Bộ giáo dục và đào tạo viện khoa học xã hội việt nam
Viện nhà nớc và pháp luật
*******

NGUYễN văn nam
TRáCH NHIệM HìNH Sự ĐốI VớI
CáC TộI XÂM PHạM TRậT Tự QUảN Lý KINH Tế
TRONG LUậT HìNH Sự VIệT NAMChuyên ngành : Luật hình sự
Mã số : 62.38.40.01
Tóm tắt luận án tiến sĩ luật học

H Ni - 2008Công trình đợc hoàn thành
Tại Viện Nhà nớc và Pháp luật

weaknesses and recommendations for improvement,
Journal law and development (4), tr.21-26.
3. Nguyn Vn Nam (2008), Ti lm, tng tr, vn
chuyn v lu hnh tin gi v mt s xut hon
thin iu 180 BLHS nm 1999, Tp chớ Kim sỏt
(5), tr.41-45.
1
Mở đầu

1. Sự cần thiết của việc nghiên cứu đề tài
Trong bc chuyn sang c ch th trng v trong c ch th
trng, ti phm kinh t cú mt mụi trng hot ng mi v mang
mt mu sc mi c v c cu ti phm, tớnh cht ca ti phm, hỡnh
thc th hin ca ti phm, quy mụ ca ti phm... T nm 2000 -
2006, trờn phm vi c nc To ỏn cỏc c
p ó xột x s thm 5.808
v/ 11.178 b cỏo phm cỏc ti xõm phm trt t qun lý kinh t
(TTQLKT). Khụng dng con s thng kờ hng nghỡn v vi hng
vn b cỏo, din bin ca tỡnh hỡnh cỏc ti xõm phm TTQLKT ngy
cng phc tp, gõy hu qu rt nghiờm trng. Ti phm din ra trong
tt c cỏc lnh vc ca nn kinh t: ti chớnh - ngõn hng, qun lý, s
dng t ai, lõm nghi
p, xut nhp khu, xõy dng c bn... Nhiu
ti phm ó vt ra ngoi biờn gii quc gia, mang tớnh cht khu

thc trng núng bng.
Trong bi cnh ú, vn nghiờn cu TNHS i vi cỏc ti
xõm phm TTQLKT c trờn khớa cnh lp phỏp v ỏp dng phỏp lut
cú ý ngha lý lun v thc tin. õy chớnh l lý do nghiờn cu sinh
la chn ti Trỏch nhim hỡnh s i vi cỏc ti xõm phm trt
t qun lý kinh t trong lut hỡnh s Vit Nam nghiờn c
u trong
lun ỏn ca mỡnh.
2. Mục đích, nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
Mc ớch ca lun ỏn l lm sỏng t mt s vn lý lun v
thc tin ca TNHS i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT. Qua ú gúp
phn lm phong phỳ thờm cho lý lun v TNHS núi chung v hon
thin quy nh v TNHS i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT th hin
trong chng XVI BLHS nm 1999.
t c mc ớch ú, lun ỏn xỏc nh mt s nhim v

cn gii quyt nh sau: 1) Lm sỏng t mt s ni dung khoa hc ca
ch nh TNHS nh c s ca TNHS, cỏc c im v hỡnh thc ca
TNHS... Ch rừ c thự ca cỏc ni dung khoa hc ny trong trng

3
hp TNHS i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT; 2) ỏnh giỏ cỏc quy
nh ca phỏp lut hỡnh s v TNHS i vi cỏc ti xõm phm
TTQLKT ni dung th hin v mc ỏp ng yờu cu lý lun v
TNHS i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT; 3) ỏnh giỏ thc tin ỏp
dng TNHS i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT; 4) xut mt s
kin ngh nhm hon thin TNHS i vi cỏc t
i xõm phm
TTQLKT.
- Lun ỏn gii hn phm vi nghiờn cu mt s vn v

