BÀI DỰ THI
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN
ĐỂ GIẢI QUYẾT CÁC TÌNH HUỐNG THỰC TIỄN
DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC
MÔN: LỊCH SỬ
- Sở Giáo dục và Đào tạo Thành Phố Hà Nội
- Phòng Giáo Dục và Đào tạo Quận Nam Từ Liêm
- Trường: Trung học cơ sở Mễ Trì
- Địa chỉ: Phường Mễ Trì, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội
- Điện thoại: 043.7851576
- Email: [email protected]
- Tên tình huống: “Giới thiệu về mảnh đất Từ Liêm yêu dấu”
- Môn học chính được HS vận dụng trong giải quyết tình huống:
Lịch Sử
- Các môn học tích hợp: Địa lý, Lịch sử, Ngữ văn
- Thông tin về học sinh:
1. Họ và tên: Ngô Phương Anh
Ngày sinh: 25/06/2002 Lớp: 7A4
2. Nguyễn Thị Thu Hường
Ngày sinh: 11/11/2002 Lớp: 7A4
1
MỤC LỤC
Thông tin chung: 1
1. Tên tình huống: 3
2. Mục tiêu giải quyết tình huống: 3
3. Tổng quan về các nghiên cứu liên quan đến việc giải quyết tình huống 3
4. Giải quyết tình huống: 4
5. Thuyết minh tiến trình giải quyết tình huống: 4
6. Ý nghĩa của việc giải quyết tình huống: 17
2
1. TÊN TÌNH HUỐNG

3
- Sưu tầm tài liệu từ các trang web: http://hanoi.vietnamplus.vn/;
http://thanglong.cinet.vn/; http://www.hanoi.gov.vn…
4. GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Để giải quyết tình huống, em đã vận dụng kiến thức liên môn đã được học
tập trong nhà trường kết hợp với những hiểu biết của bản thân về mảnh đất
Thăng Long – Đông Đô – Hà Nội và đặc biệt là Lịch sử hình thành, phát triển Từ
Liêm để giới thiệu với các thầy, cô giáo và các bạn học sinh huyện Bình Gia,
Lạng Sơn. Việc giới thiệu có thể tiến hành dưới ba hình thức:
- Một là: Có thể giới thiệu đến các thầy cô giáo và các bạn học sinh thông
qua việc thuyết trình trong hội trường, kết hợp với các hình ảnh để các quý vị đại
biểu có thể nắm sơ lược về lịch sử hình thành và phát triển của mảnh đất Từ
Liêm, một số danh làm thắng cảnh, di tích lịch sử tiêu biểu của Từ Liêm, giới
thiệu một số đặc sản của Từ Liêm thông qua bài thuyết trình và kết hợp với các
đoạn video.
- Hai là: Giới thiệu Lịch sử Từ Liêm với những nét đặc sắc tiêu biểu nhất
thông qua việc cùng với đoàn đến thăm một số địa điểm tiêu biểu của Từ Liêm
- Ba là: Trước khi đoàn đến giao lưu, làm việc với trường THCS Mễ Trì,
sẽ gửi trước nội dung các bài thuyết trình kèm tư liệu để đoàn tìm hiểu trước rồi
để có thể bước đầu có niềm yêu thích và hiểu biết về Từ Liêm…
5. THUYẾT MINH TIẾN TRÌNH GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Kính thưa các thầy, cô giáo và các bạn học sinh!
Từ Liêm đầu công nguyên thuộc huyện Luy Lâu, sau thuộc quận Giao
Chỉ.Đến năm 621 SCN lập huyện Từ Liêm cùng hai huyện Ô Diên và Vũ Lập
thuộc Từ Châu.
Dưới thời Lý, Trần huyện Từ Liêm thuôc quận Vĩnh Khang. Năm Minh
Mệnh thứ 12 (1831) nằm 1 trong 3 huyện của phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Nội.
Năm 1888, Thực dân Pháp thành lập thành phố Hà Nội, 1 số xã thuộc
huyện Từ Liêm trước đây được cắt vào khu ngoại thành Hà NỘi, đến năm 1915
khu vực này đổi thành huyện Hoàn Long – Tỉnh Hà Đông. Sau đó vua Khải định

Qua khai quật các di chỉ khảo cổ học ở thôn Ngọc Long cho thấy những di
chỉ này thuộc văn hóa Phùng Nguyên-đầu thời kì đồng thau cách ngày nay
khoảng 4000-3500 năm trươc Công nguyên.
