Website: Email : Tel : 0918.775.368
MỤC LỤC
Trang
II Khái niệm về văn hóa mới....................................................................................3
III- Tại sao phải vận dụng tủ tưởng văn hóa Hồ Chí Minh vào xây dựng văn hóa
Việt Nam hiện nay....................................................................................................3
IV. Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng văn hóa.....................................3
V- Ý nghĩa của việc vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong xây dựng văn hóa mới
hiện nay.....................................................................................................................3
I – Khái niệm, định nghĩa tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh.......................................4
1 – Khái niệm, định nghĩa tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh..................................4
2 – Nguồn gốc, quá trình hình thành tư tưởng văn hóa HCM..............................4
3 Những tư tưởng văn hóa lớn của HCM về văn hóa...........................................8
II Khái niệm về văn hóa mới..................................................................................17
1- Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về nền văn hóa mới...........................17
2 Khái niệm văn hóa mới hiện nay của Đảng ta.................................................24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
PHẦN MỞ ĐẦU
Trong thời đại toàn cầu hóa, quốc tế hóa, bùng nổ thông tin và giao lưu
văn hóa một cách mạnh mẽ các nước đang phát triển trong đó có cả Việt Nam
đang phải hứng chịu rất nhiều ảnh hưởng của sự hội nhập. Cơ hội nhiều song
thách thức cũng không ít. Bên cạnh những cơ hội hợp tác đầu tư phát triển
kinh tế, giao lưu chọn lọc tiếp thi những tinh hoa văn hóa thế giới thì Việt
nam cũng đang phải đối mặt với không ít những nguy cơ thách thức trong
việc hội nhập văn hóa. Nhiều vấn đề đang đặt ra một cách cấp bách: làm thế
nào để vừa hội nhập vừa không làm đấnh mất bản sắc văn hóa dân tộc, làm
thế nào để có thể ngăn chặn tối đa sự du nhập của những luồng văn hóa phản
giá trị, có nội dung không lành mạnh vào đời sống nhân dân....Tất cả đang đặt
ra cho Đảng, Nhà nước cũng như toàn bộ nhân đân trước sự tìm kiếm những
tiêu biểu cho con người và tiêu biểu cho các giá trị VN gia nhập vào các giá
trị chung của khu vực và loài người tiến bộ. Trong tâm khảm nhân loại hiện
đại, HVM luôn là người anh hùng giải phóng dân tộc, vừa là một danh
nhân văn hóa. Các tư tưởng văn hóa nghệ thuật của HCM vừa kết tinh
truyền thống văn hóa hàng ngàn năm của dân tộc VN, vừa đúc kết những
kinh nghiệm trong họat động phong phú của người tạo nên những giá trị
mới cho dân tộc, cho loài người tiến bộ, đặc biệt là cho các nước đang phát
triển xây dựng nên văn hóa mới.
2 – Nguồn gốc, quá trình hình thành tư tưởng văn hóa HCM
a) Nguồn gốc hình thành
Điều kiện lịch sử văn hóa xã hội là một trong những yếu tố ảnh
hưởng lớn đến sự hình thành các yếu tố tư tưởng của các vĩ nhân trên thế
giới. Và với chủ tịch Hồ Chí Minh cũng vậy, điều kiện lịch sử xã hội cùng
các yếu tố gia đình, quê hương, đất nước đã có những ảnh hưởng tác động
lớn đến việc hình thành tư tưởng của người đặc biệt là tư tưởng về văn hóa.
