BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC VẤN ĐỀ THỰC TIỄN
Họ và tên: Trần Lê Anh
Lớp: 9A2
Trường: THCS Đống Đa.
I. Vấn đề thực tiễn cần giải quyết:
TÁC HẠI CỦA THUỐC LÁ
VÀ CÁC BIỆN PHÁP ĐỂ
MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM
KHÔNG KHÓI THUỐC
Thuốc lá là một trong những nguy cơ lớn nhất đối với sức khoẻ con người và cũng là nguyên
nhân hàng đầu dẫn đến tử vong sớm trên toàn thế giới. Việt Nam là một trong 15 nước có tỷ lệ nam
giới trưởng thành hút thuốc cao trên thế giới và tỉ lệ này ngày càng tăng và trẻ hóa. Số ca tử vong vì
các bệnh liên quan tới tác hại của thuốc lá, gấp nhiều lần số người chết vì tai nạn giao thông hàng
năm. Thế nhưng, đa phần những người hút thuốc lá vẫn mơ hồ về tác hại thực của nó. Việc cai
nghiện thuốc lá là vấn đề nan giải, việc cai nghiện thành công không chỉ phụ thuộc vào ý chí của mỗi
người nghiện mà còn có sự hỗ trợ đắc lực từ xã hội, từ những người xung quanh để giúp mọi người
đặc biệt là các bạn trẻ nâng cao nhận thức về tác hại của thuốc lá đối với sức khoẻ. Với kiến thức hiểu
biết của bản thân, em xin phép trình bày về tác hại của thuốc lá và các biện pháp để môi trường Việt
Nam không khói thuốc.
II. Bài viết nội dung gồm:
- Cách thức vận dụng các kiến thức liên môn.
- Nội dung chính của bài viết
- Thành phần hóa học của thuốc lá.
1
- Tác hại và ảnh hưởng của thuốc lá.
- Tình hình sử dụng thuốc lá ở Việt Nam.
- Các biện pháp đang được sử dụng tại Việt Nam.
- Ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề thực tế
III. Cách thức vận dụng các kiến thức liên môn:
lượng hồng cầu trong máu tạm thời mất chức năng vận chuyển O
2
vì đã gắn kết với CO. Hậu quả là
cơ thể không đủ oxy để sử dụng
* Các phân tử nhỏ trong khói thuốc lá
Khói thuốc lá chứa nhiều chất kích thích dạng khí hoặc dạng hạt nhỏ. Các chất kích thích này
gây nên các thay đổi cấu trúc của niêm mạc phế quản dẫn đến tăng sinh các tuyến phế quản, các tế
bào tiết nhầy và làm mất các tế bào có lông chuyển. Các thay đổi này làm tăng tiết nhày và giảm hiệu
quả thanh lọc của thảm nhày-lông chuyển.
* Các chất gây ung thư
Trong khói thuốc lá có khoảng 70 chất trong số đó gồm cả các hợp chất thơm có vòng đóng như
Benzopyrene, Nitrosamine có tính chất gây ung thư.
2. Tác hại và ảnh hưởng của thuốc lá:
a) Tác hại về sức khỏe:
Có 3 kiểu khói thuốc: dòng khói chính, dòng khói phụ và khói thuốc môi trường.
- Dòng khói chính là dòng khói do người hút thuốc hít vào. Đó là luồng khí đi qua gốc của điếu
thuốc.
- Dòng khói phụ là khói thuốc từ đầu điếu thuốc đang cháy toả ra vào không khí, nó không bao gồm
phần khói thuốc do người hút thở ra. Khoảng 80% điếu thuốc là cháy bỏ đi.
- Khói thuốc môi trường là hỗn hợp của dòng phói phụ và khói thở ra của dòng khói chính cũng như
các chất tạp nhiễm khuếch tán qua giấy quấn thuốc lá và đầu điếu thuốc giữa các lần hút.
Khói thuốc có thể tồn tại trong không khí hơn 2 giờ, ngay cả khi không còn nhìn hoặc ngửi
thấy nữa. Do đó, những người thường xuyên sống hoặc làm việc cạnh người dùng thuốc lá có thể tiếp
nhận lượng khói thuốc tương đương việc hút 5 điếu mỗi ngày. Theo Hiệp hội Ung thư Mỹ, cứ mỗi
giờ ở cùng phòng với một người hút thuốc lá, nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 100 lần so với việc
sống 20 năm trong tòa nhà chứa chất độc asen.
Một người hút 01 điếu thuốc tức là đã tự mình làm mất đi 5,5 phút cuộc sống. Tuổi thọ trung
bình của người hút thuốc ngắn hơn so với người không hút thuốc từ 05 đến 08 năm. Hút thuốc làm
tăng tỷ lệ tử vong từ 30 đến 80%, (chủ yếu là do các bệnh ung thư phổi).
