Website: Email : Tel : 0918.775.368
LỜI NÓI ĐẦU
Với nền kinh tế Việt Nam cũng như các nước trên thế giới doanh
nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) đang ngày càng khẳng định vai trò và vị trí của
mình trong nền kinh tế xã hội. Theo thống kê đội ngũ này chiếm khoảng 85%
tổng số các doanh nghiệp trong cả nước, đóng góp khoảng 30% GDP và thu
hút được một lực lượng lao động đáng kể, tạo nhiều công ăn việc làm, góp
phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế, khai thác những tiềm năng trong dân chúng.
Tuy nhiên, các DNVVN vẫn phải đối mặt với rất nhiều khó khăn vướng mắc
cần giải quyết, và một trong những khó khăn lớn nhất đó là vốn.
Thành lập và đi vào sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp nói chung
và các DNVVN nói riêng cần có một lượng vốn nhất định. Nguồn vốn này có
thể được huy động bằng nhiều nguồn khác nhau: của bạn bè, của gia đình...
Nhưng có một nguồn vốn mà bất cứ doanh nghiệp nào cũng muốn tiếp cận đó
là vốn vay từ ngân hàng thương mại. Các NHTM có thể cung cấp cho các
doanh nghiệp một lượng vốn lớn, rẻ và quan trọng hơn là họ có thể đáp ứng
ngay khi các doanh nghiệp có yêu cầu và có đủ điều kiện để vay vốn. Các
NHTM có vai trò hết sức quan trọng trong việc đáp ứng nhu cầu về vốn của
các DNVVN. Nhưng bên cạnh việc ngân hàng cho các doanh nghiệp vay
ngày càng tăng là việc nâng cao chất lượng tín dụng các khoản vay để công
tác tín dụng ngân hàng ngày một hiệu quả.
Nhận thức vai trò quan trọng của tín dụng ngân hàng đối với các
DNVVN, sau một thời gian thực tập, khảo sát tình hình thực tế cho vay của
Chi nhánh ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội, em đã
chọn đề tài cho chuyên đề tốt nghiệp của mình là “Nâng cao chất lượng tín
dụng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Chi nhánh Ngân hàng Nông
nghiệp và Phát triển nông thôn Hà Nội”.
Sinh viên: Phạm Thị Cúc Lớp: TCDN 46B
1
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chuyên đề gồm 3 chương:

lao động trung bình hàng năm dưới 200 người”. Tuy nhiên, cùng với sự phát
triển chung của nền kinh tế đất nước, các DN mới ra đời ngày một nhiều, có
không ít DN có số vốn vượt quá 5 tỷ đồng nhưng vẫn chưa đủ mạnh để được
coi là một DN lớn. Để đáp ứng được đòi hỏi của thực tế, ngày 23/11/2003,
Sinh viên: Phạm Thị Cúc Lớp: TCDN 46B
3
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/NĐ-CP đưa ra tiêu chí mới để xác định
DNVVN của Việt Nam. Theo Nghị định:
“Doanh nghiệp vừa và nhỏ là cơ sở sản xuất, kinh doanh độc lập, đã
đăng ký kinh doanh theo pháp luật hiện hành, có vốn đăng ký không quá 10
tỷ đồng hoặc số lao động trung bình hàng năm không quá 300 người”.
Vì tình hình kinh tế của mỗi địa phương là khác nhau nên trong khi
phân loại các DN có thể áp dụng cả hai chỉ tiêu hoặc chỉ sử dụng một trong
hai chỉ tiêu vốn và số lượng lao động để xếp loại và có những định hướng
cũng như các chính sách hỗ trợ.
1.1.1.2- Đặc điểm của doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Việt Nam.
Theo số liệu của Chi cục Thống kê TP Hà Nội, đến hết năm 2006,về
mặt số lượng các DNVVN trên địa bàn chiếm tuyệt đại đa số trong tổng số
DN của thủ đô (Số DN có dưới 500 lao động chiếm 86%, số DN có vốn dưới
10 tỷ đồng chiếm 75%). Phần lớn các DNVVN nằm trong khu vực kinh tế
ngoài quốc doanh và hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thương mại (khoảng
50%) và công nghiệp (khoảng 22-24%) tiếp theo là xây dựng, kinh doanh
khách sạn nhà hàng với số lượng đông đảo như trên, các DNVVN có một số
đặc điểm nổi bật như sau:
 Chủ doanh nghiệp có trình độ chưa cao nên khả năng quản lý, điều
hành hoạt động sản xuất, kinh doanh thấp.
Theo số liệu thống kê, chủ các DNVVN thường có trình độ về một lĩnh
vực nhất định. Các chủ doanh nghiệp này có trình độ đại học, trên đại học còn
hạn chế, đặc biệt là những kiến thức về thị trường cũng như hiểu biết về các

