ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

BÙI XUÂN DINH Tên đề tài:
“ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
DỰ ÁN ĐƯỜNG QUỐC LỘ 12B TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN KIM BÔI
TỈNH HÒA BÌNH" KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC Hệ đào tạo : Chính quy
Chuyên ngành : Quản lý đất đai
Khoa : Quản lý tài nguyên
Khoá học : 2010 - 2014

Khoá học : 2010 - 2014

Giáo viên hướng dẫn: ThS. Nguyễn Lê Duy
Khoa Quản lý tài nguyên - Trường đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Thái Nguyên, năm 2014 LỜI CẢM ƠN

Được sự giới thiệu của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa
Quản Lý Tài Nguyên, em đã về thực tập tại Phòng Tài Nguyên & Môi Trường
huyện Kim Bôi. Đến nay em đã hoàn thành quá trình thực tập tốt nghiệp và
khoá luận tốt nghiệp của mình.
Lời đầu tiên em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới:
Ban giám hiệu trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên
Ban chủ nhiệm khoa và tập thể thầy cô giáo trong khoa Quản Lý Tài
Nguyên đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập.
Ban lãnh đạo và toàn thể các cán bộ công nhân viên của Phòng Tài
Nguyên & Môi Trường huyện Kim Bôi đã tiếp nhận và tạo điều kiện giúp đỡ
em trong thời gian thực tập tại cơ sở.
Đặc biệt em xin chân thành cảm ơn sự quan tâm, chỉ đạo tận tình của
thầy giáo hướng dẫn: Th.s Nguyễn Lê Duy đã giúp đỡ em trong quá trình thực
hiện đề tài và hoàn thành khoá luận tốt nghiệp.
Nhân dịp này em cũng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè
đã ủng hộ, động viên giúp đỡ em trong suốt quá trình học tập.


10 LNK Đất trồng cây hàng năm khác
11 LUC

Đất chuyên trồng lúa nước
12 LUK Đất trồng lúa khác
13 NĐ Nghị định
14 ODT Đất ở đô thị
15 QĐ Quyết định
16 QSDĐ Quyền sử dụng đất
17 TN&MT Tài nguyên và Môi trường
18 TT Thông tư
19 TTLT Thông tư liên tịch
20 UBND Ủy ban nhân dân DANH MỤC CÁC BẢNG

Trang
Bảng 4.1: Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp 44

Bảng 4.2: Hiện trạng sử dụng đất phi nông nghiệp 46

Bảng 4.3: Thống kê diện tích đất đã thu hồi 49

Bảng 4.4: Kết quả thống kê về cây cối, hoa màu 50

Bảng 4.5: Kết quả thống kê về tài sản, vật liệu kiến trúc 51
MỤC LỤC

Trang
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1.1. Tính cấp thiết của đề tài 1

1.2. Mục đích của đề tài 2

1.3. Yêu cầu của đề tài 2

1.4. Ý nghĩa của đề tài 3

1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học 3

1.4.2. Ý nghĩa trong thực tiễn 3

PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4
2.1. Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1. Khái niệm về bồi thường GPMB 4

2.1.2. Vai trò của bồi thường GPMB 4

2.1.3. Đặc điểm của quá trình bồi thường GPMB 4


2.5.2. Từ khi có Luật đất đai 2003 17
2.5.3. Nhận xét, đánh giá 21

2.6. Công tác bồi thường GPMB huyện Kim Bôi 21

2.7. Quy trình tiến hành bồi thường thiệt hại dự án đường quốc lộ 12B huyện
Kim Bôi 22

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP
NGHIÊN CỨU 25
3.1. Đối tượng nghiên cứu 25

3.2. Địa điểm và thời gian nghiên cứu 25

3.3. Nội dung nghiên cứu 25

3.3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình 25

3.3.1.1. Điều kiện tự nhiên huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình 25

3.3.1.2. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình . 25

3.3.1.3. Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội huyện Kim Bôi
tỉnh Hòa Bình 25

3.3.2. Tình hình quản lý sử dụng đất đai huyện Kim Bôi 25


3.3.5.3. Nguyên nhân 26

3.3.5.4. Một số kinh nghiện chủ đạo 26

3.3.5.5. Ảnh hưởng của công tác bồi thường GPMB đến kinh tế, xã hội và
môi trường 26