tip l cỏc quy nh ca BLHS nm 1999, cú so sỏnh, i chiu vi
cỏc cỏc vn bn phỏp lut trc
ú), vi cỏc ni dung c th nh ti
phm hoỏ, phi ti phm hoỏ, hỡnh s hoỏ, phi hỡnh s hoỏ... Trờn c
s phõn tớch, ỏnh giỏ thc trng, din bin cỏc ti xõm phm
TTQLKT v thc tin ỏp dng TNHS i vi cỏc ti phm ny thi
gian qua, lun ỏn a ra nhng kt lun, nhn nh v vn TNHS
i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT - nhng bt cp v phng
hng kh
c phc, hon thin.
2) Lun ỏn xut v ti phm hoỏ, phi ti phm hoỏ v hỡnh s
hoỏ, phi hỡnh s hoỏ mt s hnh vi xõm phm TTQLKT.
3) Lun ỏn ch ra mi quan h gia cỏc ti danh trong nhúm ti
xõm phm TTQLKT vi mt hoc mt s phỏp lut chuyờn ngnh.
T ú nhn xột v xut c ch mi cho vic sa i, b sung quy
nh v ti phm c th xõm ph
m TTQLKT tng thớch vi phỏp
lut chuyờn ngnh.
Cỏc kt qu nghiờn cu ca lun ỏn s l nhng ý kin cỏc
nh lp phỏp hỡnh s tham kho khi hon thin phỏp lut hỡnh s v
TNHS i vi cỏc ti xõm phm TTQLKT, ng thi cng giỳp ớch
phn no cho nhng cỏn b lm cụng tỏc thc tin trong vic tỡm
hiu v vn dng phỏp lut x lý cỏc ti xõm phm TTQLKT.
5. Cơ cấu của luận án
Luận án bao gồm: Mở đầu, 3 chơng, phần kết luận, danh mục
công trình của tác giả và tài liệu tham khảo.

5
Néi dung c¬ b¶n cña luËn ¸n


6
độ, phạm vi và mức độ khác nhau. Tuy nhiên, vấn đề TNHS đối với
các tội xâm phạm TTQLKT hầu như không được nghiên cứu dưới
góc độ lý luận về TNHS. Những nội dung lý luận cơ bản về TNHS
đối với các tội xâm phạm TTQLKT như khái niệm các tội xâm phạm
TTQLKT, khái niệm TNHS đối với các tội xâm phạm TTQLKT, đặc
điểm của TNHS đối với các tội xâm phạm TTQLKT, các hình thức
của TNHS đối vớ
i các tội xâm phạm TTQLKT,... còn chưa được
quan tâm đúng mức. Nghiên cứu về TNHS đối với các tội xâm phạm
TTQLKT dưới góc độ lý luận về TNHS vẫn là một “khoảng trống”
trong các nghiên cứu hiện nay, dẫn đến các đề xuất áp dụng TNHS
đối với các tội xâm phạm TTQLKT như là một hoạt động phòng,
chống tội phạm còn thiếu cơ sở lý luận, và do đó thiếu hiệu quả trong
thực tiễ
n áp dụng. Như vậy, việc nghiên cứu một cách có hệ thống
nhằm bổ sung kho tàng lý luận vấn đề TNHS đối với các tội xâm
phạm TTQLKT theo quy định của BLHS năm 1999 là cần thiết. Việc
phân tích chuyên sâu các nội dung, hình thức thể hiện của TNHS đối
với các tội xâm phạm TTQLKT trong BLHS năm 1999 và tính hiệu
quả trong thực tiễn áp dụng các quy định của pháp luật, chỉ ra các bất
cập, vướng mắc là một yêu c
ầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả áp
dụng pháp luật trong đấu tranh chống và phòng ngừa tội phạm kinh tế
nói chung, các tội xâm phạm TTQLKT nói riêng. Đây cũng chính là
những vấn đề được tác giả xác định cần giải quyết.
1.2. Một số vấn đề lý luận về trách nhiệm hình sự đối với các tội
xâm phạm trật tự quản lý kinh tế
1.2.1 Khái niệm các tội xâm phạm TTQLKT
Tác giả cho r