count

B Y T
I HC HÀ NI

TRN TRNG BIÊN

NGHIÊN CU BÀO CH TIU PHÂN
NANO ARTESUNAT S DNG
POLY(LACTIC-CO-GLYCOLIC) ACID
VÀ CHITOSAN KHÓA LUN TT NGHIP  HÀ NI - 2015
B Y T
I HC HÀ NI


ôi xin chân thành cTh.S Bùi Th , DS. Nguyn
Th Thùy Trang, Th.S Nguyn Hnh Thy, nhi ch n ngi
luôn nhit tình ch bo, dìu dt tôi trong thi gian qua.
gi li c ti các thy cô, các anh ch k thut viên thuc
Vin Công ngh c phm Quc gia, B môn Công nghic, B môn Bào
ch u kin v thit b, máy móc, hóa ch tôi hoàn thành khóa
lun.
Tôi xin phép cngào to và các Phòng
ban khác, các thy cô và cán b i hc Hà Ny bo,
tu kin và  tôi hoàn thành khóa hc tng.
Cui cùng, tôi c cm  tôi, bng viên, giúp
 tôi trong sut thi gian qua.

Sinh viên Trn Trng Biên
MC LC
DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
DANH MC CÁC BNG
DANH MC CÁC HÌNH V TH
T V 1
NG QUAN 2
1.1. Vài nét v tiu phân nano polyme 2
1.1.1. Khái nim 2
1.1.2. Phân loi 2
1.1.3. Mt s  tiu phân nano polyme 3

3.1. Kt qu xây dng chun biu th ma din tích pic
và n artesunat 26
3.2. - 26
3.3. - 27
3.3.1. nh công thc bào ch n 27
3.3.2. La chn mt s thông s n hp ph chitosan 29
3.3.3. Tc bào ch tiu phân nano ART-PLGA/CS 31
 45
TÀI LIU THAM KHO
PH LC DANH MC CÁC KÝ HIU, CÁC CH VIT TT
Ab
Kháng th (antibody)
ACN
Acetonitril
ART
Artesunat
BP
n Anh ( British Pharmacopoeia)
CS
Chitosan
Da
Dalton
DA
Deacetyl hóa

kl/kl
Khng/khng
KT

KTTP
u phân
MPS
      (Mononuclear
Phagocyte System)
NC

PACA
poly(alkylcyanoacrylat)
PDI

PEG
Polyethylenglycol
PEO
Polyethylen oxyd
PLA
Polylactic acid
PLGA
Poly(lactic-co-glycolic) acid
TEM
Kính h      (Transmission
Electron Microscopy)
Tg

 3.3
 
phân nano ART-PLGA/CS
29
 3.4
Ký hiu và các mc ca bic lp
31
 3.5
Ký hiu và các mc ca bin ph thuc
32
Bng 3.6
ng ca các bic ln bin ph thuc
33
 3.7

34
 3.8
Kt qu  nh mt s c tính tiu phân nano ART-
PLGA/CS theo công thc t 
38
 3.9

40
Bng 3.10
a h
nano ART-PLGA/CS

42
n ART
26
Hình 3.2
nh ng ca thi gian hp ph n KTTP, th zeta và
PDI ca tiu phân nano ART-PLGA/CS
30
Hình 3.3
Mu din s ng ca pH dung dch CS và t l
n KTTP nano ART-PLGA/CS
34
Hình 3.4
Mu din s ng ca pH dung dch CS và nhit
 hp ph n PDI ca h tiu phân nano ART-PLGA/CS
35
Hình 3.5
 biu din hình dng chui hp ph CS trên b mt tiu
phân nano PLGA (A. Chun hp ph, vòng và
  do; B. Chui liên k   m gn; C. Cun hoc
khi hp ph; D. Chu[26]
36
Hình 3.6
M u din s  ng ca t l CS/PLGA và pH
dung d  n th zeta ca tiu phân nano trong môi
c ct
36
Hình 3.7
Mu din s nh ng ca nhi và pH dung dch
 n hiu sut mang thuc ca tiu phân nano ART-
37


nano. Tuy nhiên, nano polyme PLGA vn có hn ch kh 
nhy kém và kh n din cao bi h thng min dch c [42]
chitosan (CS) là mt polysaccharid có kh y sinh hc s d
c tính b mt ca tii th zeta t n
  bào, kéo dài thi gian tun
hoàn ca h nano và hn ch s gii phóng thuc  lea n
u. Vì vy,   N    u phân nano artesunat s dng
poly(lactic-co-glycolic) acid  c thc hin các mc tiêu:
1. Xây dng công thc c mt s thông s quy trình bào ch
-PLGA bao ngoài vi chitosan.
2. c mt s c tính ca tiu phân nano ART-PLGA/CS.
2

