay trong nc ca các liên doanh, t 3,2 t3 ô-la,
t"ng 15% so vi n"m trc (Hình 2). Trong 4 tháng u n"m 2006, vn u t trc tip
nc ngoài cam kt t 2,3 t3 ô-la, t"ng 7,4% so vi cùng k7 n"m trc.
Tình hình phát trin kinh t gn ây
5
Hình 2: Cam kt và thc hin FDI
0
1
2
3
4
5
6
6
Bng 2: C cu và mc tng trng xut khu
T3 trng % T"ng tr+ng %
Kim ngch
(triu ô la)
2005
2004 2005
5 tháng
u n"m
2006
2004 2005
5 tháng
u n"m
2006
Tng kim ngch xut khu
32.442 100,0 100,0 100,0 31,4 22,4 24,2
Du thô
7.373 21,4 22,7 22,4 48,4 30,1 20,6
Hàng hóa khác ngoài du
25.068 78,6 77,3 77,6 27,4 20,3 25,3
Go
1.407 3,6 4,3 4,0 31,9 48,2 -6,1
Các m0t hàng nông nghip khác
2.557 8,0 7,9 8,5 39,0 20,2 31,5
Thy hi sn
2.739 9,1 8,4 7,3 9,2 14,1 23,2
Than á
669 1,3 2,1 2,2 92,6 88,4 34,5
Th phn 15,4 20,1 22,7 56,4 23,8 55,8 25,0 23 20,2
Tc ' t"ng tr+ng 47,0 47,1 63,6 25,4 5,2 41,8 -22,7 5,3 -1,0
EU
Th phn 65,5 58,1 53,9 15,8 16,9 19,0 10,7 15,1 20,4
Tc ' t"ng tr+ng 10,5 0,2 11,5 28,0 18,2 81,0 57,1 60,8 65,6
T ng m#c t"ng xut kh&u 18,7 9,4 23,9 19,0 14,9 36,2 9,2 8,4 20,5
Ngun: TCTK và TCHQ.
Ghi chú: T3 trng tính theo %, t"ng tr+ng tính theo % so vi n"m trc. Tình hình phát trin kinh t gn ây
7
Tình hình xut kh&u các m0t hàng ch o khác nh go, cà phê, cao su và than á
c/ng thu)n li nh% giá hàng xut kh&u t"ng trong n"m 2005 (Hình 3). Tuy nhiên, b#c tranh
xut kh&u trong nh,ng tháng u n"m 2006 bao g-m c im ti và im sáng. Giá go
gim d4n ti lng go xut kh&u gim. Vi m0t hàng than á, lng xut kh&u t"ng 't
bin lên h(n 60% nhng giá xut kh&u li gim xung, do ó kim ngch xut kh&u ch t"ng
34%. Ngc li, m0t hàng cà phê gim 17% v* lng xut kh&u trong khi kim ngch xut
kh&u t"ng + m#c 26% trong 5 tháng u n"m 2006 do giá cà phê th gii t"ng lên. Song giá
cà phê th gii vào tháng 5/2006 li gim mnh.
Hình 3: Xut khu hàng hóa – Mc tng v! giá và kim ngch
Ngun: TCTK và TCHQ.
Ghi chú: Hàng hóa g-m du thô, cao su, go, cà phê và than á
Nhp khu máy móc thit b phc hi
Kim ngch nh)p kh&u n"m 2005 t"ng 15,7% so vi n"m trc, và t"ng 7,3% trong 5
tháng u n"m 2006 so vi cui n"m 2005 (Bng 4). So vi m#c t"ng tr+ng ch)m n"m
2004 và 2005 thì kim ngch nh)p kh&u máy móc thit b có xu hng gia t"ng. Trong 5
5 tháng u
nm 2006
%
Giá
Kim ngch
im li
8
Bng 4: C cu m t hàng và mc tng trng nhp khu
T3 trng (%) T"ng tr+ng (%) Kim ngch
(triu ô
la), 2005
2004 2005
5 tháng
u n"m
2006
2004 2005
5 tháng
u n"m
2006
Tng kim ngch nhp khu 36.970 100,0 100,0 100,0 26,7 15,7 7,3
Các sn ph&m du m$ 5.024 11,2 9,6 14,4 46,9 40,6 17,8
Hàng thành ph&m
40
50
2002
2003
2004
2005
5 tháng u
nm 2006
%
Giá
Kim ngch
Tình hình phát trin kinh t gn ây
9
Thâm ht thng mi thu hp
Thâm h!t th(ng mi n"m 2005 ã thu h.p còn 1,6% GDP so vi m#c 5% ca n"m
2004. Tính n ht Q1 n"m 2006, cán cân th(ng mi nghiêng v* th0ng d m)u dch vi
m#c th0ng d t 8% GDP. Vi lng ki*u hi c t t5 3,5 n 4 triu ô la M, thâm
h!t cán cân vãng lai ca Vit Nam c tính có th gim t5 m#c 3% trong n"m 2004 xung
còn 0,3% GDP trong n"m 2005 (Hình 5).
0
2
4
2000
2001
2002
2003
2004
2005e
%
Cán cân thng mi
Cán cân vãng lai