Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Mục lục
Lời nói đầu.......................................................................................................2
Phần 1: Nội dung
I. Những vấn đề lý luận về kinh tế Nhà nớc và vai trò của nó trong nền kinh tế
Việt Nam hiện nay....................................................................................................3
1- Những quan niệm về kinh tế nhà nớc...................................................................3
1.1- Một số vấn đề lý luận về kinh tế nhà nớc....................................................3
1.2- Khái niệm về kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay..........3
1.2.1- Kinh tế nhà nớc.....................................................................................3
1.2.2- Các bộ phận cấu thành kinh tế nhà nớc................................................5
2- Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay.........6
2.1- Cơ sở lý luận về vai trò chủ đạo và sự cần thiết khách quan kinh tế nhà n-
ớc giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế nớc ta hiện nay..........................................6
2.2- Kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế thị trờng định hớng
xã hội chủ nghĩa........................................................................................................6
2.3- Các điều kiện để kinh tế nhà nớc thực hiện vai trò chủ đạo trong nền kinh
tế quốc dân..............................................................................................................10
II. Thực trạng và giải pháp để tăng cờng vai trò chủ đạo của nền kinh tế nhà n-
ớc ở nớc ta hiện nay...............................................................................................11
1- Thực trạng về tăng cờng vai trò chủ đạo kinh tế nhà nớc...................................11
1.1- Những thành tựu đã đạt đợc.......................................................................11
1.2- Những tồn tại và yếu kém..........................................................................12
2- Các giải pháp để tăng cờng vai trò chủ đạo của khhu vực kinh tế nhà nớc ở nớc
ta hiện nay...............................................................................................................15
2.1- Yêu cầu chung...........................................................................................15
2.2- Phơng hớng và các giải pháp cơ bản cần thực hiện...................................15
Phần II: Kết luận..........................................................................................19
Tài liệu tham khảo .............................................................................20
1
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368

Phần I : Nội dung
I. Những vấn đề lý luận về kinh tế nhà nớc và vai trò của nó trong nền
kinh tế Việt Nam hiện nay
1- Quan niệm về kinh tế nhà nớc
1.1- Một số vấn đề lý luận về kinh tế nhà nớc
Kinh tế nhà nớc là bộ phận quan trọng, có tác dụng thiết thực trong cơ cấu
kinh tế của mỗi nớc. Tuy nhiên, tuỳ theo chủ trơng, chính sách và điều kiện cụ thể
của mỗi nớc mà khu vực kinh tế này có vị trí, vai trò, phạm vi hoạt động khác
nhau.
ở Việt Nam trớc đây không dùng khái niệm KTNN mà dùng khái niệm
Kinh tế quốc doanh; Sau đại hội VIII Đảng Cộng Sản Việt Nam và quá trình
chuẩn bị nghị quyết TW 2 (khoá VIII) các nhà lý luận Việt Nam mới chú ý đến
việc nghiên cứu Kinh tế nhà nớc với t cách là một phạm trù độc lập, rộng nghĩa
hơn khái niệm kinh tế quốc doanh, phản ánh sức mạnh kinh tế của nhà nớc nh một
lực lợng tác động vào nền kinh tế đa thành phần và có vai trò chủ đạo. Đánh giá
việc thực hiện chiến lợc kinh tế - xã hội 1991 2000, đại hội Đảng lần thứ IX
ngoài việc khẳng định vai trò chủ đạo của KTNN còn nêu bật mối quan hệ giữa
các thành phần kinh tế: Các thành phần kinh tế kinh doanh theo pháp luật đều là
bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế thị trờng định hớng XHCN, cùng
phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh: trong đó kinh tế nhà nớc giữ
vai trò chủ đạo, KTNN cùng với kinh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng
vững chắc của nền kinh tế quốc dân
1
.
1.2- Khái niệm kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế Việt Nam hiện nay
1.2.1-Kinh tế nhà nớc
Thuật ngữ Kinh tế nhà nớc đã đợc sử dụng tơng đối phổ biến từ sau
3
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
1. Đảng cộng sản Việt Nam: Văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb.