chỉ các DN lớn hay các DNNN không thể đáp ứng nổi. Mặt khác, một phần
lực lượng lao động này cũng không đáp ứng được những đòi hỏi về tay nghề
Sinh viên: Phạm Thị Cúc Lớp: TCDN 46B
5
Website: Email : Tel : 0918.775.368
và trình độ mà các DN lớn trong nước và nước ngoài đòi hỏi. Vì vậy, các
DNVVN ra đời đã phần nào giảm bớt gánh nặng thất nghiệp cho xã hội.
DNVVN hoạt động trong nhiều lĩnh vực nên các DN này có thể sử dụng
người lao động ở mọi trình độ, vì vậy những người có trình độ chuyên môn
không cao vẫn có thể tìm được việc làm thích hợp với khả năng của mình.
Theo số liệu của bộ lao động thương binh và xã hội, tỷ lệ thất nghiệp ở khu
vực thành thị đã giảm từ 13% năm 1989 xuống còn 6,2% năm 1994 và hàng
năm có khoảng gần 1 triệu lao động tìm được việc làm trong các DNVVN.
 Góp phần to lớn vào tốc độ tăng trưởng kinh tế
Từ khi ra đời các DNVVN đã khai thác và sử dụng có hiệu quả các
nguồn lực kinh tế tiềm ẩn trong dân cư, hoạt động của các DNVVN thực sự
đã góp một phần không nhỏ vào sự tăng trưởng và phát triển của nền kinh tế.
Theo số liệu thống kê của Bộ kế hoạch và đầu tư, mỗi năm các DNVVN Việt
Nam tạo ra khoảng 25-26% GDP của cả nước, 31% giá trị tổng sản lượng
công nghiệp, 64% tổng khối lượng luân chuyển hàng hoá. Bên cạnh đó, các
DNVVN còn giữ một vai trò quan trọng trong việc giữ gìn và phát triển
những làng nghề truyền thống nhằm giữ được những nét văn hoá Việt Nam
trong tiến trình hội nhập vào nền kinh tế khu vực và thế giới.
 Tăng tính năng động và đa dạng cho nền kinh tế
Với đặc trưng về nguồn vốn và quy mô hoạt động, các DNVVN có khả
năng nhanh chóng chuyển đổi mặt hàng kinh doanh, chuyển hướng sản xuất
và đổi mới công nghệ…cho phù hợp với sự biến động của môi trường kinh
doanh. Như vậy, vô hình chung các DNVVN đã làm cho nền kinh tế trở nên
năng động hơn. Thực tế cho thấy tốc độ gia tăng các DNVVN lớn hơn rất
nhiều so với các DN lớn và đương nhiên khi có càng nhiều doanh nghiệp ra

nữa phải có một thị trường vốn hoàn chỉnh với một hệ thống tổ chức tài chính
Sinh viên: Phạm Thị Cúc Lớp: TCDN 46B
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trung gian đủ mạnh có khả năng đảm đương việc bảo lãnh phát hành cổ phiếu,
trái phiếu của công ty và nó còn phụ thuộc rất nhiều vào trình độ dân trí, thói
quen kinh doanh và sự sôi động của thị trường vốn thứ cấp.
Ở nước ta hiện nay thị trường chứng khoán đang trên đà phát triển và
hoàn thiện. Việc phát hành cổ phiếu và trái phiếu của các công ty để huy động
vốn cũng không phải là một điều gì quá xa lạ và mới mẻ. Tuy nhiên, để đáp
ứng được những quy định của việc phát hành các chứng khoán và tham gia
niêm yết trên thị trường thì phải thoả mãn các điều kiện như trong quy định
của Nghị định 144 và mới đây nhất là Luật Chứng khoán. Theo các văn bản
này một chủ thể phát hành phải có số vốn tối thiểu là 10 tỷ đồng. Điều kiện
này tuy đơn giản nhưng không phải bất cứ một DNVVN nào cũng đáp ứng
được. Do đó, huy động vốn qua thị trường chứng khoán để huy động vốn phát
triển sản xuất kinh doanh đối với các DNVVN vẫn chưa thực sự hiệu quả.
Chính vì lẽ đó, đối với các DNVVN tín dụng Ngân hàng luôn được coi là một
điểm tựa vững chắc về vốn.
1.1.2- Tín dụng ngân hàng đối với các doanh nghiệp vừa và nhỏ.
1.1.2.1- Khái niệm tín dụng ngân hàng.
Trong nền kinh tế thị trường có nhiều hình thức quan hệ tín dụng, như:
Tín dụng thương mại, tín dụng ngân hàng, tín dụng nhà nước, tín dụng tiêu
dùng, tín dụng quốc tế…Trong đó, tín dụng ngân hàng là hình thức tín dụng
phổ biến và có vai trò quan trọng nhất trong nền kinh tế. Đồng thời nó cũng
giữ vị trí chủ chốt trong hoạt động của mỗi ngân hàng thương mại.
Chúng ta có thể nói: “Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng bằng
tiền tệ giữa một bên là ngân hàng - một tổ chức chuyên kinh doanh trên lĩnh
vực tiền tệ - với một bên là các tổ chức, cá nhân trong xã hội, trong đó ngân
hàng vừa là người đi vay, vừa là người cho vay”

