BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
*******
NGUYỄN NGỌC NGỌ
PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG
THUỐC TẠI BỆNH VIỆN GIAO THÔNG
VẬN TẢI VINH NĂM 2010
LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I HÀ NỘI, NĂM 2013
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
Ts. Nguyễn Thị Thanh Hương, Phó trưởng Bộ môn Quản lý và kinh tế Dược
người đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình và giúp đỡ tôi trong quá trình thực
hiện đề tài này.
Tôi xin chân thành gửi lời cảm ơn tới các Thầy Cô giáo Trường Đại học
Dược Hà Nội đã giảng dạy và tạo điều kiện cho tôi học tập và rèn luyện trong suốt
thời gian qua.
Tôi xin cảm ơn Ban Giám hiệu, phòng Sau đại học và các thầy cô Bộ môn
Quản lý và Kinh tế Dược đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và hoàn thành đề
tài này.
Tôi xin cảm ơn Ban lãnh đạo Bệnh viện Giao thông vận tải Vinh, các phòng
ban liên quan đã tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thu thập, sử lý số liệu
trong quá trình thực hiện đề tài.
Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới gia đình, bạn bè đã luôn cổ vũ,
động viên và giúp đỡ tôi trong thời gian qua.
Vinh, tháng 5 năm 2013
Học viên
Nguyễn Ngọc Ngọ
PHỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN
2
1.1
Cung ứng thuốc nói chung và cung ứng thuốc bệnh viện
24
2.4
Phương pháp xử lý, phân tích và trình bày số liệu
25
CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
26
3.1
Phân tích hoạt động lựa chọn thuốc tại bệnh viện GTVT
Vinh năm 2010
26
3.1.1
Quy trình xây dựng danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện
năm 2010
26
3.1.2 Cơ cấu danh mục thuốc bệnh viện năm 2010
28
3.1.3 Tính thích ứng của danh mục thuốc bệnh viện năm 2010
31
3.2
Phân tích hoạt đông mua sắm thuốc
33
3.2.1 Kinh phí mua thuốc 33
3.2.2 Chu trình mua thuốc tại bệnh viện GTVT Vinh năm 2010 34
3.3
Phân tích hoạt động tồn trữ, cấp phát thuốc tại bệnh
viện năm 2010
39
3.3.1 Tồn trữ thuốc
39
63
DANH MỤC CÁC HÌNH
TT
Tên
hình
Nội dung Trang
1 Hình 1.1 Các căn cứ để xây dựng DMT bệnh viện
2
2 Hình 1.2 Chu trình mua sắm thuốc
7
3 Hình 1.3 Mô hình tổ chức bệnh viện GTVT Vinh năm 2010
15
4 Hình 1.4
Tỷ lệ phân bố nhân lực khoa dược bệnh viện
GTVT Vinh năm 2010
19
5 Hình 1.5
Mô hình hoạt động khoa dược bệnh viện GTVT
Vinh năm 2010
20
6 Hình 3.6 Quy trình xây dựng danh mục thuốc bệnh viện
35
7 Hình 3.7
Cơ cấu nhân lực khoa dược bệnh viện GTVT Vinh
năm 2010
18
4 Bảng 1.4
Các thành phần trong HĐT&ĐT bệnh viện năm
2010
22
5 Bảng 3.5
Cơ cấu danh mục thuốc theo nhóm tác dụng dược
lý năm 2010
28
6 Bảng 3.6
5 nhóm thuốc có số lượng cao theo nhóm tác dụng
dược lý năm 2010
29
7 Bảng 3.7 Cơ cấu danh mục thuốc theo thành phần
30
8 Bảng 3.8
Tỷ lệ thuốc chủ yếu trong DMT bệnh viện năm
2010
31
9 Bảng 3.9
Tỷ lệ thuốc HT, GN trong DMT bệnh viện năm
2010
31
10 Bảng 3.10 Mô hình bệnh tật bệnh viện năm 2010 32
12 Bảng 3.11 Cơ cấu tiền thuốc trong tổng kinh phí sử dụng 33
13 Bảng 3.12 Nguồn tiền thuốc sử dụng tại bệnh viện 34
14 Bảng 3.13
Danh sách các nhà cung ứng thuốc cho bệnh viện
ADR
Phản ứng có hại của thuốc
BHYT
