TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
****** LÊ THỊ LỤA SO SÁNH NHÂN VẬT NGƢỜI CHINH PHỤ
TRONG CHINH PHỤ NGÂM KHÚC
VÀ NGƢỜI CUNG NỮ TRONG
CUNG OÁN NGÂM KHÚC KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
HÀ NỘI - 2014 TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
KHOA NGỮ VĂN
****** LÊ THỊ LỤA

Hà Nội, tháng 5/2014
Tác giả khóa luận

Lê Thị Lụa Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa Líp: K36B - V¨n

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan kết quả nghiên cứu trong khóa luận không sao chép
và trùng lặp với kết quả của những công trình nghiên cứu đã công bố trƣớc
đó. Nếu sai, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Hà Nội, tháng 05/2014
Tác giả khóa luận
2.2. Ngi chinh ph trong Chinh ph ngõm khỳc v ngi cung n trong
Cung oỏn ngõm khỳc - nhng im khỏc bit. 39
2.2.1. c m, khỏt vng ca ngi chinh ph v ngi cung n 39
2.2.2. S phi cỏ tớnh ca ngi chinh ph - cỏ tớnh ca ngi cung n 42

Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa Líp: K36B - V¨n

2.2.3. Sự đơn nghĩa trong hình tƣợng ngƣời chinh phụ - sự phân thân của tác giả
trong hình tƣợng ngƣời cung nữ 50
KẾT LUẬN 54
TÀI LIỆU THAM KHẢO

Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa 1 Líp: K36B - V¨n

MỞ ĐẦU

1. Lý do chọn đề tài
Trong lịch sử phát triển của văn học trung đại Việt Nam, giai đoạn từ
thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIX được xem là đỉnh cao của trào lưu nhân đạo
chủ nghĩa bởi nó quan tâm đặc biệt tới tiếng nói cá nhân với những khát khao
hạnh phúc chính đáng, mãnh liệt. Trước kiệt tác Truyện Kiều của đại thi hào
Nguyễn Du, Chinh phụ ngâm khúc của Đặng Trần Côn và Cung oán ngâm
khúc của Nguyễn Gia Thiều được xem là hai khúc ngâm tiêu biểu của thể
ngâm khúc cũng đã ra đời như là một thành tựu của trào lưu đó.
Thực tế đã có rất nhiều tài liệu và công trình khoa học nghiên cứu về hai
tác phẩm văn học này song hầu hết những công trình mới chỉ nghiên cứu về
từng tác phẩm này một cách riêng lẻ. Trong khi hai tác phẩm trên thực tế có
những sự tương đồng và những khác biệt nhất định. Nếu đặt cả hai trong tương

Vn hc trung i Vit Nam (tp 2) do Giỏo s Nguyn ng Na ch biờn
cng ó dnh ton b mt chng phõn tớch Chinh ph ngõm khỳc, t ú
ch ra cỏc c sc tiờu biu ca tỏc phm v ni dung, ngh thut, ng thi
cng khụng quờn ch ra mt hn ch trong hỡnh tng nhõn vt chinh ph, ú
l mt nhõn vt phi cỏ tớnh vi nhng cm xỳc, suy ngh chung chung, m h.
Ngi cung n trong Cung oỏn ngõm khỳc cng nhn c nhiu ý kin
ỏnh giỏ. Trc ht l v vn con ngi cỏ nhõn, Nguyn Lc cho rng tỏc
phm ó gúp thờm mt ting núi t cỏo, lờn ỏn xó hi bt cụng tn bo, ng
thi cng gúp thờm mt ting núi mnh m ũi cho con ngi cú quyn c
yờu, c hng cuc sng ỏi õn. Vn tip tc hng nghiờn cu ú, Giỏo s
Trn ỡnh S trong My vn thi phỏp ca vn hc trung ivit: Gi
õy, con ngi trn tc, nhc cm ó xut hin trong th khng nh nhu
cu sng t nhiờnC khỳc ngõm ca Nguyn Gia Thiu y p khỏt vng v
cuc sng vt cht, nhc cm[16,tr.220].V hỡnh tng tỏc gi - mt hỡnh
tng c xem l súng ụi vi ngi cung n trong tỏc phm, tỏc gi Phm
Lun trong cụng trỡnh nghiờn cu Vn hc Vit Nam na cui th k XVIII -

Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa 3 Líp: K36B - V¨n

nửa đầu thế kỉ XIX” đã chú ý đến vấn đề quan niệm nhân sinh mang màu sắc
bi quan yếm thế của tác giả gửi gắm trong lời người cung nữ. Nhà nghiên cứu
Đặng Thanh Lê đã khái quát đó là “hiện tƣợng phân thân giữa tác giả và
nhân vật trữ tình”. Đáng chú ý hơn cả là ý kiến của tác giả Trần Thị Băng
Thanh trong sách “Ngƣời mẹ và phái đẹp” khi phân tích về số phận bi đát của
người cung nữ bị thất sủng đã khái quát lên :“Có lẽ, không một ngƣời đàn bà
nào trắng tay đến nhƣ nàng cung nữ của Nguyễn Gia Thiều”.
Nhìn chung, tất cả các công trình nghiên cứu về hình tượng nhân vật
người chinh phụ và người cung nữ đều đã nghiên cứu về những đặc sắc tiêu
biểu của từng nhân vật, tuy nhiên mới chỉ tiếp cận ở góc độ riêng lẻ, chưa có

4.2. Phm vi nghiờn cu
Trong phm vi khúa lun ny, chỳng tụi ch i sõu vo nghiờn cu hỡnh
tng nhõn vt ngi chinh ph v ngi cung n trong hai tỏc phm v ch
yu trờn phng din ni dung.
5. Phng phỏp nghiờn cu
Quỏ trỡnh thc hin ti, ngi vit s dng mt s phng phỏp,
thao tỏc chớnh l:
Phng phỏp thng kờ - phõn loi
Phng phỏp so sỏnh - i chiu
Chỳng tụi khụng tuyt i húa bt kỡ mt phng phỏp no. Khi cn
thit, tỏc gi s s dng kt hp cỏc phng phỏp cụng vic nghiờn cu t
hiu qu cao nht.
6. B cc khúa lun
Nhm gii quyt vn So sỏnh nhõn vt ngi chinh ph trong
Chinh ph ngõm khỳc v ngi cung n trong Cung oỏn ngõm khỳc, ni
dung khúa lun ngoi cỏc phn m u, mc lc, kt lun v ti liu tham
kho s c chia thnh 2 chng:
Chng 1: Nhng vn chung
Chng ny tp trung gii quyt nhng vn v tỏc gi - tỏc phm v
ụi iu khỏi quỏt v hỡnh nh ngi ph n trong vn hc trung i núi
chung, t ú lm cn c i vo phõn tớch v so sỏnh trong chng 2.

Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa 5 Líp: K36B - V¨n

Chƣơng 2: Nhân vật ngƣời chinh phụ trong “Chinh phụ ngâm khúc”
và ngƣời cung nữ trong “Cung oán ngâm khúc” từ cái nhìn so sánh.
Chương 2 là phần trọng tâm của khóa luận, sẽ đi vào việc chỉ ra những
điểm tương đồng và những điểm khác biệt, từ đó làm căn cứ rút ra những kết
luận cần thiết để sáng tỏ việc so sánh.

1.1.1. Tỏc gi - tỏc phm Chinh ph ngõm khỳc
1.1.1.1. Tỏc gi ng Trn Cụn
ng Trn Cụn l tỏc gi nguyờn vn ch Hỏn ca Chinh ph ngõm khỳc,
ụng quờ lng Nhõn Mc (thng gi l lng Mc), huyn Thanh Trỡ, ngoi
thnh H Ni. Hin nm sinh nm mt cha rừ, nhng mt s ti liu ghi chộp
li rng ụng sng vo na u th k XVIII (thi vua Lờ D Tụng v chỳa Uy
Vng Trnh Giang) sinh vo khong nhng nm 1710 - 1720, mt nm 1748,
th cha y 50 tui.
Tiờn sinh ng Trn Cụn l mt ngi thụng minh hiu hc, t nh ó
ni danh trong khong trng c, ting lng thiờn h. Nhng ụng li thớch
ru, thớch th, tớnh tỡnh phúng khoỏng, unh ong khụng buc nờn sut
khong thi gian lm quan ụng ch gi nhng chc v thp. u tiờn l chc
Hun o trng ph, ri Tri huyn Thanh Oai, sau ú lm Ng s i chiu
khỏn n khi qua i. õy l mt con ngi thc ti, rt gii ch Hỏn nờn ch
yu sỏng tỏc bng ch Hỏn. Chinh ph ngõm khỳc ra i ó gõy mt ting
vang ln trong gii nho s ng thi. Ngoi ra, tiờn sinh cng li mt s
lng ln cỏc tỏc phm. V th, cú tỏm bi vnh cnh Tiờu Tng (Tiờu
Tng bỏt cnh). V vn xuụi cú Tc truyn kỡ gm cỏc truyn: Bớch cõu kỡ
ng (cuc gp g kỡ l Bớch Cõu); Tựng bỏch thuyt thoi (K chuyn tựng
bỏch); Long h u kỡ (Rng v h u phộp l); Khuyn miờu i thoi (Chú
mốo núi chuyn). Ngoi ra, ụng cũn ni ting vi mt s bi phỳ nh: Trng
hn t thun lụ (Trng Hn nh rau thun cỏ vc); Trng Lng b y
(Trng Lng ỏo vi); Khu mụn thanh (Ting gừ ca).

Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa 7 Líp: K36B - V¨n

Khuynh hướng chung trong thơ văn ông là đi sâu vào tình cảm, nỗi
lòng trắc ẩn sâu kín của con người, nhất là người phụ nữ.
1.1.1.2. Dịch giả Đoàn Thị Điểm

1745, khi chng b v nc, v chng sum hp c ba nm thỡ Nguyn Kiu
c phõn vo Ngh An cụng tỏc. Trờn ng theo chng vo nhm chc, b
t ngt b cm v mt ngy 11 thỏng 9 nm 1748.
Ti nay, ngi ta vn khụng khi khõm phc n s qua mt s cỏc tỏc
phm ni ting ca b nh: Chinh ph ngõm khỳc (din Nụm); Truyn kỡ tõn
ph (Hỏn vn). Chng b l Nguyn Kiu cng tng phi thỏn phc: Ti
nng nng t xa nay him. Bn dch Chinh ph ngõm khỳc c ỏnh giỏ
rt cao. Cho nờn cú ý kin ó cho rng: Nhng cõu th p vo bc nht
trong th Vit Nam u phi c vit t ngũi bỳt ca ngi ph n ti hoa
li lc ny.
1.1.1.3. Tỏc phm Chinh ph ngõm khỳc
Ra i vo na u th k XVIII, tỏc phm th Nụm trng thiờn Chinh
ph ngõm khỳc c din vn t nguyờn tỏc Hỏn vn ca ng Trn Cụn c
xem l mt trong nhng kit tỏc hng u ca vn hc c in Vit Nam, bờn
cnh Cung oỏn ngõm khỳc - Nguyn Gia Thiu, Truyn Kiu - Nguyn Du, th
Nụm - H Xuõn Hng. ó qua hn hai th k nay, Chinh ph ngõm khỳc luụn
gi nguyờn giỏ tr ca mt viờn ngc thi ca sỏng ngi, mt thi phm lm v
vang cho x s vn ni ting thi th (li Nguyn Trói).
Hon cnh sỏng tỏc: õy l sn phm tinh thn ca mt thi i nht
nh. Phan Huy Chỳ trong Lch triu hin chng loi chớ ó vit: Chinh
ph ngõm, mt quyn do hng cng ng Trn Cụn son, nhõn u i
Cnh Hng, vic binh ao ni dy, ngi chinh thỳ phi lỡa nh, ụng cm thi
th m lm ra. Cú th núi rng, õy l thi kỡ din ra cỏc cuc ni chin tn
khc gia cỏc tp on phong kin cỏt c Lờ - Mc - Trnh - Nguyn v gia
nhng chớnh quyn ny vi cỏc cuc khi ngha ca nụng dõn. Lờ - Trnh vi

Khóa luận tốt nghiệp Đại học Khoa Ngữ Văn
Lê Thị Lụa 9 Lớp: K36B - Văn

nh Mc phõn tranh hn na th k, Trnh - Nguyn phõn tranh nhau khong

đang sống yên ấm hạnh phúc thì chiến tranh bùng nổ, người chồng phải ra
trận biền biệt không về, người vợ ở nhà mòn mỏi ngóng trông. Mở đầu tác
phẩm là lời than, trong suốt tác phẩm cũng là một lời than kéo dài, kết thúc
tác phẩm, lời than ấy vẫn còn ám ảnh dai dẳng khôn nguôi. Giáo sư Đặng
Thai Mai đã gọi Chinh phụ ngâm khúc là “một tâm trạng ngƣng đọng lại trên
một khối sầu”. Thông qua tâm trạng của người chinh phụ nhớ chồng, lo lắng
bồn chồn không yên cho tính mạng người chồng, tác phẩm là tiếng nói tố cáo
chiến tranh phi nghĩa thống thiết, chân thành và mạnh mẽ của nhân dân, của
thời đại.
Mỗi điển cố, điển tích, mỗi tên đất, tên người đều đậm màu sắc tượng
trưng giúp người đọc hình dung một cách rõ nét, cụ thể về thảm họa chiến
tranh. Người ra chiến trận là đi vào cõi chết:
Hồn sĩ tử ù ù gió thổi
Mặt chinh phu trăng dõi dõi soi.
Hình ảnh cuộc chiến chập chờn trong tác phẩm như bóng ma, âm
hưởng chung của tác phẩm là chết chóc tàn lụi. Người ra trận tính mạng như
sương treo đầu ngọn cỏ, kẻ ở nhà thì chết trong lòng về nỗi hạnh phúc lứa đôi
không được thỏa. Từ giá trị hiện thực đó, ta nhận ra tiếng nói nhân đạo đồng
tình mạnh mẽ với khát vọng sống hạnh phúc mãnh liệt của con người:
Cho bõ lúc sầu xa cách nhớ,
Gìn giữ nhau vui thủa thái bình.
Ngâm nga mong gửi chữ tình
Dƣờng này âu hẳn tài lành trƣợng phu.
Chính nhờ xây dựng được hình tượng nhân vật trữ tình với khát vọng
hạnh phúc cá nhân rất đỗi nhân bản mà tác phẩm đã vượt qua được sự sàng
lọc của thời gian và sống mãi trong lòng độc giả.

Khóa luận tốt nghiệp Đại học Khoa Ngữ Văn
Lê Thị Lụa 11 Lớp: K36B - Văn



quận chúa Quỳnh Liên, con gái An Đô Vương Trịnh Cương. Nguyễn Gia
Thiều gọi chúa Trịnh Doanh đang cầm quyền lúc bấy giờ là cậu ruột và là con
cô con cậu với Trịnh Sâm, đồng thời là cháu ngoại của Trịnh Cương. Chính vì
thuộc dòng giống tôn thất như thế nên ông được nuôi lớn trong một môi trường
đầy đủ, sung túc. Từ lúc nhỏ đến khi trưởng thành, ông được sống trong gấm
vóc giàu sang, thăng tiến thuận lợi: 5 tuổi được đem vào phủ chúa nuôi cho ăn
học. Lớn lên được chúa tin dùng và liên tục thăng chức. 18 tuổi giữ chức Hiệu
úy, 26 tuổi thăng chỉ huy Đồng tri, 30 tuổi thăng tổng binh Đồng tri. Thời gian
này ông lập được một số công nên được phong tước hầu gọi là Ôn Như Hầu.
Như vậy, tính đến năm 40 tuổi, Nguyễn Gia Thiều chủ yếu sống trong phủ
chúa Trịnh. Dù rất hãnh tiến nhưng một mặt khác, Nguyễn Gia Thiều cũng lại
có điều kiện để chứng kiến bộ mặt thối nát, bạo tàn của xã hội lúc bấy giờ.
Đây là giai đoạn có nhiều biến động dữ dội của lịch sử, chứng tỏ sự sa
đọa đến cùng cực của tập đoàn phong kiến thống trị đương thời. Ví dụ như
việc Trịnh Cương lấn quyền vua Lê, Trịnh Giang giết Lê Duy Phương, giết cả
đại thần Nguyễn Công Kháng, tham tụng Lê Anh Tuấn và Quý thích Trương
Như, Trịnh Sâm giết em là Trịnh Đệ, rồi cả vì ham mê Đặng Thị Huệ mà phế
con trưởng lập con thứ sinh ra bè đảng trong phủ chúa. Và còn cả nạn kiêu
binh hoành hành. Năm 1786, Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc diệt Trịnh v.v. Rõ
ràng, đó là một bộ máy cai trị đã mục ruỗng và chờ ngày sụp đổ. Bản thân
Nguyễn Gia Thiều đã rất lấy làm hoang mang bi quan vì sự thực đó. Lại thêm
việc ông bị thay đổi địa vị, suốt mấy chục năm làm quan trong phủ chúa, tuy
có được thăng chức nhưng tự nhiên lại bị đẩy đến Hưng Hóa là một miền
rừng núi xa xôi làm ông hết sức chán nản.
Đến năm 1789, khi Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc đánh tan 20 vạn quân
Thanh thì nhà Lê cũng chẳng còn, Lê Chiêu Thống bỏ chạy theo đám tàn
quân của nhà Thanh sang Trung Quốc. Nguyễn Gia Thiều hoang mang. Ông

