LI NểI U

Cỏch mng thỏng Tỏm l mt s kin lch s v i ca dõn tc Vit Nam, nú
p tan xing xớch ca thc dõn Phỏp v phỏt xớt Nht, lt nho ch quõn ch
hng th k trờn t nc ta, m ra mt k nguyờn mi trong i sng ca nhõn dõn
ta, k nguyuờn m nhõn dõn lao ng ó mg lờn lm ch vn mnh ca mỡnh,
thit lp nờn mt nc Vit Nam dõn ch cng ho, mt ch tiờn tin nht
ụng Dng. Gúp phn vo thnh cụng v i ú l s lónh o ti tỡnh, khụn khộo
ca ng, trong ú s ra i ca Mt trn Vit Minh v nhng hot ng u tranh
gii phúng dõn tc ca nhõn dõn ta t thỏng 5/1941- thỏng 2/1945 cú ý ngha c
bit quan trng.
Cú th núi, giai on 1941- 1945 l mt giai on ỏnh du s phỏt trin ln
trong nhn thc v lớ lun ca ch ngha Mac- Lờnin v mt trn v s vn dng
sỏng to vo hon cnh xó hi Vit Nam ca ng cng sn ụng Dng. Do ú,
tỡm hiu v Mt trn Vit Minh, mt mt trn dõn tc thng nht rng rói cha tng
thy t trc trong lch s, mt kỡ cụng trong s lónh o gii phúng dõn tc ca
ng cng sn ụng Dng, c bit th hin rừ nột trong cuc u tranh gii
phúng dõn tc ca nhõn dõn ta t 1941- 1945 nhm lm sỏng t s chuyn hng
ng li sỏch lc v s sỏng to v mt mt trn ca ng ta; tỡm hiu nhng nột
c ỏo ca Mt trn Vit Minh so vi cỏc mt trn trc nú trong cỏch mng
Vit Nam v cỏch mng gii phúng dõn tc trờn th gii trong i chin th gii ln
th hai cng nh v trớ to ln ca nú trong cuc u tranh gii phúng dõn tc t
1941- 1945 v c bit l i vi s nghip cỏch mng thỏng Tỏm v i ca dõn
tc ta.
ti Mt trn Vit Minh v nhng phong tro u tranh gii phong dõn
tc t 1941- 1945 l mt ti hay song cng tng i phc tp. Hn na, do
trỡnh nhn thc cỏ nhõn, ti liu tham kho cũn hn ch, ti ch gii hn trong
phm vi bi tiu lun cho nờn, chc chn baỡ vit ny ca tụi vn cũn nhiu hn ch
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
v thiu xút. Vỡ vy, tụi rt mong c thy cụ giỏo trong khoa Lch s giỳp , b
sung vo nhng ch thiu xút ú bi vit ca tụi c hon thin hn.

