Kinh nghiệm : Một số giải pháp khi dạy tiết luyện tập tốn Trang:
Đề Tài : MỘT SỐ GIAIÛ PHÁP KHI DẠY
TIẾT LUYỆN TẬP TOÁN
Phần I : MỞ ĐẦU
1. Lí do:
 Căn cứ vào thực trạng hiện nay, chất lượng bộ môn toán ở nhiều khối lớp còn
thấp so với yêu cầu.
 Căn cứ vào kó năng giải toán và trình bày bài giải của HS hiện nay còn nhiều
hạn chế.
 Vò trí tiết luyện tập toán trong chương trình toán THCS chiếm tỉ lệ khá cao
trên 1/3 tổng số tiết học.
 Tiết luyện tập toán có tác dụng hoàn thiện kiến thức cơ bản, đặc biệt trong
tiết luyện tập HS có điều kiện để thực hành, vận dụng các kiến thức đã học
vào giải quyết các bài toán thực tế, các bài toán có tác dụng rèn luyện kỹ
năng tính toán, rèn luyện các thao tác tư duy để phát triển năng lực sáng tạo
sau này.
2. Nhiệm vụ của đề tài:
+/ Giúp GV giảng dạy tốt các tiết luyện tập theo PP dạy học theo hướng đổi mới
hiện nay.
+/ Nâng cao chất lượng bộ môn toán, giúp HS có được kó năng cơ bản, tránh được
những sai sót thường có ở HS.
+/ Rèn cho HS nề nếp làm việc có tính khoa học, học tập tích cực, chủ động và
sáng tạo, phương pháp tư duy và các thao tác tư duy cần thiết.
3. Phương pháp tiến hành:
+/ Thông qua giảng dạy các tiết luyện tập toán.
+/ Thông qua việc tổ chức các hình thức dạy học ở lớp và hướng dẫn học ở nhà
cho HS.
4. Cơ sở và thời gian tiến hành nghiên cứu đề tài :
1
Kinh nghiệm : Một số giải pháp khi dạy tiết luyện tập tốn Trang:
+/ Trên cơ sở các đợt tham gia bồi dưỡng chuyên môn, thay sách GK những năm

tập cụ thể là vấn đề hết sức quan trọng, đối với tiết LT số học và đại số thì khác với
tiết LT hình học đồng thời yêu cầu nào trọng tâm, yêu cầu nào là chủ yếu, mức độ cụ
thể của từng yêu cầu và thực hiện như thế nào để đạt kết quả tốt nhất, đó là điều trăn
trở của hầu hết các GV đang giảng dạy toán. Sau đây là một số giải pháp mà bản thân
đã áp dụng, tạm gọi là có hiệu quả trong những năm qua .
2. Một số nội dung, giải pháp thực hiện :
Mục tiêu chung của tiết luyện tập toán là:
+ Hoàn thiện kiến thức hoặc nâng cao ở mức độ phổ thông cho phép .
+ Rèn luyện cho HS các kó năng, thuật toán hoặc nguyên tắc giải toán, trên cơ sở
nội dung lí thuyết đã học và phù hợp với trình độ tiếp thu của đại đa số HS của một lớp
học, thông qua một hệ thống các bài tập, thực chất là vấn đề vận dụng lí thuyết để giải
các BT nhằm hình thành một số kó năng cần thiết cho HS.
a) Qui trình của tiết luyện tập toán:
Khi thực hiện một tiết luyện tập toán GV cần nắm vững phương pháp dạy học tiết
luyện tập toán theo hướng đổi mới hiện nay là cần nắm kó cấu trúc của tiết luyện tập có
những hoạt động cơ bản nào, cụ thể các hoạt động phải dựa trên 3 phần chủ yếu là
hoàn thiện lí thuyết, rèn kó năng thực hành và phát huy được tính tích cực chủ động
sáng tạo của HS đó là:
Hoạt động 1: Tóm tắt kiến thức cơ bản có liên quan
Nhắc lại một cách có hệ thống các nội dung lí thuyết đã học sau đó có thể mở
rộng tuỳ theo mức độ cho phép. Trong HĐ này GV cần làm gì? để thực hiện được tốt
mà không mất nhiều thời gian.
Hoạt động 2: Chữa bài tập
Cho HS trình bày lời giải các bài tập đã làm ở nhà đã qui đònh, nhằm kiểm tra sự
vận dụng lý thuýêt trong việc giải bài tập của HS, kiểm tra kó năng tính toán, cách diễn
đạt bằng lời giải bài toán của HS, kết hợp với việc kiểm tra vở BT bài làm của HS ở
nhà.
3
Kinh nghiệm : Một số giải pháp khi dạy tiết luyện tập tốn Trang:
Hoạt động 3: Luyện tập