Sinh ra và lớn lên trong một gia đình yêu nước nhân ái sống có tình
có nghĩa, mỗi thành viên trong gia đình luôn luôn phấn đấu để thành người
có ích cho đất nước, cho dân tộc. Một gia đình mà tình yêu thương được
bao bọc trong tâm hồn mỗi thành viên trong gia đình.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
4
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Gia đình của chủ tịch Hồ Chí Minh là nơi kết tụ những truyền thuống
tốt đẹp của gia đình văn hóa Việt nam xưa. Gia đình với người mẹ chân
thật, yêu thương chồng con hết mực, chân thật chung thủy suốt đời lo lắng
vun vén cho cuộc sống gia đình khó khăn. Có thể nói bà Hoàng thị Loan,
thân mẫu chủ tịch Hồ Chí Minh là hình ảnh biểu tượng cho những nét đẹp
của người phụ nữ việt nam xưa. Bà không chỉ là một con người giàu lòng
nhân ái mà còn là người mang trong mình những nét văn hóa dân gian Việt
Nam.
được con được cách mạng đúng đắn tạo ra một nên văn hóa mới, tạo quan
hệ xã hội con người với con người tôt đẹp hơn. Đây chính là những bước
cơ sở đề hình thành tư tưởng về một nền văn hóa mới.
Từ những yếu tố cơ sở từ thực tiễn kết hợp với các tư tưởng lý luận
mà chủ tịch HCM đã tiếp thu được – từ đó hình thành nên tư tưởng văn hóa
HCM. Có thể nói tư tưởng văn hóa HCM là sự kết tinh của tinh hoa văn
hóa phương Đông, phương Tây, và chủ nghĩa nhân văn HCM.
Truyền thống văn hóa dân tộc nhân ái yêu thương con người, sống
với nhau có nghĩa có tình, truyền thống cố kết cộng đồng đoàn kết dân tộc
đã ảnh hưởng đến những tư tưởng văn hóa của Người. Con người Việt
Nam hướng thiện yêu cái tốt, yêu cái đẹp, đòan kết để xây dựng văn hóa
ngày càng tốt đẹp hơn. Nền văn hóa VN có truyền thống là nên văn hóa sẵn
sàng mở cửa tiếp thu, đón nhận những tinh hoa văn hóa truyền thống tốt
đẹp của các dân tộc khác như nho giáo, phật giáo, đạo giáo …. Tất cả đã
tạo điều kiện cho dân tộc hòa nhịp phát triển, mỗi con người và cả con
người trong xã hội tiếp thu những nét văn hóa của thế giới.
Những truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc như một mạch
nguồn chảy suôt chiều dài lịch sử trong con người chủ tịch HCM và đã ảnh
hưởng to lớn đến sự hình thành và phát triển văn hóa HCM.
Bên cạnh những giá trị tốt đẹp của dân tộc, chủ tịch HCM còn tiếp
thu những tinh hoa văn hóa phương Đông và phương Tây một cách chọn
Website: Email : Tel : 0918.775.368
6
Website: Email : Tel : 0918.775.368
lọc và phát triển. Người đã khai thác, phát huy tiếp thu những mặt tích cực
của nho giáo, ngay từ khi còn rât nhỏ. Và sau này khi được tiếp thu các nền
văn hóa phương Tây Người cũng đã nhìn thấy cả mặt tiến bộ và không tiến
bộ của những nền văn hóa đáo. Người đã học hỏi chọn lọc những tư tưởng
khai sáng của các nhà văn hóa khai sáng như Vônte, Môngte... các nhà văn
hóa lớn như Shakespeare… Nhìn thấy những giá trị tốt đẹp những tích cực
1920 – 1930: HCM đã viết nhiều tác phẩm phê phán lên án tội ác của
bọn Thực Dân và tay sai. Đòi quyền độc lập cho các dân tộc, sự hình thành
chủ nghĩa nhân văn là điểm cốt lõi của tư tưởng văn hóa HCM.
1930 – 1940: Tư tưởng HCM gặp những khó khăn nhưng HCM vẫn
cố gắng học tập tiếp thu những tư tưởng nhân văn văn hóa của nhân loại
cho bản thân.
1940 – 1969: Đây là giai đoạn chủ tịch HCM lãnh đạo cách mạng
Việt nam, giành độc lập và từng bước xây dựng nền văn hóa VN mới.