Mức độ tăng nguy cơ phụ thuộc vào tuổi bắt đầu hút (hút thuốc càng sớm thì nguy cơ càng cao),
gây vô sinh
Biến chứng do thuốc lá ở phụ nữ có thai: Sảy thai tự phát, vỡ ối sớm, đẻ non những thai phụ
hút 1 bao/ngày thì tỉ lệ đẻ non cao hơn 20% so với phụ nữ không hút thuốc.
* Ảnh hưởng của hút thuốc đối với trẻ em
Trẻ em hút thuốc thụ động có nguy cơ lớn mắc các bệnh:
- Nhiễm trùng đường hô hấp dưới: Những trẻ dưới 1 tuổi là con của những người hút thuốc bị viêm
phế quản hoặc viêm phổi cao gấp đôi con những người không hút thuốc và bị nặng hơn và thường
phải nằm viện lâu hơn 20% thời gian so với con người không hút thuốc.
- Tỷ lệ mắc và mức độ nặng của bệnh hen tăng: Những đứa trẻ trong gia đình có người hút thuốc có
nguy cơ lên cơn hen hàng ngày tăng gấp 2 lần, số lần phải nhập viện để điều trị cơn hen cũng nhiều
hơn so với những đứa trẻ mà các thành viên trong gia đình không hút thuốc.
- Viêm tai giữa cấp và mãn tính: Viêm tai giữa không chỉ gây nên gánh nặng về kinh tế mà còn gây
điếc cho cuộc đời còn dài của những đứa trẻ. Điếc khi trẻ còn rất nhỏ rất dễ gây nên câm và không có
khả năng học tập.
- Các bệnh đường hô hấp khác: viêm họng, khàn tiếng, viêm Amidal
- Bệnh đường ruột: Hút thuốc thụ động cũng là một yếu tố nguy cơ gây các loại bệnh đường ruột
mạn tính khác, viêm đại tràng. Những trẻ nhỏ tiếp xúc với khói thuốc thì nguy cơ bị loét đại tràng
tăng gấp 2 lần so với trẻ không tiếp xúc.
b) Tác hại về kinh tế:
Thuốc lá không chỉ có tác hại gây ra bệnh, thuốc lá còn gây thiệt hại kinh tế rất lớn cho xã hội.
Mỗi tháng, một người có hút thuốc ở Việt Nam chi gần 700.000 đồng cho thuốc lá. ( những người hút
thuốc lá lâu năm hoặc hút trung bình từ 20 – 30 điếu/ngày)
Với 12 triệu người hút, một năm chúng ta tốn hơn 8.200 tỷ đồng cho mặt hàng này. Trong khi số
tiền đó đủ để mua lương thực nuôi sống 10,6 triệu người.Thêm nữa, một khảo sát gần đây cho thấy,
chi tiêu cho thuốc lá ở nước ta cao gấp 3,6 lần phí tổn học hành, gấp 2,5 lần mức chi cho quần áo và
gần gấp đôi mức chi cho khám chữa bệnh
Ngoài tổn thất do chi mua thuốc hút, số tiền khám chữa mới chỉ cho 3 bệnh trong số 25 căn bệnh
do thuốc lá gây ra là 2.304 tỷ đồng/năm.
Các tổn thất chưa tính được do sử dụng thuốc lá bao gồm chi
Nắm bắt được tác động nghiêm trọng và sâu rộng của thuốc lá đến đời sống của xã hội, cộng
đồng, Chính phủ và các tổ chức xã hội trong nước cũng như nước ngoài đã và đang đưa ra các biện
pháp nhằm giảm thiểu tác hại của thuốc lá.
a. Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật:
Đầu tiên, phải kể đến các hệ thống văn bản quy phạm pháp luật của Quốc tế, Quốc hội, Chính
phủ nhằm quy định các biện pháp giảm nhu cầu sản xuất, kinh doanh và sử dụng thuốc lá. Trong đó,
có các Công ước quốc tế, Bộ Luật, Nghị định, Thông tư,… như sau:
- Công ước Khung về Kiểm soát Thuốc lá được viết tắt theo tên tiếng anh là FCTC (Framework
Convention on Tobacco Control) là công ước quốc tế đầu tiên về Y tế công cộng. Nội dung
chính của Công ước Khung đã được Hội đồng Y tế Thế giới thông qua vào tháng 5 năm 2003.
Công ước Khung được xây dựng với sự bảo trợ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).
