1
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI VŨ THỊ HẢI YẾN
ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG
BẢO QUẢN VÀ TỒN TRỮTHUỐC
CỦA CHI NHÁNH CÔNG TY
CỔ PHẦN DƯỢC HẬU GIANG
TẠI HẢI PHÒNG NĂM 2013 LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA I HÀ NỘI NĂM 2014
BỘ Y TẾ
TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI
FEFO First Expires First Out
UBND Ủy ban nhân dân
DHG Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang
CNHP Chi nhánh Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang tại Hải
Phòng
KC Khoảng cách
IMS International Medical Survey
DANH MỤC CÁC HÌNH
Trang
Hình 1.1: Thị phần của các doanh nghiệp trong quý 4/2013 14
Hình 1.2: Sơ đồ tổ chức của chi nhánh Hải Phòng 19
Bộ môn Quản Lý và Kinh Tế Dược, các thầy giáo, cô giáo Trường đại học
Dược Hà Nội đã giảng dạy và cho tôi cơ hội được học tập và nâng cao kiến
thức tạitrường.
Tôi xin trân trọng cảm ơn:
Chi nhánh Công ty cổ phần dược Hậu Giang tại Hải Phòng nơi tôi
thực hiện luận văn. Xin chân thành cảm ơn Trưởng chi nhánh CNKT. Trần
Thanh Hải vàDS. Đinh Ngọc Quang cùng các cán bộ chi nhánh đã giúp tôi
hoàn thành đề tài này.
Cuối cùng tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, bạn bè
những người luôn bên cạnh chăm sóc, động viên, giúp đỡ tôi trong cuộc
sống và trong suốt quá trình làm đề tài.
Học Viên
DS. Vũ Thị Hải Yến
MỤC LỤC
Trang
ĐẶT VẤN ĐỀ 1
CHƯƠNG 1. TỔNG QUAN
3
1.1. PHÂN PHỐI THUỐC 3
1.1.1. Khái niệm vai trò của phân phối 3
1.1.2. Thực hành tốt phân phối thuốc 4
1.1.3 Tình hình phân phối thuốc của Việt Nam 7
1.2. BẢO QUẢN VÀ TỒN TRỮ THUỐC 10
3.2.3. Kết quả hoạt động tồn trữ 40
CHƯƠNG 4. BÀN LUẬN
57
4.1 HOẠT ĐỘNG BẢO QUẢN 57
4.2 CÔNG TÁC TỒN TRỮ 60
KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT
64
1 KẾT LUẬN 64
1.1. Hoạt động bảo quản 64
1.2. Hoạt động tồn trữ 64
2 ĐỀ XUẤT 66
2.1. Đối với CNHP 66
2.2 Đối với Công ty Cổ phần Dược Hậu Giang 66
ĐẶT VẤN ĐỀ
Sức khỏe là vốn quý nhất của con người và của toàn xã hội. Thuốc là
một trong các yếu tố quan trọng góp phần vào công tác chăm sóc và bảo vệ
sức khỏe. Vì vậy việc sản xuất và cung cấp thuốc đạt chất lượng, kịp thời,
đủ số lượng trở thành một yêu cầu cần thiết đối với các cơ sở khám chữa
bệnh và cung cấp thuốc.
Để đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc cho công tác phòng, điều trị và
chẩn đoán bệnh. Thuốc sản xuất trong nước và nhập khẩu không ngừng
tăng về số lượng, ngày càng phong phú về chủng loại, loại bào chế. Cùng
với đó là mạng lưới phân phối cũng phát triển rộng khắp cả nước để cung
cấp thuốc kịp thời đủ số lượng và đảm bảo chất lượng cho nhu cầu khám
chữa bệnh.