3.3.5. Đề xuất một số giải pháp của công tác bồi thường GPMB dự án đường
quốc lộ 12B trên địa bàn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình 27

3.4. Phương pháp nghiên cứu 27

3.4.1. Điều tra thu thập số liệu thứ cấp 27

3.4.2. Điều tra thu thập số liệu sơ cấp 27

3.4.3. Phân tích và xử lý số liệu 27

PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 28
4.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hôi của huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình . 28

4.1.1. Điều kiện tự nhiên của huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình 28

4.1.1.1. Vị trí địa lý và ranh giới hành chính 28

4.1.1.2. Khí hậu, thủy văn 28

4.1.1.3. Địa hình, địa mạo 29



4.2.2.5. Đất khu dân cư nông thôn 47

4.2.2.6. Đất khu bảo tồn thiên nhiên 47

4.2.2.7. Đất chưa sử dụng 47

4.3. Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB dự án đường quốc lộ 12B
trên địa bàn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình 47

4.3.1. Giới thiệu chung về công tác bồi thường và GPMB của dự án 47

4.3.2. Kết quả thống kê về đất, tài sản cây cối, hoa màu đã được bồi thường
trong dự án đường quốc lộ 12B trên địa bàn huyện Kim Bôi 48

4.3.2.1. Kết quả thống kê diện tích đất đã thu hồi 48

4.3.2.2. Kết quả thống kê về cây cối, hoa màu 49

4.3.2.3. Kết quả thống kê về tài sản, vật liệu kiến trúc 50

4.3.3. Kết quả bồi thường về đất, tài sản, cây cối hoa màu trong dự án đường
quốc lộ 12B trên địa bàn huyện Kim Bôi 51

4.3.3.1. Kết quả bồi thường đất 51

4.3.3.2. Kết quả bồi thường về cây cối hoa màu 52

4.3.3.3. Kết quả bồi thường tài sản, vật liệu kiến trúc 53


4.5.4. Một số kinh nghiệm chỉ đạo 63

4.5.5. Ảnh hưởng của công tác bồi thường GPMB đến kinh tế, xã hội và môi
trường 64

4.6. Đề xuất một số giải pháp của công tác bồi thường GPMB dự án đường
quốc lộ 12B trên địa bàn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình 64

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ KIẾNGHỊ 66
5.1. Kết luận 66

5.2. Kiến nghị 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 68 1
PHẦN 1
MỞ ĐẦU

1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Đất đai là sản phẩm của tự nhiên ban tặng cho con người, nó giữ một
vai trò cực kỳ quan trọng. Điều đó đã được luật đất đai 1993 khẳng định:
"Đất đai là nguồn tài nguyên quý giá, là tư liệu sản xuất đặc biệt, là
thành phần quan trọng hàng đầu của môi trường sống, là địa bàn phân bố các
khu dân cư, xây dựng cơ sở kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh"
Sự khẳng định vai trò của đất đai như trên là hoàn toàn có cơ sở. Bởi
nếu không có đất thì không có sản xuất cũng như không có sự tồn tại của con
người. Tầm quan trọng của đất đai được khẳng định trong Cương lĩnh xây
dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội và các văn bản dưới

trong cơ chế chính sách và cách tổ chức thực hiện.
Từ những vấn đề trên được sự đồng ý của Ban Giám Hiệu, ban chủ
nhiệm khoa quản lý Tài Nguyên của trường Đại Học Nông Lâm Thái
Nguyên, dưới sự hướng dẫn của Th.S Nguyễn Lê Duy, em đã tiến hành thực
hiện đề tài:"Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án
đường quốc lộ 12B trên địa bàn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình"
1.2. Mục đích của đề tài
Đánh giá kết quả công tác bồi thường GPMB của dự án đường quốc lộ
12B trên địa bàn huyện Kim Bôi tỉnh Hòa Bình, để tìm ra những thuận lợi và
khó khăn, từ đó đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho công tác
bồi thường GPMB của địa phương trong thời gian tới.
1.3. Yêu cầu của đề tài
- Nắm vững chính sách bồi thường, hỗ trợ giải phóng mặt bằng cũng
như các văn bản pháp lý có liên quan.
- Các tình hình số liệu, tài liệu, khảo sát, điều tra phải đảm bảo tính
trung thực, chính xác, phản ánh đúng hiện trạng và tình hình thực tế của các
dự án đã lựa chọn để nghiên cứu.
- Áp dụng đúng đối tượng, đúng mục đích và phạm vi cần nghiên cứu
từ đó đánh giá được những tồn tại, khó khăn và tìm hiểu nguyên nhân.
- Đề xuất những phương án, những giải pháp dựa trên kết quả nghiên cứu. 3
1.4. Ý nghĩa của đề tài
1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
Đề tài tốt nghiệp là một cơ hội tốt cho mỗi sinh viên có thể hệ thống
và củng cố lại kiến thức đã học trong nhà trường và áp dụng vào thực tế
công việc, đáp ứng yêu cầu đào tạo kỹ sư ngành quản lí đất đai. Qua đó,
biết cách thu thập, tổng hợp, xử lý số liệu và biết cách trình bày một báo
cáo khoa học hoàn chỉnh.