Những quan điểm của tư tưởng HCM nói chung và quan điểm văn hóa
HCM nói riêng đã từng bước được bổ sung phát triển và hoàn thiện, được
xây dựng tổ chức thực hiện từng bước trong tư tưởng HCM.
3 Những tư tưởng văn hóa lớn của HCM về văn hóa.
a – quan điểm về vị trí tư tưởng văn hóa về người làm văn hóa
đời sống xã hội
Với chủ tịch HCM thì văn hóa nghệ thuật cũng như những hoạt động
khác, không thể đứng ngòai mà phải ở trong kin tế và chính trị.
Đây là một quan điểm vô sản của chủ nghĩa Max – Lenin về văn hóa
đã được chủ tịch HCM truyền bá khá sớm cho các nhà văn hóa VN ngay
sau CM Tháng Tám.
Văn hóa chính trị là hai yếu tố của kiến trúc thượng tầng vốn có quan
hệ mật thiết với nhau. Một nền chính trị đúng đắn bao giờ cũng được xây
dựng trên một nền văn hóa tiến bộ. Khi chủ tịch HCM nói ham muốn tột
Website: Email : Tel : 0918.775.368
8
Website: Email : Tel : 0918.775.368
bậc của Người là làm sao cho nước ta được độc lập, dân ta được tự do,
đồng bào ta ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành … thì đó
vừa là mục tiêu chính trị cũng là mục tiêu văn hóa và là một một nền văn
hóa tiến bộ phải hướng vào mục tiêu phục vụ nhiệm vụ chính trị cũng là
mục tiêu văn hóa. Tại khai mạc đại hội văn hóa toàn quốc (24 – 11 – 1940)
trí của văn hóa trong sự nghiệp cứu nước giải phóng dân tộc và xây dựng
xã hôi mới, tức là khẳng định mặt trận văn hóa cũng có tầm quan trọng như
các mặt trận quân sự, chính trị, kinh tế đồng thời cũng khẳng định tính chất
quy mô, quyết liệt của cuộc đấu tranh giữa cách mạng và phản động, giữa
tiến bộ và lạc hậu trên mặt trận văn hóa.
Quan điểm này đã trở thành quan điểm hoạt động văn hóa của chính
bản thân Người ngay từ đầu những năm 20 của thế kỷ trước. Nguyễn Ái
Quốc – Hồ Chí Minh đã luôn sử dụng ngòi bút của mình như một thứ vũ
khí tất yếu của sự đấu tranh giải phóng dân tộc các nước thuộc địa và phụ
thuộc.
HCM gọi văn hóa là mặt trận để xác định tinh thần chiến đấu của
loại cán bộ hoạt động trên lĩnh vực văn hóa. Năm 1943 trong nhà nhục của
chế độ Tưởng Giới Thạch, Người đã nêu lên yêu cầu chất thép của thơ ca
cách mạng và sứ mệnh chiến đấu của nhà thơ
“Nay ở trong thơ nên có thép
Nhà thơ cũng phải biết xung phong”
Quan điểm về những chiến sỹ trên mặt trận văn hoá đã thể hiện tập
trung quan điểm Max – Lenin và quan điểm của Đảng ta về vai trò vị trí
của đối tượng phục vụ của văn hóa và nghệ thuật, về yêu cầu tính chiến
đấu, tinh thần cách mạng tiến công của văn nghệ sỹ. Để hoàn thành được
nhiệm vụ vẽ vang của mình, HCM còn yêu cầu “chiến sỹ nghệ thuật cần có
lập trường vững tư tưởng đúng. Nói tóm lại là phải đặt lợi ích của tổ quốc,
của nhân dân lên trên hết, trước hết”.
