g
B GIO DC V O TO
HC VIN QUN Lí GIO DC
Lấ TH HUYN
QUảN Lý HOạT ĐộNG Tự HọC CủA
HọC SINH TRUNG HọC CƠ Sở DÂN TộC THIểU Số
ở TRƯờNG PHổ THÔNG DÂN TộC BáN TRú TỉNH BắC GIANG
Chuyờn ngnh : Qun lý giỏo dc
Mó s : 60.14.01.01
LUN VN THC S QUN Lí GIO DC
Ngi hng dn khoa hc: PGS.TS. NGễ QUANG SN
H Ni 2014
LỜI CẢM ƠN
Với lòng biết ơn sâu sắc và tình cảm chân thành, tác giả xin trân trọng
cảm ơn Ban Giám đốc Học viện Quản lý Giáo dục, các Thầy giáo, Cô giáo đã
tận tình giảng dạy và giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu
và hoàn thành luận văn.
Đặc biệt, tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS.TS. Ngô Quang
Sơn, người thầy đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo, giúp đỡ động viên đẻ tác giả
hoàn thành luận văn này.
Tác giả xin trân trọng cảm ơn các đồng chí lãnh đạo phòng Giáo dục
huyện Sơn Động, Ban giám hiệu, Giáo viên và học sinh trường THCS bán trú
An Lạc xã An Lạc huyện Sơn Động tỉnh Bắc Giang, bạn bè đồng nghiệp và
gia đình đã quan tâm giúp đỡ, tạo mọi điều kiện thuận lợi, cung cấp thông tin,
tư liệu, động viên, chia sẻ để tác giả học tập và hoàn thành luận văn.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn không tránh khỏi thiếu sót,
rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của Hội đồng khoa học, quý Thầy cô
và các bạn đồng nghiệp.
Xin trân trọng cảm ơn!
Hà Nội, tháng 12 năm 2014
Tác giả
1.2.4. Qun lý hot ng dy hc 13
1.2.5. Bin phỏp qun lý 14
1.3. Qu n lý ho t ng t h c núi chung 14
1.3.1. T hc 15
1.3.2. c im ca hc sinh bỏn trỳ vựng dõn tc thiu s 16
Chính vì thế việc củng cố nhận thức học tập và hình thành phơng pháp học, tự học
đợc các trờng bỏn trỳ c p THCS quan tâm và giáo dục cho học sinh từ đầu cấp
học. Phá tan đợc sức cản, sự trì trệ, t tởng ỉ lại trong suy nghĩ về học tập sẽ giúp
học sinh nh n th c đúng vai trò của tự học. 18
1.4. Qu n lý ho t ng t h c c a h c sinh dõn t c thi u s c p trung h c c s
tr ng ph thụng dõn t c bỏn trỳ núi riờng. 18
1.4.1 Ni dung hot ng t hc 18
1.4.2Ni dung qun lý hot ng t hc ca hc sinh bỏn trỳ dõn tc thiu s
cp THCS 20
1.4.2.1. Lp k hoch hoạt động tự học 20
Trên cơ sở các khái niệm về quản lý giáo dục, quản lý dạy học và yêu cầu
nâng cao năng lực tự học của học sinh trong phơng pháp dạy học tích cực,
chúng ta có thể hiểu Quản lý hoạt động tự học là những tác động có mục
đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý đến các khâu của quá
trình tự học trong nhà trờng nhằm hình thành tính độc lập, chủ động, chủ
iii
thể hoạt động của học sinh, để giúp học sinh có phơng pháp học tập hiệu
quả và hoàn thành nhiệm vụ học tập 21
1.4.2.2. Tổ chức thc hin k hoch hot ng tự học 21
Tiu kt chng 1 25
CHNG 2 26
THC TRNG QUN Lí HOT NG T HC CA HC SINH
DN TC THIU S TRNG TRUNG HC C S BN TR
AN LC, X AN LC HUYN SN NG 26
TNH BC GIANG 26
ỏnh giỏ ca CBQL&GV 49
Tt 49
iv
TB 49
K. tốt 49
X 49
Thứ bậc 49
Tốt 49
TB 49
K. tốt 49
X 49
Thứ bậc 49
1 49
Vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong quản lý hoạt động tự học của lớp 49
55 49
35 49
30 49
2,20 49
6 49
30 49
8 49
2 49
2,7 49
4 49
2 50
Xây dựng nề nếp học tập của lớp 50
70 50
50 50
0 50
2,58 50
2 50
5 50
Vai trò của GV, nhân viên tham gia QL hoạt động tự học của nhà trường 50
41 50
25 50
54 50
1,81 50
7 50
30 50
8 50
2 50
2,95 50
vi
1 50
6 50
