T Bộ y tế
Trờng đại học dợc hà nội
Vũ trọng toàn Khảo sát hoạt động cung ứng
thuốc tại bệnh viện đa khoa
thanh hà - hải dơng
NM 2013
Vũ Trọng Toàn
Danh mục các chữ viết tắt
ADR Phản ứng có hại
BVCSSKND Bảo vệ chăm sóc sức khỏa nhân dân
BN Bệnh nhân
BV Bệnh viện
BHYT Bảo hiểm y tế
BYT Bộ y tế
BTC Bộ tài chính
CKI Chuyên khoa I
CN Chủ nhiệm
CQ Cơ quan
DMT Danh mục thuốc
DMTTY Danh mục thuốc thiết yếu
DMTBV Danh mục thuốc bệnh viện
DN Doanh nghiệp
HĐT&ĐT Hội đồng thuốc và điều trị
KS Kháng sinh
MHBT Mô hình bệnh tật
SX Sản xuất
VTTH Vật tư tiêu hao
WHO Tổ chức sức khỏe y tế
TW Trung ương
Chương III. Kết quả nghiên cứu……………………….……………….36
I.Khảo sát hoạt động lựa chọn thuốc, hóa chất tại bệnh viện
đa khoa Thanh Hà…………………………………………………… ….36
II. Hoạt động mua sắm thuốc…………………………………………… 37
III. Nhập kho và thanh toán…………… ……………………………… 40
IV. Tình hình sử dụng thuốc tại bệnh viện…………………………… 42
V. Hoạt động bảo quản tồn trữ và cấp phát thuốc……………………… 43
VI. Hoạt động của hội đồng thuốc, điều trị và thông tin thuốc………… 52
1. Hoạt độngcủa hội đồng thuốc và điều trị………………………………52
2. Tình hình sử dụng thuốc hợp lý an toàn …………………………… 52
VII. Hoạt động của đơn vị thông tin thuốc……………………………….52
1. Bệnh viện đã có đơn vị thông tin thuốc……………………………… 52
2. Tổ chức thông tin tư vấn cho bác sỹ lựa chọn thuốc………………… 53
3. Tổ chức tập huấn kiến thức sử dụng thuốc…………………………….53
4. Những khó khăn vướng mắc trong việc triển khai đơn vị TT thuốc… 53
5. Thực hiện quy chế chuyên môn thực hành nghề nghiệp …………… 53
6. Vườn thuốc mẫu……………………………………………………….54
VIII. Nhận xét và kiến nghị………………………………………………54
Chương IV. Bàn luận ………………………….……………………… 55
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ………………………………………….59
Kết luận………………………………………………………………… 59
Kiến nghị ……………………………………………… 61
Danh mục các bảng
Bảng
số
Nội dung Trang
Bảng 1.1
Nhân lực khoa Dược bệnh viện Đa khoa Thanh Hà
Bảng 3.7
Theo dõi phảm ứng có hại của thuốc
50
Bảng 3.8
Tổ chức bình bệnh án, bình đơn thuốc
51
Bảng 3.9
Hoạt động của HĐT&ĐT 52
Danh mục các hìnhHình
số
Tên hình Trang
Hình 1.1
Chu trình cung ứng thuốc
9
Hình 1.2 Các yếu tố lựa chọn thuốc
10
Hình 1.3 Hệ thồng kho tại khoa dược bệnh viện ĐK
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do – Hạnh phúc
BÁO CÁO SỬA CHỮA LUẬN VĂN DSCK CẤP I KHÓA 15
Kính gửi: - Hội đồng chấm luận văn tốt nghiệp DSCK cấp I
- Phòng sau đại học Trường Đại học Dược Hà Nội
- Giáo viên hướng dẫn
Họ và tên học viên: Vũ Trọng Toàn
Tên đề tài: Khảo sát hoạt động cung ứng thuốc tại Bệnh viện đa Thanh
Hà- Hải Dương năm 2013
Chuyên ngành: Tổ chức quản lý dược
Mã số: CK 60.72.04.12
Đã bảo vệ luận văn tốt nghiệp DSCK cấp I vào hồi 11 giờ 20 phút ngày 24
tháng 7 năm 2014 tại Trường cao đẳng dược Trung Ương Hải Dương Quyết
định số 671/QĐ- DHN ngày 01 tháng 10 năm 2013 của Hiệu trưởng Trường
Đại học Dược Hà Nội,
NỘI DUNG SỬA CHỮA , HOÀN CHỈNH
*Những nội dung đã được sửa chữa theo yêu cầu của Hội đồng
1. Đã chỉnh sửa Bảng 1.1: Một số điểm sửa đổi thông tư số 10/2007/TTLT-
BYT- BTC so với thông tư số 20/2005/TTLT- BYT-BTC phù hợp với yêu cầu
mục tiêu của đề tài.
2. Đã chỉnh sửa: Phác đồ điều trị tăng huyết áp, công tác chỉ đạo tuyến phù
hợp với mục tiêu của đề tài.
3. Đã chỉnh sửa Phụ lục, danh mục các hình, danh mục các bảng, danh mục
các chữ viết tắt.
Hà Nội, ngày 01 tháng 8 năm 2014
Xác nhận của cán bộ hướng dẫn Học viên
thuốc an toàn hợp lý có hiệu quả cho người bệnh.[5]
Tuy nhiên ngoài những mặt tích cực trong hoạt động cung ứng thuốc
trong bệnh viện còn tồn tại một số mặt còn hạn chế như việc kê đơn chưa
hợp lý.
Bệnh viện Đa khoa Thanh Hà Hải Dương với tổng số 160 giường
bệnh. Hàng năm bệnh viện đã thực hiện công tác khám, chữa bệnh cho một
số lượng lớn cán bộ và nhân dân trong huyện cho nên nhu cầu cung ứng kịp
thời đầy đủ thuốc hóa chất xét nghiệm có chất lượng phục vụ công tác
khám chữa bệnh là rất cần thiết. Xuất phát từ thực trạng như vậy chúng tôi
tiến hành làm đề tài : Khảo sát hoạt động cung ứng thuốc tại Bệnh viện Đa
khoa Thanh Hà Hải Dương.Với các mục tiêu sau:
2
- Khảo sát hoạt động lựa chọn thuốc tại bệnh viện đa khoa
Thanh Hà năm 2013.
- Khảo sát hoạt động mua và cấp phát thuốc tại bệnh viện
đa khoa Thanh Hà năm 2013.
- Khảo sát hoạt động giám sát sử dụng thuốc tại bệnh viện
đa khoa Thanh Hà năm 2013.
Để từ đó đưa ra những kết luận, kiến nghị nhằm cải thiện và
nâng cao hoạt động cung ứng thuốc trong bệnh viện được
tốt hơn.
mẽ. Từ những năm 50 của thế kỷ XX, con người mới chỉ biết 3-4 loại thuốc
KS thì ngày nay đã có tới hàng trăm thuốc KS được sử dụng, hàng ngàn
thuốc KS đang được nghiên cứu. Sản phẩm của thuốc hết sức đa dạng và
phong phú, nhiều loại thuốc có tác dụng mạnh, hiệu quả điều trị cao nhằm
đấu tranh với bệnh tật và bảo vệ sức khỏe kéo dài tuổi thọ của con người,
nhưng tác dụng phụ cũng rất nhiều[10]. Do đó cần phải hướng tới việc sử
dụng thuốc hợp lý an toàn, phải hạn chế các phản ứng có hại của thuốc.
Càng ngày các nước có xu hướng lựa chọn và chỉ sử dụng một số các loại
thuốc có độ an toàn cao hơn, phù hợp với điều kiện hoàn cảnh của nước
mình, chẳng hạn như Na uy chỉ có khoảng 80 hoạt chất, Nigeria có khoảng
400 sản phẩm thuốc trên thị trường. Theo chương trình hành động thuốc
thiết yếu của Tổ chức y tế thế giới (WHO) cho đến nay thuốc dùng trong
bệnh viện (BV) ở các nước phát triển và đang phát triển vào khoảng 300-
900 loại hoạt chất [9] .
4
Năm 1975 WHO tiến hành xây dựng danh mục thuốc thiết yếu để áp
dụng cho các quốc gia trên thế giới. Sau 2 năm WHO đã xem xét lại để đưa
ra danh mục lần 1 gồm 200 loại thuốc . Cho đến năm 1995 danh mục thuốc
thiết yếu đã được WHO ban hành lần thứ 8 .
Với mục đích sử dung thuốc hợp lý, an toàn và kinh tế, ở Việt nam
Bộ Y tế (BYT) đã ban hành danh mục thuốc thiết yếu lần I vào năm 1985
gồm 225 thuốc lẻ, lần II năm 1989 với 116 thuốc ; lần III năm 1995 BYT
với 255 thuốc được phân chia theo trình độ chuyên môn của cán bộ y tế .
Gần đây nhất, năm 1999, BYT ban hành danh mục thuốc thiết yếu lần thứ
IV với 346 thuốc tân dược và 81 thuốc y học cổ truyền, được phân theo các
tuyến điều trị: BV tuyến tỉnh/Trung ương (TW), BV tuyến huyện, Trạm y
tế (TYT) xã , lần thứ V với 325 thuốc tân dược ngày 1 tháng 7 năm 2005 ,
17/2005/QĐ-BYT, lần thứ VI với 466 thuốc , thông tư 45/2013/TT-BYT,
ngày 26 tháng 12 năm 2013
2. Tình hình cung ứng thuốc ở Việt Nam
1. Dược Phẩm 3/2 F.T.PHARMA- Thành phố Hồ Chí Minh
2. Agimexpharm - An Giang
3. Dược Hậu Giang - Tp.Cần Thơ
4. Imexpharm - Đồng Tháp
5. Domesco - Đồng Tháp
6. Glomed - Bình Dương
7. Bayer - Thành phố Hồ Chí Minh
8. Vidipha - Thành phố Hồ Chí Minh
9. Pharmedic - Thành phố Hồ Chí Minh
10. OPC - Thành phố Hồ Chí Minh
6
11. Hataphar - Hà Tây
12. Pharbaco - Hà Nội
13. Mediplantex - Hà Nội
14. Traphaco - Hà Nội
15. Napharco - Nam Định
16. Bidiphar - Bình Định
17. Pymepharco - Phú Yên
18. ICA - Thành phố Hồ Chí Minh
19. SPM - Thành phố Hồ Chí Minh
20. Đông Nam - Thành phố Hồ Chí Minh
21. Boston -Thành phố Hồ Chí Minh
22. Vinapharm - Hà Nội
Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài
Danh sách các công ty dược FDI
1. Sanofi Aventis - Pháp
2. Novartis - Thụy Sĩ
3. United Pharma - Philippines
4. Ranbaxy - Ấn Độ
5. Sing poong Daewoo - Hàn Quốc
14. Quan Son Pharmaceutical Joint Stock Company - Việt Nam
Các doanh nghiệp này làm dịch vụ nhập khẩu ủy thác nên doanh số báo cáo
thường rất lớn, doanh thu trên sổ sách từ vài trăm tỷ đến vài nghìn tỷ mỗi
năm. Tuy nhiên phần doanh số này chủ yếu do các Văn phòng Đại
diện các hãng dược tại Việt Nam và nhà phân phối của họ quản lý nên các
doanh nghiệp nhập khẩu ủy thác chỉ có được vài phần trăm hoa hồng cho
doanh số trên (khoảng từ 1%-3%).
8
Nhìn chung hệ thống lưu thông, phân phối thuốc đã phát triển rộng
khắp, đảm bảo đưa thuốc đến tận tay người dân. Trung bình một điểm bán
lẻ phục vụ 1500 người dân.
Trong số lượng lớn quầy bán lẻ thuốc, thì đây là những quầy nhỏ, số lượng
chủng loại thuốc ít và chủ yếu là các loại thuốc thông thường phục vụ cho
người dân. Đại đa số các loại quầy này tập trung tại các vùng nông thôn,
tỉnh lẻ.
Tại các thành phố lớn, thì số lượng các nhà thuốc tư nhân chiếm áp
đảo. Chỉ riêng tại TP. Hồ Chí Minh đã có hơn 3000 nhà thuốc tư nhân
và Hà Nội hơn 1000 nhà thuốc tư nhân. Phần còn lại nằm tại các thành
phố, thị xã trung tâm các tỉnh. Tại các thị trấn huyện ở các tỉnh có rất ít nhà
thuốc, trung bình mỗi thị trấn có khoảng 1 đến 2 nhà thuốc như vậy.
So sánh chủng loại và số lượng thuốc, thì tại các nhà thuốc tư nhân có số
lượng, chủng loại nhiều gấp bội so với các quầy thuốc tại các vùng nông
thôn, tỉnh lẻ. Các nhà thuốc tư nhân tại thành thị ngoài các mặt hàng thông
thường, thường có thêm một số loại thuốc đặc trị, ngoại nhập mà các quầy
thuốc ở vùng nông thôn không có bán.
Vấn đề đảm bảo công bằng trong cung ứng
3. Cung ứng thuốc trong bệnh viện
Theo báo cáo của Cục quản lý Dược Việt nam trong năm 2012
ngành Dược về cơ bản đã cung ứng đủ thuốc và kịp thời cho các cơ sở điều
Sử Dụng Mua Thuốc
Các lĩnh vực quản
lý khác
Dòng lưu truyền hoạt động cung ứng
Đường phối hợp
10
chu trình quản lý thuốc ở bệnh viện HĐT&ĐT là tổ chức đứng ra điều phối
toàn bộ quá trình cung ứng thuốc tại bệnh viện. Tuy nhiên cần phải cố
gắng, nỗ lực để các chức năng lựa chọn, mua sắm, thanh toán và lưu kho
cần phân tách, tránh kiêm nhiệm, chồng chéo[13].
3.1.Lựa chọn thuốc
Việc chọn thuốc phụ thuộc vào nhiều yếu tố như mô hình bệnh tật tại
chỗ, trang thiết bị điều trị, kinh nghiệm và trình độ của đội ngũ cán bộ, các
nguồn lực tài chính, các yếu tố môi trường….
Hình 1.2. Các yếu tố lựa chọn thuốc
yếu tố khác như các đặc tính dược động học hoặc cân nhắc những đặc điểm
tại địa phương như trang thiết bị bảo quản, hệ thống kho chứa hoặc nhà sản
xuất, cung ứng.
-Thuốc thiết yếu nên được bào chế ở dạng đơn chất, những thuốc ở
dạng đa chất phải có đủ cơ sở chứng minh liều lượng của từng hoạt chất
đáp ứng yêu cầu điều trị của một nhóm đối tượng cụ thể và có lợi thế vượt
trội về hiệu quả, độ an toàn hoặc tiện dụng so với thuốc ở dạng đơn chất.
-Thuốc ghi tên gốc hoặc tên chung quốc tế (INN), tránh đề cập đến
tên biệt dược hoặc nhà sản xuất cụ thể.
Hội đồng thuốc và điều trị cần phải thống nhất một cách rõ rang tất
cả các tiêu chí dựa trên những tiêu chí có sẵn của WHO để chọn thuốc làm
12
sao đảm bảo được quy trình lựa chọn khách quan và có cơ sở.Nếu thiếu cơ
sở bắng chứng thì các quyết định đưa ra rất có thể mang tính cá nhân hoặc
thiếu khách quan và điều này cũng sẽ gây khó khăn khi thuyết phục các
thầy thuốc kê đơn thực hiện danh mục thuốc. Các tiêu chí chọn thuốc cũng
như toàn bộ thủ tục đề xuất đưa thuốc vào danh mục thuốc phải được công
khai. Không phải tất cả các bằng chứng đều có sức thuyết phục như
nhau.Mức độ tin cậy của bằng chứng cần phải được xác nhận khi công khai
các tiêu chí lựa chọn và đưa ra quyết định[7].
* Xây dựng và thực hiện danh mục thuốc bệnh viện
Danh mục thuốc bệnh viện phải thống nhất với danh mục thuốc thiết
yếu (TTY). Việc thống nhất một cách rõ ràng các tiêu chí chọn lựa khi xây
dựng danh mục thuốc là rất quan trọng và cần phải thực hiện một cách bài
bản nhằm tạo dựng giá trị của danh mục thuốc cũng như sự tin tưởng của
thầy thuốc kê đơn khi sử dụng danh mục thuốc đó.
Bước 1: Lập một danh mục các vấn đề sức khỏe/bệnh tật theo thứ tự
ưu tiên điều trị trong bệnh viện và xác định phương án điều trị đầu tay cho
từng trường hợp cụ thể.
Việc phân loại, xếp hạng bệnh tật nhằm phân định ra đâu là những
những yêu cầu sử dụng thuốc không nằm trong danh mục.Điều này dẫn đến
thực trạng là người bệnh phải mua thuốc ở nhà thuốc bên ngoài bệnh viện
hoặc bộ phận mua thuốc tiến hành mua những thuốc đó mà không có sự
chấp thuận của HĐT&ĐT. Do vậy cần phải thiết lập một hệ thống thực
hiện, phân công trách nhiệm và các quy định để thực thi bao gồm cả các
hình thức kỷ luật, khiển trách. Cả người sử dụng cũng như lãnh đạo bệnh
viện có thể tham gia vào quá trình đánh giá và thúc đẩy thực hiện[7]. 14
Mô hình bệnh tật ( MHBT ):
Là một quốc gia đang phát triển và là một nước nhiệt đới mô hình
bệnh tật ở việt nam trong những thập kỷ tới là mô hình bệnh tật phức tạp.
Các bệnh nhiễm khuẩn vẫn là những bệnh khá phổ biến. Số người nhiễm
HIV/AIDS, bệnh nhiễm virus ngày càng tăng. Sự biến đổi này cũng giống
như sự thay đổi tại các quốc gia đang phát triển khác.
Mô hình bệnh tật của bệnh viện là các số liệu thống kê về bệnh tật
trong khoảng thời gian nhất định, số bệnh nhân vào điều trị, số ngày nằm
điều trị trung bình và số các loại thuốc đã được sử dụng cho khối lượng
bệnh nhân này. Tùy theo hạng và tuyến bệnh viện mà MHBT bệnh viện có
thể thay đổi ( Do hạng bệnh viện liên quan tới kinh phí, kĩ thuật điều trị,
biên chế…), nghiên cứu MHBT các bệnh viện sử dụng phân loại quốc tế
bệnh tật ICD 10 ( Bao gồm 21 chương bệnh ). MHBT của bệnh viện là căn
cứ quan trọng giúp bệnh viện không chỉ xây dựng DMT phù hợp mà còn
làm cơ sở để bệnh viện hoạch định phát triển toàn diện trong tương lai.
Phác đồ điều trị ( Hướng dẫn thực hành điều trị )
Phương pháp điều trị là tài liệu hướng dẫn cho thầy thuốc thực hiện
những công việc cụ thể và không thể thiếu trong quá trình điều trị ( gọi là
khả năng tài chính của bệnh viện, phù hợp với điều kiện, trình độ kê đơn và
sau cùng là giá thành điều trị thấp hoặc chấp nhận được. Thông tư 08/BYT-
TT ngày 4/7/1997 đã chỉ rõ thuốc được chọn lập thành danh mục sắp xếp
theo vần chữ cái và sắp xếp theo nhóm tác dụng dược lý để thầy thuốc kê
đơn lựa chọn thuốc thuận tiện, dễ dàng. DMTBV là danh mục đặc thù cho
mỗi bệnh viện. Danh mục này được xem xét, cập nhật điều chỉnh từng thời
kỳ theo yêu cầu điều trị. Việc bổ xung hoặc loại bỏ thuốc ra ngoài danh
mục cần phải được cân nhắc thận trọng. Các thành viên trong hội đồng
thuốc và điều trị cần thảo luận, lựa chọn với thái độ khoa học, thận trọng
sau khi đã được cung cấp đầy đủ thông tin về thuốc. Danh mục thuốc phản
16
ánh sự thay đổi trong thực hành sử dụng thuốc để điều trị nhằm đạt tính hiệu
quả, an toàn, kinh tế. Muốn vậy trước hết cần nhận thức đúng và sau đó đánh
giá sâu sắc vấn đề chưa hợp lý chưa an toàn và không kinh tế đang ngự trị trong
sử dụng thuốc điều trị hiện tại nói riêng và cung ứng thuốc nói chung.
Lựa chọn thuốc không chỉ có tên thuốc, hàm lượng theo tên gốc mà
còn phải sơ bộ trong nghiên cứu số lượng từng mặt hàng, chủng loại nguồn
gốc, và tổng hợp giá trị tiền thuốc cho cả năm dựa trên số lượng bệnh nhân
và bệnh tật phải thu dung hang năm phải phù hợp với kinh phí.
3.2. Mua thuốc
* Tiến hành mua thuốc:
Phải tuân theo quy định của Pháp luật như Luật đấu thầu [6]; Luật dược
;Thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT – BYT – BTC, ngày 19/01/2012 của
bộ Y tế - Tài chính hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế [6].
- Xác định số lượng .
Sau khi có DMT, xác định được số lượng thuốc cần mua để sử dụng
trong một thời gian thường là 1 đến 2 tháng.
Căn cứ để các định số lượng thuốc cần mua đa phần dựa vào số
lượng thực sử dụng năm trước, mô hình bệnh tật, khí hậu thời tiết, điều
kiện bảo quản quyền lợi và trách nhiệm của mỗi bên. Hiện nay, các công ty
cung ứng thuốc thường giao hàng đến tận kho thuốc của khoa dược bệnh
viện.
Các bệnh viện thành lập Hội đồng kiểm nhập. Khi tiến hành nhận
thuốc, với sự có mặt của Hội đồng kiểm nhập thuốc và thủ kho, kiểm tra số
lượng, chủng loại trên dự trù và hóa đơn, đối chiếu hóa đơn với số lượng
thực tế, phiếu báo lô, tên thuốc, hãng sản xuất, nơi sản xuất, quy cách đóng
gói, hàm lượng hoặc nồng độ, số lượng, số đăng ký, số kiểm soát, hạn
dùng, kiểm tra bằng cảm quan ngẫu nhiên một số thuốc…Sau khi nhập
Copyright: Tài liệu đại học ©