- Hướng dẫn về nhà tiết học trước đó : Tiết học trước Gv cần hướng dẫn về nhà
kó những nội dung kiến thức cơ bản, những kiến thức cũ có liên quan hướng dẫn một số
bài cần thiết, cụ thể về nhà phải học và nắm kó những kiến thức gì, phải làm những BT
nào và có thể tham khảo thêm những BT nào.
VD: Phần hướng dẫn về nhà tiết 48 HH9 (tứ giác nội tiếp). GV cần hướng dẫn về
nhà cụ thể như sau:
-Kiến thức : Học thuộc đònh nghóa và tính chất về góc của tứ giác nội tiếp
Tìm các dấu hiệu nhận biết (cách chứng minh) một tứ giác nội tiếp được đường
tròn và soạn vào vở nháp để nhóm trưởng kiểm tra vào đầu buổi.
Bài tập về nhà phải làm: BT 54, 56, 57, 58 SGK; BT tham khảo BT 59 SGK, BT
40, 41, 42, 43 SBT
2.Tổ chức các hoạt động trên lớp:
-Hoạt động 1: Tóm tắt kiến thức cơ bản có liên quan
Trong hoạt động này GV cần thực hiện tốt các yêu cầu sau:
+Hệ thống câu hỏi kiểm tra hoặc nhắc lại cần rõ ràng có đònh hướng và phải tóm
tắt những nội dung kiến thức cơ bản cần sử dụng khi luyện tập ở góc bảng hoặc bảng
phụ.
+Có đònh hướng mở rộng cụ thể là gì .
VD: Tiết 3 luyện tập HH9 sau bài (một số hệ thức giữa cạnh và đường cao trong
tam giác vuông). GV cần kiểm tra kiến thức cơ bản thông qua bảng
phụ như sau: Em hãy điền vào chỗ (…) để được các hệ thức cạnh
và đường cao trong tam giác vuông
a
2
= … + …
b
2
= … ; … = ac’
h
2

Bảng giá trò còn lộn xộn các thứ tự giá trò của x, về hệ trục thiếu kí hiệu, phân khoảng
giữa hai trục không đều nhau, hình ảnh đồ thò không đúng tinh thần TXĐ: R hoặc độ
cong không đúng một Parabol …
Tiết LT 57 ĐS 9 (sau bài giải PT qui về PT bậc hai)
Chọn hai HS lên bảng cùng lúc giải hai PT một PT đưa về dạng PT tích và một
PT trùng phương (BT 36b, BT 37a SGK)
BT 36b Giải PT (2x
2
+ x – 4)
2
– (2x – 1)
2
= 0 HS dễ giải theo cách biến đổi để
qui về PT bậc hai, khi đó GV cần giúp cho HS thấy có thể đưa về dạng PT tích rồi qui
về PT bậc hai hoặc ngược lại để giúp các em linh hoạt trong quá trình lựa chọn cách
giải.
BT 37a giải PT 9x
4
– 10x
2
+1 = 0. Khi qui về PT bậc hai để giải rất có thể HS
giải theo
∆
’ mà không nhẩm nghiệm, hoặc kiểm tra vở bài làm ở nhà không nhẩm
nghiệm, khi đó GV nên chấn chỉnh chung cho cả lớp là chọn cách giải nào tối ưu nhất .
6
Kinh nghiệm : Một số giải pháp khi dạy tiết luyện tập tốn Trang:
Hoạt động 3: Luyện tập
Để thực hiện tốt hoạt động này GV cần lưu ý một số điểm sau:
+Phải nghiên cứu kó hệ thống bài tập trong SGK và SBT toán về nội dung về