Thực hiện đúng yêu cầu, nhiệm vụ được giao 50
45 50
56 50
19 50
2,21 50
5 50
25 50
10 50
5 50
2,5 50
6 50
7 50
Tạo được nề nếp các buổi tự học cho học sinh 50
42 50
58 50
CHƯƠNG 3 60
BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH
TRUNG HỌC CƠ SỞ DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở TRƯỜNG PHỔ
THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ XÃ AN LẠC HUYỆN SƠN ĐỘNG 60
TỈNH BẮC GIANG TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 60
3.1. Nguyên t c xu t các bi n phápắ đề ấ ệ 60
3.1.1. Đảm bảo tính đồng bộ 60
3.1.2. Đảm bảo tính thực tiễn 60
3.1.3. Đảm bảo tính khả thi 61
3.1.4. Đảm bảo tính kế thừa 61
3.2. M t s bi n pháp qu n lý ho t ng t h c c a h c sinh dân t c thi u s c p ộ ố ệ ả ạ độ ự ọ ủ ọ ộ ể ố ấ
trung h c c s trong giai o n hi n nayọ ơ ở đ ạ ệ 61
3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức cho CBQL, GV về tầm quan trọng của
việc quản lý hoạt động tự học đối với học sinh dân tộc thiểu số cấp trung học
cơ sở 62
3.2.2. Biện pháp 2: Nâng cao vai trò của các chủ thể quản lý hoạt động tự học,
xây dựng không khí học tập trong toàn trường 64
3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường chỉ đạo GV chủ nhiệm trong quản lý học sinh
lập kế hoạch tự học của tập thể lớp và kế hoạch tự học của cá nhân 67
3.2.4. Biện pháp 4: Giáo viên chủ nhiệm tăng cường quản lý kế hoạch tự học
của lớp 69
3.2.5. Biện pháp 5: Quản lý công tác bồi dưỡng khả năng tự quản trong học tập
của tập thể lớp, nâng cao trách nhiệm cán sự lớp, phát huy vai trò của từng
nhóm 71
3.2.6. Biện pháp 6: Quản lý công tác cải tiến kiểm tra, đánh giá hoạt động tự
học của học sinh 74
viii
3.2.7. Biện pháp 7: Phát triển cơ sở vật chất tạo môi trường thuận lợi cho hoạt
động tự học 76
3.2.8. Biện pháp 8: Phối hợp quản lý với các chủ thể, các lực lượng giáo dục
Biện pháp 8: Phối hợp quản lý với các chủ thể, các lực lượng giáo dục trong và
ngoài nhà trường tạo sự đồng bộ trong quản lý hoạt động tự học cho học sinh
THCS bán trú dân tộc thiểu số 94
ix
PHỤ LỤC 100
Phối hợp quản lý với các chủ thể, các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà
trường tạo sự đồng bộ trong quản lý hoạt động tự học cho học sinh bán trú dân
tộc thiểu số 110
x
CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BCH TW Ban chấp hành Trung ương
CBQL Cán bộ quản lý
GDCĐ Giáo dục cộng đồng
GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo
GV Giáo viên
NV Nhân viên
HĐ Hội đồng
KHCN Khoa học công nghệ
KHTN Khoa học tự nhiên
KHXH Khoa học xã hội
KT Kinh tế
NXBGD Nhà xuất bản giáo dục
QLHS Quản lý học sinh
SL Số lượng
BT Bán trú
THPT Trung học phổ thông
THCSDTBT Trung học cơ sở dân tộc bán trú
DTTS Dân tộc thiểu số
HĐTH Hoạt động tự học
DANH MỤC BẢNG, BIỂU
xii
xiii
M U
1. Lý do chn ti
Xuất phát từ quan điểm giáo dục của Ch tch H Chí Minh, Đảng và Nhà
nớc ta luụn coi trọng và đề cao vai trò của GD v ĐT, xem đó là nền tảng cho sự
phát triển xã hội, là động lực để thực hiện mục tiêu dân giàu, nớc mạnh, xã hội
công bằng, dân chủ văn minh. Điều này đợc xác định rõ trong các văn kiện của
Đảng, cụ thể trong Chiến lợc phát triển giáo dục đến năm 2020 ca Giỏo dc
Vit Nam. Cng ó cp n cht lng giỏo dc ton din c nõng cao, c
bit cht lng giỏo dc vn húa, o c, k nng sng, phỏp lut, ngoi ng,
tin hc. n nm 2020 t l i hc ỳng tui trung hc c s l 95%.
