PHÒNG GIÁO DỤC HOA LƯ

TRƯỜNG THCS NINH XUÂN

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 8
MÔN LỊCH SỬ

Năm học 2011 - 2012
(Thời gian: 150 phút) A - LỊCH SỬ VIỆT NAM (14 ĐIỂM):
Câu 1 (7 điểm):
Tại sao nói từ năm 1858 đến năm 1884 là qúa trình triều đình Huế đi từ
đầu hàng từng bước đến đầu hàng toàn bộ trước quân xâm lược.

Câu 2 (4 điểm):
Trình bày các cải cách ở Việt Nam cuối thế kỷ XIX? Kết cục và ý nghĩa
của các đề nghị cải cách đó?

Câu 3 (4 điểm):
Kẻ bảng và điền vào ô trống ngày, tháng, năm diễn ra các sự kiện theo
mẫu sau:

TT Tên sự kiện Ngày Tháng Năm
1 Pháp nổ súng xâm lược nước ta
2 Điều ước Giáp Tuất
3 Điều ước Hác Măng
4 Vua Hàm Nghi ra “chiếu Cần Vương”

Trung Trực, đặc biệt khởi nghĩa của Trương Định làm cho giặc “thất điên bát
đảo”… (0,5đ)
- Khi Pháp chiếm 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ rồi 3 tỉnh miền Tây Nam
Kỳ, sau khi ký hiệp ước Nhâm Tuất triều đình Huế tập trung lực đàn áp các
cuộc khởi nghĩa nông dân. Ra sức ngăn trở phong trào kháng chiến. Lợi dụng
sự bạc nhược của triều đình ngày 24/6/1867 Pháp chiếm các tỉnh miền Tây
không tốn một viên đạn (0,5đ).
- Nhân dân 6 tỉnh Nam Kỳ nêu cao tinh thần quyết tâm kháng Pháp.
Nhiều trung tâm kháng chiến thành lập ở Đồng Tháp Mười, Tây Ninh, …
Những lãnh tụ nổi tiếng: Trương Quyền, Nguyễn Hữu Huân … (0,5đ)
- Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần thứ nhất (1873), dưới sự chỉ huy
Nguyễn Tri Phương cố gắng cản giặc thất bại buổi trưa thành mất, Nguyễn
Tri Phương nhịn ăn mà chết (0,25đ).
- Nhân dân Hà Nội và các tỉnh đồng bằng Bắc Kỳ đã tập kích địch ban
đêm, đốt cháy kho đạn, chặn đánh địch ở cửa ô Thanh Hà: Ngày 21/12/1873 Pháp đánh ra Cầu Giấy, chúng bị quân Cờ Đen của Lưu Vĩnh Phúc phục
kích. Trận Cầu Giấy khiến quân Pháp hoang mang, quân ta phấn khởi (0,5đ).
- Giữa lúc đó, triều đình Huế ký với Pháp hiệp ước Giáp Tuất
(15/3/1874) triều đình chính thức thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ hoàn toàn thuộc
Pháp. Hiệp ước làm mất một phần quan trọng chủ quyền lãnh thổ, ngoại giao
thương mại của Việt Nam (0,5đ).
- Thực dân Pháp đánh Bắc Kỳ lần 2 (1882) hiệp ước Giáp Tuất gây làn
sóng phản đối trong dân chúng cả nước. Khởi nghĩa Trần Tuần, Đặng Như
Mai Nghệ Tĩnh. Ngày 25/4/1882 Rivie gửi tối hậu thư cho Tổng Đố Hoàng
Diệu nộp khí giới và giao thành không điều kiện. Pháp nổ súng, quân ta anh
dũng chống trả thành mất, Hoàng Diệu tự tử (0,5đ).
- Triều đình vội vàng cứu quân Thanh cử người ra Hà Nội thương thuyết
với Pháp. Tại Hà Nội nhân dân tự tay đốt nhà tạo thành bức tường lửa cản

nhiều mặt (0,25đ).
- 1877 - 1882: Nguyễn Lộ Trạch dâng 2 bản “Thời vụ sách” đề nghị
“Chấn hưng dân khí” “Khai thông dân chí”, bảo vệ đất nước (0,25đ).
c) Kết cục: Các đề nghị cải cách không được triều đình Nguyễn chấp nhận
vì chưa có cơ sở ở trong nước và do chính sách bảo thủ của triều Nguyễn (1đ).
d) Ý nghĩa: - Thể hiện tinh thần yêu nước và cách mạng của các sỹ phu
yêu nước (0,25đ).
- Tấn công vào tư tưởng bảo thủ của triều Nguyễn (0,25đ).
- Thể hiện nhận thức của người Việt Nam (0,25đ).
Câu 3 (4 điểm) - Kẻ bảng điền vào …. mỗi ý đúng 1 điểm:
TT Tên sự kiện Ngày Tháng Năm
1 Pháp nổ súng xâm lược nước ta 1 9 1858
2 Điều ước Giáp Tuất 15 3 1874
3 Điều ước Hác Măng 25 8 1883
4 Vua Hàm Nghi ra “chiếu Cần Vương” 13 7 1885