Kết quả khai quật, nghiên cứu các di chỉ khảo cổ trên địa bàn huyện do
Viện Khảo cổ học việt Nam tiến hành trong những năm 1968-1969 cho thấy:
Tại di chỉ Vinh Quang trong tầng văn hóa lớp trên đã thấy nhiều dụng cụ
như lưỡi dìu chiến, búa chiến, mũi tên
Những đồng tiền bán lạng Lữ Hậu (178 – 180 TCN. .)
Công cụ sản xuất của người dân Một số mũi tên, dao cổ
Kết quả khai quật, nghiên cứu các di chỉ khảo cổ trên địa bàn huyện do
Viện Khảo cổ học việt Nam tiến hành trong những năm 1968-1969 cho thấy:
Tại di chỉ Vinh Quang trong tầng văn hóa lớp trên đã thấy nhiều dụng cụ
như lưỡi dìu chiến, búa chiến, mũi tên
Những đồng tiền bán lạng Lữ Hậu (178 – 180 TCN. .) đẩy mạnh sự nghiệp
xây dựng chủ nghĩa xã hội và cũng trực tiếp chống Mỹ khi Mỹ thực hiện kế
hoạch leo thang ra miền Bắc.
6
Sọ người khai quật được ở Từ Liêm Một số mảnh gốm còn sót lại
Ở tầng văn hóa lớp dưới đã thấy nhiều công cụ sản xuất đồ trang sức, tiền
ốc, các loại đồ gốm có màu sắc, hoa văn trang trí phong phú và 11 sọ người niên
đại các - bon phóng xạ di chỉ là 1095 năm trước Công Nguyên.
Kết quả khai quật, nghiên cứu các di chỉ khảo cổ trên địa bàn huyện do
Viện Khảo cổ học việt Nam tiến hành trong những năm 1968-1969 cho thấy:
Tại di chỉ Vinh Quang trong tầng văn hóa lớp trên đã thấy nhiều dụng cụ
như lưỡi dìu chiến, búa chiến, mũi tên
Những đồng tiền bán lạng Lữ Hậu (178 – 180 TCN. .
Ngôi mộ cổ khai quật ở khu vực Cầu Giếng có niên đại khoảng 200 năm
TCN. Những viên gạch được tráng men nâu mỏng xác định từ thế kỷ thứ l đến
thế kỷ thứ III, cách đây khoảng 2000 năm. Nhiều ngôi mộ cổ được phát hiện
dưới lòng đất làng Chèn, Vẽ, đó là khu mộ Hán có niên đại từ thế kỷ I đến thế kỷ

tách ra từ xã Dịch Vọng), Cầu Diễn (trên cơ sở tách ra từ các xã Mai Dịch, Mỹ
Đình và Phú Minh), Nghĩa Đô (trên cơ sở giải thể xã Nghĩa Đô)
Ngày 17 tháng 9 năm 1990, thành lập thị trấn Mai Dịch (trên cơ sở giải thể
xã Mai Dịch và điều chỉnh một phần diện tích thị trấnCầu Diễn) và chia lại
xã Phú Minh thành 2 xã cũ là Phú Diễn và Minh Khai.
Ngày 17 tháng 4 năm 1992, chia thị trấn Nghĩa Đô thành 2 thị trấn: Nghĩa Đô
và Nghĩa Tân.
Đến cuối năm 1994, huyện Từ Liêm có 5 thị trấn: Cầu Giấy, Nghĩa Đô,
Nghĩa Tân, Mai Dịch, Cầu Diễn và 24 xã: Thượng Cát, Liên Mạc, Thụy Phương,
Đông Ngạc, Phú Thượng, Nhật Tân, Tứ Liên, Tây Tựu, Minh Khai, Phú Diễn,
Cổ Nhuế, Xuân Đỉnh, Xuân La, Quảng An, Xuân Phương, Tây Mỗ, Đại Mỗ, Mỹ
Đình, Mễ Trì, Dịch Vọng, Yên Hòa, Trung Hòa, Nhân Chính, Trung Văn.
8
Ngày 28 tháng 10 năm 1995, tách 5 xã: Tứ Liên, Nhật Tân, Quảng An,
Xuân La, Phú Thượng với tổng diện tích đất tự nhiên 1.619,9 ha và 32.080 nhân
khẩu để thành lập quận Tây Hồ
Ngày 22 tháng 11 năm 1996, tách xã Nhân Chính với diện tích đất tự
nhiên 160,9 ha và 9.229 nhân khẩu để thành lập quận Thanh Xuân; 4 thị trấn
(Cầu Giấy, Mai Dịch, Nghĩa Đô, Nghĩa Tân) và 3 xã (Dịch Vọng, Yên Hòa,
Trung Hòa) với tổng diện tích đất tự nhiên 1.210 ha và 82.914 nhân khẩu đã tách
khỏi huyện để thành lập quận Cầu Giấy
Ngày 27 tháng 12 năm 2013, Thủ tướng Chính phủ Việt Nam đã ký ban
hành Nghị quyết 132/NQ-CP điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm để
thành lập hai quận mới là Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm
Nói đến Từ Liêm là nói đến những giá trị văn hoá vô cùng đặc sắc của một
vùng miền.Trải qua quá trình hình thành và phát triển lâu dài, Từ Liêm xưa và
nay luôn là vùng đất gắn bó chặt chẽ với Thăng Long – Hà Nội. Bên cạnh cư dân
bản địa từ xa xưa, có cư dân từ các địa phương, qua nhiều thời đại đến sinh sống,
bảo vệ lẫn nhau. Ở địa bàn tiếp giáp với kinh kì, trải qua hàng ngàn năm lao động
với đôi bàn tay khéo léo và sáng tạo, người dân Từ Liêm đã sản xuất ra những

trúc tạo hình, gắn liền với những doanh nhân quê hương. Nhiều di tích lịch sử
văn hóa được nhà nước công nhận là những di tích cấp quốc gia và được coi là
một trong những huyện có nhiều di tích lịch sử văn hóa. Những nhân vật lịch sử
đã trở thành các vị thần thành hoàng làng và các sinh hoạt văn hóa lễ hội sinh
động cũng thấy nổi nổi lên quá trình lịch sử phát triển của quê hương. Lịch sử
văn hóa nhà đã được nhà nước công nhận là những di tích quốc gia và được coi
là một trong những huyện có nhiều di tích lích sử văn hóa. Tiêu biểu là ngôi đình
Chèm được xây dựng từ thế kỷ IX thờ Lý Ông Trọng, nét đặc sắc nhất là năm
1917 hiệp thợ Vương Văn Định. Các ngôi đình Thượng Cát, Đại Cát thờ các thủ
lĩnh của Hai Bà Trưng. Đây là các di tích kiến trúc thời Lê đồ sộ. Đáng chú ý là
cụm di tích xã Đại Mỗ với nhiều di tích đươc bảo quản chu đáo.
Đền thờ Lý Ông Trọng - Chèm Đình Thượng Cát
11
Đền thờ Nguyễn Quý Đức - Đại Mỗ Đình Chèm hướng ra sông Hồng
Cùng với những di tích nổi tiếng, nhân dân Từ Liêm có những hoạt động luôn
gắn liền với những lễ hội. Tiêu biểu nhất là các làng quê ở phía tây đồng bằng
Bắc Bộ với các lễ hội đã thành câu ca, câu:
“Bơi Đăm, rước Giá, hội Thầy
Vui thì vui vậy, chẳng tày giã La”
Theo truyền thống mọi sự chuẩn bị cho ngày hội bơi Đăm được tiến hành
từ đầu năm. Ngày mồng 9-3 là ngày mở đầu cho lễ hội. Nghi thức quan trọng
nhất của ngày hôm đó là đám rước Thánh từ miếu xuống đình. Sau khi tế lễ ở
đình, làm lễ cáo yết ở miếu là rước ngai của Thánh về đình. Đám rước long trọng
với đủ lệ bộ và nghi trượng cùng những vị có trọng trách trong ngày hội với đông
đảo dân làng. Đám rước đi theo đường làng từ miếu Thượng về đình. Tới đình,
kiệu của ngài đặt ở chính ngự ngoài. Sau đó, các tay đô cùng bô lão rước ngai
của ngài vào đình và ngự tại đó.