T hc l vn ang c nhiu ngi quan tõm, sinh thi Ch tch H
Chớ Minh ó tng cn dn V cỏch hc phi ly t hc lm ct. Mun tr
thnh con ngi tin b giỳp ớch cho xó hi, luụn bt kp v ngang tm vi
thi i ngy nay, ũi hi hc sinh phi thng xuyờn tớch cc hc tp, bit
cỏch t hc hc mói, hc sut i Hc bit, hc lm, hc cựng
chung sng, hc t khng nh mỡnh
Th gii ang bc vo thi k m khoa hc cụng ngh phỏt trin nh
v bóo, vi nn kinh t tri thc ũi hi con ngi phi luụn t bit trau di,
bi dng, trang b kin thc cho mỡnh theo kp nhng bc tin di ca
nhõn loi. Nn Giỏo dc ca tt c cỏc quc gia trờn th gii u ang bin
i v phỏt trin khụng ngng o to ra lc lng lao ng ỏp ng c
nhu cu ngy cng cao ca xó hi.
Tuy nhiờn nh trng dự cú u t nhiu sỏch giỏo khoa, ti liu tham
kho, cỏc hc liu khoa hc tt n my cng khụng th ỏp ng ht nhu cu
hc tp ca ngi hc, cng nh ũi hi ngy cng cao ca i sng xó hi. Do
ú vn t hc ca ngi hc ang c cỏc nh giỏo dc c bit quan tõm.
Vit Nam vn i mi phng phỏp dy hc theo hng phỏt
huy tớnh tớch cc, ch ng, sỏng to ca hc sinh ang l vn then
Giang có đặc điểm là trờng bỏn trỳ và đối tợng học sinh dân tộc chủ yếu là
dân tộc Rao, Nựng, Khng với một số đặc trng cơ bản là, khả năng nhận
thức và tiếp thu kiến thức chậm, năng lực học và tự học còn hạn chế ở nhiều
khâu, nhận biết, hiểu, vận dụng vo việc học tập còn mang tính manh múm,
tự do, thiếu phơng pháp, khả năng sử dụng tiếng Việt cha tốt trình độ học tập
còn thấp, xut phỏt t nhng lý do trờn tỏc gi ó chn nghiờn cu ti:
Qun lý hot ng t hc ca hc sinh trung hc c s dõn tc thiu s
trng ph thụng dõn tc bỏn trỳ tnh Bc Giang.
2. Mc ớch nghiờn cu
Nghiờn cu c s lý lun hot ng t hc, tỡnh trng qun lý hot
ng t hc trng THCS dõn tc bỏn trỳ An Lc, t ú ề xuất một số biện
pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh trờng THCS dõn tc bỏn trỳ An Lc
xó An Lc huyn Sn ng tnh Bc Giang nhằm nâng cao chất lợng học tập
của học sinh.
3. Nhim v nghiờn cu
t c mc ớch nghiờn cu, ti cú nhng nhim v nghiờn
cu sau õy:
- Nghiờn cu c s lý lun qun lý hot ng t hc ca hc sinh dõn
tc thiu s trng ph thụng dõn tc bỏn trỳ, cp trung hc c s.
- ỏnh giỏ thc trng qun lý hot ng t hc ca hc sinh dõn tc
thiu s trng THCS bỏn trỳ An Lc, xó An Lc ca huyn Sn ng tnh
Bc Giang.
