Website: Email : Tel : 0918.775.368
Mục Lục
trang
Lời Mở Đầu..................................................................................................3
A) Lý luận chung về tăng cờng vai trò chủ đạo của kinh tế
nhà nớc trong nền kinh tế nhiều thành phần ở nớc ta hiện
nay...........................................................................................................................4
I. Lý luận về vai trò kinh tế của Nhà nớc.....................................................4
1. Lý luận của Chủ nghĩa Mác Lênin............................................................4
2. Lý luận của trờng phái cổ điển.................................................................5
3. Lý luận của trờng phái tân cổ điển............................................................7
II. Định Nghĩa Và Vai Trò Chủ Đạo Của Thành Phần Kinh Tế Nhà N-
ớc.Tính tất yếu khách quan và phát triển vai trò kinh tế của Nhà nớc......
8
1. Định Nghĩa Kinh Tế Nhà Nớc...................................................................8
2. Vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nớc....................................9
3. Vai trò kinh tế của Nhà nớc nói chung..................................................10
4. Tính tất yếu khách quan của việc hình thành và phát triển
vai trò kinh tế của Nhà nớc.............................................................................11
B) Thực trạng và giải pháp cho vấn đề tăng vờng vai trò chủ
đạo của thành phần kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế nhiều
thành phần ở nớc ta hiện nay..............................................13
I. Thực Trạng vai Trò của nhà nớc trong phát triển kinh tế xã hội nớc
ta trong những năm qua và các chính sách của nhà nớc..........................13
1. Vai trò của nhà nớc trong phát triển kinh tế xã hội..............................13
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2. Các giải pháp cơ bản nhằm tăng cờng vai trò kinh tế của
Nhà nớc..............................................................................................................15
II. Kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo và các giải pháp cơ bản
nhằm tăng cờng vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc...............................27

Website: Email : Tel : 0918.775.368
A) Lý luận chung về tăng cờng vai trò chủ đạo của
kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế nhiều thành phần ở nớc ta
hiện nay
I. Lý luận về vai trò kinh tế của Nhà nớc
1.Lý luận của Chủ nghĩa Mác Lênin
Chủ nghĩa Mác Lê nin xem xét nền kinh tế dới góc độ vĩ mô từ hiện tợng
đến bản chất. Chủ nghĩa Mác Lê nin cho rằng trong một nền kinh tế thì cần phải
có sự can thiệp của Nhà nớc. Một nền kinh tế khi chuyển đổi sang cơ chế thị trờng
có rất nhiều khuyết tật. Nhà nớc can thiệp vào nền kinh tế nhằm hạn chế tối đa
những khuyết tật và phát huy cao độ những mặt tích cực của kinh tế phát triển.
Theo Mác nếu không có sự can thiệp của Nhà nớc thì nền kinh tế không hoạt động
bình thờng đợc, nó sẽ trở nên rối ren mất cân đối một cách nghiêm trọng.
Dới chủ nghĩa Mác, Nhà nớc không những chỉ có vai trò quản lý kinh tế mà
còn có vai trò điều tiết nền kinh tế ở tầm vĩ mô đảm bảo sự phát triển ổn định về
nền kinh tế, chống lạm phát và khuynh hớng tạo ra sự cân đối giữa các ngành nghề
và duy trì sự cân bằng đó Nhà nớc kết nối giữa hai ngành nghề, cân đối giữa cung
và cầu, điều tiết sự lu thông hàng hoá và tiền tệ.
Nhà nớc đảm bảo tính hiệu quả cho sự phát triển, Nhà nớc dùng các chính
sách tiền tệ, tài chính, tài khoá... và các biện pháp đa Khoa học kỹ thuật công nghệ
vào nền kinh tế thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh chóng. Với công cụ là hệ
thống luật pháp, Nhà nớc sử dụng nhằm điều chỉnh nền kinh tế phát triển đúng h-
ớng, bảo đảm sự ổn định ngăn chặn những hiện tợng xấu không đáng có.
Nh vậy, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lê nin là đúng đắn nhất.Trong bất
kỳ một quốc gia nào đều nhất thiết phải có sự tham gia điều tiết của Nhà nớc. Nhà
nớc điều chỉnh và duy trì xã hội thích nghi với những điều kiện mới và tạo ra
những điều kiện thuận lợi cho nền kinh tế. Việt Nam ta theo quan điểm của chủ
nghĩa Mác - Lênin đã và đang xây dựng củng cố vai trò Nhà nớc Cộng hoà XHCN
Việt Nam trong nền kinh tế.
2. Lý luận của tr ờng phái cổ điển