cũng như nhân dân các thuộc địa của chúng. Trong thời gian đó, chính phủ phản
động Pháp đã tham gia chiến tranh đế quốc chủ nghĩa. Nhưng chỉ đến tháng 6-1940,
đế quốc Pháp đã bị phát xít Đức đánh bại.Chính sự thất bại của Pháp ở Châu Âu là
một dịp tốt cho phát xít Nhật đánh chiếm Đơng Dương rồi dùng Đơng Dương làm
bàn đạp để tấn cơng vào các thuộc địa của Anh và Pháp ở Thái Bình Dương. Trước
sức mạnh của mũi súng, ngày 23/9/1940 Đờ-cu_tên tồn quyền ở Đơng Dương đã
quỳ gối đầu hàng, dâng nước ta cho Nhật.
Tình hình chính trị trong nước ta thời gian này cũng diễn ra tương đối phức
tạp. Ngày Pháp đầu hàng Nhật, dựa vào Nhật để đàn áp cách mạng Việt Nam thì
cũng là lúc bắt đầu cuộc sống “một cổ hai tròng” của nhân dân ta, bắt đầu thời kì cả
hai lũ quỷ Nhật-Pháp thi nhau róc xương, hút tuỷ dân ta. Về phía Pháp, ngay khi
tình hình chính trị khơng có lợi cho chúng, chúng đã bắt tay ngay vào cơng cuộc vơ
vét, hút máu dân ta đến cùng. Chúng tung ra chiêu bài “chính sách chỉ huy” rêu rao
là làm cho nền kinh tế Đơng dương được ổn định, đời sống nhân dân được bảo đảm.
Nhưng thực chất cái gọi là nền kinh tế chỉ huy đó cốt để tăng cường đầu cơ,độc
quyền kinh tế, bóc lột dân ta thậm tệ hơn. Mặt khác, chúng lại tăng thuế khơng
ngừng,lạm phát giấy bạc trầm trọng,làm cho đồng bạc mất giá, nền tài chính Đơng
Dương khủng hoảng chưa từng thấy. Đồng thời, chúng ra pháp lệnh thu mua lương
thực của dân ta một cách cưỡng bức. Chính những thủ đoạn tàn bạo đó của Pháp-
Nhật đã gây nên một thảm hoạ vơ cùng khủng khiếp, mỗi khi nhớ lại chúng ta càng
bầm gan tím ruột. Đó chính là thảm trạng 2 triệu đồng bào ta chết đói trong mấy
tháng đầu năm 1945. Đó là một trong những tội ác mà qn cướp nước đã ghi vào
lịch sử dân tộc ta những nét đẫm máu khơng bao giờ phai nhạt được.
Khơng đơn thuần chỉ là những vơ vét cạn kiệt về nhân tài và vật lực. Bọn
thực dân Pháp còn ra sức khủng bbó các lực lượng u nước; xố bỏ hết thảy mọi
quyền dân chủ mà nhân dân Việt Nam đã dành được trong thời kì 1936-
1939.Chúng khủng bố Đảng Cộng Sản Đơng Dương, giả tán các hội ái hữu, thủ
tiêu quyền tự do hội họp, tự do báo chí; tịch thu báo chí tiến bộ, bắt bớ hàng loạt
THƯ VIỆN ĐIỆN TỬ TRỰC TUYẾN
những người u nước. Về mặt chính quyền, chúng đã “qn nhân hố” và “phát

bỏn thúc khụng tin vn lm ra; kinh doanh b thua l; nht l tng lp trung,
tiu a ch b chốn ộp nng n, b ngõn kh cm rung i n phỏ sn. Ngay lỳc
ny, ni b giai cp a ch ó b phõn hoỏ mt cỏch cao , hng a ch nh v
a ch va b khinh r. Vỡ th, lũng ut hn ca trung v tiu a ch i vi Phỏp-
Nht tng lờn, to iu kin cho h cú mt tinh thn dõn tc,h mun ỏnh Phỏp
ui Nht bo v quyn li ca h.T ú giỳp cho giai cp vụ sn lụi kộo h
ng v hng ng cỏch mng.
Trc tỡnh trng hai ụng ch ang tranh nhau mt ming mi thỡ bn tay
sai cng lc c gm ghố nhau. Tay sai Phỏp mun trit h tay sai Nht, tay sai
Nht mun tiờu dit tay sai Phỏp. iu ú cng rt cú li cho cỏch mng.
Giai cp a ch b phõn hoỏ, giai cp t sn cng chng thnh vng gỡ hn.
Theo thng kờ ca Phỏp vo thỏng 10-1940, bờn cnh 53.714 ngi u thỡ s
ngi t sn ụng Dng cú mc sng tng ng ch cú 3.511 ngi.Vn ca
h b vo kinh doanh trong cỏc ngnh: than, vn ti, ch to mỏy múc, ngõn hng
ch bng 1% ca thc dõn Phỏp. Giai cp t sn nc ta sau i chin th gii ln
th nht cú vn lờn chỳt ớt nhng cng ch úng vai trũ rt ph vỡ h b t sn
Phỏp chốn ộp khụng sao ngúc u lờn c. Thi gian trc kia ta ó thy nhng
s chốn ộp ra mt n mc Bch Thỏi Bi_ 1 ngi c phong l chỳa sụng Bc
Kỡ cung ó phi b ngh kinh doanh vn ti ng thu; n giai on chin tranh
th gii ln th hai nhng trng hp b chốn ộp tng t cng khụng phi l ớt. V
cng vỡ th m t sn hng nh v hng va h cú tinh thn dõn tc, h cng mun
ỏnh Phỏp, ui Nht. Nhng kh ni t sn nc ta khụng cú vai trũ lónh o
ỏnh ui quc, h ch cú th i theo cụng nhõn v nụng dõn mi lm c iu
ú. Vỡ thc cht, mc ớch u tranh ca h n thun ch vỡ quyn li cỏ nhõn, vỡ
li ớch kinh t m trc kia h cú c nay b Nht- Phỏp tc ot. Cũn tinh thn
dõn tc, tinh thn c lp, t ch trong h vn cha cao, h khụng mun i n
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
cùng cuộc đáu tranh mà chỉ muồn dừng lại khi lợi ích kinh tế cá nhân đã được trao
trả, trong đó chủ yếu vẫn là lợi ích kinh tế.
Đối với tầng lớp tiểu tư sản, nhất là tầng lớp cơng chức, đến lúc này , đời