- xut mt s bin phỏp qun lý hot ng t hc ca hc sinh dõn
tc thiu s trng trung hc c s bỏn trỳ An Lc xó An Lc huyn Sn
ng tnh Bc Giang trong giai on hin nay.
4. Khỏch th v i tng nghiờn cu
3
Khách thể nghiên cứu
Công tác quản lý hoạt động tự học của học sinh THCS dân tộc thiểu số
ở trường phổ thông dân tộc bán trú An Lạc xã An Lạc huyện Sơn Động tỉnh
+ Thông qua phiếu điều tra khảo sát thực trạng và trưng cầu ý kiến.
+ Thông qua đàm thoại, phỏng vấn giáo viên, học sinh, phụ huynh học
sinh, các nhà quản lý giáo dục …lấy các thông tin trực tiếp, hoặc gián tiếp).
7.3. Phương pháp xử lý số liệu
- Sử dụng phần mềm xử lý số liệu SPSS và phân tích kết quả.
8. Cấu trúc luận văn:
Ngoài phần mở đầu, kết luận, khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục
nội dung chính của luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động tự học của học sinh Dân
tộc thiểu số cấp THCS ở trường phổ thông dân tộc bán trú
Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tự học của học sinh dân tộc
thiểu số Trường trung học cơ sở dân tộc bán trú An Lạc xã An Lạc huyện Sơn
Động tỉnh Bắc Giang
Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tự học của học sinh dân tộc
thiểu số ở trường THCS dân tộc bán trú An Lạc xã An Lạc huyện Sơn Động
tỉnh Bắc Giang trong giai đoạn hiện nay
5
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC
SINH DÂN TỘC THIỂU SỐ CẤP TRUNG HỌC CƠ SỞ Ở TRƯỜNG
PHỔ THÔNG DÂN TỘC BÁN TRÚ
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Nước ngoài
Văn minh phương tây có truyền thống giáo dục theo tinh thần tự do từ
lâu đời, khó lòng có được một số liệu thống kê có tính toàn cầu, nhưng ấn
tượng dễ thấy là mối quan tâm đối với chương trình giáo dục tri thức tổng
quát đang phát triển rất mạnh ở phương Tây, và các nước Châu á, trong đó có:
Nhật Bản: Những nghiên cứu về quản lý hoạt động tự học của học sinh
cấp trung học cơ sở đã nêu lên quá trình phát triển của giáo dục tương ứng với
nó là sự thay đổi vai trò của người thầy trong quá trình giáo dục, dạy học.
cứu của người học”.
Từ quan điểm chỉ đạo trên, để không ngừng nâng cao chất lượng giáo
dục, nhiều công trình nghiên cứu khoa học về tự học đã hoàn thành như “Quá
trình dạy học – Tự học” do Nguyễn Cảnh Toàn chủ biên và các tác giả, phát
triển tính tích cực tính tự lực của học sinh trong quá trình dạy học của tác giả
Nguyễn Ngọc Bích “Tổ chức dạy học cho học sinh dân tộc miền núi” của tác
giả Phạm Hồng Quang, Đề tài: “Nghiên cứu biện pháp phát triển thể chất học
sinh các trường PTDTNT khu vực miền núi phía Bắc” Chương trình thực
nghiệm, năm 2003 Hoàng Công Dân. Đề tài: Nghiên cứu công tác quản lý của
hiệu trưởng trường phổ thông dân tộc nội trú theo hướng đổi mới giáo dục
trong giai đoạn hiện nay chủ nhiệm đề tài, Nguyễn Văn Sáng, Đề tài: “Tìm
hiểu kết quả nghiên cứu khoa học về giáo dục dân tộc đáp ứng yêu cầu phát
triển giáo dục vùng dân tộc thiểu số (2005)”.
7
Lun vn Thc s ca Phm Huy Tr (2010), Mụ hỡnh qun lý trng
Ph thụng dõn tc bỏn trỳ cỏc xó c bit khú khn ca Tnh H Giang.
Tỏc gi cp v mụ hỡnh ni trỳ v qun lý mụ hỡnh trng Ph thụng dõn
tc bỏn trỳ cỏc xó khú khn, nhng c im v hc sinh, v qun lý v a
bin phỏp qun lý theo mụ hỡnh bỏn trỳ.