Về mặt sáng tác, muốn có được những tác phẩm tốt, HCM cũng nhắc
nhỡ văn nghệ sỹ: “Cần thấm hiểu, liên hệ đi saau vào cuộc sống của nhân
Website: Email : Tel : 0918.775.368
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368
dân. Như thế mới bày tỏ được tinh thần anh dũng và kiên quyết của quân
và dân ta, đồng thời để giúp phát triển và nâng cao cho tinh thần ấy”
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chủ tịch HCM cũng đã từng nói: “văn hóa phải sửa đổi được tham
nhũng, lười biếng, phù hoa, xa xỉ … văn hóa phải soi đường cho dân đi”.
2
Yêu nước, tự lập, tự cường sẵn sàng chấp nhận hy sinh lợi ích riêng
vìe lợi ích chung của tổ quốc và nhân dân, đó là những tư tưởng lớn, tình
cảm đẹp, cần sớm được bồi dưỡng và khẳng định với mộ dân tộc trên con
đường độc lập tự cường. Văn hóa cũng phải góp phần bồi dưỡng và phát
triển những phẩm chất tốt đẹp của con người Việt nam trong thời đại mới.
Ngoài việc khẳng định nêu cao lý tưởng độc lập thì văn hóa còn phải
góp phần mở rộng hiểu biết nâng cao dân trí cho nhân dân. Để góp phần
mở rộng hiểu biết nâng cao dân trí cho nhân dân. Để một phần dân tộc độc
lập tự cường và kiến thiết xây dựng được đất nước theo HCM yêu cầu đặt
ra đầu tiên là phải có vốn hiểu biết rộng rãi hay nói cách khác là phải có
trình độ văn hóa. Có như vậy mới có thể có tri thức, khă năng xây dựng và
phát triển đất nước. Chủ tịch HCM đã nói “Muốn giữ vững nền độc lập của
mình, phải có kiến thức mới có thể tham gia vào công cuộc xây dựng đất
nước”.
1
Tình trạng 95 dân số mù chữ sau cách mạng Tháng Tám đã cản trở
rất lớn đến việc giữ vững nền độc lập. Chính vì vậy mà một trong những
vấn đề được chủ tịch HCM đề cập đến sớm nhất là phải “nâng cao dân trí”
và phong trào bình dân học vụ đã diễn ra một cách mạnh mẽ sôi nổi rông
khắp đẻ xóa nạn mù chữ. Đó là một biểu hiện của văn hóa trong đời sống
nhân dân.
Văn hóa là một lĩnh vực rộng lớn gồm nhiều mảng khác nhau, văn
hóa, giáo dục, văn hóa – nghệ thuật, thông tin, truyền thông, báo chí, bảo
tàng … lĩnh nào cũng phải góp phần nâng cao dân trí, cung cấp thông tin,
mở mang kiến thức, tuyên truyền đời sống mới, phổ biến khoa học – kỹ
xem thì hứng thú xem rồi sẽ bổ ích”.
(1)
Người yêu cầu phải “miêu tả cho hay, cho chân thật và cho hùng hồn
góp phần vào việc nâng cao đời sống vui tươi lành mạnh quần chúng”.
Muốn góp phần nâng cao mỹ cảm của quần chúng, văn nghệ sỹ cần phải
vượt lên sự nghèo nàn, đơn điệu, nhàm chán. Người đã luôn luôn nhắc nhỡ
các văn nghệ sỹ cần phải “luôn luôn tìm tới những con đường để làm sao
1
1
Hồ Chí Minh tòan tập – sđd t4 tr36
Website: Email : Tel : 0918.775.368
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
có thể kể mộc cách chân thành hơn cho nhân dân nghe về những lo âu và
những suy nghĩ của nhân dân”
2
c - Quan điểm của chủ tích HCM về tính chất của một nền văn
hóa mới Việt nam.
(Trình bày khái quát, phần cụ thể được trình bày chi tiết ở phần II)
Chủ tịch HCM là người luôn quan tâm đến việc xây dựng một nền
văn hóa mang đậm tính chất dân tộc – khoa học – đại chúng.