iuVỡ th m ngi phỳ nụng nụng thụn khụng cũn l ngi n, mc
na, phn nhiu h b phỏ sn nghiờm trng, thm chớ cú mt s ớt tt xung trung,
bn nụng v tr thnh lc lng cỏch mng.
Nhng giai cp cú a v v chớnh tr, cú u th v kinh t trong xó hi,
nhng tng lp cú mỏu mt cũn phi sa sỳt phỏ sn vỡ chớnh sỏch ca thc dõn thỡ
giai cp cụng nhõn, nụng dõn phi chu bao nhiờu s kh s cựng cc di ch
thng tr ca Nht-Phỏp.
Giai cp nụng dõn_ cú th núi l khn kh vụ cựng. Cuc i chin th gii
th hai xy ra, mc dự Vit Nam khụng trong phm vi tỏc chin trc tip, nhng
ó phi chu nhng hu qu ghờ gm, kinh khng. Mt trong nhng hu qu tn
nhn, bt hnh ú i vi nụng dõn l vn lng thc; vn thúc go; l
quc khỏt mỏu dựng li lờ v roi vt chng nhng ó bt dõn ta nh lỳa trng ay
m ngay c s thúc cũn thu c cng buc phi np cho nh nc n 3/4, cú khi
tt c hoc cũn hn th na, ngha l ngi nụng dõn phi ngm ng nut cay bỏn
ca, bỏn nh ly tin ong thờm lỳa ngoi vi giỏ ct c np cho nh
nc. Riờng Bc B nm 1941, Nht- Phỏp ó n cp ca nhõn dõn ta l
90.000 tn thúc v lng thúc mt vỡ b lỳa trng cõy cụng nghip l 64.000 tn
thúc.
Mt cnh tng cha tng cú trong lch s l ngi nụng dõn chớnh tay mỡnh
sn xut ra lỳa go m phi nm cht úi bờn cnh nhng kho thúc y p. Cnh
tng bi thm ú, i sng trõu nga ca nụng dõn trong thi ú ó c 1 ký gi
nờu lờn mt cỏch chua xút: Tri hn na th k Phỏp thuc, nht l t 4 nm gn
õy, dõn quờ ó b hy sinh, b búc lt quỏ nhiu. Ht go nm nng, mi sng
mi kim c sp k ming n li phi bm bng nhn úi em dõng cho k
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
khác. Lụa, vải họ dệt được mà vợ con họ phải mình trần chịu rét. Dầu muối họ làm
được mà ngày ngày họ húp cháo cám nhạt và đêm đêm họ sống tối tăm trong
những túp lều khơng có một tia sáng. Có lẽ trải qua các giai đoạn trong lịch sử,
chưa có hồi nào nơng dân hy sinh bằng hồi này”.
Đối với cơng nhân và cả thợ thủ cơng, đời sống của họ đã bị đẩy đến những