Bảo hiểm y tế
BN
Bệnh nhân
BS
Bác sĩ
BV
Bệnh viện
Cty
Công ty
DLS
Dược lâm sàng
DMTBV
Danh mục thuốc bệnh viện
DMTTY
Danh mục thuốc thiết yếu
DMTCY
Danh mục thuốc chủ yếu
DN
Doanh nghiệp
DS
Dược sĩ
GTVT
Giao thông vận tải
HĐT&ĐT
Hội đồng thuốc và điều trị
MTV
Một thành viên
khỏe cho cán bộ nhân viên ngành giao thông vận tải khu vực Miền Trung, nhân
dân khu vực Thành Phố Vinh và các vùng lân cận. Bệnh viện được giao quy mô
150 giường bệnh. Tuy nhiên từ trước đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào
về việc cung ứng thuốc tại bệnh viện, Bệnh viện còn gặp rất nhiều khó khăn
trong việc quản lý sử dụng thuốc. Để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh thì
việc chú trọng quản lý sử dụng thuốc kinh tế, hiệu quả, an toàn là mục tiêu hàng
đầu mà Bệnh viện đặt ra đòi hỏi khoa Dược phải nhanh chóng thực hiện. Vì vậy,
với mong muốn tìm hiều hoạt động cung ứng thuốc tại Bệnh viện Giao thông
vận tải Vinh, để từ đó có cái nhìn tổng thể, phân tích những ưu nhược điểm
trong công tác quản lý sử dụng thuốc, chúng tôi thực hiện đề tài: “ Phân tích
hoạt động cung ứng thuốc tại Bệnh viện Giao thông vận tải Vinh năm 2010”.
Đề tại được thực hiện với 2 mục tiêu:
1
1- Phân tích hoạt động lựa chọn và mua sắm thuốc tại Bệnh viện Giao
thông vận tải Vinh năm 2010.
2- Phân tích hoạt động tồn trữ, cấp phát và sử dụng thuốc tại Bệnh viện
Giao thông vận tải Vinh năm 2010.
Từ những kết quả nghiên cứu của đề tài, chúng tôi hy vọng sẽ giúp các
nhà quản lý Bệnh viện có cái nhìn đúng đắn hơn về thực trạng cung ứng thuốc,
từ đó nâng cao được hiệu quả của hoạt động cung ứng thuốc tại Bệnh viện Giao
thông vận tải Vinh trong những năm tiếp theo.
2
Chương 1
TỔNG QUAN
1.1.Cung ứng thuốc nói chung và cung ứng thuốc bệnh viện
Cung ứng thuốc là quá trình đưa thuốc từ nơi sản xuất đến tận người sử
dụng. Quá trình cung ứng thuốc trong bệnh viện gồm 4 bước như sau:
Lựa chọn
Mua sắm
Tồn trữ, bảo quản, cấp phát
( DMTTY, DMTCY)
Nhu cầu thuốc đã sử
dụng và dự đoán trong
tương lai
DMT bệnh viện
2
Căn cứ xây dựng danh mục thuốc tại các bệnh viện dựa vào danh mục
thuốc thiết yếu và danh mục thuốc chủ yếu do Bộ Y tế ban hành.
Danh mục thuốc thiết yếu là danh mục thuốc chủng loại đáp ứng yêu cầu
điều trị các bệnh thông thường. Tên thuốc trong danh mục là tên gốc dễ nhớ, dễ
biết, dễ lựa chọn, dễ sử dụng, dễ bảo quản, giá cả dễ chấp nhận, thuận tiện cho
việc thông tin, việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ và dễ quản lý [23].
Danh mục thuốc chủ yếu: Sử dụng tại các cơ sở khám, chữa bệnh là cơ sở
pháp lý để các cơ sở khám chữa bệnh lựa chọn, xây dựng DMT cho đơn vị
mình. Căn cứ vào danh mục thuốc này, đồng thời căn cứ vào mô hình bệnh tật
và kinh phí của bệnh viện để lựa chọn cụ thể tên thành phẩm các thuốc có trong
danh mục, phục vụ cho công tác khám chữa bệnh. Đối với thuốc tân dược, bệnh
viện được phép sử dụng các thuốc phối hợp nếu các thành phần đơn chất của
thuốc đó đều có trong danh mục [3].
Mô hình bệnh tật: là số liệu thống kê về bệnh tật trong khoảng thời gian
nhất định. Tùy theo hạng và tuyến bệnh viện mà mô hình bệnh tật có thể thay
đổi.