chứng duy vật ông thừa nhận các quy luật kinh tế khách quan và t tởng tự do kinh
tế. Ông đa ra lý thuyết "Bàn tay vô hình" và nguyên lý "Nhà nớc không can thiệp"
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
vào hoạt động nền kinh tế. Theo ông "Bàn tay vô hình" chính là quy luật kinh tế
khách quan tự phát hoạt động chi phối hoạt động của con ngời. Hệ thống các quy
luật kinh tế khách quan đó còn gọi là "Trật tự tự nhiên". Theo ông nền kinh tế phải
phát triển trên cơ sở tự do kinh tế sự vận động của thị trờng do quan hệ cung cầu
và sự biến đổi tự phát của giá cả hàng hoá trên thị trờng. Smith cho rằng chế độ xã
hội mà trong đó tồn tại sản xuất và trao đổi hàng hoá là một chế độ bình thờng,
nền kinh tế bình thờng là nền kinh tế phát triển trên cơ sở tự do cạnh tranh. Theo
ông chế độ bình thờng đợc xây dựng trên cơ sở "trật t tự nhiên". Chế độ không
bình thờng là sản phẩm của sự dốt nát.
Nếu Quesnay cho rằng "luật tự nhiên" chỉ trở thành hiện thực trong những
điều kiện thuận lợi thì A.Smith cho rằng "Trật tự tự nhiên" đợc thể hiện trong mọi
xã hội không phụ thuộc vào điều kiện nào. Theo ông qui luật kinh tế là vô định.
Mặc dù chính sách kinh tế có thể kìm hãm hoặc thúc đẩy sự tác động của qui
luật kinh tế nhng Smith cho rằng sự phát triển bình thờng là sự tự điều tiết không
cần có sự can thiệp của Nhà nớc vào kinh tế. Theo Ông Nhà nớc có những chức
năng sau:
- Bảo vệ xã hội chống lại bạo lực và bất công của các dân tộc khác.
- Bảo vệ mọi thành viên trong xã hội tránh khỏi bất công và áp lực của thành
viên khác.
- Đôi khi Nhà nớc cũng thể hiện một vào chức năng kinh tế khi những
nhiệm vụ này vợt quá khả năng của những nghiệp riêng biệt nh xây dựng kết cấu
hạ tầng, công trình công cộng lớn...
Nh vậy Smith cho rằng sự hoạt động của "Bàn tay vô hình" sẽ đa nền kinh tế
đến sự cân bằng mà không cần sự can thiệp của Nhà nớc và chính phủ cũng
không nên can thiệp làm gì.
Nhng các nhà kinh tế học t sản cổ điển đã mắc phải sai lầm khi cho rằng

một cách hoàn chỉnh các qui luật các phạm trù kinh tế. Họ đa ra lý thuyết kinh tế
tự điều chỉnh vì vậy quan điểm của họ là không cần đến sự can thiệp của Nhà nớc
vào nền kinh tế. Họ tin tởng chắc chắn vào cơ chế thị trờng tự phát sẽ đảm bảo
thăng bằng cung cầu đảm bảo cho nền kinh tế phát triển. Nh vậy quan điểm của tr-
ờng phái này có rất nhiều giới hạn và đợc gọi là trờng phái giới hạn.
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
II. Định Nghĩa Và Vai Trò Chủ Đạo Của Thành Phần Kinh Tế Nhà
Nớc.Tính tất yếu khách quan và phát triển vai trò kinh tế của Nhà nớc
1.Định Nghĩa Kinh Tế Nhà N ớc
Trc õy, khỏi nim thng dựng l kinh t quc doanh ch b phn
kinh t thuc s hu nh nc, do nh nc trc tip qun lý v kinh doanh.
Bỏo cỏo chớnh tr ti i hi VII (1991) nờu rừ: Khn trng sp xp li v i
mi qun lý kinh t quc doanh, bo m kinh t quc doanh phỏt trin cú hiu
qu, nm vng nhng lnh vc v ngnh then cht phỏt huy vai trũ ch o
trong nn kinh t.
Hi ngh i biu ton quc gia nhim k khoỏ VII (1994), khỏi nim
kinh t quc doanh khụng c s dng na m thay vo ú l khu vc doanh
nghip nh nc. Lý do: trong cỏc doanh nghip thuc s hu nh nc, nh
nc ch nm gi quyn ch s hu ch khụng trc tip nm quyn kinh doanh
v quyn ny l thuc doanh nghip. Vn kin Hi ngh i biu ton quc ch
trng phõn bit s hu nh nc vi hỡnh thc doanh nghip nh nc nh
sau: ti sn v vn thuc s hu nh nc c s dng di nhiu hỡnh thc,
va bo m hiu qu kinh t xó hi cao, va tng cng kh nng thỳc y v
kim soỏt trc tip ca nh nc i vi cỏc hot ng kinh doanh, nh u t
vo khu vc doanh nghip nh nc (gm nhng doanh nghip 100% vn nh
nc hay nh nc nm mt t l c phn sc khng ch); cho thuờ, tụ
nhng (hm m), liờn doanh, gúp c phn, mua c phiu ca cỏc doanh nghip
thuc nhng thnh phn khỏc.
T i hi VIII (1996) tr i, khỏi nim kinh t nh nc ó c s dng