Trong tư tưởng và chỉ đạo thực tiễn, HCM đã quan tâm từ đội ngũ trí
thức khoa học, trọng người tài đức và đánh giá cao tầng lớp sĩ phu, hiền
nhân, chí sĩ. Người đã chú trọng tới việc lập ra các tổ chức của trí thức để
tài năng của họ có thể giúp ích được nhiều cho sự nghiệp cách mạng, và
chủ tịch HCM hết sức chú ý tới việc khoa học hóa nếp sống hàng ngày, đặc
biệt là vấn đề xóa mù chữ, giáo dục tòan dân nâng cao dân trí. Người còn
quan tâm đến đời sống của nhân dân và sự phát hiện của xã hội trong đó
các mầm mống áp bức, bóc lột phải bị tiêu diệt, coi bình đẳng – tự do –
thụ. Chính vì vậy mà chủ tịch HCM đã rất quan tâm đến tính đại chúng
nhân dân của văn hóa.
d – Quan điểm của tư tưởng văn hóa Hồ Chí Minh về giữ gìn
bản sắc văn hóa dân tộc đi đôi với hấp thụ tinh hoa văn hóa thế giới.
Văn hóa là tinh hoa của dân tộc vì vậy trước hết phải khẳng định bản
sắc dân tộc và bản sắc của cộng đồng dân tộc. Dân tộc nào cũng có một
chiều sâu và cội rễ lịch sử - văn hóa nhất định. Nó được tiếp tục duy tu qua
các thế hệ trở thành truyền thống hay các giá trị truyền thống.
HCM là một danh nhân văn hóa đã biết tiếp thu bảo tồn những giá trị
văn hóa truyền thống của dân tộc. Và người cũng đã từng dặn nhân dân ta:
“Dân ta phải biết sử ta”. Bởi sử ta dạy cho ta rất rất nhiều những truyền
thống quý báu của dân tộc: tinh thần yêu nước, tinh thần đòan kết, tính
cộng động và các giá trị từ truyền thống đó như là báu vật mà chúng ta phải
làm cho báu vật cất giữ đó được đưa ra trưng bày để nhằm giáo dục cho
nhân dân để mỗi người nhận thức được và trở thành động lực to lớn đưa sự
Website: Email : Tel : 0918.775.368
15
Website: Email : Tel : 0918.775.368
nghiệp cách mạng di đến thắng lợi. Bản sắc văn hóa của dân tộc Việt nam
được đúc kết từ nhiều yếu tố khác nhau: bên cạnh tinh thần yêu nước còn là
triết lý sống nhân nghĩa, trọng lẽ phải, ngay thẳng, thật thà, làm điều thiện
điều phải, tránh điều trái điều ác. Và vốn văn nghệ độc đáo đa dạng cũng là
yếu tố tạo nên sự tinh hoa văn hóa của dân tộc. chủ tịnh HCM thường nhắc
nhở các nhà văn hóa phải chịu khó học hỏi để hiểu sâu, khai thác phát huy
và phát triển những cái độc đáo, cốt cách và đặc tính dân tộc. Trong khi
nói về bản sắc văn hóa của dân tộc, cần phải hiểu đó là một văn hóa Việt
nam giàu màu sắc, kết tinh nhiều tài năng sáng tạo, mang tính chất của nền
văn hóa XHCN, hướng tới một nền văn minh của những giá trị nhân đạo và
tiến bộ xã hội.
HCM trước sau luôn khẳng định chứ không bao giờ cường điệu hóa
văn hóa nhân loại bấy nhiêu. Ngược lại những cái mới của văn hóa tiến bộ
trên thế giới sẽ làm phong phú thêm văn hóa của dân tộc mình.