Khóa luận tốt nghiệp Đại học Khoa Ngữ Văn

Lê Thị Lụa 14 Lớp: K36B - Văn

V hon cnh sỏng tỏc: Nh trờn ó trỡnh by v cuc i ca tỏc gi
Nguyn Gia Thiu, ngay khi cũn nh, ụng ó sng trong ph chỳa, chng
kin mi cnh sinh hot xa hoa, v rt nhiu s phn con ngi trong ú cú
nhng ngi cung n bt hnh b b ri. Ngay ti ni ụ hi phn hoa, ụng
vn thu hiu ht c nhng tõm t ca nhng ngi cung n ang mũn mi
tui xuõn bờn cung vng in ngc vi tm lũng nhõn hu, chan cha yờu
thng, ng cm. T ngun cm hng ú, ỏng th kit xut gm 356 cõu th
song tht lc bỏt ó ra i.
Ni dung tỏc phm:
Cung oỏn ch ni oỏn hn ca nhng cung n trong cung cm thu
xa. Cung oỏn ngõm khỳc l bi ca ai oỏn ca mt ngi cung n cú ti sc
v phm hnh, lỳc u c vua yờu chung, õn ỏi ht sc nng nn thm
thit nhng hnh phỳc chng c bao lõu, nng ó b rung b. Trong cụ
n, nng xút thng cho thõn phn mỡnh v oỏn trỏch nh vua ph bc. Ni
chỏn chng lờn n tt nh khi nng khao khỏt mnh m: Bc mỡnh mun
p tiờu phũng m ra tr v vi cuc sng cc mch nh quờ ngy trc.
Nhng nng vn b giam cm trong cung in vng son vi ni bun thm
oỏn hn cht cha. Cui cựng vn l khao khỏt c nh vua oỏi hoi n
trong nim tuyt vng vụ cựng.
Nh vy, Cung oỏn ngõm khỳc l ting thột oỏn hn ca mt trang n
lu y cỏ tớnh lờn ting phn khỏng ch cung n, ch phong kin ó
i x ph phng tn ỏc vi phm giỏ tt p, tỡnh cm trong sỏng cao quý
ca ngi ph n. Cung n b bin thnh nn nhõn bi thm ca nhng c
quyn phong kin ớch k vụ nhõn o, b vua chỳa bin thnh chi tha
món thỳ tớnh hoang dõm ca mỡnh ri nộm i khụng thng tic. Nguyn Gia
Thiu ó thu hiu v dn nộn tõm huyt vit nờn mt tỏc phm bt h, au
n xộ lũng v cuc i nng. Cung oỏn ngõm khỳc vỡ th cha ng mt
ni dung nhõn o ch ngha sõu sc.