9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Hai, trỏnh s ln ln trong nhn thc gia vai trũ ch o ca thnh
phn kinh t nh nc vi vai trũ qun lý, iu tit ca nh nc, phỏp quyn xó
hi ch ngha trong nn kinh t nc ta, ng ta ó khng nh rừ rng rng
thnh phn kinh t nh nc khụng lónh o cỏc thnh phn kinh t khỏc m l
lc lng vt cht quan trng nh nc nh hng v iu tit nn kinh t,
to mụi trng v iu kin thỳc y cỏc thnh phn kinh t cựng phỏt trin.
3. Vai trò kinh tế của Nhà n ớc nói chung
Vai trò chung nhất của Nhà nớc là tạo ra môi truờng và điều kiện thuận lợi
cho sự phát triển kinh tế, có lợi cho lợi ích kinh tế của giai cấp thống trị. Vai trò
chung đó thể hiện qua các nội dung sau:
+Một là Nhà nuớc giữ vững ổn định môi truờng kinh tế để ổn định về chính
trị, tránh những biến động lớn trong kinh tế sẽ tác dộng xấu đến vai trò, địa vị
thống trị của giai cấp đó hoặc tác dộng đến lợi ích kinh tế của giai cấp thống trị.
+ Hai là mỗi một Nhà nớc đều ban hành riêng cho mình hệ thống luật pháp
và các chính sách phục vụ cho việc phát triển cho kinh tế, tất cả hệ thống đó cơ
bản dựa trên nền tảng là ý thức, ý chí của giai cấp thống trị, và lợi ích kinh tế của
giai cấp đó.
+ Ba là Nhà nớc xác định các loại thuế, xây dựng ngân sách quốc gia để nuôi
sống bộ máy quyền lực do Nhà nuớc lập ra.
+ Bốn là Nhà nớc quản lí và khai thác tài nguyên và môi truờng của quốc gia
mình.
+Năm là Nhà nuớc xây dựng cơ sở hạ tầng phục vụ cho phát triển kinh tế nh
cầu đuờng, kênh..
Những vai trò trên là những vai trò chung nhất mà đa số nhà nuớc nào cũng
phải thực hiện. Tuy nhiên ở các kiểu Nhà nớc khác nhau thì vai trò kinh tế của nó
cũng có nhiều điểm khác nhau.
4.Tính tất yếu khách quan của việc hình thành và phát triển vai
trò kinh tế của Nhà n ớc

kính nể. Liên Xô ở thập kỉ 50 có tốc độ tăng trởng lên tới 14% năm. Nhà nớc
XHCN phát triển thành phần kinh tế quốc doanh và tập thể. Tuy trải qua nhiều giai
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
đoạn thử thách quyết liệt nhng một số nhà nớc CNXH còn tồn tại đến nay đã đạt
đợc nhiều thành tựu lớn về kinh tế nh Trung Quốc, Việt Nam..trong đó có sự đóng
góp rất lớn bởi vai trò quản lí kinh tế của các Nhà nớc XHCN.
Qua tiến trình lịch sử trên ta thấy rằng vai trò kinh tế của Nhà nớc nói chung
là sự cần thiết khách quan và có xu hóng ngày càng đựoc tăng cờng trong điều
kiện thế giới có nhiều biến động nh hiện nay. Chúng ta đang đứng trớc một giai
đoạn mới của sự phát triển của cuộc Cách mạng khoa học- công nghệ sự bùng nổ
thông tin và xu hóng toàn cầu hoá trong đời sống kinh tế thế giới. Chính điều đó là
một sự thách thức lớn về khoa học, kỹ thuật, năng suất lao động. Chất lợng sản
phẩm tăng thu nhập và nâng cao mức sống đang thúc đẩy, tác động các nớc điều
chỉnh cơ cấu sản xuất, đẩy mạnh cạnh tranh và hợp tác trên thị trờng quốc tế.
Cùng với sự xuất hiện các ngành công nghiệp mới : sinh học, nhiệt lợng mới, điện
tửđã dẫn đến sự biến động sâu sắc cả về kinh tế, chính trị, xã hội trên quy mô
toàn thế giới cũng nh ảnh hởng lớn đến chiến lợc phát triển kinh tế xã hội, và
chiến lợc quản lí vĩ mô nền kinh tế thị trờng theo định hớng XHCN ở nứơc ta.
Tóm lại, tăng cờng vai trò kinh tế của Nhà nớc nói chung là một sự cần thiết
khách quan và cần phải tăng cờng cho phù hợp các điều kiện kinh tế mới nh hiện
nay. Và đối với nớc ta, một nớc theo định hớng xã hội thì vai trò kinh tế của Nhà
nớc càng phải đuợc coi trọng để đảm bảo vừa phát triển kinh tế bền vững vừa đảm
bảo sự công bằng, dân chủ XHCN, vuợt qua khó khăn thử thách, tin định chính trị,
mở cửa hội nhập để tranh thủ đợc vốn kỹ thuật, công nghệ và quản lí theo đúng
nguyên tắc đối ngoại của nớc ta: Hợp tác, mở cửa, hiệu quả cao và giữ vững tự chủ
độc lập quốc gia.
B)Thực trạng và giải pháp cho vấn đề tăng vờng vai trò
chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế
nhiều thành phần ở nớc ta hiện nay