Mô hình bệnh tật của bệnh viện là căn cứ quan trọng giúp bệnh viện
không chỉ xây dựng danh mục thuốc phù hợp mà còn là cơ sở để bệnh viện phát
triển toàn diện trong tương lai [9].
Xây dựng danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện hàng năm theo nhu cầu
điều trị hợp lý của các khoa lâm sàng. Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện
phải được rà soát, bổ sung, hiệu chỉnh hàng năm để phù hợp với tình hình thực
tế điều trị [19].
Một danh mục thuốc bệnh viện được xây dựng hợp lý thì mang lại nhiều
4
Bảng 1.1: Các bước xây dựng danh mục thuốc bệnh viện
Các giai đoạn
Các bước tiến hành
Quản lý hành
chính
Bước 1: Giới thiệu các khái niệm cần thiết để có được sự ủng
hộ của ban giám đốc bệnh viện
Bước 2: Thành lập hội đồng thuốc và điều trị
Bước 3: Xây dựng các chính sách và quy trình
Xây dựng danh
mục thuốc
Bước 4: Xây dựng hoặc lựa chọn các phác đồ điều trị
Bước 5: Thu thập các thông tin để đánh giá lại danh mục
thuốc hiện tại
Bước 6: Phân tích mô hình bệnh tật và tình hình sử dụng
thuốc
Bước 7: Đánh giá lại các nhóm thuốc và xây dựng phác thảo
danh mục thuốc bệnh viện
Bước 8: Phê chuẩn danh mục thuốc bệnh viện
Bước 9: Đào tạo cho nhân viên bệnh viện về danh mục thuốc
bệnh viện: quy trình và quá trình xây dựng, quy trình bổ sung
hoặc loại bỏ các thuốc khỏi danh mục, quy định sử dụng
thuốc không có trong danh mục và kê đơn thuốc tên gốc.
Xây dựng cẩm
nang danh mục
thuốc
1.1.2. Mua sắm thuốc
Sau khi xây dựng danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện thì đây là sơ sở
cho quy trình tiếp theo trong chu trình cung ứng thuốc: Mua sắm thuốc
Một quá trình mua sắm hiệu quả phải đảm bảo được cung ứng đúng
thuốc, đủ số lượng với giá cả hợp lý và tiêu chuẩn chất lượng được thừa nhận.
6 Hình 1.2: Chu trình mua sắm thuốc
Đối với các đơn vị nhà nước thì việc mua sắm thuốc phải được thực hiện
theo luật đấu thầu và các văn bản dưới luật hướng dẫn thực hiện luật đấu thầu.
Các hình thức lựa chọn nhà thầu: Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ
định thầu, mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, tự thực hiện, lựa chọn nhà
thầu trong trường hợp đặc biệt [24].
Các nguyên tắc thực hiện mua sắm thuốc:
Mua sắm theo tên gốc: Sử dụng tên gốc để đảm bảo tính cạnh tranh công
bằng, định rõ các tiêu chuẩn chất lượng, không nghi tên biệt dược.
Dưới hạn việc mua sắm thuốc trong danh mục thuốc thiết yếu: Lựa chọn
thuốc an toàn, hiệu quả và chi phí hợp lý.
Thu nhập
thông tin
tiêu thụ
Xem xét
việc lựa
chọn
Xác định
số lượng
Phân phối
Kiểm toán hàng năm và công khai kết quả.
Báo cáo thường xuyên về tình hình mua sắm [25].
Mua sắm thuốc tại bệnh viện
Trước năm 2005, cơ sở pháp lý cho hoạt động thực hiện đấu thầu thuốc
tại các cơ sở y tế công lập chưa được hoàn thiện. Mỗi bệnh viện tổ chức đấu
thầu theo hình thức khác nhau:
Bệnh viện 108 năm 2005, áp dụng phương thức cung ứng là chào hàng
cạnh tranh.
Bệnh viện Hữu Nghị từ năm 2000 bắt đầu tổ chức đấu thầu hạn chế, Năm
2004 tổ chức đấu thầu rộng rãi.
Một số bệnh viện áp dụng đồng thời nhiều hình thức: chỉ định thầu, chào
hàng cạnh tranh, đấu thầu rộng rãi [10].