khác nhau. Khi nói đến thành phần kinh tế là nhằm để căn cứ vào vai trò của nó
trong nền kinh tế để xác định các chính sách và có cơ chế quản lý thích hợp.
1.2.2- Các bộ phận cấu thành kinh tế nhà nớc
- Nếu xét theo lĩnh vực hoạt động thì khu vực kinh tế nhà nớc gồm:
+ Hoạt động trực tiếp trong sản xuất- kinh doanh hàng hoá dịch vụ
+ Hoạt động kinh tế nhằm đảm bảo cho quá trình tái sản xuất xã hội.
- Xét về hình thức tổ chức
Khu vực kinh tế nhà nớc bao gồm nhiều bộ phận hoạt động trong các lĩnh
vực then chốt, thiết yếu của nền kinh tế quốc dân. Mỗi bộ phận có chức năng,
nhiệm vụ khác nhau, nhng đều nhằm thực hiện vai trò chủ đạo của khu vực kinh tế
nhà nớc ở một mức độ nhất định. Cụ thể nh sau:
+ Ngân sách nhà nớc: Thực hiện chức năng thu - chi ngân sách và có nhiệm
vụ điều chỉnh, quản lý, kiểm soát các hoạt động của khu vực kinh tế nhà nớc và
các thành phần khác theo mục tiêu kinh tế - xã hội đã định.
+ Ngân hàng nhà nớc: Có tác dụng điều chỉnh, quản lý, kiểm soát các hoạt
động kinh doanh tiền tệ.
+ Kho bạc nhà nớc: Quản lý quỹ tiền tệ tập trung của nhà nớc, đồng thời
kiểm soát quá trình chi tiêu ngân sách cho những mục đích khác nhau.
+ Các quỹ dự trữ quốc gia: Nhằm đảm bảo cho khu vực kinh tế nhà nớc hoạt
động bình thờng trong mọi tình huống, là lực lợng vật chất để nhà nớc điều tiết,
quản lý, bình ổn giá cả thị trờng, đảm bảo ổn định kinh tế - xã hội.
+ Các tổ chức sự nghiệp có thu: Hoạt động gần giống nh doanh nghiệp nhà n-
ớc trong cung ứng một số dịch vụ công.
+ Hệ thống doanh nghiệp nhà nớc: Đây là lực lợng vật chất cơ bản, đảm bảo
cho sự thực hiện các mục tiêu kinh tế - xã hội của Nhà nớc. Xét theo mục tiêu hoạt
động thì các doanh nghiệp nhà nớc đợc chia thành 3 nhóm:
Nhóm I: Nhóm các doanh nghiệp nhà nớc hoạt động công ích.
5
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Nhóm II: Nhóm các doanh nghiệp nhà nớc bán công ích.

thị trờng TBCN.
Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc biểu hiện ở vai trò quyết định của nó đối
với xu thế phát triển kinh tế - xã hội của đất nớc, là trung tâm tác động, chi phối và
định hớng cho sự vận động của các thành phần kinh tế khác. Biểu hiện cụ thể ở
các nội dung sau:
- Thứ nhất, kinh tế nhà nớc trở thành lực lợng vật chất và công cụ sắc bén để
nhà nớc thực hiện chức năng định hớng, điều tiết và quản lý vĩ mô nền kinh tế.
Trong nền kinh tế hành hoá nhiều thành phần định hớng XHCN, KTNN có vai trò
vĩ mô điều hành trên phạm vi toàn bộ nền kinh tế, làm cho nền kinh tế thị trờng
hoạt động thông suốt, tạo lập những cân đối lớn theo định hớng XHCN mà thị tr-
ờng không tự điều chỉnh đợc. Đây là một trong những vai trò cực kỳ quan trọng
của kinh tế nhà nớc. Bởi lẽ, trong nền kinh tế thị trờng nhà nớc cần một lực lợng
kinh tế mạnh làm hậu thuẫn. Tiềm lực kinh tế ấy do khu vực kinh tế nhà nớc cung
cấp phần rất cơ bản.
- Thứ hai, hoạt động của khu vực kinh tế nhà nớc là nhằm mở đờng, hớng
dẫn, hỗ trợ, thúc đẩy sự phát triển của các thành phần kinh tế khác. Để mọi thành
phần kinh tế hoạt động theo mục tiêu định sẵn của nhà nớc thì phải thông qua hai
cách thức đợc thực hiện đồng thời là:
+ Quy hoạch chiến lợc ngành, vùng, sản phẩm của bản thân KTNN cũng nh
của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Trên cơ sở đó, các thành phần kinh tế khác có
thêm luận cứ để xây dựng chiến lợc kinh doanh của mình.
+ Cung cấp cơ sở hạ tầng và những dịch vụ công cộng với chất lợng cao, giá
cả rẻ cho các thành phần kinh tế khác ở những lĩnh vực mà nhà nớc muốn khuyến
khích họ đầu t.
Có thể hiểu sự hỗ trợ, kích thích của kinh tế nhà nớc đối với các thành phần
kinh tế khác bao gồm:
+ Ưu đãi về vay vốn, lãi suất, thuế, tiền thuê đất cho hoạt động của các thành
phần kinh tế.
7
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368