 1. NG QUAN
1.1. Vài nét v tiu phân nano polyme
1.1.1. Khái nim
Tiu phân nano polyme ng bao hàm c 2 loi là siêu vi cu (nanospheres)
có cu trúc dng ct (matrix) và siêu vi nang (nanocapsules) có cu trúc nhân - v.
C 2 du là các tiu phân th rc (KT) < 1c cht (DC)
có th c hòa tan, by (entrapped), nang hoá (encapsulated), liên kt hóa hc
hoc hp ph lên b mt tiu phân nano polyme [3], [25], [37].
1.1.2. Phân loi
Da trên nhng kt qu NC v a h nano và h sinh hc (gi là
-bio) có th phân loi thành 3 th h ti [6], [18]:
Th h 1
Th h 2
Th h 3

- Ci thi tan
- T  
hc
- T  hóa vn
chuyn thuc
- Có tính cht n (th
ng)
-  ng
- ng
- Có t
- S dng các tín hiu sinh
hc hoc nhân t kích
hot gii phóng thuc
- Có kh   
tr liu
Thách
thc
sinh hc
- Không nh
- B thanh thi bi
MPS
-   
thp
- Quá ph thuc vào
hiu ng EPR
- Không có kháng
nguyên chung
-    
ng không t
- <10% liu thuc n

- ch tán dung môi.
- Hoá mui.
1.1.4. u phân nano polyme 
ch
Hin nay có nhiu mi quan tâm trong vic phát trin các h vn chuyn thuc
 nh s dng theo ch và có thi gian tu 
có th gii phóng thuc tng theo cách liên tc hoc có kim soát. Tiu
phân nano polyme là nhng h ng cho các thuc tác dng t
ch, iu qu ti mô bnh lý và gic tính chung.
Sch, các tiu phân nano polyme d dàng b nhn din bi các
t bào thc bào (ch yu là các t bào ca h thng th (MPS) và
bch c i lai và nhanh chóng b thanh thi khi vòng
tun hoàn [3], [47]. Ch yi thc bào khu trú trong h thi ni mô
(reticuloendothelial system  RES)  bào Kuffer  gan chim ti 85-
95% kh c bào ni mch) gi vai trò quan trng trong vic thc bào các
tiu phân sau khi tiêm. Kt qu c chc tp trung ti v ng là
h th, tránh phân b vào my làm gim
5

c tính và tác dng ph ca dc cht.  thc bào có th c d 
trung gian ca s hp ph protein huy   n mt tiu phân (quá trình
opsonin hóa) và hot hóa b th.  li dng tính ch c
ng là các t bào thc bào [3].
ng h chc khác, mut tác dng
t u qu c ht c    a tiu phân nano trong
vòng tun hoàn [42], [44], [47]. Nhiu n lc thc hi kéo dài thi gian
tun hoàn ca tiu phân nano bng cách tránh s nhn din bi RES, ch yu bng
cách gn kt hóa hc hoc hp ph vt lý các polyme  c (PEG, PEO,
chitosan  hoc các phân t thích hp (cht din hot: poloxame,
poloxamin 908, Tween 80, lên b mt tiu phân nano, to các tiu phân nano n