2.1.2. Vai trò của bồi thường GPMB
Công tác BT&GPMB có vai trò hết sức quan trọng trong quá trình thực
hiện các dự án, công trình liên quan đến việc phải thu hồi lại một phần hay
toàn bộ diện tích đất đã được giao cho các cá nhân, hộ gia đình, tổ chức nó
ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ thi công của các công trình, dự án. Công tác
BT&GPMB phải được thực hiện nhanh chóng nhằm đảm bảo đúng tiến độ thi
công của các công trình, dự án. Mặt khác BT&GPMB cũng phải thực hiện
đúng theo các quy trình, quy định của nhà nước nhằm tránh khiếu kiện có liên
quan đến công tác BT&GPMB.
2.1.3. Đặc điểm của quá trình bồi thường GPMB
“Bồi thường GPMB là quá trình đa dạng và phức tạp, nó thể hiện sự
khác nhau giữa các dự án, nó liên quan trực tiếp đến lợi ích của các bên tham
gia và lợi ích của toàn xã hội. Chính vì vậy, công tác bồi thường GPMB có
các đặc điểm sau:
- Tính đa dạng: Mỗi dự án được tiến hành trên một vị trí khác nhau với
điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội khác nhau, chính vì vậy công tác 5
BT&GPMB một mặt phải tuân theo đúng trình tự và thủ tục của nhà nước quy
định, mặt khác cán bộ làm công tác BT&GPMB phải linh hoạt tùy từng
trường hợp cụ thể mà đưa ra phương án hợp lý tạo được sự đồng thuận của
nhân dân .
- Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng
trong đời sống kinh tế - xã hội đối với mọi người dân. Đất đai có một vị trí
riêng biệt, chính vì vậy nên ở từng khu vực, từng địa điểm sẽ có mức giá khác
nhau. Vì vậy sẽ có mức bồi thường khác nhau. Ở khu vực nông thôn thì dân
cư chủ yếu sống vào hoạt động nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất
trong khi trình độ sản xuất lại thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp lại rất
khó khăn, do đó tâm lí của người dân vùng này là giữ đất để sản xuất. Mặt