góc vuông của tam giác vuông này
là :
A.
3
và
2
B.
2
và
6
C.
6
và
3
D. một kết quả
khác
(Chọn câu đúng nhất)
? Để biết câu nào đúng ta phải
vận dụng hệ thứ nào để tính?
(trong các hệ thức đã kiểm tra
trước đó còn trên bảng phụ) và
chọn HS trung bình trở xuống thực
hiện.
+BT tính toán: Giới thiệu BT 8bc
SGK
GV yêu cầu HS hoạt động theo
nhóm (nửa lớp làm câu 8b, nửa
lớp làm câu 8c) theo hình vẽ sẵn
trên bảng HS không cần vx vào
bảng nhóm.

B
C
H
A
E
F
D
12
x
16
y
A
K
I
B
C
L
D
Kinh nghiệm : Một số giải pháp khi dạy tiết luyện tập tốn Trang:
a) Cminh tg DIL là tg cân.
? Để cminh tg DIL là tg cân ta
cần cminh điều gì?
-Tại sao DI = DL.
GV chọn HS đứng tại chỗ trình
bày
GV kết hợp hoàn thiện bài giải.
HS: … DI = DL
Cminh hai tg DAI và DCL bằng
nhau.
HS: …

2
T.
bậc
2
Cm
tg
nội
tiếp
…
1
2
Với những giải pháp trên qua thời gian thực hiện nhiều năm ,chúng tôi thấy có
hiệu quả cụ thể, nhất là từ thời gian ( từ tháng 1 đến nay ) chúng tôi có thể thống kê cụ
thể như sau : ( đây là số liệu của 3 lớp 9A
1
, 9A2 , 9A
3
,9A4)
Phân môn Nội dung kiến thức Tỉ lệ trên trung bình
Đại số
*Các kiến thức và kó năng cơ bản của lớp
8 như :
-Giải PT bậc nhất, bất PT bậc nhất và
các PT liên quan
-Thực hiện các phép tính đơn đa thức.
-Tính giá trò một biểu thức, giải toán bằng
cách lập PT.
-Phân tích đa thức thánh nhân tử.
Tháng 10/05
60%

-Có đựơc những kó năng giải toán, thuật toán đối với từng dạng toán.
Nhất là Hs yếu, kém có điều kiện học hỏi trực tiếp ở các bạn học khá, giỏi và
nắm được kiến thức cơ bản và kó năng cơ bản của yêu cầu chương trình
Phần III : KẾT LUẬN
Tóm lại việc nâng cao chất lượng dạy và học là công tác trọng tâm của nhà
trường, nhất là chất lượng đầu ra của hs lớp 9 như thế nào để xã hội hiên nay chấp
nhận được. Do vậy mà trong nhiều năm qua, được BGH nhà trường phân công giảng dạy
lớp 9, chúng tôi luôn trăn trở và tìm nhiều biện pháp giảng dạy nhất là việc giảng dạy
các tiết luyện tập như thế nào để HS 9 có được những kiến thức cơ bản và kó năng cơ
bản nhất trước khi ra khỏi trường THCS. Trên đây là một trong những kinh nghiệm mà
bản thân đúc kết được trong quá trình giảng dạy một lớp cuối cấp, tuy nhiên cũng chưa
phải là tối ưu rất mong sự đóng góp của đồng nghiệp.
11