Đấy là một trong những tư tưởng lớn chủ tịch HCM về văn hóa. Đặc
biệt tư tưởng này có ý nghĩa to lớn trong giai đoạn hội nhập giáo dục tư
tưởng văn hóa HCM đến quần chúng nhân dân một cách sâu sắc để nhằm
duy trì bảo tồn đồn thời phát duy những tinh hoa văn hóa dân tộc.
II Khái niệm về văn hóa mới
1- Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh về nền văn hóa mới
Chủ tịch HCM là một nhà văn hóa lớn của Việt Nam cũng như của
thế giới. Cuộc đời và sự nghiẹp cách mạng của người là cuộc đời của một
nhà văn hóa lơn không chỉ quan tâm đến sự nghiệp giải phóng dân tộc giải
phóng xã hội, giải phóng con người mà sâu sắc hơn trên lĩnh vực văn hóa.
Văn hóa chính là cái sâu xa gốc rễ của mọi sự nghiệp cách mạng. Ngay từ
những ngày đầu thực hiện tiến hành cách mạng chủ tịch HCM đã rất chú ý
quan tâm đặc biệt đến việc xây dựng nền văn hóa cho nhân dân. Đặc biệt là
sau khi cách mạng Tháng Tám thì nhiệm vụ xây dựng phát triển văn hóa lại
càng có ý nghĩa vô cùng to lớn. Và tư tưởng HCM về một nền văn hóa mới
được thể hiện rất sâu sắc trong suốt sự nghiệp của người.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
17
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tư tưởng HCM về một nền văn hóa mới thể hiện đầu tiên là ở sự lựa
chọn con đường giải phóng dân tộc kết hợp với giải phóng giai cấp vô sản.
Đây là tư tưởng nền móng của cách mạng CNXH về văn hóa.
Đây chính là sự xác lập đầu tiên quan điểm về một nền văn hóa dân
tộc mới, tất yếu phải do giai cấp vô sản nắm ngọn cờ.
Trước HCM trong văn hóa Việt nam chưa từng có ý tưởng này. Ý
tưởng về sự giải phóng dân tộc do giai cấp vô sản tạo nên nền tảng của
cuộc cách mạng văn hóa ở Việt nam. Dưới ngọn cờ của giai cấp vô sản chỉ
bằng cuộc giải phóng này mới xác lập một kiểu văn hóa chính trị, đạo đức,
Chủ tịch HCM là một vị lãnh tụ đặc biệt quan tâm đến nhiệm vụ trau
dồi đặc điểm, bản sắc riêng của văn hóa dân tộc. Điều này thể hiện rất rõ
trong các tư tưởng của Người về xây dựng một nền văn hóa rất rõ các tư
tưởng của Người về xây dựng một nền văn hóa Việt nam đậm đà bản sắc
dân tộc. Trang dẫn văn bản khai mạc hội nghị văn hóa tòan quốc năm 1946,
Người đã nhấn mạnh là phải: “trau dồi cho văn hóa nghệ thuật có tinh thần
thuần túy Việt nam” phải “lột cho hết tinh thần dân tộc:”. “Nếu dân tộc hóa
mà phát triển đến cực điểm thì tức là đến chỗ thế giới hóa nó, vì lúc bấy giờ
vă hóa thế giới sẽ phải chú ý đến vai trò của mình và văn hóa của mình sẽ
chiếm được địa vị ngay với các nền văn hóa thế giới
1
.
Vậy tính dân tộc theo tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện ở đâu?
Tính dân tộc của văn hóa theo tư tưởng HCM thể hiện ở chính chủ nghĩa
yêu nước và tinh thần độc lập tự cường của dân tộc trên lĩnh vực và tinh
thần độc lập tự cường của dân tộc trên lĩnh vực văn hóa, nên trước hết nó
phải được thể luận ở nội dung duy nhất tuyên truyền cho lý tưởng tự chủ,
độc lập dân tộc, tự do và tinh thần vì nước quên mình.