trợ và tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất;
- Căn cứ Thông tư số 107/2007/TT-BTC ngày 07 tháng 9 năm 2007 của
Bộ Tài chính hướng dẫn về quản lý thanh toán, quyết toán vốn đầu tư dự án giải
phóng mặt bằng, tái định cư sử dụng ngân sách nhà nước;
- Căn cứ Thông tư 19/2011/TT-BTC ngày 14 tháng 2 năm 2011 của bộ tài
chính hướng dẫn quyết toán dự án hoàn thành thuộc nguồn vốn nhà nước;
2.2.2. Các văn bản pháp quy của tỉnh Hòa bình liên quan đến công tác bồi
thường và GPMB
Căn cứ Luật tổ chức HĐND - UBND ngày 26 tháng 12 năm 2003;
Căn cứ quyết định số 41/2009/QĐ - UBND ngày 21 /08 /2009 của UBND
tỉnh Hòa Bình quy định về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi nhà nước thu hồi
đất trên địa bàn tỉnh Hòa Bình;
Quyết định số 19/2011/QĐ - UBND ngày 19/09/2011 của UBND tỉnh
Hòa Bình ban hành bộ đơn giá bồi thường đối với tài sản khi nhà nước thu hồi
đất trên địa bàn tỉnh Hòa Bình;
Quyết định số 24/2011/QĐ-UBND ngày 23/12/2011 của UBND tỉnh Hòa
Bình ban hành quy định bảng giá các loại đất năm 2012 trên địa bàn tỉnh Hòa Bình;
Căn cứ quyết định 3938/QĐ - BGTVT ngày 29/12 /2008 của bộ giao
thông vận tải về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình đường 12B
đoạn Km 18 - Km47 +300 tỉnh Hòa Bình;
Căn cứ quyết định số 1406/UBND-CN ngày 23/09/2009 của UBND tỉnh
Hòa Bình về việc thành lập hội đồng GPMB;
Căn cứ công văn số 651/SGTVT - BQLDA1 ngày 14/9/2012 của sở
GTVT Hòa Bình về việc bàn giao trước mặt bằng để thi công dự án cải tạo nâng
cấp đường 12B tỉnh Hòa Bình; 7
Công văn số 282/BQL - GPMB ngày 19/10/2012 của ban quản lý dự án
công trình giao thông về việc hoàn thiện dự toán bồi thường GPMB đường 12B,
8
trong việc phát triển kinh tế của đất nước. Để làm giảm khoảng cách giữa
nông thôn và thành thị thì công tác quy hoạch nông thôn đã được chú trọng.
2.4. Công tác bồi thường và GPMB trên thế giới
2.4.1. Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Thái Lan
Mặc dù chưa có chính sách bồi thường và tái định cư của mỗi quốc gia
nhưng Hiến pháp 1982 quy định việc trưng dụng đất cho xây dựng cơ sở hạ
tầng quốc phòng, phát triển nguồn tài nguyên cho đất nước, phát triển đô thị,
cải tạo đất đai và các công trình công cộng khác phải theo thời giá thị trường
cho những người hợp pháp về tất cả các thiệt hại do việc trưng dụng đất gây
ra và quy định việc bồi thường phải khách quan cho người chủ mảnh đất và
người có quyền thừa kế tài sản đó. Dựa trên các quy định này, các ngành có
quy định chi tiết cho việc trưng dụng đất cho ngành mình.
Năm 1987, Thái Lan ban hành luật trưng dụng về bất động sản áp dụng
cho việc trưng dụng đất sử dụng vào việc xây dựng tiện ích công cộng, quốc
phòng, phát triển nguồn tài nguyên hoặc lợi ích khác cho đất nước, phát triển đô
thị, nông nghiệp, công nghiệp, cải tạo đất đai sử dụng vào mục đích công cộng.
Luật quy định những nguyên tắc về trưng dụng đất, nguyên tắc tính giá trị đền
bù các loại tài sản bị thiệt hại. Căn cứ vào đó, từng ngành đưa ra những quy định
cụ thể về trình tự tiến hành bồi thường tái định cư, nguyên tắc cụ thể xác định
bồi thường, các bước lập và phê duyệt dự án bồi thường tái định cư, trình tự đàm
phán, nhận tiền bồi thường, quyền khiếu nại, tố cáo, khởi kiện ra tòa.
2.4.2. Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở Trung Quốc
Về pháp luật đất đai có nhiều nét tương đồng với pháp luật đất đai ở
Việt Nam. Trung Quốc, đất đai thuộc chế độ công hữu, gồm sở hữu toàn dân
và sở hữu tập thể. Đất đai ở khu vực thành thị và đất xây dựng thuộc sở hữu
Nhà nước. Đất ở khu vực nông thôn và đất nông nghiệp thuộc sở hữu tập thể,
nông dân lao động. Theo quy định của Luật đất đai Trung Quốc năm 1998,