ng hp, s có mt ca các thành phn phân t ng thp (monome,
oligome, chc, hình dng và hình thái b mtc tính vn
có ca polyme (KLPT, cu trúc hóa hc, tính c, trng thái kt tinh, nhi
chuyn hóa thy tinh (Tg)), các thông s lý hóa (pH, nhi , lc ion ca môi
 d thy phân [34], [44].
1.2.2. Nhkhi s dng PLGA làm cht mang thuc
Mt trong nh chính ca các h nano dn
hiu sut np thuc (drug loading efficiency) thp mc dù hiu sut mang thuc
(ecapsulation efficiency) thân du cao.  2 là có s gii phóng thuc 
  u. Thc t c mô t  phn ln các h
u này làm cho phân t thuc có th ng
là các t bào, mô bt hiu qu u tr. Mm hn ch na
n PLGA là vic to thành các acid khi phân hy - ng hp ca
nhiu polyme phân hy sinh hc khác, có th bt li vc cht nhy cm
vi acid. Vì vy, nhiu bin pháp giúp c cht này c nghiên
cu và tip tc là mc thu hút c nhiu s quan tâm ca các nhà khoa
hc [13], [29]. B mc ca PLGA là 1 hn ch khác do  
b nhn din bi h thng min dch c   [42]. H    
7

c hiu vi protein và t bào dn s c ti các mô không
bnh lý làm gim hiu qu u tr ng ph cc bit là các
thuNgoài ra, vic thiu ht các nhóm chc  trên b mt ca
PLGA làm gim tác dng ch ng tn kt vi các phân t mc tiêu
[19], [53]u n lc nhc tính lý hóa b mt ca tiu
c thc hio h nano PLGA s dng các polyme
 kéo dài thi gian tun hoàn do tic có kh n
  gan  m ti thiu [42], [44].
1.3. Thông tin v chitosan
1.3.1. Ngun gc và cu trúc ca chitosan

enzyme thy phân [43].
1.3.3. Mt s ng dng ca chitosan trong bào ch tiu phân nano polyme
CS c ng dng rc có cu trúc 

- Nh c, CS bao ngoài tiu phân nano có b
mt k c (, PLA
[25],
[44].gim i protein huyt
m quá trình opsonin hóa, làm chm quá trình thc bào nên 
tha h nano trong máu [28], [42]. bao CS làm
cht mang thuc paclitaxel nano PLGA
không có CS [42]. Tiu phân nano có b mc i 200 nm 
cho thy kh  khi u ru g
là h qu ca vic tic có thi gian tun hoàn u phân
k c [4].
- Tính cht kh c ca CS giúp các
h nano bao CS có ái lc cao vi màng t bào [17], [19], [39]. Vì màng t c
bit là màng t n âm [6], [53], [56], iu phân nano cation
9

c hp thu chn lc bi các t bào ni mô mch máu ca khi u.
 mt s thun li cho s nhp bào ca tiu phân nano vào t bào
[6], [26]. Ngoài ra, tính cht bám dính màng nhy c kt
dính ca tiu phân nano vi màng t y nhanh s thc bào vào trong t
bào [57], ng thi  [17], [20].
- Các nhóm amin (NH
2
) trong cu trúc CS d dàng phn ng vi các tác
nhân hóa hu phân nano bao CS có b mng, d dàng gn kt các
phân t mi t p ni sinh hc [17], [19], [53].

  y phân, ct mch polyme làm phá v cu trúc tiu phân
nano polyme phân hy sinh hc. Màng bao CS có tính i tùy thuc
 bn ca n [17].
10

- P liên kt hóa hc
Nguyên tc c   a trên phn ng hóa hc gia các nhóm
NH
2
ca CS và nhóm COOH ca PLGA to thành liên kng hóa tr. Tiu phân
nano polyme PLGA sau khi bào ch bc phân tán
vào các dung dch   m phosphat pH 5,0 [19], pH 6,0 [53], m 2-(N-
morpholino) ethansulfonic (MES) pH 5,5 [17], N-hydroxy succinimid (NHS) và N-
(3-dimethyl aminopropyl)--ethylcarbodiimid hydrochlorid (EDC.HCl) là tác nhân
hot hóa và loc thêm vào hn h hot hóa nhóm carboxyl trên
PLGA. Tiu phân nano PLGA có nhóm carboxyl hot hóa trên b mt cho phn ng
vi nhóm amino ca CS trong 24 gi  to liên kt carbodiimid [17], [19], [53].
m cc là to liên kt bn vng gia CS và PLGA
[17], [25]. m là quy trình phc tp và thi gian phn ng kéo dài gây
gim hiu sut mang thuc [19], [53],  cu trúc tiu phân nano
s dng polyme phân hy sinh hc.