Nh vy vn t hc ca hc sinh ó c nhiu nh khoa hc, nhiu
tỏc gi quan tõm nghiờn cu nhng khớa cnh khỏc nhau, trong cỏc cụng
trỡnh nghiờn cu cỏc tỏc gi ó ch rừ vai trũ, tm quan trng ca hot ng t
hc, bin phỏp s phm ca ngi thy nhm hng dn cho ngi hc
phng phỏp t hc, hỡnh thnh ngi hc k nng t hc.
ng thi cng ra mt s bin phỏp t chc qun lý hot ng t hc
ca hc sinh, tuy nhiờn v phng din qun lý hot ng t hc ca hc sinh
vựng dõn tc thiu s thỡ cú rt ớt ngi i sõu nghiờn cu.
Do ú ti nghiờn cu v c s lý lun ca hot ng t hc, thc trng
cỏc bin phỏp qun lý hot ng t hc, trờn c s xut cỏc bin phỏp qun
lý nõng cao cht lng t hc ca hc sinh Trng Trung hc c s An Lc
ca mt nhúm ngi, mt t chc, mt c quan, hay núi rng hn l mt nh
nc. Cú th nờu khỏi nim chung nht: Qun lý l mt quỏ trỡnh tỏc dng cú
t chc cú hng ớch ca ch th qun lý n i tng qun lý nhm t
c mc tiờu ra, trong ú c hiu: Qun lý l hot ng cú hng ớch,
cú mc tiờu c xỏc nh qua ú t chc, ch o cú hiu qu, qun lý to
ra mụi trng thun li mi cú nhõn v tp th hp tỏc nhau hon thnh
mc tiờu, ú l mi quan h gia ngi v ngi, gia ch th vi i tng
qun lý, gia h thng v khỏch th qun lý.
T nhng nh ngha trờn ta cú th khng nh: Qun lý l tn dng mi
ngun lc bờn trong v bờn ngoi, mi c hi t c mc tiờu cht lng.
1.2.1.2. Cỏc chc nng qun lý
Khi phõn loi v chc nng qun lý, cỏc nh nghiờn cu lý lun v
9
quản lý cũng có nhiều ý kiến khác nhau, tuy nhiên, hầu hết các tác giả đều đề
cập tới 4 chức năng chủ yếu đó là: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.
+ Kế hoạch hóa: là việc xác định mục tiêu, mục đích cho những hoạt
động trong tương lai của tổ chức và xây dựng các biện pháp để đạt được mục
tiêu, mục đích đó.
+ Tổ chức: Là quá trình hình thành nên cấu trúc, các quan hệ giữa các thành
viên, giữa các bộ phận trong một tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công
các kế hoạch và đạt được mục tiêu đề ra. Nhờ việc tổ chức có hiệu lực, CBQL có
thể phối hợp, điều phối tốt hơn các nguồn vật lực và nhân lực của tổ chức.
+ Chỉ đạo: Là những hoạt động xác lập quyền chỉ huy và sự can thiệp
của người lãnh đạo trong toàn bộ quá trình quản lý, huy động mọi lực lượng
vào việc thực hiện kế hoạch nhằm đảm bảo các hoạt động của tổ chức diễn ra
trong kỷ cương trật tự.
+ Kiểm tra: Là hoạt động theo dõi, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện
các mục tiêu của tổ chức, nhằm tìm ra những ưu điểm, hạn chế để điều chỉnh
việc kế hoạch hóa, tổ chức và chỉ đạo.
Sơ đồ 1.1: Các chức năng quản lý
đào tạo hoặc làm công tác giảng dạy khoa học quản lý giáo dục ở các cơ sở
đào tạo và bồi dưỡng giáo viên, cán bộ, nhân viên quản lý trong và ngoài
ngành giáo dục đào tạo.
Nghiên cứu khoa học quản lý và quản lý giáo dục ở các cơ sở nghiên
cứu, các cơ quan tham mưu hoạch định chiến lược quản lý xã hội nói chung
và phát triển giáo dục nói riêng.
11
Copyright: Tài liệu đại học ©