442.000 - 2.175.000 nhân dân tệ/ha.
Các khoản phải trả cho người bị thu hồi đất gồm tiền bồi thường đất
đai, tiền trợ cấp TĐC, tiền bồi thường hoa màu và tài sản trên đất. Cách tính
tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp TĐC căn cứ theo giá trị tổng sản lượng
của đất đai những năm trước đây rồi nhân với một hệ số do Nhà nước quy
định. Còn đối với tiền bồi thường hoa màu và tài sản trên đất thì xác định theo
giá thị trường tại thời điểm thu hồi đất.
Về nguyên tắc bồi thường: Các khoản tiền bồi thường phải đảm bảo
cho người dân bị thu hồi có chỗ ở bằng hoặc cao hơn so với nơi ở cũ. Ở Bắc
Kinh, phần lớn các gia đình dùng số tiền bồi thường đó cộng với tiền tiết kiệm 10
của họ có thể mua được một căn hộ mới. Còn đối với người dân ở khu vực
nông thôn có thể dùng khoản tiền bồi thường mua được hai căn hộ ở cùng
một nơi.
Tuy nhiên, ở thành thị, cá biệt cũng có một số gia đình sau khi được bồi
thường cũng không mua nổi một căn hộ để ở. Những đối tượng trong diện
giải tỏa mặt bằng thường được hưởng chính sách mua nhà ưu đãi của Nhà
nước, song trên thực tế họ thường mua nhà bên ngoài thị trường.
Về tổ chức thực hiện và quản lý giải tỏa mặt bằng: Cục quản lý tài
nguyên đất đai ở các địa phương thực hiện việc quản lý giải tỏa mặt bằng.
Người nhận khu đất thu hồi sẽ thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng
khu đất đó, thường là các đơn vị chịu trách nhiệm thi công công trình trên khu
đất giải tỏa.
Nhìn chung hệ thống pháp luật về bồi thường và TĐC của Trung Quốc
đều nhằm bảo vệ những người mà sức sống có thể bị giảm do việc thu hồi đất
để thực hiện các dự án. Theo một nghiên cứu gần đây của WB thì các luật về
TĐC của Trung Quốc đối với các dự án phát triển đô thị, công nghiệp và giao
thông “đã đáp ứng đầy đủ các yêu cầu cả WB trong tài liệu hướng dẫn thực

+ Nghiên cứu kỹ phương án của các dự án mang tính khả thi để giảm
tới mức tối đa việc di dân bắt buộc khi triển khai dự án.
+ Người bị thu hồi đất phải được bồi thường và hỗ trợ để khôi phục
cuộc sống kinh tế ở mức cao nhất với thời điểm trước khi có dự án.
+ Đất đai, nhà cửa, cơ sở hạ tầng thích hợp và các loại bồi thường khác
tương xứng phải được cấp cho người bị ảnh hưởng, chú trọng đến người dân
bản địa, dân tộc thiểu số, nông dân.
+ Người bị ảnh hưởng phải thông báo đầy đủ, được tham khảo ý kiến
chi tiết về các bồi thường và tái định cư, phải được hỗ trợ ở mức cao nhất
trong việc hoà nhập họ với dân cư địa phương, với cách thức tốt nhất là mở
rộng lợi ích của dự án đến cả cộng đồng dân cư địa phương.
+ Chú ý các đối tượng chính sách, người nghèo nhất, trích một phần hỗ
trợ cho những người không và chưa có những quyền lợi hợp pháp về đất đai,
tài sản, những gia đình phụ nữ làm chủ. Đồng thời, sớm có kế hoạch xác định
quyền lợi hợp pháp của họ, cố gắng hạn chế trường hợp coi lý do ngăn trở Bồi
thường GPMB và tái định cư là việc thiếu quyền sở hữu, quyền sử dụng đất
hợp pháp.
+ Để không ngừng cải tiến hỗ trợ của các ngân hàng với các dự án
trong lĩnh vực nhạy cảm này, cần chính thức thông qua và thực hiện một
số chính sách bồi thường tái định cư bắt buộc. Chính sách này không thể 12
thiếu trong việc nêu rõ các mục tiêu, phương pháp, định ra các tiêu chuẩn
trong hoạt động của các tổ chức ngân hàng, mở ra một cách nhìn bao quát
rõ ràng về các vấn đề đó và vận dụng thủ tục chính thức để giải quyết có
hệ thống những khía cạnh này trong các hoạt động của các ngân hàng và
các tổ chức khác.
2.4.4. Chính sách bồi thường của một số ngân hàng trên thế giới
Ngân hàng Thế giới (WB) là một trong những tổ chức tài trợ quốc tế