Hình 1.4. Cu trúc tiu phân nano polyme PLGA gn chitosan [53]
a Gn chitosan bp ph vt lý
b Gn chitosan bt hóa hc
1.3.5. Mt s nghiên cu bào ch tiu phân nano s dng    
PLGA và chitosan
- Chen H. và cng s (2009), Wang Y. và cng s (2013)  ti
- c theo pháp b 
11

8
. Khng phân t: 384,4 g/mol [1], [50].
12

1.4.2. Tính cht lý hóang
- Tính cht lý hóa: ART là tinh th hoc bt kt tinh màu trng, rt khó tan
 c (khong 56,2 mg/L  25
o
C), tan tt trong dicloromethan (DCM),
ethanol, aceton, cloroform, dimethyl sulfoxid và dung dch kim [1]. Do có nhóm
chc ester và nhóm chc lacton nên rt d b thy phân. Tuy nhiên t thy phân
ph thuc vào nhi   m và m  kim. Có tính acid yu do có nhóm
carboxylic trong phân t vi giá tr pKa ~ 4,6 [7].
- nh tính: ,  hng ngoi, p
pháp sc ký lp mng [1], p sc ký lng hi (HPLC) [50].
-  ng:     a sn phm thy phân trong môi
ng kim  c sóng 289 nm [1], pi c
sóng 216 nm [1], [50], png pháp sc ký lng-ph khi (LC-MS) [49]
pháp chu acid-kim [54].
1.4.3. ng hc
Khi vào máu ART chuyn hóa nhanh thành dihydroartemisinin (DHA). Vì vy
n ART trong máu rt thp. N u tr trong máu ca ART t 197-397
ng/ml. ART khi phát tác dng nhanh và thi tr nhanh (ch 6 gi sau khi ung)
[31]. Thi gian bán thi cch ngn, khong 2,7 phút, ca
DHA là 40 phút. Khi tiêm bng là 29 và 95 phút [30]. n
c dùng lp li nhiu ln trong ngày, c biu tr ký sinh trùng st rét.
Tiu tr y làm gim s hài lòng ca bn t
l tái phát cao [24].
1.4.4. Tác dng cha artesunat
Tác dng kháng st rét ca ART c các nhà khoa hc NC và chng minh

Bng 1.2. So sánh liu hiu qu ca ART trên mt s dòng t [27]

Liu hiu qu
ng dùng
Th nghim
ng trng
50 mg/kg
i da
In vivo
Kaposi's sarcoma
1-15 µM
-
In vitro
100 mg/kg
ng ung
In vivo
i trc tràng
20-100 µM
-
In vitro
300 mg/kg
ch
In vivo
 bào hc t da
10-200 µmol/l
-
In vitro
1 mg/ngày
Tiêm phúc mc
In vivo

Tác dng kháng st rét in vivo th nghim trên chut gây nhim Plasmodium
berghei ca h n dch ART nguyên liu [16].
15

- Nguyen H. T. và cng s (2014)  NC bào ch tiu phân nano polyme
PLGA cha ART bb c. Tiu
c có KT khong 170 nm, phân b KT hp, hiu sut mang thuc
cao nht 83,4%, kéo dài thi gian gin 48 gi, nh sau 1 tháng
bo qui manitol  t l u cho thy có
tác dng kháng li các dòng t  trên mô hình in vitro dòng t bào
u mô SCC7, t hi A549 và t i
MCF-7 [41].
Ti Vit Nam, vic áp dng các loi thuc ht nano nói chung
ng nano ca dn cht artemisinin nói riêng vn còn hn ch. c bit là
các h nano th h 2, th h 3. Thit k h thng phân phi thui
c tính b mt giúp kéo dài thi gian tun hoàn ca h nano trong máu, ti
phân phi thun các kh n vi màng t bào
 ng pH, hoc các th th folat. a
nghiên cu này là to ra các ht nano polyme ART-PLGA vi s c tính
b mt s dng polyme thân c là CS, ng th kim
soát gi-
PLGA/CS.

Trích đoạn Xác định công thức bào chế cơ bản Lựa chọn một số thông số trong giai đoạn hấp phụ chitosan

---