DHG với vị thế dẫn đầu ngành dược trong nhiều năm qua với khoảng
3
Chương 1. TỔNG QUAN
1. PHÂN PHỐI THUỐC
1.1.1. Khái niệm vai trò của phân phối
*Khái niệm: Là việc phân chia và di chuyển, bảo quản thuốc từ kho
của cơ sở sản xuất thuốc hoặc từ trung tâm phân phối cho đến người sử
dụng hoặc đến các điểm phân phối bảo quản trung gian hoặc giữa các điểm
phân phối, bảo quản trung gian bằng các phương tiện vận chuyển khác
nhau.[2]
*Vai trò của phân phối
đảm bảo điều đó bộ y tế cho ban hành nhiều chính sách trong đó quan trọng
nhất là áp dụng triển khai thực hiện các nguyên tắc thực hành tốt (GPs) bao
gồm: “ Thực hành tốt sản xuất thuốc của hiệp hội các nước Đông Nam Á”,
“Thực hành tốt kiểm nghiệm thuốc (GLP)”, “ Thực hành tốt bảo quản
thuốc ( GSP)”, “Thực hành tốt bảo quản thuốc theo khuyến cáo của tổ chức
y tế thế giới (GMP- WHO)”, “Thực hành tốt phân phối thuốc (GDP)” và
“Thực hành tốt nhà thuốc (GPP)”
“Thực hành tốt phân phối thuốc” là một phần của công tác bảo đảm
chất lượng toàn diện để bảo đảm chất lượng thuốc được duy trì qua việc
kiểm soát đầy đủ tất cả các hoạt động liên quan đến quá trình phân phối
thuốc.
Nội dung cơ bản của “Thực hành tốt phân phối thuốc” [2], [6], [4]
*Quy định về tổ chức và quản lý
+ Cơ sở phân phối thuốc phải có tư cách pháp nhân, được cấp giấy
chứng nhận đủ điều kiện hành nghề kinh doanh thuốc.
+Thiết lập một cơ cấu tổ chức thích hợp, có đủ nhân sự, các nhân
viên phải được đào tạo, xác định rõ quyền hạn và trách nhiệm để tiến hành
tất cả các nhiệm vụ thuộc trách nhiệm của cơ sở phân phối.
*Quy định về nhân sự: có đủ nhân sự phù hợp với quy mô và các
nhân viên phải đáp ứng được các yêu cầu sau:
5
+ Có trình độ chuyên môn phù hợp và được đào tạo để đủ khả năng
đáp ứng các yêu cầu công việc.
+ Các nhân viên chủ chốt tham gia vào việc bảo quản, phân phối
thuốc phải có đủ khả năng và kinh nghiệm phù hợp với trách nhiệm được
giao.
+ Nhân viên phải được đào tạo ban đầu và đào tạo liên tục phù hợp với
nhiệm vụ được giao, phải đảm bảo sức khoẻ và phải được định kỳ kiểm tra
sinh và kiểm tra thuốc. Giá kệ bảo quản thuốc phải ở trong tình trạng tốt,
sạch sẽ. Không được để trực tiếp thuốc trên nền kho.
+ Phải có một hệ thống để bảo đảm các sản phẩm hết hạn trước sẽ
được phân phối trước (FEFO viết tắt của First Expire, First Out). Tuy
nhiên, trong những trường hợp cụ thể, có thể chấp nhận những sai lệch so
với các nguyên tắc này, với điều kiện các sai lệch này chỉ có tính chất tạm
thời và được áp dụng phù hợp.
+Điều kiện bảo quản: Điều kiện bảo quản của các thuốc phải phù
hợp với điều kiện bảo quản được ghi trên nhãn thuốc. Thiết bị theo dõi điều
kiện bảo quản phải được hiệu chuẩn định kỳ phù hợp.
+ Kiểm soát quay vòng kho:Định kỳ phải tiến hành kiểm kê đối
chiếu thuốc tồn kho so với hồ sơ sổ sách.Tất cả các sai lệch đáng kể thuốc
bảo quản tại kho phải được điều tra để đảm bảo rằng không xảy ra sự lẫn
lộn không đáng có.
*Vận chuyển và thuốc trong quá trình vận chuyển :
+ Quá trình vận chuyển thuốc phải đảm bảo giữ nguyên tính toàn
vẹn và chất lượng thuốc.
+ Trong thời gian vận chuyển, việc vận chuyển, bảo quản thuốc phải
được thực hiện phù hợp với các quy trình vận chuyển.
*Hồ sơ, tài liệu
+ Phải có sẵn các quy chế, quy định liên quan đến hoạt động kinh
doanh thuốc, các tài liệu chuyên môn thích hợp để tra cứu, các quy định,
quy trình, hồ sơ tài liệu để bảo đảm thực hiện đúng các yêu cầu về bảo
quản, phân phối thuốc và cung cấp cho cơ quan có thẩm quyền khi có yêu
cầu.