Mục tiêu của Công ước FCTC và các nghị định thư có liên quan là nhằm bảo vệ các thế
hệ hiện nay và tương lai khỏi các hậu quả tàn phá về sức khoẻ, xã hội, môi trường và kinh tế
của việc tiêu thụ thuốc lá và phơi nhiễm với khói thuốc, ngăn chặn sự lan tràn rộng rãi của
nạn dịch hút thuốc lá và những hậu quả sức khỏe và kinh tế do việc hút thuốc gây ra, đặc biệt
là đối với các nước đang phát triển nơi mà tỷ lệ hút thuốc cao và có xu hướng gia tăng.
- Bộ Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá do Quốc hội thông qua kể từ ngày 18/06/2012,
Luật này quy định về các biện pháp giảm nhu cầu sử dụng thuốc lá, biện pháp kiểm soát
nguồn cung cấp thuốc lá và điều kiện bảo đảm để phòng, chống tác hại của thuốc lá.
- Nghị định số 67/2013/Đ-CP ngày 27/06/2013 của Chính phủvề việc quy định chi tiết một số
điều và biện pháp thi hành Luật phòng, chống tác hại của thuốc lá về kinh doanh thuốc lá.
- Nghị định số 176/2013/NĐ-CP ngày 14/11/2013 của Chính phủ về việc quy định sử phạt vi
phạm về phòng chống tác hại thuốc lá.
- Thông tư số 19/2005/TT-BVHTT ngày 12/5/2005 của Bộ Văn hóa Thông tin về việc hướng
dẫn thực hiện Pháp lệnh Quảng cáo và Nghị quyết 12/2000/NQ-CP của Chính phủ về cấm
quảng cáo thuốc lá; Thông tư 78/2008/TT-BVHTTDL ngày 29/8/2008 của Bộ Văn hóa - Thể
thao và Du lịch sửa đổi, bổ sung Thông tư 19/2005/TT-BVHTT.
- Thông tư 09/2007/TT-BKHCN ngày 6/4/2007, TT 14/2007/TT-BKHCN ngày 25/07/2007 của
Bộ Khoa học Công nghệ về việc hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 89/2006/NĐ-
CP ngày 30/8/2006, trong đó có quy định nội dung bắt buộc phải thể hiện trên nhãn hàng hóa
các hành vi sau đây:
9
a) Không treo biển có chữ hoặc biểu tượng “cấm hút thuốc lá” tại địa điểm cấm hút thuốc
lá;
b) Không yêu cầu người vi phạm chấm dứt việc hút thuốc lá trong cơ sở của mình;
c) Không tổ chức thực hiện, hướng dẫn, kiểm tra đôn đốc thực hiện đúng quy định về cấm
hút thuốc lals tại địa điểm thuộc quyền quản lý, điều hành.
• Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia:
Logo của Chương tình Phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia
Chương trình Phòng chống tác hại thuốc lá quốc gia được thành lập theo quyết định
của Thủ tướng Chính phủ số 467/QĐ-TTg ngày 17/4/2001, đây là một chương trình liên
bộ với chủ nhiệm chương trình là Bộ trưởng Bộ Y tế, các phó chủ nhiệm và ủy viên là
10
các thứ, bộ trưởng của các Bộ Văn hóa – Thông tin, Bộ Công Thương, Bộ Tài chính,
Bộ GD&ĐT, Bộ KH&ĐT, Uỷ ban Bảo vệ và Chăm sóc Trẻ em Việt Nam, Ủy ban TW
Mặt trận tổ quốc Việt Nam, Hội Liên hiệp phụ nữ,…
Hoạt động của Chương trình này là đưa ra các thông điệp, các khẩu hiệu, các cuộc vận
động trong toàn cộng đồng, cung cấp các tài liệu cho cộng đồng về tác hại của thuốc lá
cũng như các biện pháp nhằm giảm thiểu anh hưởng của thuốc lá đến cuộc sống.
• Các cuộc vận động nói “không” với với thuốc lá; Kế hoạch tháng Thanh niên hành động
phòng chống thuốc lá tại trường học; Các hoạt động tuyên truyền Phòng, chống thuốc lá
trong cộng đồng, …
d. Các biện pháp về tài chính, kinh tế:
• Thành lập các quỹ nhằm hỗ trợ cho hoạt động phòng, chống thuốc lá, hiện nay Quỹ Phòng
chống tác hại thuốc lá Việt Nam phụ thuộc rất nhiều vào sự tài trợ của các tổ chức quốc tế
và nước ngoài do đa số các tỉnh thành không phân bổ kinh phí cho các hoạt động này
(Chính phủ chỉ hỗ trợ 10% kinh phí hoạt động cho các chương trình).
• Tăng thuế nhập khẩu, sản xuất kinh doanh tiêu thụ thuốc lá và các sản phẩm tương tự,
nhằm tăng giá các sản phẩm thuốc lá (làm giảm nhu cầu mua thuốc lá) và tăng thu thuế cho
đất nước.