Ngày hội bắt đầu bằng cuộc tế lễ long trọng của hội đồng bô lão trong
làng. Mọi nghi thức tế lễ được thực hiện từ chính ngự trong qua quãng sân trước
cửa đình vào đến trong đình. Các bước tế lễ của mỗi tuần tế đều bắt đầu từ chính

20 ngày trước lễ hội. Hội bơi Đăm được tổ chức trên dòng sông Nhuệ đoạn chảy
qua xã Tây Tựu. Trước đó, hai bên bờ sông được thực hiện tổng vệ sinh, giải
phóng các hàng quán trái phép hai bên bờ, khai thông dòng chảy. Đồng thời,
trong những ngày diễn ra đua thuyền, trên mặt đất diễn ra những trò thả chim, thi
cờ người, chọi gà.
Lễ hội bơi Đăm truyền thống nhằm phát huy những truyền thống tốt đẹp,
lâu đời chống giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước, bảo vệ đất nước, ghi nhớ công
lao to lớn của các anh hùng dân tộc, các thế hệ cha ông, những người có công với
nước với dân, kế thừa tiếp thu những tinh hoa văn hóa lịch sử truyền thống, trong
sáng và quý giá, giáo dục con người phát huy những bản chất tốt đẹp, uống nước
nhớ nguồn, sống thủy chung, tình nghĩa. Lễ hội được tổ chức là nguồn cổ vũ
động viên mạnh mẽ, thắt chặt tình đoàn kết tôn vinh màu sắc làng hoa Tây Tựu
trên mảnh đất nghìn năm văn hiến.
Những hoạt động văn hóa trong ngày hội đã thể hiện nét đẹp văn hóa, tình
thần thương võ sự thông minh và bàn tay tài hoa của những thế hệ truớc.
Đặc biết, Từ Liêm là vùng đất có nhiều người học giỏi đỗ cao và tiêu biểu
nhất vùng Mỗ, La, Canh, Cót. Đồng sĩ tam giáp có hàng chục người trúng tam
khôi. Một số người đỗ Thám Hoa. Sau tam khôi có 13 người đỗ hoàng giáp, 108
người đỗ tiến sĩ, 347 người đỗ cử nhân. Từ Liêm còn là vùng đất sinh ra nhiều
nhân tài lỗi lạc nổi tiếng.
Thám hoa Nguyễn Quý Đức Danh nhân văn hoá Phan Phu Tiên
Nói về nhân tài, người xưa có câu “Nhất Mỗ. Nhì La thứ ba Canh Cót”. Ấy
là câu tục ngữ ca ngợi các làng của huyện Từ Liêm có nhiều người tài giỏi thành
14
danh. Trong cái nhất Mỗ (tức Đại Mỗ) thì ba đời của Tể tướng Nguyễn Qúy Đức
đứng đầu, đã góp phần làm rạng danh không những cho huyện Từ Liêm mà còn
cho nước nhà.
Nguyễn Quý Đức ((1648-1720), tên hiệu là Đường Hiên, người làng Thiên Mỗ
huyện Từ Liêm (nay là làng Đại Mỗ, xã Đại Mỗ, huyện Từ Liêm, ngoại thành Hà
Nội). Thuở nhỏ, ông nổi tiếng hiếu học, năm lên 8 tuổi, ông đã theo đến học ông

"Tài văn học của người này hiện nay hiếm có, ngoài cái tính cố chấp ngang ngạnh
thì có thể nói là một người toàn diện".
Năm ông 70 tuổi, lấy cớ già yếu, ba lần dâng sớ xin hưu mới được triều
đình phê chuẩn. Được gia tặng Thái tể Quốc lão tham dự triều chính, trí sĩ. Ngày
vào bệ kiến từ tạ, nhà vua đã ngự bút ban cho hai bài thơ, một cỗ xe bồ luân, một
đôi ngựa, lại sức cho dân các xã các tổng trong huyện (quê ông) phải đi nghênh
đón, lại ban cho 30 mẫu ruộng để tỏ rõ ân nghĩa lâu dài. Khi về trí sĩ, ông đi tiêu
dao thăm thú sơn thuỷ, có xây một toà đình đặt tên là Lạc Thọ đình (tại thôn Ba
Lật, nay là Gò Thượng ở làng Phú Thứ). Ông cùng Quốc lão Đặng Đình Tướng và
Thượng thư Nguyễn Đương Bao, xã Tây Mỗ thường xướng họa thơ văn ở đây. Sau
ông lại cho mời người Tây Dương về vẽ truyền thần một bức chân dung. Ông có
làm một số bài thơ Nôm đề Lạc Thọ đình (Đề thơ ở đình Thọ Lạc) rất giản dị mà
thâm thúy, bày tỏ được tấm lòng trung hậu vẹn toàn của mình:
Quê kệch hãy còn đeo cổ thể
Khôn ngoan chửa chút hợp thời trang.