+ Các quy trình:Phải có các quy trình hướng dẫn bằng văn bản mô tả
tất cả các thao tác khác nhau trong hoạt động phân phối thuốc.
+ Các hồ sơ ghi chép: Các ghi chép về tất cả các hoạt động liên quan
đến bảo quản, vận chuyển phân phối thuốc, điều kiện bảo quản thuốc phải
được ghi tại thời điểm diễn ra mỗi thao tác và theo cách thức mà tất cả các
người bệnh. Hiện tại, toàn quốc có 43.629 cơ sở bán lẻ thuốc, trong đó có
hơn 10.000 nhà thuốc tư nhân. Tính trung bình 2000 người dân có một cơ
sở bán lẻ thuốc. [13]
8
Thuốc là một loại hàng hóa đặc biệt có vai trò quan trọng trong sự
nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, đảm bảo thường xuyên
cung ứng đủ thuốc, có chất lượng, đạt yêu cầu, sử dụng thuốc an toàn, hợp
lý và hiệu quả là nhiệm vụ quan trọng của ngành y tế trong đó ngành dược
đóng vai trò không nhỏ. Doanh số của thị trường dược phẩm Việt Nam năm
2012 là gần 3 tỷ USD – bằng một phần ba thị trường Ấn Độ. Thị trường
Việt Nam được dự đoán sẽ tăng trưởng với tỷ lệ hơn 20% vào năm 2017.
Theo Business Monitor International, Việt Nam đứng thứ 13/175 về tốc độ
tăng trưởng mức chi tiêu cho dược phẩm.
Chi tiêu cho dược phẩm bình quân trên đầu người ở Việt Nam cũng
tăng trưởng theo. Theo Cục quản lý Dược, tiền thuốc bình quân đầu người
năm 2010 đạt 22,25 USD. Trong khi đó, theo thống kê của IMS, trong năm
2010, chi tiêu cho dược phẩm bình quân toàn thế giới ở mức 125
USD/người/năm. Việt Nam đứng cuối bảng về chi tiêu tiền thuốc đầu
người năm 2010 trong các thị trường dược phẩm mới nổi nhóm 3 (bao gồm
Mexico, Thổ Nhĩ Kỳ, Thái Lan, Rumania, Ai Cập, Ukraine, Pakistan và
Việt Nam) với mức bình quân chi tiêu tiền thuốc đầu người của nhóm này
là 56 USD/ năm. Các thị trường dược phẩm mới nổi nhóm 2 (bao gồm
Brazil, Ấn Độ và Nga) có mức bình quân chi tiêu tiền thuốc đầu người là
32 USD /năm. Con số tương ứng của Trung Quốc (nhóm 1) là 31 USD[15].
Mức chi tiêu về thuốc theo đầu người tại Việt Nam được dự đoán có thể
tăng hơn gấp đôi vào năm 2015. Tăng trưởng này được thúc đẩy bởi sự
phát triển của xã hội và bởi sự mở rộng của hệ thống bảo hiểm y tế quốc
gia. Ngày nay, 65% trên 89 triệu người dân Việt Nam có bảo hiểm y tế.
Năm
Tổng trị giá
tiền thuốc sử
dụng
(1.000USD)
Trị giá SX
trong nước
(1.000USD)
Trị giá thuốc
nhập khẩu
(1.000USD)
Bình quân
tiền thuốc
đầu người
(USD)
2007 1.136.353 600.630 810.711 13,39
2008 1.425.657 715.435 923.288 16,45
2009 1.696.135 831.205 1.170.828 19,77
2010 1.913.661 919.039 1.252.572 22,25
2011 2.432.500 1.140.000 1.527.000 27,60
10
2. BẢO QUẢN VÀ TỒN TRỮ THUỐC
1.2.1. Khái niệm và vai trò của bảo quản thuốc
*Bảo quản thuốc là việc cất giữ an toàn các thuốc, bao bì đóng gói,
bao gồm cả việc đưa vào sử dụng và duy trì đầy đủ các hệ thống hồ sơ tài
liệu phù hợp, kể cả các giấy biên nhận và phiếu xuất. [3]
1.2.2. Thực hành tốt bảo quản thuốc
*Khái niệm “Thực hành tốt bảo quản thuốc” (tiếng Anh: Good
hoặc hết hạn dùng.