Khãa luËn tèt nghiÖp §¹i häc Khoa Ng÷ V¨n
Lª ThÞ Lôa 16 Líp: K36B - V¨n

Thân em nhƣ hạt mƣa sa,
Hạt vào đài các hạt sa ruộng cày.
Rồi cả những nỗi đau thân phận, nỗi đau khi hạnh phúc bị chia sẻ :
Chàng ơi phụ thiếp làm chi,
Thiếp nhƣ cơm nguội để khi đói lòng.
Những nỗi đau khổ đó thật vô hình và nặng nề, có nỗi khó nhọc về thân
xác khi phải lam lũ cực khổ, có những nỗi đau về tinh thần dày vò và đeo bám
dai dẳng. Nhưng đau khổ hơn cả có lẽ là những nỗi đau về tinh thần khi họ
không tự làm chủ được số phận của mình, thân phận họ mong manh, ít giá trị.
Dường như bất hạnh đã trở thành hằng số chung cho người phụ nữ ở mọi
vùng miền trong xã hội phụ quyền. Người phụ nữ của dân tộc Thái cũng đã
từng chua xót thốt lên: “Thân em chỉ nhƣ thân con bọ ngựa, con chão chuộc
mà thôi”. Có lẽ phải dùng hai từ tủi nhục để diễn tả đầy đủ số phận của họ.
Nhưng điều đáng quý là dù trong bất hạnh, tâm hồn người phụ nữ vẫn
tỏa sáng lấp lánh ánh sáng của trái tim đôn hậu, cao thượng vị tha. Từ trong
đau khổ bất hạnh vẫn là một tâm hồn đẹp đẽ, trung hậu thuần khiết khiến cho
tiếng hát than thân kia không bi lụy mà luôn ấm áp tình đời, tình người.
Người con gái xưa đẹp vẻ đẹp của cô yếm thắm, má đào… Vẻ đẹp ngoại hình
đã rất đáng quý, thế nhưng, họ đáng trọng ở chỗ họ ý thức được giá trị bản
thân nằm ở sự nết na, thùy mị, ở đức hạnh và ở vẻ đẹp nội tâm:
Thân em nhƣ củ ấu gai
Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen.
Đẹp ở lòng sắt son, chung thủy trước mọi khó khăn của cuộc sống:
Chồng em áo rách em thƣơng
Chồng ngƣời áo gấm xông hƣơng mặc ngƣời.
Và đôi khi, họ còn hài hước trào lộng để tự khẳng định giá trị của bản

thành với chồng. Khi nhà vua gặp nạn qua đời, nàng đã trẫm mình tự tử bên
dòng sông Hoàng để bảo toàn khí tiết đoan chính của mình, sau được phong

Khóa luận tốt nghiệp Đại học Khoa Ngữ Văn
Lê Thị Lụa 18 Lớp: K36B - Văn

l Hip chớnh phu nhõn ca ngi thanh danh. Ngoi ra cũn cú truyn Hai
b Trinh Linh h Trng. Vỡ cm tc Th s Giao Chõu l Tụ nh tham tn
bo ngc, hai ch em ó ng dy ni quõn ỏnh ui, chim c 65 thnh
trỡ t Lnh Nam, xng vng v úng ụ ễ Diờn, sau c phong Trinh
Linh nh phu nhõn, hng khúi nghỡn i khụng dt. V th, cú mt s bi
nh Khuờ oỏn (Trn Nhõn Tụng), Phong v khuờ t (Nguyn Hỳc). Tuy nhiờn
s lng tỏc phm cũn rt ớt. Hn th, ngi ph n trong vn hc giai on
ny ch yu c nhc n vi s cao danh d, bn phn, tm lũng trung
trinh tit lit theo nhng chun mc ca Nho giỏo. Vỡ vy, cú th thy rng
giai on ny hỡnh tng ngi ph n trong vn hc cũn m nht.
1.2.2.2. Hỡnh tng ngi ph n trong vn hc giai on t th k XV -XVII
Th k XV xó hi phong kin Vit Nam ang giai on cc thnh
nhng n th k XVI ó nhanh chúng cú nhng biu hin ca s khng
hong suy tn. Vn hc lỳc ny bt u gt hỏi c nhng thnh tu n r
ca vn hc ch Nụm, cỏc tỏc phm giu cht vn chng hỡnh tng ra i.
Gia mt hon cnh lch s thay i nh vy kt hp vi s chuyn hng
dũng cm xỳc ch lu trong vn hc ó khin cho nhng t lu trong xó hi b
lt ty thụng qua tỏc phm, trong ú cú ni kh ca ngi ph n.
th k XV, Thỏnh Tụng di tho c xem l bc t khi vi cỏi
nhỡn khỏ mi m, nhõn o khi vit v n gii. Tiờu biu trong tỏc phm ny
l truyn Yờu n Chõu Mai. Trong truyn, n yờu tinh Ng Nng mi hnh
ng u vỡ mt ch tỡnh. Nng tng húa thnh ngi con gỏi p lu lc
trong nh hỏt ct ch i gp c ngi chng xa. Trờn hnh trỡnh tỡm kim
di lờ thờ y ti hn, nng vn mt mc gi lũng thy chung son st. n

nửa đầu thế kỉ XIX
Văn học giai đoạn này phát triển trong điều kiện đất nước có nhiều biến
động bởi nội chiến phong kiến và bão táp của các cuộc khởi nghĩa mà đỉnh
cao là khởi nghĩa Tây Sơn, chế độ phong kiến đã đi từ khủng hoảng đến suy