phỏt xớt Nht git chúc tự y h mt nh, mt ca Quyn li ca cỏc giai cp
u b cp git, vn mng dõn tc nguy vong khụng lỳc no bng.
Trong lỳc tỡnh hỡnh dõn- nc Vit Nam ang ri vo cnh nc sụi la
bng nh th thỡ may thay lỳc ny thỏi ca cỏc giai cp trong xó hi cng ó bt
u thay i, kh nng on kt cỏc giai cp mt cỏch rng rói ang m ra mt
trin vng mi:
Giai cp cụng nhõn v nụng dõn lỳc ny ó hon ton i u vi bn cp
nc v nghiờng hn v phớa cỏch mng. H ó th hin tinh thn yờu nc bng ý
chớ quyt tõm chin u, quyt tõm chin thng v hy sinh cho cỏch mng c bit
rừ nột nht trong 2 cuc khi ngha Bc Sn v Nam Kỡ
Binh lớnh thuc a_ lc lng ch yu ca quc dựng n ỏp cỏch
mng, n ỏp phong tro yờu nc Vit Nam thỡ nay mt s cng ó ngó theo cỏch
mng. Tinh thn ú c biu hin rừ rt trong cuc khi ngha Nam Kỡ v c bit
l cuc binh bin ụ Lng(Ngh An) do i trng Nguyn Vn Cung ch huy.
Cú th núi, 3 cuc khi ngha Bc Sn, Nam Kỡ v binh bin ụ Lng din
ra trong vũng hn 3 thỏng c 3 min Bc, Trung, Nam u tht bi nhng ú l
nhng ting sỳng bỏo hiu cho cuc khi ngha ton quc, l bc u u tranh
bng v lc ca cỏc dõn tc ụng Dng[1].
Bờn cnh ú cũn cú giai cp t sn c bit l viờn chc, tiu ch vỡ nn búc
lt ca quc quỏ nng n, nờn h cng hng hỏi tham gia cỏch mng hoc t cm
tỡnh vi cỏch mng. Giai cp a ch, phỳ nụng, t bn bn x trc kia cú thỏi
ỏc cm vi cỏch mng, tỡm cỏch phỏ hoi hoc th vi cỏch mng thỡ nay ch tr
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
một số ít làm tay sai cho Nhật- Pháp còn phần đơng đã có cảm tình với cách mạng
hoặc giữ thái độ trung lập.
Thái độ chính trị của các giai cấp thay đổi, tất nhiên sẽ làm cho thái độ và lực
lượng của các đảng phái cũng thay đổi. Lực lượng Đảng Cộng Sản được quần
chúng cách mạng tiếp sức nên càng vững mạnh thêm. Các đảng phái phản động
cũng chuyển biến, trong số thân Pháp nay đã ghét Pháp. Từ khi bại trận, Pháp đã
làm bại ln cả lòng tin của bọn tay sai đối với chúng. Một số ảo tưởng tin ở Nhật,

khu hiu tch thu rung t ca bn quc v Vit gian chia cho dõn cy
nghốo; chia li rung t cụng cho cụng bng; gim a tụ, gim tc.
Hi ngh ch trng thnh lp mt trn dõn tc riờng cho mi nc Vit
Nam, Lo, Campuchia ch ng khụng ch trng lp mt trn chung cho c
ụng Dng nh hi 30- 31; 36- 39 do tỡnh hỡnh chớnh tr lỳc ny ó co phn khỏc
trc.
Nh vy, chp hnh ngh quyt Trung ng ln th 8 ca ng, di s ch
o ca c Nguyn ỏi Quc, ngy 19-5-1941, Vit Nam c lp ng minh tc l
mt trn Vit Minh ra i. T õy dõn tc Vit Nam ó cú 1 t chc thng nht,
on kt c tt c mi lc lng, mi tng lp yờu nc di ngn c sao
vng, ó ng viờn c ht thy mi ngi dõn hin dõng mỡnh u tranh cho nn
c lp v t do. Mt trn Vit Minh ra i ó ỏp ng c nhu cu ca cỏch
mng, phự hp vi nguyn vng bc thiờt ca nhõn dõn, nờn ch trong mt thi
gian ngn, khp ton cừi Vit Nam t nụng thụn n thnh th, t min ngc n
min xuụi, khp chn chn, ni ni t chc ca Vit Minh bớ mt mc lờn nh
nm_ uy phong ca Vit Minh mnh nh v bóo. C mt bu khụng khớ Vit Minh
rn rng, trn ngp trong lũng mi ngi dõn Vit Nam, di hỡnh thc vn ngh,
bng cõu i hay th ca, nhõn dõn ta ó phn ỏnh lờn c iu ú:
Cỏi gỡ cú khp ụng Dng (Cỏch mng)
Cỏi gỡ nghe thy d cng nụn nao (Chớnh quyn)
THệ VIEN ẹIEN Tệ TRệẽC TUYEN
Cỏi gỡ ta r nhau vo (Vit Minh)
Cỏi gỡ tr dit, mu cu m no (Nht, Phỏp)
Hay nh li kờu gi ca Vit Minh:
Sao cho t Bc chớ Nam
Vit Minh hi cú muụn vn hi viờn

Chỳng ta cú hi Vit Minh
ti lónh o chỳng mỡnh u tranh
2. T chc ca mt trn Vit Minh