Vốn hay hai chữ gìn hai chữ
16
Ngại học một đường làm một đường.
Nay thẳng ơn trên đà xét biết
Cho nên được dự bậu xênh xang.
Ông tuy đã trí sĩ về nhà, nhưng hàng tháng vẫn được tuyên triệu vào triều để
hỏi han công việc. Có thể nói, ông được triều đình trọng dụng cho đến tận lúc lìa
xa cuộc đời. Ông mất tại chính tẩm, hưởng thọ 73 tuổi. Nghe tin ông mất, triều
đình vô cùng thương tiếc, liền sai các quan đến điếu viếng và tuyên bá dụ tế rằng:
"Công lịch sĩ tam triều, trung cần vị quốc, công lao đa tại, kim nhật cự nhĩ tức thế,
thậm ai tích chi. (Ông trải thờ ba triều vua, trung cần vì nước, công lao còn lại
nhiều, nay vội vàng lìa đời, rất là thương tiếc). Triều đình dành cho ông nhiều nghi
thức đặc biệt, truy tặng nhiều tước hiệu và ban cho nhiều bổng lộc cho con cháu
và cho dân làng. Âu cũng là sự báo đền xứng đáng cho một vị quan thanh liêm tài
năng có công với dân với nước.

xảo như ở các địa phương khác như gốm Bát Tràng, lụa La Khê, đồ đồng Ngũ
Xã, sơn mài Hà Thái cùng những làng hoa, cây cảnh nổi tiếng như Nhật Tân,
Quảng Bá, Nghi Tàm tạo lên nét đẹp văn hiến cũng như sự phát triển đa dạng
mọi mặt của Hà Nội. Đến với Từ Liêm, người ta không thể bỏ qua cơ hội thưởng
thức những món ăn đặc trưng vùng miền, những di tích lịch sử, đình đền lễ hội
truyền thống cũng như không thể không đến những địa danh nổi tiếng mới được
xây dựng trong những năm gần đây như: Sân vận động quốc gia Mỹ Đình, Bảo
tàng Hà Nội….Mong rằng sẽ có dịp để em giới thiệu nhiều hơn nữa đến các thầy
cô giáo và các bạn học sinh trong các bài giới thiệu khác.
Từ Liêm đang đổi mới từng ngày Sân vận động Mỹ Đình
18
Bảo tàng Hà Nội Đại lộ Thăng Long
6. Ý NGHĨA CỦA VIỆC GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG
Bài giới thiệu của em đã giúp các thầy cô giáo và các bạn học sinh huyện
Bình Gia, Lạng Sơn thêm hiểu biết sâu sắc, yêu mến tự hào về Thủ đô Hà Nội
yêu dấu cũng như có những trải nghiệm trên mảnh đất Từ Liêm xưa và Nam Từ
Liêm nay, ý thức rõ hơn về vai trò, trách nhiệm của mình trong việc bảo vệ, giữ
gìn và phát huy những giá trị văn hóa và tiềm năng sẵn có của Thủ đô, của quê
hương từ đó tạo sự gắn kết giữa 2 vùng đất giàu ân nghĩa, giàu truyền thống văn
hóa: Nam Từ Liêm – Bình Gia. Bài giới thiệu cũng giúp em tự tin, vững vàng
hơn với những kiến thức được học về các bộ môn Địa lí, Lịch sử, Ngữ văn, Giáo
dục Công dân nhận thức đầy đủ hơn về ý nghĩa việc “Học đi đôi với hành”.
Do sự hiểu biết còn nhiều hạn chế nên bài trình bày của em không tránh
khỏi còn những thiếu sót. Em rất mong nhận được sự chỉ bảo, bổ sung ý kiến từ
các thầy giáo, cô giáo và các bạn học sinh!
Em xin trân trọng cám ơn!
Nam Từ Liêm, ngày 24 tháng 11 năm 2014
Nhóm tác giả
Ngô Phương Anh
Nguyễn Thị Thu Hường