1.1.2.2- Vai trò của tín dụng ngân hàng đối với DNVVN
 Tín dụng ngân hàng góp phần hình thành cơ cấu vốn hợp lý cho
DNVVN
Nguồn vốn của một DN luôn bao gồm hai phần: Vốn tự có và vốn vay.
Sự kết hợp nhất định giữa hai nguồn này chỉ ra chi phí vốn tối ưu cho doanh
nghiệp. Cơ cấu vốn tối ưu là sự kết hợp hợp lý nhất các nguồn tài trợ cho kinh
doanh của một doanh nghiệp nhằm mục đích tối đa hoá giá trị thị trường của
doanh nghiệp tại mức giá vốn bình quân rẻ nhất. Cơ cấu vốn tối ưu cần đạt
được sự cân bằng giữa rủi ro và lợi nhuận. Nếu tỷ lệ vốn của chủ lớn thì mức
độ rủi ro của DN thấp nhưng kéo theo mức lợi nhuận thu được cũng thấp do
vốn chủ sở hữu thường là nhỏ bé trong khi nhu cầu vốn của DN là rất lớn, vì
vậy để đáp ứng được nhu cầu của hoạt động sản xuất kinh doanh cũng như
mong muốn tăng nguồn lợi thu được, các DN phải tiếp cận với nguồn vốn
vay.
Nhưng nếu vốn vay quá lớn thì chi phí vốn sẽ tăng, kéo theo giá thành
tăng và đương nhiên lợi nhuận thu được sẽ giảm, đồng thời khả năng thanh
toán của DN giảm, rủi ro dẫn tới nguy cơ phá sản tăng. Do đó, tỷ lệ vốn vay
càng lớn, doanh nghiệp càng phải chịu sự kiểm soát sát sao và các điều kiện
vay vốn chặt chẽ của ngân hàng. Vì thế, các ngân hàng và các DN phải cân
nhắc trong việc quyết định tỷ trọng giữa vốn vay và vốn chủ trong cơ cấu vốn
sao cho hợp lý để vừa đáp ứng được nhu cầu về vốn, vừa đảm bảo được
nguồn thu và mang lại sự an toàn cho hoạt động kinh doanh.
 Tín dụng ngân hàng tác động vào xu thế chuyển dịch cơ cấu sản xuất
của DNVVN
Nhà nước ta đang có chủ trương chuyển dịch cơ cấu các ngành kinh tế
theo hướng nâng cao tỷ trọng ngành công nghiệp và dịch vụ trong tổng thu
nhập quốc nội. Như vậy, các DN hoạt động trong các lĩnh vực nãy sẽ được
Sinh viên: Phạm Thị Cúc Lớp: TCDN 46B
10
Website: Email : Tel : 0918.775.368

Hơn nữa, bằng việc kiểm tra trước, trong và sau khi cho vay, giám sát
chặt chẽ tiến độ và mục đích sử dụng vốn của DN ngân hàng không chỉ kiểm
soát được đồng vốn của mình mà còn đưa ra những tư vấn, giúp đỡ trong
phạm vi cho phép giúp DN tháo gỡ khó khăn trước mắt và gây dựng được
mối quan hệ lâu dài giữa ngân hàng và khách hàng.
1.1.2.3- Các hình thức tín dụng ngân hàng
Có nhiều tiêu thức để có thể phân loại các hình thức tín dụng ngân hàng,
tuy nhiên dưới đây chúng ta chỉ đề cập đến các tiêu thức chính như sau:
 Phân loại theo mục đích vay vốn
Dựa vào căn cứ này cho vay thường được chia ra làm các loại:
- Cho vay bất động sản: Là loại cho vay liên quan đến việc mua sắm và
xây dựng bất động sản nhà ở, đất đai, bất động sản trong lĩnh vực công
nghiệp, thương mại và dịch vụ.
- Cho vay công nghiệp và thương mại: Là loại cho vay ngắn hạn để bổ
sung vốn lưu động cho các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, thương
mại và dịch vụ.
- Cho vay nông nghiệp: là loại cho vay để trang trải các chi phí sản xuất
như phân bón, thuốc trừ sâu, giống cây trồng, thức ăn gia súc…
- Cho vay các định chế tài chính: bao gồm cấp tín dụng cho các ngân
hàng, công ty tài chính, công ty cho thuê tài chính, công ty bảo hiểm, quỹ tín
dụng và các định chế tài chính khác.
- Cho vay cá nhân: là loại cho vay để đáp ứng các nhu cầu tiêu dùng như
mua sắm các vật dụng đắt tiền, và các khoản cho vay để trang trải các chi phí
thông thường của đời sống thông qua phát hành thẻ tín dụng.
 Phân loại theo thời hạn cho vay
Theo căn cứ này cho vay được chia làm 3 loại sau:
Sinh viên: Phạm Thị Cúc Lớp: TCDN 46B
12
Website: Email : Tel : 0918.775.368
- Cho vay ngắn hạn: Loại cho vay này có thời hạn đến 12 tháng và được