+ Thuốc trả về: Tất cả các thuốc trả về phải được bảo quản tại khu
biệt trữ và chỉ quay trở lại kho thuốc lưu thông sau khi có sự phê duyệt bởi
người có thẩm quyền căn cứ trên các đánh giá thoả đáng về chất lượng,
đảm bảo an toàn cho người sử dụng.
1.2.3. Tồn trữ thuốc
Tồn trữ là sự bảo quản tất cả các nguyên liệu, vật tư, bao bì trong quá
trình sản xuất, mọi bán thành phẩm trong quá trình sản xuất và thành phẩm
trong kho. Tồn trữ không chỉ là việc cất gữi hàng hóa trong kho mà là một
quá trình xuất nhập kho hợp, quá trình kiểm tra, kiểm kê, dự trữ và các biện
pháp kỹ thuật bảo quản hàng hoá. Công tác tồn trữ là một mắt xích quan
trọng trong việc đưa thuốc đến tận tay người tiêu dùng với số lượng đầy đủ,
chất lượng đảm bảo, kịp thời về mặt thời gian và giảm đến mức tối đa các
hư haotrong quá trình bảo quản và phân phối thuốc. [12]
Đối với một cơ sở chuyên thực hiện phân phối thuốc cho các bệnh
viện, cơ sở bán buôn và bán lẻ thuốc việc thực hiện tốt công tác tồn trữ là
một lợi thế cạnh tranh lớn không thể bỏ qua. Để đảm bảo chất lượng thuốc
trong quy trình tồn trữ đòi hỏi các kho phải có cơ sở vật chất đáp ứng các
yêu cầu về bảo quản thuốc điều trị có quy trình thực hành bảo quản thuốc
tốt trong kho.
Công tác tồn trữ bao gồm các nội dung:
+Xác định nhu cầu thuốc: là việc tập hợp tất cả các loại thuốc với
hàm lượng thích hợp, số lượng đủ và đảm bảo chất lượng để đáp ứng nhu
cầu khám chữa bệnh của nhân dân trong một thời gian, không gian nhất
định. Hiện nay việc xác định nhu cầu thuốc của một chi nhánh chuyên phân
phối ngoài dựa vào các yếu tố như mô hình bệnh tật, kỹ thuật chẩn đoán
hiệu lực điều trị của thuốc, các thuốc cạnh tranh cùng hàm lượng, dạng bào
12
9/2010 266.629.620 2.500.000 269.129.620
13
Các sự kiện quan trọng
1996: Năm đầu tiên sản phẩm được người tiêu dùng bình chọn
“Hàng Việt Nam chất lượng cao” (15 năm liền)
Năm đầu tiên nhà máy đạt tiêu chuẩn GMP
Năm đầu tiên DHG dẫn đầu ngành công nghiệp dược Việt Nam liên
tục cho đến nay
2004: Cổ phần hóa
2006: Niêm yết cổ phiếu
Trải qua 36 năm hình thành và phát triển, hiện nay DHG được công
nhận là doanh nghiệp dẫn đầu ngành công nghiệp dược Việt Nam. Đây là
những yếu tố cần thiết giúp công ty vững bước trên con đường hội nhập.
1.3.2. Lĩnh vực kinh doanh và vị thế
Ngành nghề kinh doanh: Sản xuất kinh doanh dược phẩm, thực phẩm
chức năng và mỹ phẩm. Trong đó doanh thu từ dược phẩm chiểm tỷ trọng
chủ yếu trong cơ cấu kinh doanh.
Bảng 1.3: Tỷ trọng doanh thu chủ yếu trong cơ cấu kinh doanh.
Tên sản
phẩm
Năm 2008
Năm 2009
Năm 2010
Năm 2011
Theo báo cáo của IMS Quý 4/2013, DHG là doanh nghiệp trong
nước duy nhất có thị phần nằm trong Top 3 các doanh nghiệp dẫn đầu thị
trường dược phẩm Việt Nam cùng với các doanh nghiệp nước ngoài khác,
tiếp tục đứng vị trí thứ 3 sau hai tập đoàn lớn là Sanofi Group và
GlaxoSmithKline Group.