Tính dân tộc của văn hóa còn đòi hỏi phải thể hiện được cốt cách và
tân hồn của con người Việt nam, đó là truyền thống yêu nước, cần cù, dũng
cảm, đòan kết thương người, … tóm lại là tất cả những gì cao đẹp nhất
trong tâm hồn con người tính cách Việt nam đã được hun đúc trong suốt
hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước. Muốn thể hiện được những
1
Báo “Cứu Quốc” số ra gnày 09-10-1945
Website: Email : Tel : 0918.775.368
19
Website: Email : Tel : 0918.775.368
yêu cầu này, chủ tịch HCM đòi hỏi các nhà văn hóa – văn nghệ phải đi sâu
vào quần chúng nhân dân, thực hiện ba cùng với họ, đó là cùng ăn cùng ở,
Hồ Chí Minh toàn tập – Sđd t12 tr557
Website: Email : Tel : 0918.775.368
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
rất rõ ràng mặt tích cực và tiêu cực trong những giá trị truyền thống. Và
một trong những mặt chưa được là hạn chế của giá trị truyền thống cổ
truyền chưa hình thành được tính khoa học.
Đất nước ta là một nước nông nghiệp trêntư duy của nhân dân trước
đây cũng theo lối tư duy nông nghiệp – một lối tư duy kinh nghiệmm
không mở đường cho khoa học tự nhiên phát triển chính vì vậy mà ý thứ
chủ đạo trong toàn xã hội chưa phả là tư duy khoa học, khái nhiệm khoa
khoa học, phương pháp khoa học. Và trong điều kiện này, mê tín dị đoan
và những hủ tục llạc hậu có cơ sửo để phát triển và ăn sâu vào đười sống
quần chúng nhân dân.
Chính vì vậy mà chủ tịch HCM đã căn dặn: “Nay nước ta đã được
độc lập, tinh thần được giải phóng, cần phải có một nền văn hóa hợp với
khao học và hợp vứoi cả nguyện vọng của nhân dân”
1
.Và theo tư tưởng Hồ
Chí Minh tính khoa học của văn hóa đòi hỏi phải đấu tranh chống lại những
gì trái với khóa học, phản tiến bộ, phải truyền bá tư tưởng triết học Max xit,
đấu tranh chống chủ nghĩa duy tâm, thần bím mê tín di đoan.
Người nhắc nhở nghành văn hóa trong việc khôi phục vốn cũ thì:
“chỉ nên khôi phục cái gì tốt, còn cái gì không tốt thì phải loại dần ra” họ
được “khôi phục cả đồng bóng rước xách thần thánh”
2
.
Ngoài ra Người còn nhắc nhở và giao cho nghành giáo dục phải
thường xuyên “dạy bảo các cháu thiếu niên về khoa học kỹ thuật, làm cho
các cháu ngay từ thủa nhỏ đã biết yêu khoa học để mai sau các cháu trở
“Văn hóa phục vụ ai? Và người đã khẳng định một cách dứt khoát văn hóa
phải phục vụ cho đại đa số nhân dân phải hướng về quảng đại quần chúng
phải phản ánh được tâm tư nguyện vọng ý chí nhân dân. Người thường
xuyên nhắc nhở những người cầm bút trong việc định hướng cho các
nghành sáng tác của mình – đó là phải đặt ra những câu hỏi như: viết cho
ai? Viết để làm gì? Viết như thế nào. Và từ đó để có cách phục vụ cho đời
sống nhân dân.
Văn hóa là trình độ phát triển của con người, do con người làm ra nó,
phải trở về phục vụ con người. Chủ tịch HCM đấu tranh giải phóng dân tộc
Website: Email : Tel : 0918.775.368
22
Website: Email : Tel : 0918.775.368
để đem lại tự do hạnh phúc ấm no cho nhân dân trong đó văn hóa. Đó là
tính nhất quán trong sự nghiệp cách mạng của Người.