B - LỊCH SỬ THẾ GIỚI (5 ĐIỂM):
Câu 1 (5 điểm): Công xã Pari …. ý nghĩa bài học
+ Hội đồng công xã đã ban bố và thi hành nhiều chính sách tiến bộ phục
vụ lợi ích nhân dân (0,5đ).
+ Chính trị: Tách nhà thờ ra khỏi Nhà nước, giải tán quân đội và bộ máy
cảnh sát cũ thành lập lực lượng vũ trang và an ninh nhân dân (0,5đ).
+ Kinh tế: Giao quyền làm chủ xí nghiệp cho công nhân, quy định lương
tối thiểu, chế độ lao động, xóa nợ hoặc hoãn nợ cho nhân dân (1đ).
+ Giáo dục: Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc - Nhà nước kiểu mới
của giai cấp vô sản (0,5đ).
* Ý nghĩa:
- Công xã Pari lật đổ chính quyền tư sản, xây dựng Nhà nước kiểu mới
của giai cấp vô sản (0,5đ).
- Nêu cao tinh thần yêu nước đấu tranh kiên cường của nhân dân, cổ vũ

triều đình nhà Nguyễn được thể hiện như thế nào?
Câu 2: ( 4 điểm ) Trình bày nguyên nhân, diễn biến, kết quả và ý nghĩa của Khởi nghĩa Yên Thế?
Câu 3: ( 2 điểm ) Em có suy nghĩ gì về hai hiệp ước Hác măng và Pa-tơ-nốt?

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM

I. Lịch sử thế giới:

C©u 1 ( 5 ®iÓm):

II. Lịch sử Việt Nam:
Câu 1: ( 4 điểm )

Nguyên nhân Pháp Xâm lược Việt Nam:
- CNTB Pháp phát triển cần mở rộng thị trường, nguyên liệu. ( 0,25đ)
- Việt Nam có vị trì địa lí quan trọng, giàu tài nguyên thiên nhiên. ( 0,25đ)
- Chế độ phong kiến Việt Nam đang suy yếu. Nguồn nhân công dồi dào, rẻ mạt. ( 0,5đ)
Sự bạc nhược đầu hàng của triều đình nhà nguyễn được thể hiện:
- Khi thực dân Pháp xâm lược triều đình Huế có tổ chức chống Pháp nhưng với thái độ cầu
hòa, bản chất hèn nhát sợ Pháp, kế sách đánh địch không phù hợp, không kiên quyết chống
giặc nên không phát huy được sức mạnh của nhân dân ta. Quá trình đầu hàng thể hiện qua
nội dung các bản hiệp ước mà triều đình kí với Pháp nhượng cho chúng nhiều quyền lợi, mất
đất. (1đ)
+ Hiệp ước Nhâm Tuất 1862 thừa nhận quyền cai quản của Pháp ở ba tỉnh miền Đông và đảo
Côn Lôn. ( 0,5đ)
+ Hiệp ước Giáp Tuất 1874 thừa nhận sáu tỉnh Nam kì thuộc Pháp. ( 0,5đ)
+ Hiệp ước Quý Mùi 1883 thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kì, Trung Kì. ( 0,5đ)
+ Hiệp ước Pa-tơ-nốt 1884 chấm dứt sự tồn tại của phong kiến nhà Nguyễn với tư cách một
quốc gia độc lập, thay vào đó là chế độ thuộc địa nửa phong kiến. ( 0,5đ )
Câu 2: ( 4 điểm )
- Nguyên nhân:
+ Kinh tế nông nghiệp sa sút đời sống nông dân khó khăn, một bộ phận phải phiêu tán lên Yên Thế. Họ
sẵn sàng đấu tranh để bảo vệ cuộc sống của mình. ( 1 đ )
+ Khi Pháp thi hành chính sách bình định, cuộc sống bị xâm phạm nên họ đã nổi dậy đấu tranh( 0,5 đ )
Diễn biến :
* Chia 3 giai đoạn
- Giai đoạn 1 : ( 1884-1892 ) do Đề Nắm lãnh đạo , nhiều toán nghĩa quân hoạt động riêng lẽ. ( 0,5 đ )
- Giai đoạn 2: ( 1893 -1897 ) Đề Thám lãnh đạo, nghĩa quân vừa chiến đấu vừa xây dựng cơ sở. (0,5đ )
- Giai đoạn 3 : ( 1909 -1913 )
Pháp tập trung lực lượng tấn công Yên Thế , lực lượng nghĩa quân hao mòn…Ngày 10/2/1913, Đề