8
Đến tháng 7 năm 2005 thì thông tư liên tịch số 20/2005/TTLT-BYT-BTC
được ban hành. Đây là thông tư liên tịch đầu tiên hướng dẫn thực hiện đấu thầu
cung ứng thuốc trong các cơ sở y tế công lập. Năm 2007, thông tư liên tịch số
10/2007/TTLT-BYT-BTC được ban hành để giải quyết các vướng mắc của
thông tư 20/2005/TTLT-BYT-BTC.
Sau đó có hướng dẫn đấu thầu cung ứng thuốc ra đời, tại các bệnh viện
lớn như Bệnh viện Bạch Mai, Hứu Nghị, Việt Đức, Phụ sản TW, Chợ Rẫy đều
tiến hành mua thuốc theo hình thức đấu thầu rộng rãi.
Tại các bệnh viện nhỏ thuộc tỉnh Nghệ An tiến hành mua thuốc theo kết
quả đấu thầu rộng rãi của Bệnh viện đa khoa tỉnh Nghệ An, đến năm 2010 thì tất
cả các bệnh viện đóng trên địa bàn tỉnh Nghệ An đều áp dụng kết quả đấu thầu
rộng rãi do Sở y tế Nghệ An thực hiện.
Mặc dù thuốc cung ứng trong khám, chữa bệnh được thực hiện theo kết
quả đấu thầu, tuy nhiên công tác đấu thầu thuốc vẫn còn nhiều bất cập:
Một số bệnh viện vẫn chưa thực hiện đấu thầu thuốc
Tình trạng chỉ định thầu hoặc bảo hộ độc quyền vẫn còn xẩy ra
Phê duyệt kết quả thầu còn chậm.
Khoa Dược duyệt thuốc trước khi cấp
Cấp phát thuốc cho khoa lâm sàng:
Trưởng khoa Dược hoặc dược sỹ được ủy quyền duyệt phiếu lĩnh thuốc
trong giờ hành chính
Khoa Dược đảm bảo việc cấp phát thuốc, hóa chất đầy đủ, kịp thời theo
phiếu lĩnh thuốc, hóa chất của các khoa lâm sàng, cận lâm sàng.
Tùy thuộc vào điều kiện nhân lực của đơn vị, khoa Dược đưa thuốc đến
các khoa lâm sàng hoặc khoa lâm sàng nhận thuốc tại kho dược theo quy định
của Giám đốc bệnh viện.
10
Phát thuốc theo đơn cho người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế
Từ chối phát thuốc nếu phát hiện có sai sót trong phiếu lĩnh thuốc hoặc
đơn thuốc, thông báo với bác sỹ kê đơn và bác sỹ ký duyệt.
Kiểm tra đối chiếu trước khi cấp phát thuốc:
Thể thức phiếu lĩnh thuốc, hoặc đơn thuốc.
Kiểm tra tên thuốc, nồng độ, hàm lượng, dạng bào chế, liều dùng, đường
dùng trên đơn thuốc, phiếu lĩnh thuốc đối với thuốc sẽ giao.
Nhãn thuốc
Chất lượng thuốc.
Số lượng, số khoản thuốc trong đơn thuốc, phiếu lĩnh thuốc.
Cấp phát thuốc theo nguyên tắc thuốc nhập trước cấp phát trước, thuốc có
hạn dùng ngắn hơn xuất trước. Chỉ được cấp phát thuốc còn hạn sử dụng và đảm
bảo đạt tiêu chuẩn chất lượng.
Cấp phát thuốc bệnh viện
Nhằm nâng cao chất lượng phục vụ bệnh nhân, đã có nhiều khoa Dược
thực hiện phát thuốc tới tận tay người bệnh tại các khoa lâm sàng, ứng dụng
công nghệ thông tin trong quản lý và cấp phát thuốc là một tiến bộ đáng kể của
khối dược bệnh viện.
Chỉ thị 05/2004/CT-BYT của Bộ Y tế về việc chấn chỉnh công tác cung
ứng thuốc trong bệnh viện nêu rõ: bệnh viện phải tổ chức cấp phát thuốc tại các
Thông tin về điều trị và cách sử lý các phản ứng có hại, sử lý khi dùng
thuốc quá liều và ngộ độc do dùng thuốc.
Thông báo những thuốc được phép lưu hành tại Việt Nam và những thuốc
bị thu hồi, bị cấm ở các nước khác.
Thông tin về kinh nghiệm sử dụng thuốc trong điều trị, về thông tin phản
hồi từ tuyến dưới lên tuyến trên.
12
Copyright: Tài liệu đại học ©