lập kế hoạch và thực hiện các chương trình tái định cư.
- Những người bị ảnh hưởng cần được trợ giúp nhằm được cải thiện
điều kiện sống của mình hoặc ít nhất là khôi phục được mức sống cũ như
trước khi có dự án.
- Từ tháng 02/1994, Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã bắt đầu áp
dụng bản hướng dẫn hoạt động của WB về tái định cư và từ tháng 11/1995
Ngân hàng này đã có chính sách riêng của Ngân hàng về tái định cư bắt buộc.
Theo chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng và tái định cư của
WB và ADB thì việc thiếu các quyền pháp lý chính thức về đất sẽ không cản
trở việc bồi thường cho một nhóm dân bị ảnh hưởng và những người ảnh
hưởng còn được mở rộng cả với đối tượng không bị thiệt hại về đất đai và tài
sản mà chỉ bị ảnh hưởng nhỏ về mặt tinh thần. Đối với đất đai và tài sản được
bồi thường, chính sách của WB và ADB là phải bồi thường theo giá xây dựng
mới đối với tất cả các công trình xây dựng và quy định thời hạn bồi thường tái
định cư hoàn thành trước một tháng khi dự án triển khai thực hiện.
Khôi phục thu nhập là một yếu tố quan trọng của tái định cư khi những
người bị ảnh hưởng bị mất cơ sở sản xuất, công việc kinh doanh, việc làm hay
những thu nhập khác, bất kể là họ có mất nơi ở hay không. Các bước cơ bản
trong chương trình khôi phục thu nhập của WB và ADB đó là:
- Phân tích các hoạt động kinh tế của tất cả những người bị ảnh hưởng
(theo giới, nhóm tuổi, trình độ văn hóa, kỹ năng, thu nhập, số người trong hộ
gia đình, nguyện vọng, các phương án) để đánh giá các nhu cầu của họ.
- Xác định các chương trình khôi phục thu nhập đa dạng (cho cả cá
nhân lẫn các nhóm đặc biệt) thông qua việc tư vấn về lợi ích và sự phân tích
khả thi về tài chính và thị trường.
- Kiểm tra các chương trình đào tạo và tạo thu nhập với người bị ảnh
hưởng được lựa chọn trên cơ sở thử nghiệm.
- Nhân rộng việc thử nghiệm.
- Đánh giá chương trình và hỗ trợ kỹ thuật bổ sung nếu cần thiết.


được tính trên cơ sở giá trị thực của đất. Nguyên tắc chung là giá bồi thường,
giá trưng thu phải là giá thị trường hoặc giá thay thế.
Chính sách hỗ trợ khi bị thu hồi đất, trưng thu đất: Ngoài việc bồi
thường cho người bị thu, trưng thu, trưng mua hoặc thu hồi đất, các quốc gia 15
cũng quy định việc hỗ trợ cho người bị thu hồi đất hoặc bị trưng thu đất. Đó
là các khoản hỗ trợ bổ sung ngoài bồi thường nhằm tạo điều kiện cho người bị
thu hồi đất hoặc bị trưng thu đất ổn định và cải thiện đời sống, sản xuất, thu
nhập, chuyển đổi nghề nghiệp.
Qua nghiên cứu cho thấy chính sách bồi thường, hỗ trợ & GPMB của
một số nước, Việt Nam chúng ta cần học hỏi một số kinh nghiệm để tiếp tục
hoàn thiện chính sách bồi thường thiệt hại & GPMB ở một số điểm sau:
- Hoàn thiện các quy định về giá đất nói chung và định giá đất để bồi
thường thiệt hại & GPMB nói riêng.
- Bổ sung thêm một số giải pháp nhằm hỗ trợ người dân có đất bị
thu hồi khôi phục thu nhập, ổn định đời sống.
2.5. Công tác giải phóng mặt bằng trong cả nước
2.5.1. Từ khi có Luật đất đai 1993
Luật Đất đai năm 1993 đã có hiệu lực từ ngày 15/10/1993 thay thế cho
Luật Đất đai năm 1987, Luật Đất đai 1993 đã chế định cơ sở pháp lý cơ bản
để xuất hiện quan hệ đất đai ở nước ta chuyển sang cơ chế thị trường, có sự
quản lý của nhà nước, theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đây là văn kiện
chính sách quan trọng nhất đối với việc thu hồi đất và đền bù thiệt hại của
Nhà nước. Tại Điều 27 quy định: “Trong trường hợp thật cần thiết, Nhà nước
thu hồi đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi
ích công cộng thì người bị thu hồi đất được đền bù thiệt hại” (Luật Đất
đai,1993). Luật Đất đai quy định các loại đất sử dụng, các nguyên tắc sử dụng
từng loại đất, quyền và nghĩa vụ của người sử dụng đất. Một thủ tục rất quan