Hình 1.1: Thị phần của các doanh nghiệp trong quý 4/2013
Nguồn: IMS Health Quý 4/2013
15
Năm 2013, Doanh thu thuần từ Dược phẩm tự sản xuất năm 2013đạt:
3.527 tỷ VNĐ, tăng trưởng 20,34% so với cùng kỳ, thị phần DHG so với
thị trường thuốc sản xuất trong nước chiếm 10,8%và so với tổng giá trị tiền
thuốc sử dụng chiếm 5%. Theo báo cáo của IMS các năm 2008- 2011 DHG
là doanh ngiệp trong nước duy nhất có thị phần nằm trong top 5 các doanh
nghiệp dẫn đầu thị trường dược phẩm Việt Nam cùng với các doanh nghiệp
dược phẩm nước ngoài khác và đứng thứ 4 trong các nhà sản xuất Dược
Phẩm tại Việt Nam [10]
Hệ thống phân phối trải rộng khắp cả nước từ Lạng Sơn đến Mũi Cà
mau với 12 Công ty con phân phối, 24 chi nhánh và 68 quầy thuốc bán lẻ
trực thuộc DHG tại các bệnh viện tỉnh ( Tính đến ngày 31/03/2013)[5]
1.3.3. Hệ thống các giá trị cốt lõi
* Lấy chất lượng, an toàn, hiệu quả làm cam kết cao nhất
Điều DHG quan tâm nhất là:
+ Chất lượng sản phẩm và dịch vụ phải được ưu tiên hàng đầu.
+ Hiệu quả kinh doanh của toàn Công ty đạt tối đa.
+ Môi trường làm việc tại Công ty là an toàn và lành mạnh.
+ Công việc của Nhân viên được thực hiện một cách chuyên nghiệp.
+ Nhân viên tại Công ty có công việc ổn định và được cống hiến lâu
- Quan trọng hơn hết, hình ảnh DHG phụ thuộc vào cách đối xử của
mỗi người trong DHG – bởi trong hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp,
mối đe dọa lớn nhất không phải là sự khủng hoảng về tài chính, mà đó là sự
khủng hoảng về hình ảnh Công ty.
- DHG xem việc xây dựng, gìn giữ và phát triển những chuẩn mực
đạo đức, các giá trị và quan niệm tốt đẹp trong cách tổ chức và kiểm soát
công việc, cách quản lý và ra quyết định, cách giao tiếp ứng xử và truyền
thông như là những yếu tố tạo nên văn hóa doanh nghiệp; với mục đích:
+ Đề cao các giá trị: “Chất lượng – Hiệu quả - Sáng tạo – Trung
thành – Kỷ cương – Chuyên nghiệp” trong mọi hoạt động của từng cá nhân
và tập thể.
17
+ Tạo một ấn tượng đẹp, một nét riêng thuyết phục với xã hội, với
mọi người; từ đó vun đắp uy tín nhằm tăng cường sự phát triển của Công
ty.
+ Xây dựng một tập thể gắn bó, thương yêu nhau với những thành
viên giỏi về công việc, ngày càng hoàn thiện về nhân cách.
+ Xem “Bản sắc Dược Hậu Giang” là sức mạnh nội lực, là một trong
những giải pháp quản trị điều hành phối hợp giữa truyền thống và hiện đại,
giữa lịch sử và phát triển; là tài sản vô giá được truyền từ nhiều thế hệ.
*Lấy sự thịnh vượng cùng đối tác làm mục tiêu lâu dài
- Trên nguyên tắc hợp tác và cùng có lợi, DHG luôn duy trì và phát
triển mối quan hệ với các đối tác trên cơ sở bình đẳng, lành mạnh, tuân thủ
pháp luật và cùng phát triển.
+ Xem khách hàng là người mang lại nguồn lợi cho công ty
+ Tuân thủ tất cả các luật lệ và qui định nhằm đảm bảo việc giữ vững
niềm tin đối với người tiêu dùng, khách hàng, nhà đầu tư, cổ đông và xã
hội.
hào về Công ty. Quan tâm ươm mầm tương lai.[14]
1.3.4. Tầm nhìn và sứ mệnh
TẦM NHÌN
"Vì một cuộc sống khỏe đẹp hơn"
SỨ MẠNG
"Dược Hậu Giang luôn luôn cung cấp sản phẩm và dịch vụ chất
lượng cao thỏa mãn ước vọng vì một cuộc sống khỏe đẹp hơn"