Ngòai những điểm trên chủ tịch HCM còn đòi hỏi các nhà hoạt động
văn hóa phải tăng cường liên hệ với thực tế đi sâu vào cuộc sống nhân dân
để tìm hỉeu và phản ánh những nỗi lo âu và suy nghĩ khát vọng và tình yêu,
cuộc đời và số phận của nhân dân vừa để đem ánh sáng văn hóa đến mọi
người mọi nhà nhất là những vùng sâu, vùng xa ,những vùng đồng bào
miền núi vì có như vậy thì mới đưa văn hóa trở thành đại chúng và nhân
dân. Chủ tịch HCM đã phê bìnhmột cách thằng thừng “phải thấy rằng nói
chung văn hóa của ta còn loanh quanh thành phố chỗ dễ ăn chứ chưa đến
chỗ đồng bào Mèo, đồng bào Mán”. Qua đó thấy rằng quan điểm về tính
đại chung trong tư tưởng HCM được thể hiện sâu sắc toàn diện.
d – Xây dựng nền văn hóa đa dạng và phong phú
Ngòai tính khoa học và đại chúng tư tưởng Hồ Chí Minh còn thể
hiện những quan điểm về nền văn hóa mới, một nền văn hóa đa dạng phong
phú, nền văn hóa có nội dung XHCN và tính chất dân tộc.
Chủ tịch HCM đã xây dựng nền văn hóa của CNXH trên các nguyên
lý xuất: truyền thống và hiện đại, dân tộc và quốc tế, cá nhân và cộng đồng.
người nhìn thấy nhiều bông hoa đẹp.
Những quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh về một nền văn hóa
mới đã có ảnh hưởng và tác động rất lớn đến sự phát triển của nền văn hóa
Việt nam cũng như những quan điểm của Đảng cộng sản Việt nam về xây
dựng và phát triển cách mạng từ khi ra đời cho đến nay.
2 Khái niệm văn hóa mới hiện nay của Đảng ta
Nền văn hóa mới Việt nam đã có sự định hướng phát triển từ rất sớm
trước cách mạng Tháng Tám năm1945 thành công, văn hóa là một trong
bốn mặt của đời sống xã hội (chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội). Chính vì
vậy đây cũng là một lĩnh vực được quan tâm từ rất sớm của đảng của chủ
tịch HCM.
Website: Email : Tel : 0918.775.368
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Ngay từ năm 1943 khi đề cương văn hóa Việt nam ra đời đã xác định
rất rõ các lĩnh vực của văn hóa: “văn hóa bao gồm cả tư tưởng, học thuật,
nghệ thuật”, văn hóa là một trong ba mặt trận kinh tế chính trị và văn hóa,
ba phương châm của văn hóa xây dựng văn hóa mới. Năm 1946 tại đại hội
văn hóa tòan quốc lần thứ nhất chủtịch HCM đã nói văn hóa phải soi đường
cho quốc dân đi.
Tại đại hội III của Đảng năm 1960 cũng đã chỉ ra sự cần thiết phải
tiến hành cách mạng tư tưởng và văn hóa đồng thời với cách mạng kỹ thuật
và cách mạng trong quan hệ sản xuất. Đại hội IV năm 1976 và đại hội V
năm 1981 tiếp tục xác định một trong những nhiệm vụ trong tâm của tòan
đảng tòan dân trong thời kỳ quá độ lên CNXH là xây dựng nền văn hóa có
nội dung XHCN có hình thức dân tộc có tính Đảng và nhân dân.
Các văn kiện đại đại biểu toàn quốc lần VI, VII của Đảng các nghị
quyết của bộ chính trị và các hội nghị trung ương không ngừng hoàn thiện
các tư tưởng văn hóa mà đảng và chủ tịch HCM đã đặt cơ sở.
Năm 1986 báo cáo chính trị tại đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI