Phần 1
BDHSG lớp 4
Câu 1: Trong bài Cái trống trờng em, nhà thơ Thanh Hào có viết:
Cái trống trờng em
Mùa hè cũng nghỉ
Suốt ba tháng liền
Trống nằm ngẫm nghĩ.
Buồn không hả trống
Trong những ngày hè
Bọn mình đi vắng
Chỉ còn tiếng ve?
Dựa và câu hỏi gợi ý dới đây, hãy nêu những suy nghĩ của em khi đọc đoạn thơ trên.
a) Đoạn thơ nói về tình cảm của bạn học sinh với đồ vật gì?
b) Bạn ngĩ về đồ vật đó ra sao( khổ thơ 1)? Lời trò chuyện của bạn với đồ vật ( khổ thơ
2) thể hiện thái độ gì?
c) Qua đoạn thơ, em thấy bạn học sinh gắn bó với ngôi trờng của mình nh thế nào?
Gợi ý
Đoạn thơ nói về tình cảm của bạn hoạc sinh đối với cái trống trờng thân yêu. Bạn nghĩ
về trống trờng trong những ngày hè, suốt 3 tháng liền, trống phải nằm yên nh đang ngẫm
nghĩ về điều gì đó. Lời trò chuyệncủa bạn với cái trống trờng ở khổ thơ thứ hai thể hiện thái
độ âncần, muốn chia sẻ nỗi buồn mà trống phải trải qua. Đó là nỗi buồn ngày hè vắng các
bạn học sinh, trống phải nằm im cùng với tiếng ve kêu buồn bã. Qua đoạn thơ, em thấy bạn
học sinh gắn bó với ngôi trờng của mình nh gắn bó với ngôi nhà thân yêu của mình.
Câu 2: Trong bài Ngôi trờng mới, nhà văn Ngô Quân Miện tả cảm xúc của bạn học
sinh trong lớp học nh sau:
Dới mái trờng mới, sao tiếng trống rung động kéo dài! Tiếng cô giáo trang nghiêm mà
ấm áp. Tiếng đọc bài của em cũng vang vang đến lạ! Em nhìn ai cũng thấy thân thơng. Cả
đến chiếc thớc kẻ, chiếc bút chì sao cũng đáng yêu đến thế!
Em hãy cho biết: Ngồi trong lớp học của ngôi trờng mới, bạn họa sinh cảm thấy những
âm thanh và sự vật có gì khác lạ? Vì sao bạn có những cảm xúc ấy?
Gợi ý

Câu 4: Trong bài Lời chào, nhà thơ Nguyễn Hoàng Sơn có viết:
Đi đến nơi nào
Lời chào đi trớc
Lời chào dẫn bớc
Chẳng sợ lạc nhà
Lời chào kết bạn
Con đờng bớt xa.
Đoạn thơ đã giúp em cảm nhận đợc ý nghĩa của lời chào trong cuộc sống của chúng ta
nh thế nào?
Gợi ý
Những câu thơ nói về ý nghĩa lời chào:
Lời chào dẫn bớc
Chẳng sợ lạc nhà
-ý nói: Lời chào giúp ta dễ làm quên và gần gũi với mọi ngời. Dù đi đến nơi nào xa lạ,
nếu ta cất lời chào hỏi lịch sự, lễ phép, mọi ngời sẽ sẵn sàng chỉ dẫn cho ta đến đúng nơi cần
đến. Lời chào có ý nghĩa đẹp đẽ nh vậy nên đã đợc nhà thơ nhân hóa thành ngời bạn dẫn b-
ớc ta đi đến đích, chẳng sợ lạc nhà.
Lời chào kết bạn
Con đờng bớt xa.
-ý nói: Lời chào còn giúp ta kết bạn (sử dụng biện pháp nhân hóa) để cùng có thêm
niềm vui trên đờng đi, làm cho ta thấy con đờng nh bớt xa.
Có thể nói: Lời chào có ý nghĩa thật đẹp đẽ trong cuộc sống chúng ta; lời chào xứng
đáng là ngời bạn thân thiết, gắn bó bên ta mãi mãi.
Câu 5: Nhà thơ Nguyễn Duy ca ngợi cây tre trong bài Tre Việt Nam nh sau:
Nòi tre đâu chịu mọc cong
Cha lên đã nhọn nh chông lạ thờng
Lng trần phơi nắng phơi sơng
Có manh áo cộc tre nhờng cho con.
Hình ảnh cây tre trong đoạn thơ trên gợi cho em nghĩ đến phẩm chất gì tốt đẹp của con
ngời Việt Nam?

Gợi ý
Ước mơ của bạn nhỏ trong bài thơ thật giản dị và đáng yêu:
Ước gì em hóa đám mây
Em che cho mẹ suốt ngày bóng râm.
Đó là ớc mơ không phải cho bạn mà dành cho mẹ. Bởi vì ngời mẹ của bạn phải làm
lụng vất vả dới trời nắng nh nung: Mẹ em đi cấy phơi lng cả ngày. Bạn ớc mong đợc góp
phần làm cho mẹ đỡ vất vả trong công việc: hóa thành đám mây để che cho mẹ suốt
ngày bóng râm, giúp mẹ làm việc trên đồng mát mẻ, khỏi bị nắng nóng. Ước mơ của bạn
nhỏ chứa đựng tình yêu thơng mẹ vừa sâu sắc vừa cụ thể và thiết thực nên nó thật đẹp đẽ
vàđáng trân trọng.
Câu 9: Hãy nêu cảm nhận của em về đoạn thơ dới đây của Mai Thị Bích Ngọc:
Em mơ làm mây trắng
Bay khắp nẻo trời cao
Nhìn non sông gấm vóc
Quê mình đẹp biết bao!
Em mơ làm nắng ấm
Đánh thức bao mầm xanh
Vơn lên từ đất mới
Mang cơm no áo lành.
Gợi ý
Đoạn thơ nói vềững ớc mơ đẹp đẽ của ngời bạn nhỏ. Bạn mơ đợc làm mây trắng bay
khắp nẻo trời cao để ngắm nhìn non sông tơi đẹp. Bạn mơ đợc làm ánh nắng ấm áp giúp cho
bao mầm xanh vơn lên từ đấ mới, mang lại áo cơm no ấm cho mọi ngời, Ước mơ của bạn
giúp em thêm yêu quý vẻ đẹp của quê hơng đất nớc và mong muốn đợc loàm những công
việc có ích cho quê hơng.
Câu 10: Bằng cách nhân hóa, nhà thơ Võ Quảng đã viế về anh Đom Đóm trong bài
Anh Đôm Đóm nh sau:
Mặt trời gác núi
Bóng tối lan dần
Anh Đóm chuyên cần

- Ông là buổi trời chiều ( Vì ông đã nhiều tuổi, cuộc sống không còn dài nữa, giống nh
buổi trời chiều đang báo hiệu một ngày sắp hết.)
- Cháu là ngày rạng sáng ( Vì cháu còn ít tuổi, đang lớn lên, cuộc sống còn đang ở phía
trớc, giống nh trời rạng sáng báo hiệu một ngày mới bắt đầu).
Câu 12: Đọc bài ca dao sau:
Cày đồng đang buổi ban tra
Mồ hôi thánh thót nh ma ruộng cày
Ai ơi! Bng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
Em hiểu ngời nông dân muốn nói với ta điều gì? Cách diễn tả hình ảnh có sự đối lập ở
câu cuối bài đã nhấn mạnh đợc ý gì?
Gợi ý
- 2 dòng đầu: Ngời nông dân đang cày đồng vào buổi ban tra. Hình ảnh so sánh Mồ
hôi thánh thót nh ma ruộng cày (mồ hôi đổ ra, rơi nhiều nh ma trên ruộng cày) ý nói: Công
việc của ngời cày ruộng, làm đồng áng vô cùng vất vả, khó khăn;
- 2 dòng cuối: Ai ơi Ngời nông dân muốn nhắn gửi: Hỡi ngời bng bát cơm đầy trớc
khi ăn hãy nhớ: mỗi hạt gạo dẻo hơm đã chứa đựng muôn phần đắng cay, vất vả của ngời lao
động làm ra nó.
Cách diễn tả hình ảnh có sự đối lập ở câu cuối của bài ca dao Dẻo thơm một hạt đắng
cay muôn phần đã nhấn mạnh dợc sự vất vả, khó nhọc, nhiều khi còn cả đắng cay, buồn tủi
của ngời lao động chân tay cày đồng, làm ruộng, sản xuất ra lúa gạo để nuôi sống con ngời,
góp phần làm cho con ngời trở nên sung sớng và hạnh phúc.
Câu 13: Em hiểu những câu thơ dới đây của Bác Hồ muốn nói về điều gì? Nêu một ví
dụ mà em biết để làm rõ điều đó.
Không có việc gì khó
Chỉ sợ lòng không bền
Đào núi và lấp biển
Quyết chí ắt làm nên.
Gợi ý
Những câu thơ của Bác Hồ muốn nói về lòng kiên trì và ý chí quyết tâm của con ngời.

- Mỗi ngời chỉ có một quê hơng nh là chỉ một mẹ đã sinh ra mình.
- Nếu ai không nhớ quê hơng, không yêu quê hơng cũng nh không nhớ, không yêu mẹ
thì ngời đó dù to lớn về thân xác cũng không thể nói đã trởng thành và lớn lên với ý nghĩa
là ngời có tâm hồn đẹp đẽ.
Câu 16: Trong bài Ngày hôm qua đâu rồi?, nhà thơ Bế Quốc Kiến có viết:
Em cầm tờ lịch cũ:
-Ngày hôm qua đâu rồi?
Ra ngaòi sân hỏi bố
Xoa đầu em, bố cời.
-Ngày hôm qua ở lại
Trong vở hồng của con
Con học hành chăm chỉ
Là ngày qua vẫn còn.
Em hiểu câu trả lời của bố với con qua những câu thơ trên ý nói gì?
Gợi ý
Thời gian trôi qua đi là thời gian đã mất. Nhng ngời bố vẫn nói với con:
-Ngày hôm qua ở lại
Trong vở hồng của con
Bởi vì: Con học hành chăm chỉ thì trong cuốn vở hồng của con sẽ đợc cô giáo ghi
những điểm tốt, cuốn vở sẽ ghi lại kết quả học hành chăm chỉ của con. Nh vậy, mỗi khi mở
vở ra, nhìn thấy kết quả học hành chăm chỉ, con có thể cảm thấy ngày hôm qua nh vẫn
còn in dấu trên trang vở hồng đẹp đẽ. Đó là ý nghĩa sâu sắc mà ngời bố muốn nói với con
trong đoạn thơ trên.
Câu 17: Đọc đoạn thơ dới đây trong bài Khi mẹ vắng nhà của nhà tho Trần Đăng
Khoa, em có suy nghĩ gì về câu trả lời của tác giả đối với me?
Mẹ bảo em: Dạo này ngoan thế!
-Không, mẹ ơi! Con đã ngoan đâu!
áo mẹ cha bạc màu
Đầu mẹ nắng cháy tóc
Mẹ ngày đêm khó nhọc

Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
Hãy cho biết: Những hình ảnh so sánh trong đoạn thơ đã giúp em cảm nhận đợc điều gì
đẹp đẽ ở ngời mẹ kính yêu?
Gợi ý
Những hình ảnh so sánh:
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Cho thấy: Ngời mẹ rất thơng con, mẹ có thể thức thâu đêm suốt sáng để canh cho con
ngủ ngon giấc; hơn cả những ngôi sao thức (soi sáng) trong đem, bởi vì khi trời sáng thì
sao cũng không thể thức đợc nữa.
Hình ảnh so sánh:
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
Cho thấy: Mẹ còn đem đến ngọn gió mát trong đêm hè, giúp cho con ngủ say(giấc
tròn); có thể nói: mẹ là ngời luôn đêm đến cho con những điều tốt đẹp trong suốt cả cuộc đời
ngọn gió của con suốt đời.
Câu 21: Trong bài Bè xuôi sông La, nhà thơ Vũ Duy Thông có viết:
Sông La ơi sông La
Trong veo nh ánh mắt
Bờ tre xanh im mát
Mơn mớt đôi hàng mi
Hãy cho biết: Đoạn thơ miêu tả những nét đẹp gì của dòng sông La. Qua đoạn thơ, em
thấy dợc tình cảm của tác giả với dòng sông quê hơng nh htế nào?
Gợi ý
Đoạn thơ miêu tả những nét đẹp của dòng sông La:
-Nớc sông La Trong veo nh ánh mắt: ý nói nớc sông rất trong nh ánh mắt trong trẻo
và chứa chan tình cảm của con ngời.
- Bờ tre xanh mát bên sông Mơn mớt đôi hàng mi: ý nói bờ tre rất đẹp, đẹp nh hàng
mi mơn mớt (bóng láng và mỡ màng, nhìn thấy thích mắt) trên đôi mắt của con ngời.
Qua đoạn thơ ta thấy đợc tình cảm yêu thơng tha thiết và gắn bó sâu nặng của tác giả

cành cây-Hoa lá đùa lay lay). Qua đó, tác giả muốn ca ngợi vẻ đẹp của việc trồng cây, làm
cho ta thêm mến yêu và quý trọng ngời trồng cây.
Câu 24: Đọc đoạn thơ sau trong bài Tiếng chổi tre của nhà thơ Tố Hữu:
Nhớ em nghe
Tiếng chổi tre
Chị quét
Những đêm hè
Đêm đông gió rét
Tiếng chổi tre
Sớm tối
Đi về
Giữ sạch lề
Đẹp lối
Em nghe!
Em hiểu vì sao tác giả muốn nhắc nhở chúng ta nhớ đến tiếng chổi tre?
Gợi ý
Qua đoạn thơ, tác giả muốn nhắc nhở chúng ta nhớ đến tiếng chổi tre vì nó gợi cho ta
nghĩ đến hình ảnh chị lao công đang làm việc trong những đêm hè hay đêm đông giá
rét. Chị làm việc thầm lặng trong đêm, khi mọi ngời đã ngủ ngon hoặc đang đợc sống
những giây phút ấm cúng bên gia đình. Công việc của chị tuy nhỏ nhng làm môi trờng thêm
sạch đẹp và góp phần đem hạnh phúc đến cho mọi ngời. Đó cũng là một vẻ đẹp đáng trân
trọng trong cuộc sống của chúng ta.
Câu 25: Trong bài Khúc hát ru những em bé lớn trên lng mẹ, nhà thơ Nguyễn Khoa
Điềm có viết:
Lng núi thì to mà lng mẹ nhỏ
Em ngủ ngoan em đừng làm mẹ mỏi
Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm tren lng.
Hãy nêu những suy nghĩ của em về hình ảnh mặt trời đợc diễn tả trong hai câu thơ
cuối của đoạn thơ trên.

bé có thân hình rất nhỏ bé(loắt choắt), mang cái sắc cũng rất nhỏ (xinh xinh) nhng đôi chân
lại nhanh nhẹn (thoăn thoắt) và dáng đi thì lọ rõ vẻ hồn nhiên, tự tin (đầu nghênh nghênh).
Hình ảnh so sánh (con chim chích nhảy trên đờng vàng) càng làm cho ta thấy rõ sự nhanh
nhẹn, vẻ ngây thơ và đáng yêu của chú bé liên lạc.
Câu 27: Đọc bài thơ sau:
Võ Thị Sáu
Ngời con gái trẻ măng
Giặc đem ra bãi bắn
Đi giữa hai hàng lính
Vẫn ung dung mỉm cời.
Ngắt một đóa hoa tơi
Chị cài lên mái tóc
Đầu ngẩng cao bất khuất
Ngay trong phút hi sinh
Bây giờ dới gốc dơng
Chị nằm nghe biển hát.
(Phan Thị Thanh Nhàn)
Theo em, nhà thơ muốn ca ngợi điều gì ở ngời nữ anh hùng trẻ tuổi Võ Thị Sáu? Những
từ ngữ, hình ảnh nào trong bài thơ cho em biết điều đó?
Gợi ý
Nhà thơ muốn ca ngợi thái độ lạc quan yêu đời, tinh thần hiên ngang bất khuất trớc kẻ
thù và cái chết của ngời nữ anh hùng trẻ tuổi Võ Thị Sáu.
Những từ ngữ, hình ảnh trong bài thơ cho biết điều đó là: Trên đờng ra pháp trờng, chị
Sáu đi giữa hai hàng lính nhng vẫn ung dung mỉm cời, vẫn ngắt một đóa hoa tơi để cài
lên mái tóc. Trớc cái chết, chị vẫn ngẩng cao đầu với thái độ hiên ngang bất khuất (Đầu
ngẩng cao bất khuất), xứng đáng là ngời nữ anh hùng trẻ tuổi đợc mọi ngời kính phục.
Câu 28: Trong bài Hoa quanh lăng Bác, nhà thơ Nguyễn Bao có viết:
Mùa đông đẹp hoa mai
Cúc mùa thu thơm mát
Xuân tơi sắc đào hoa

ngời con đối với mẹ?
Gợi ý
Qua đoạn thơ, ta thấy ngời con muốn nói với ngời mẹ: Tuổi con là tuổi Ngựa nên có
thể chạy rất nhanh và đi rất xa. Nơi con đến có thể rất xa mẹ (cách núi cách rừng, cách
sông cách biển). Nhng mẹ đừng buồn, vì con vẫn luôn nhớ đờng để tìm về với mẹ (Con
tìm về với mẹ-Ngựa con vẫn nhớ đờng). Điều đó cho thấy tình cảm yêu thơng và gắn bó sâu
nặng của ngời con đối với mẹ.
Câu 30: Đọc bài thơ sau:
Chú bò tìm bạn
Mặt trời rúc bụi tre
Buổi chiều về nghe mát
Bò ra sông uống nớc
Thấy bóng mình, ngỡ ai.
Bò chào: Kìa anh bạn!
Lại gặp anh ở đây!
Nớc đang nằm nhìn mây
Nghe bò, cời toét miệng.
Bóng bò chợt tan biến
Bò tởng bạn đi đâu
Cứ ngoái trớc nhìn sau
ậm ò. tìm gọi mãi.
(Phạm Hổ)
Em thấy hình ảnh chú bò có những nét gì ngây thơ và đáng yêu?
Gợi ý
Hình ảnh chú bò có những nét ngây thơ và đáng yêu: Bò ra sông uống nớc, thấy bóng
mình lại ngỡ tởng là một ngời bạn cùng loài. Bò chào hỏi rất thân thiện, làm cho nớc cũng
phải cời toét miệng, tan biến cả bóng bò. Đã vậy, bò lại còn tởng bạn đi đâu mất nên cứ
ậm ò tìm gọi mãi. Những điều đó cho thấy sự ngây ngô của chú bò nhng lại càng
chứng tỏ nét hồn nhiên của tuổi thơ và khát khao muốn có bạn của chú bò, do vậy thật đáng
yêu.

Đồng quê chan chứa
Những lời chim ca.
Bay cao, cao vút
Chim biến mất rồi
Chỉ còn tiếng hót
Làm xanh da trời.
Hãy nêu những nét đẹp của đồng quê Việt Nam đợc tác giả miêu tả qua hai khổ thơ
trên.
Gợi ý
Những nét đẹp của đồng quê VN đợc tác giả miêu tả qua hai khổ thơ:
-Khổ thơ 1:Tả cánh chim chiền chiện tự do bay lợn và ca vang trên cánh đồng lúa đẹp
(đang tròn bụng sữa). Hình ảnh cánh đồng chan chứa những lời chim ca gợi vẻ đẹp của
niềm vui và sự ấm no của đồng quê VN.
-Khổ thơ 2: Tả cánh chim chiền chiện bay cao, cao mãi nh biến vào bầu trời, chỉ để lại
tiếng hót làm xanh da trời. Đó là hình ảnh gợi cho ta nghĩ đến một không gian cao rộng,
tràn ngập vẻ đẹp thanh bình của đồng quê VN.
Câu 34: Trong bài Tiếng ru, nhà thơ Tố Hữu có viết:
Con ong làm mật, yêu hoa
Con cá bơi, yêu nớc; con chim ca , yêu trời
Con ngời muốn sống, con ơi
Phải yêu đồng chí, yêu ngời anh em.
Em hiểu nội dung những lời ru trên nh thế nào? Qua lời ru đó, tác giả muốn nói lên
điều gì?
Gợi ý
Nội dung những lời ru (Trích trong bài Tiếng ru) Con ong muốn làm nên mật
ngọt thì phải yêu hoa; con cá muốn bơi đợc phải yêu nớc; con chim muốn hót ca vang thì
phải yêu bầu trời; con ngời muốn sống thì phải yêu đồng chí(những ngời cùng chí hớng),
yêu anh em bè bạn của mình. Qua lời ru đó, tác giả muốn nói lên ý nghĩa: Trong cuộc
sống, con ngời phải biết yêu thơng những gì gắn bó thân thiết với mình, giúp cho mình tồn
tại và sống hữu ích.

Thoắt cái, lác đác lá vàng rơi trong khoảnh khắc mùa thu. Thoắt cá, trắng long lanh một
cơn ma tuyết trên những cành đào, lê, mận. Thoắt cái, gió xuân hây hẩy nồng nàn với những
bông hoa lay ơn màu đen nhung hiếm quý.
Em có nhận xét gì về cách dùng từ, đặt câu ở đoạn văn trên? Nêu tác dụng của cách
dùng từ, đặt câu đó?
Gợi ý
-Nhận xét: Dùng 3 làn từ ngữ thoắt cái (điệp ngữ) ở đầu câu; câu 1 đảo bổ ngữ lác
đác lên trớc; câu 2 đảo vị ngữ trắng long lanh lên trớc.
-Tác dụng: Điệp ngữ Thoắt cái gợi tả cảm xúc đột ngột ngỡ ngàng, nhấn mạnh sự thay
đổi nhanh chóng của thời gian, đến mức gây bất ngờ; dùng đảo ngữ để nhấn mạnh, làm nổi
bật vẻ đẹp nên thơ của sự biến đổi về cảnh sắc thiên nhiên ở Sa Pa.
Đề 38: Trong bài Bóc lịch, nhà thơ Bùi Kiến Quốc có viết:
Ngày hôm qua ở lại
Trong vở hồng của con
Con học hành chăm chỉ
Là ngày qua vẫn còn.
Nhà thơ muốn nói với em điều gì qua đoạn thơ trên:
Gợi ý
Nhà thơ muốn nói: Kết quả học tập chăm chỉ của ngày hôm qua đợc thể hiện rõ trên
trang vở hồng đẹp đẽ của tuổi thơ; nó sẽ đợc lu giữ mãi mãi cùng với thời gian. Vì vậy có
thể nói ngày hôm qua sẽ không bao giờ bị mất đi.
Đề 39:
Bóng mây
Hôm nay trời nắng nh nung
Mẹ em đi cấy phơi lng cả ngày
Ước gì em hoá đám mây
Em che cho mẹ suốt ngày bóng râm.
Đọc bài thơ trên, em thấy đợc những nét gì đẹp về tình cảm của ngời con đối với ngời
mẹ?
Gợi ý

-Tác dụng của biện pháp nghệ thuật nhân hoá là: cho thấy đợc tinh thần học tập rất
chăm chỉ của các bạn học sinh (làm cho nắng nh đứa trẻ nhỏ đang tung tăng chạy nhả cũng
muốn dừng lại ghé vào cửa lớp để xem các bạn học bài).
Đề 42: Trong bài Việt Nam thân yêu, nhà thơ Nguyễn Đình Thi có viết:
Việt Nam đất nớc ta ơi!
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn
Cánh cò bay lả rập rờn
Mây mờ che đỉnh Trờng Sơn sớm chiều.
Đọc đoạn thơ trên, em cảm nhận đợc điều gì về đất nớc Việt Nam?
Gợi ý
Đọc đoạn thơ trên em cảm nhận đợc:
-Đất nớc Việt Nam thật giàu đẹp, đáng yêu, thể hiện qua hình ảnh: biển lúa rộng mênh
mông (hứa hẹn sự no ấm), cánh cò bay lả rập rờn (gợi nét giản dị đáng yêu).
-Đất nớc Việt Nam thật đáng tự hào với cảnh hùng vĩ mà nên thơ, thẻ hiện qua hình ảnh
đỉnh Trờng Sơn cao vời cợi sớm chiều mây phủ.
Đề 43: Kết thúc bài Tre Việt Nam, nhà thơ Nguyễn Duy viết:
Mai sau,
Mai sau,
Mai sau,
Đất xanh tre mãi xanh màu tre xanh.
Em hãy cho biết những câu thơ trên nhằm khẳng định điều gì? Cách diễn đạt của nhà
thơ có những gì độc đáo, góp phần khẳng định điều đó?
Gợi ý
-Những câu thơ kết thúc của bài Tre Việt Nam nhằm khẳng định một màu xanh vĩnh
cửu của tre Việt Nam, sức sống bất diệt của con ngời Việt Nam, truyền thống cao đẹp của
dân tộc Việt Nam.
-Cách diễn đạt độc đáo của nhà thơ góp phần khẳng định điều đó:
+Thay đổi cách ngắt nhịp và ngắt dòng (Mai sau, / Mai sau, /Mai sau) với biệnpháp sử
dụng đIệp ngữ Mai sau góp phần gợi cảm xúc về thời gian và không gian nh mở ra vô tận,
tạo cho ý thơ âm vang bay bổng và đem đến cho ngời đọc những liên tởng thú vị.

(Quê hơng của Đỗ Trung Quân)
Đọc đoạn thơ trên, em thấy đợc những ý nghĩ và tình cảm của nhà thơ đối với quê hơng
nh thế nào?
Gợi ý
Tác giả bộc lộ những suy nghĩ về quê hơng thông qua những hình ảnh rất cụ thể:
-Cánh diều biếc thả trên đồng đã từng in đậm dấu ấn tuổi thơ đẹp dẽ thơ mộng trên quê
hơng.
-Con đò nhỏ khua nớc trên dòng sông quê hơng với âm thanh nhẹ nhàng, êm đềm mà
lắng đọng;
Có thể nói, những sự vật đơn sơ, giản dị trên quê hơng luôn có sự gắn bó với con ngời
và đã trở thành những kỉ niệm không thể nào quên. Nghĩ về quê hơng nh vậy, chứng tỏ tình
cảm của tác giả đối với quê hơng thật sâu sắc và đẹp đẽ.
Đề 47: Hãy ghi lại vài dòng cảm nhận của em về vẻ đẹp của rừng mơ Hơng Sơn đợc
gợi tả qua đoạn thơ sau:
Rừng mơ ôm lấy núi
Mây trắng đọng thành hoa
Gió chiều đông gờn gợn
Hơng bay gần bay xa.
(Rừng mơ của Trần Lê Văn).
Gợi ý
-Rừng mơ bao quanh núi đợc nhân hoá (ôm lấy núi) cho thấy sự gắn bó gần gũi, thân
thiết và thắm đợm tình cảm của cảnh vật thiên nhiên.
-Hoa mơ nở trắng nh mây trên trời đọng (kết) lại.
-Gió chiều đông nhẹ nhàng (gờn gợn) đa hơng hoa mơ lan toả đi khắp nơi.
Có thể nói: đoạn thơ đã vẽ ra bức tranh mang vẻ đẹp của đất trời hoà quyện trong rừng
mơ Hơng Sơn.
Đề 48: Trong bai Tiếng hát mùa gặt, nhà thơ Nguyễn Duy có viết:
Gió nâng tiếng hát chói chang
Long lanh lỡi hái liếm ngang chân trời.
Tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bật ở hai câu thơ trên? Nhờ biện pháp

Giọt mồ hôI sa
Những tra tháng sáu
Nớc nh ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy
Đoạn thơ giúp em hiểu đợc ý nghĩa gì của hạt gạo? Hãy nêu rõ tác dụng của điệp ngữ
và hình ảnh đối lập đợc sử dụng trong đoạn thơ trên?
Gợi ý
-ý nghĩa của hạt gạo: Hạt gạo phải trải qua biết bao thử thách khó khăn của thiên nhiên
với những cơn bão tháng báy (thờng là bão to), những trận ma tháng ba ( thờng là ma lớn).
Nhng điều quan trọng hơn là hạt gạo còn có những giọt mồ hôi của con ngời lao động cần cù
trong những ngày nắng nóng (Nớc nh ai nấu/ Chết cả cá cờ/ Cua ngoi lên bờ Mẹ em xuống
cấy).
-Đoạn thơ sử dụng điệp ngữ có nhằm nhấn mạnh khó khăn của thiên nhiên; sử dụng
hình ảnh đối lập Cua ngoi lên bờ nhng Mẹ em xuống cấy. Nhằm gợi tả hình ảnh lao động
vất vả của ngời mẹ, đồng thời nhấn mạnh giá trị to llớn của hạt gạo đợc làm ra.
Đề 51: Trong bài Tiếng hát mùa gặt, khi tả cảnh bà con nông dân tuốt lúa dới đêm
trăng sáng, nhà thơ Nguyễn Duy viết:
Mảnh sân trăng lúa chất đầy
Vàng tuôn trong tiếng máy quay xập xình.
Theo em, ở dòng thơ thứ nhất, trong hai cách ngắt nhịp dới đây:
-Mảnh sân/ trăng lúa chất đầy.
-Mảnh sân trăng/ lúa chất đầy.
Em chon cách ngắt nhịp nào? Vì sao?
Gợi ý
Mỗi cách ngắt nhịp có sức gợi tả, gợi cảm riêng. Theo cách ngắt nhịp thứ nhất(Mảnh
sân / trăng lúa chất đầy),câu thơ đợc hiểu: trên sân, cả lúa, cả trăng đều chất đầy, đều tràn
ngập. Cảnh tợng này vừa gợi sự no đủ, vừa gợi cảm giác thơ mộng. Cách ngắt nhịp thứ hai
(Mảnh sân trăng / lúa chất đầy) thì gợi đợc ở ngời đọc về một mảnh sân tràn ngập ánh trăng,

Quả dừa-đàn lợn con nằm trên cao.
Đêm hè hoa nở cùng sao
Tàu dừa-chiếc lợc chải vào mây xanh
Theo em, phép nhân hoá và so sánh đợc thể hiện trong những từ gnừ nào ở đoạn thơ
trên? Thử phân tích cái hay của phép nhân hoá và phép so sánh trong đoạn thơ trên?
Gợi ý
-Phép nhân hoá đợc sử dụng trong các từ ngữ: Dang tay đón gió; gật đầu gọi trăng.
Các từ ngữ này có tác dụng làm cho vật vô tri là cây dừa cũng có những biểu hiện tình cảm
nh con ngời. Dừa cũng mở rộng vòng tay đón gió, cũng gật đầu mời gọi trăng lên. Qua cách
nói nhân hoá, cảnh vật trở nên sống động, có đờng nét, hình khối, có hồn và có sức gợi tả,
gợi cảm cao.
-Phép so sánh đợc thể hiện trong các từ ngữ: quả dừa (giống nh) đàn lợn con; tàu dừa
(giống nh) chiếc lợc. Cách so sánh ở đây khá bất ngờ, thú vị, thể hiện sự liên tởng, tởng tợng
phong phú của tác giả. Cách so sánh này cũng có tác dụng làm cho cảnh vật trở nên sống
động, có đờng nét, có hình khối, có sức gợi tả, gợi cảm cao.
Đề 55: Trong bài Nghe thầy đọc thơ của nhà thơ Trần Đăng Khoa, có đoạn:
Em nghe thầy đọc bao ngày
Tiếng thơ đỏ nắng xanh cây quanh nhà
Mái chèo nghe vọng sông xa
Êm êm nghe tiếng của bà năm xa
Nghe trăng thở động tàu dừa
Theo em, cuộc sống xung quanh đợc gợi lên nh thế nào trong tâm trí của cậu học trò
khi nghe thầy giáo đọc thơ?
Gợi ý
Cuộc sống xung quanh đợc gợi lên trong tam trí của cậu học trò khi nghe thầy đọc thơ
bao gồm:
-Các hình ảnh: nắng chói chang, cây cối xanh tơI;
-Cácam thanh: tiếng mái chèo quẫy nớc, khua nớc vọng lại từ một dòng sông hiện về
trong kí ức; tiếng ru ạ ời của ngời bà ru cháu trong những năm tháng cậu học trò còn thơ bé;
tiếng tàu dừa cựa mình dới ánh trăng khuya

cánh của bầy ong lai láng nắng trời. Cách dùng từ này gợi đợc ở ngời đọc một hình tợng
đẹp.
b) Câu thơ Rù rì đôi cánh nối liền mùa hoa muốn diễn tả ý: Bầy ong làm việc chăm
chỉ từ mùa hoa này sang mùa hoa khác (xuân, hạ, thu, đông), ở khắp rừng sâu và biển xa,
làm cái cầu nối giữa các mùa hoa, giữa mọi miền đất nớc.
Đề 58: Trong bài thơ Đàn bò trên đồng cỏ hoàng hôn, nhà thơ Nguyễn Đức Mậu viết:
Gợi ý
Cái mới lạ, đồng thời là cái hay của hai dòng thơ chủ yếu đợc biểu hịên ở cách nói gặm
cả hoàng hôn, gặm buổi chiều xót lại. Cảnh thực mà nhà thơ miêu tả ở đây là: Chiều muộn,
hòang hôn buông xuống, nhng đàn bò vẫn mải miết gặm cỏ. Nói cách khác, đàn bò gặm cỏ
trong cảnh hoàng hôn, cảnh chiều muộn. Cảnh thực đó đợc tái hiện lại qua sự tởng tợng của
nhà thơ: ở đây, dờng nh đàn bò không chỉ gặm cỏ, mà gặm cả hoàng hôn đang bao trùm lên
đồng cỏ, gặm cả những tia nắng cuối cùng còn sót lại trên đồng cỏ. Cảnh vật nh hoà quyện
vào nhau thật thơ mộng.
Đề 59: Đọc đoạn thơ sau:
Hôm qua còn lấm tấm
Chen lẫn màu lá xanh
Sáng nay bừng lửa thẫm
Rừng rực cháy trên cành.
Theo em, điều gì gây ấn tợng mạnh nhất cho ngời đọc qua đoạn thơ này?
Gợi ý
Điều gây ấn tợng mạnh nhất cho ngời đọc khi đọc đoạn thơ này là tác giả tạo yếu tố bất
ngờ bằng cách thể hiện sự phát triển đột biến của hoa phợng: hôm qua- còn lấm tấm > <
hôm nay- rừng rực cháy trên cành. Dới cái nhìn của nhà thơ, dờng nh thời gian đi nhanh
hơn, cho nên hoa phợng dờng nh nở nhanh hơn. ấn tợng về sự bất ngờ, sự phát triển đột biến
của hoa phợng cũng từ đó mà sinh ra.
Đề 60: Trong bài thơ Quạt cho bà ngủ của nhà thơ Thạch Quỳ, có đoạn:
Bàn tay bé nhỏ
Vẫy quạt thật đều
Ngấn nắng thiu thiu

với đất nớc, với vua Hùng.
Đề 62: Trong bài thơ Luỹ tre của nhà thơ Nguyễn Công Dơng có đoạn:
Mỗi sớm mai thức dậy
Luỹ tre xanh rì rào
Ngọn tre cong vọng vó
Kéo mặt trời lên cao.
Trong đoạn thơ trên, em thích nhất hình ảnh thơ nào? Nói rõ vì sao em thích?
Gợi ý
Hình ảnh gay ấn tợng mạnh cho ngời đọc và thể hiện sự liên tởng, tởng tợng dộc đáo
của tác giả là hình ảnh:
Ngọn tre cong vọng vó
Kéo mặt trời lên cao.
Các sự vật: ngọn tre-vọng vó-mặt trời vốn dĩ không liên quan tới nhau. Nhng qua liên
tởng, tởng tợng của tác giả thể hiện trong hai dòng thơ trên, các sự vật này dờng nh có sự
liên hệ với nhau: ngọn tre cong cong nh cái vọng vó, cái vọng vó lại đang kéo mặt trời lên
cao. Cảnh vật nh hoà quyện vào nhau, tạo nên sự sống động cho hình ảnh thơ.
Đề 63:
Đời cha ông với đời tôi
Nh con sông với chân trời đã xa
Chỉ còn truyện cổ thiết tha
Cho tôi nhận mặt cha ông của mình.
(Truyện cổ nớc mình - Lâm Thị Mỹ Dạ)
Em hiểu thế nào vè nội dung của hai dòng thơ: Chỉ còn truyện cổ thiết tha-Cho tôI nhận
mặt cha ông của mình?
Gợi ý
Qua hai dòng thơ Chỉ còn truyện cổ thiết tha . Cho tôi nhận mặt cha ông của mình
tác giả muốn diễn tả ý: Từ xa đến nay, từ quá khứ đến hiện tại là một kkhoảng cách thời gian
dằng dặc. Các truyện cổ dân gian thực sự là cái cầu nối quá khứ với hiện tại. Qua truyện cổ,
ngời đọc thời nay hiểu đợc cha ông ngày xa, cụ thể hiểu đợc đời sống vật chất và tinh thần,
tâm hồn và tính cách, phong tục tập quán và các quan niệm đạo đức. của cha ông ngày xa.

-Từ vàng ong cũng đợc dùng rất hay. Nó vừa gợi tả đợc màu vàng của chùm ổi chín,
vừa nêu đợc mối quan hệ giữa đất trời và cây cối. Cảnh sắc vàng của cây cối chính là sắc
vàng của bầu trời, mặt đất, cảnh vật. Từ vàng ong cũng gợi đợc sự lien tởng thú vị ở ngời
đọc.
Đề 66: Xét về mục đích nói thì các câu sau thuộc kiểu câu gì? Em có cảm nhận nh thế
nào khi đọc ccác câu thơ đó?
Đẹp lắm anh ơi! Con sông Ngàn Phố!
Sáng cả đôi bờ hoa bởi trắng phau!
(Mùa hoa bởi Tô Hùng)
Gợi ý
-Xét về mục đích thì cả ba câu trong dòng thơ là câu cảm.
-Cảm nhận của em khi đọc các câu thơ đó là:
+Về cảnh vật: Mấy dòng trên gợi ra cảnh tợng: giữa mùa hoa bởi, làng mạc dọc hai bờ
sông Ngàn Phố nh sáng lên với màu hoa bởi nở trắng phau.
+Qua đó, tác giả thể hiện tình yêu tha thiết đối với quê hơng tơi đẹp.
Đề 67:
Đồng chiêm phả nắng lên không
Cánh cò dẫn gió qua thung lúa vàng.
Gió nâng tiếng hát chói chang,
Lung linh lỡi hái liếm ngang chân trời.
(Tiếng hát mùa gặt-Nguyễn Duy)
Trong đoạn thơ trên, cánh đồng lúa chín đợc tả có màu sắc, âm thanh, hình ảnh gì đẹp?
Tác giả tả lỡi hái đẹp và sắc bằng những từ ngữ nào?
Gợi ý
-Trong đoạn thơ trên, cánh đồng lúa chín đợc tả với màu sắc, âm thanh, hình ảnh đẹp là:
+Màu sắc: vàng (của đồng lúa, của nắng).
+Âm thanh: tiếng hát.
+Hình ảnh: cánh cò dẫn gió qua thung lúa vàng; long lanh lỡi hái liếm ngang chân
trời.
-Lỡi hái đẹp và sắc đợc tác giả tả trong dòng thơ cuối, với các từ ngữ: long lanh lỡi hái

niệm. Nơi đó là xóm làng, là phờng xã, nơi đó cũng là quê hơng của mỗi ngời.
Đề 70:
Nòi tre đâu chịu mọc cong
Cha lên đã nhọn nh chông lạ thờng.
Lng trần phơi nắng phơi sơng
Có manh áo cộc tre nhờng cho con
(Tre Việt Nam-Nguyễn Duy)
Em thấy đoạn thơ trên có những hình ảnh nào đẹp? Hãy nêu ý nghĩa đẹp đẽ và sâu sắc
của những hình ảnh đó.
Gợi ý
Đoạn thơ trên của nhà thơ Nguyễn Duy có những hình ảnh đẹp sau đây:
-Hình ảnh (măng tre) nhọn nh chông gợi cho ta thấy sự kiêu hãnh, hiên ngang, bất
khuất của loài tre (hay cũng chính là của dân tộc Việt Nam!).
-Hình ảnh (cây tre) lng trần phơi nắng phơi sơng có ý nói lên sự dãi dầu, chịu đựng
mọi khó khăn, thử thách trong cuộc sống
-Hình ảnh có manh áo cộc tre nhờng cho con gợi cho ta nghĩ đến sự che chở, hi sinh
tất cả mà ngời mẹ dành cho con; thể hiện lòng nhân ái và tình mẫu tử thật cảm động
Đề 71:
Tôi muốn ngày nào lớp cũng đông vui
Dẫu tháng ba còn đi qua năm học.
Mỗi khoảng trống trên bàn-có em vắng mặt
Là bao nhiêu khoảng trống ở trong tôi
(Tháng ba đến lớp-Thanh ứng)
Theo em, hình ảnh nào góp phần nhiều nhất làm nên cái hay của khổ thơ tren? Vì sao?
Gợi ý
Hình ảnh góp phần làm nên cái hay của khổ thơ là hình ảnh khoảng trống trên bàn
trong hai câu thơ:
Mỗi khoảng trống trên bàn-có em vắng mặt
Là bao nhiêu khoảng trống ở trong tôi
Bởi vì: Từ một khoảng trống ở trên bàn-dấu hiệu báo cho thầy giáo, cô giáo biết: lại có

Quê hơng tôi có con sông xanh biếc
Nớc gơng trong soi tóc những hàng tre
Tâm hồn tôi là một buổi tra hè
Toả nắng xuống lòng sông lấp loáng.
Đoạn thơ trên có những hình ảnh thơ nào đẹp? Những hình ảnh ấy giúp em cảm nhận đ-
ợc điều gì?
Gợi ý
-Hình ảnh đẹp: con sông xanh biếc có nớc trong nh mặt gơng để những hàng tre ngày
ngày soi bóng; hình ảnh dòng sông lấp loáng phản chiếu ánh nắng tra hè.
-Những hình ảnh ấy giúp em cảm nhận đợc: con sông quê hơng có vẻ đẹp thật quyến rũ
lòng ngời và tình yêu quê hơng tha thiết của tác giả.
Đề 75: Nhà văn Võ Văn Trực viết:
Ôm quanh Ba Vì là bát ngát đồng bằng, mênh mông hồ nớc với những Suối Hai, Đồng
Mô, Ao Vua. nổi tiếng vẫy gọi. Mớt mát rừng keo những đảo Hồ, đảo Sếu. Xanh ngát bạch
đàn những đồi Măng, đồi Hòn. Rừng ấu thơ, rừng thanh xuân.
(Vời vợi Ba Vì)
Em hãy phân tích những nét đặc sắc trong cách dùng từ, đặt câu của tác giả.
Gợi ý
-Dùng từ gợi tả sinh động, làm cho cảnh vật cũng mạng hồn ngời: ôm, bát ngát, mênh
mông, vẫy gọi, mớt mát, xanh ngát, ấu thơ, thanh xuân.
-Cách đặt câu đảo bộ phận vị ngữ lên trớc ở câu 2 và câu 3, đảo định ngữ lên trớc danh
từ ở câu bát ngát đồng bằng, mênh mông hồ nớc nhằm nhấn mạnh những ý cần diễn đạt
về cảnh đẹp của Ba Vì.
Câu 2: Trong bài Việt Nam thân yêu (TV5-tập 1), nhà thơ Nguyễn Đình Thi có viết:
Việt Nam đất nớc ta ơi!
Mênh mông biển lúa đâu trời đẹp hơn.
Cánh cò bay lả dập dờn,
Mây mờ che đỉnh Trờng Sơn sớm chiều.
Nêu những cảm nhận của em khi đọc đoạn thơ trên.
Gợi ý

Nêu những cảm nhận của em khi đọc đoạn thơ trên.
Gợi ý
Đoạn thơ bộc lộ cảm xúc dạt dào của tác giả trớc những vẻ đẹp bình dị trên đất nớc Việt
Nam thân yêu. Hình ảnh biển lúa rộng mênh mông gợi cho ta nièm tự hào về sự giàu đẹp,
trù phú của quê hơng. Hình ảnh cánh cò bay lả dập dờn gợi vẻ nên thơ, xao xuyến mọi
tấm lòng. Đất nớc còn mang niềm tự hào với vẻ đẹp hùng vĩ của đỉnh Trờng Sơn cao vời
vợi sớm chiều mây phủ. Đoạn thơ đã giúp ta cảm nhận đợc tình cảm thiết tha yêu quý và tự
hào về đất nớc của tác giả Nguyễn Đình Thi.
Câu 3: Trong cuốn Hồi kí Bác Hồ, hai nhà văn Hoài Thanh và Thanh Tịnh đã tả phong
cảnh quê hơng Bác nh sau:
Trớc mắt chúng tôi, giữa hai dãy núi là nhà Bác với cánh đồng quê Bác. Nhìn xuống
cánh đồng có đủ các màu xanh, xanh pha vàng của ruộng mía, xanh rất mợt mà của lúa đơng
thời con gái, xanh đậm của những rặng tre; đây đó một vài cây phi lao xanh biếc và nhiều
màu xanh khác nữa.
Đọc đoạn văn trên, em có nhận xét gì về cách dùng từ ngữ chỉ màu xanh? Cách dùng từ
ngữ nh vậy đã góp phần gợi tả đIều gì về cảnh vật trên quê Bác?
Gợi ý
Đoạn văn dùng từ ngữ chỉ màu xanh thật đa dạng và phù hợp với từng cảnh vật: ruộng
mía xanh pha vàng, lúa chiêm đơng thời con gái ( giai đoạn phát triển mạnh) có màu xanh
rất mợt, rặng tre xanh đậm, phi lao xanh biếc. Cách dùng từ ngữ nh vậy góp phần gợi tả vẻ
đẹp nên thơ và tràn trề sức sống của cảnh vật trên quê hơng Bác.
Câu 4: Đọc bài thơ sau:
Quê em
Bên này là núi uy nghiêm
Bên kia là cánh đồng liền chân mây
Xóm làng xanh mát bóng cây
Sông xa trắng cánh buồm bay lng trời.
(Trần Đăng Khoa)
Em hình dung đợc cảnh quê hơng của nhà thơ trần Đăng Khoa nh thế nào?
Gợi ý

Đoạn thơ trên giúp em cảm nhận đợc những điều gì về trái đất thân yêu?
Gợi ý
Cảm nhận về trái đất thân yêu:
-Trái đất là tài sản vô giá của tất cả mọi ngời.
-Trái đất đợc so sánh với hình ảnh quả bóng xanh bay giữa trời xanh cho thấy vẻ đẹp
của sự bình yên, của niềm vui trong sáng, hồn nhiên.
-Trái đất hoà bình luôn ấm áp tiếng chim gù (hình ảnh chim bồ câu thờng dùng làm
biểu tợng của hoà bình).
-Trái đất đẹp và nên thơ với hình ảnh cánh chim hải âu bay chập chờn trên sóng biển.
Câu 7: Trong bài Hạt gạo làng ta, nhà thơ Trần Đăng Khoa có viết:Hạt gạo làng ta
Có bão tháng bảy
Có ma tháng ba
Giọt mồ hôi sa
Những tra tháng sáu
Nớc nh ai nấu
Chết cả cá cờ
Cua ngoi lên bờ
Mẹ em xuống cấy
Em hiểu đoạn thơ trên nh thế nào? Hình ảnh đối lập trong đoạn thơ gợi cho em những
suy nghĩ gì?
Gợi ý
Hạt gạo của làng quê ta đã trảI qua biết bao nhiêu khó khăn thử thách to lớn của thiên
nhiên: nào là bão tháng bảy (thờng là bão to), nào là ma tháng ba ( thờng là ma lớn). Hạt gạo
còn đợc làm ra từ những giọt mồ hôI của ngời mẹ hiền trên cánh đồng nắng lửa: Giọt mồ
hôi sa/ Những tra tháng sáu/ Nớc nh ai nấu/ Chết cả cá cờ/Cua ngoi lên bờ/ Mẹ em xuống
cấy.. Hình ảnh đối lập của hai dòng tơ cuối (Cua ngoi lên bờ/ Mẹ em xuống cấy) gợi cho
22
ta nghĩ đến sự vất vả, gian truân của ngời mẹ khó có gì so sánh nổi. Càng cảm nhận sâu sắc
đợc nỗi vất vả của ngời mẹ để làm ra hạt gạo, ta càng thêm thơng yêu mẹ biết bao nhiêu.
Câu 8: Tả vẻ đẹp của rừng mơ ở Hơng Sơn (Hà Tây), trong bài Rừng mơ của nhà thơ

Thuyền ta lớt nhẹ trên Ba Bể
Trên cả mây trời, trên núi xanh
Mây trắng bòng bềnh trôi lặng lẽ
Mái chèo khua bóng núi rung rinh
Theo em, đoạn thơ trên đã bộc lộ những cảm xúc của tác giả khi đi thuyền trên hồ Ba
Bể nh thế nào?
Gợi ý
Khi con thuyền lớt nhẹ trên Ba Bể, nhìn thấy cả mây trời, núi xanh in bang trên mặt n-
ớc, tác giả cảm thấy mình đợc đi trên con thuyền đang trôi trên bầu trời và ngọn núi cao, mái
chèo khua nớc làm cho bang núi rung rinh, cảnh vật thêm kì ảo, nên thơ. Đó là những cảm
xúc trớc hồ Ba Bể đẹp đẽ và thơ mộng, thể hiện tình cảm gắn bó sâu nặng của tác giả đối với
thiên nhiên dất nớc tơi đẹp.
Câu 11: Kết thúc bài thơ Tiếng vọng, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều viết:
Đêm đêm tôi vừa chip mắt
Cánh cửa lại rung lên tiếng đập cánh
Những quả trứng lại lăn vào giấc ngủ
Tiếng lăn nh đá lở trên ngàn.
Đoạn thơ cho thấy những hình ảnh nào đã để lại ấn tợng sâu sắc trong tâm trí tác giả?
Vì sao nh vậy?
23
Gợi ý
Đoạn thơ cho ta thấy những hình ảnh đã để lại ấn tợng sâu sắc trong tâm trí tác giả:
tiếng đập cánh của con chim sẻ nhỏ nh cầu mong sự giúp đỡ trong đêm cơn bão về gần sáng;
những quả trứng trong tổ không có chim mẹ ấp ủ sẽ mãi mãi không nở thành chim non đợc.
Những hình ảnh đó làm nên tiếng vọng khủng khiếp trong giấc ngủ và trở thành nỗi băn
khoăn, day dứt khôn nguôi trong tâm hồn tác giả.
Câu 12:Trong bài Mùa thảo quả, nhà văn Ma Văn Kháng tả hơng thơm trong thảo quả
nh sau:
Gió tây lớt thớt ba qua rừng, quyến hơng thảo quả đi, rải theo triền núi, đa hơng thảo
quả ngọt lung, thơm nồng vào những thôn xóm Chin San. Gió thơm. Cây cỏ thơm. Đất trời

giọt mật ong đợc làm nên bởi sự kết tinh từ hơng thơm vị ngọt của những loài hoa. Do vậy,
khi thởng thức mật ong, dù hoa đã tàn phai theo thời gian nhng con ngời vẫn cảm thấy
những màu hoa đợc giữ lại trong hơng thơm, vị ngọt của mật ong. Có thể nói: bầy ong đã
giữ gìn đợc vẻ đẹp của thiên nhiên để ban tặng con ngời, làm cho cuộc sống của con ngời
thêm hạnh phúc.
Câu 15: Trong bà Cô Tấm của mẹ, nhà thơ Lê Hồng Thiện có viết:
Bao nhiêu công việc lặng thầm
Bàn tay của bé đỡ đần mẹ cha
Bé học giỏi, bé nết na
Bé là cô Tấm, bé là con ngoan.
Đoạn thơ trên giúp em thấy đợc những đièu gì đẹp đẽ ở cô bé đáng yêu?
24
Gợi ý
Đoạn thơ cho thấy những điều đẹp đẽ ở cô bé đáng yêu: âm thầm, lặng lẽ làm nhiều
công việc đỡ đần cho cha mẹ, học hành giỏi giang, c xử tốt với mọi ngời ( tính nết tốt ).Cô
bé xứng đáng là co tấm trong gia đình, là con ngoan của cha mẹ, luôn đem đến niềm vui,
hạnh phúc cho mọi ngời .
Câu 16: Ca ngợi cuộc sống cao đẹp của bác Hồ, trong bài thơ Bác ơi !, nhà thơ Tố Hữu
có viết:
Bác sống nh trời đất của ta
Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa
Tự do cho mỗi đời nô lệ
Sữa để em thơ, lụa tặng già.
Đoạn thơ trên đã giúp em hiểu đợc những nét đẹp gì trong cuộc sống của Bác Hồ kính
yêu ?
Gợi ý
Đoạn thơ cho thấy những nét đẹp trong cuộc sống của Bác Hồ kính yêu. Đó là cuộc
sống gần gũi với tất cả mọi ngời nh trời đất của ta, cuộc sống tràn đầy tình yêu thơng đến
từng ngọn lúa, mỗi cành hoa. Cảm động nhất là cuộc sống của Bác luôn vì hạnh phúc của
con ngời. Bác hi sinh cả đời mình vì cuộc sống đấu tranh giành độc lập, tự do cho mỗi đời

của ngời công nhân làm đờng. Họ đã lao động với tinh thần nhiệt tình và trách nhiệm cao:
san bàng con đờng mới đắp, là phẳng con đờng rải nhựa, mặc cho Trời nóng nh lửa thiêu
hay Trời lạnh nh ớp đá vẫn làm việc miệt mài. Chiếc xe lu hay chính là ngời công nhân
đã làm nên những con đờng, đem niềm vui đến cho mọi ngời đi trên con đờng đó.
25