B GIÁO DO B Y T
I HC HÀ NI
TRN TH THÙY LINH TÁC DNG
H NG HUYT
CA N N-HEXAN
R CÂY CHÓC MÁU NAM TRÊN MÔ HÌNH
NUÔI CY T
2
C
12
LUC C HC
HÀ NI, 2013
B GIÁO DC VÀ O B Y T
I HC HÀ NI TRN TH THÙY LINH
TS. Trần Thị Oanh – Cc Khoa hc công ngh o, B
Y t và ThS. Đỗ Thị Nguyệt Quế - B c li hc
Hà Ni, nhi thng dn, ch bo nhi tôi
có th hoàn thành lu
Xin trân trng c
c gi li ci các thy cô, các anh ch k thut viên B
c li hc Hà N nhit tình và tu
ki tôi thc hin lu
Cuc gi li cc tn bè và
ng nghip, nh i luôn bên qu ng viên tôi trong
nh tôi v mi mt trong sut thi gian hc tp và
thc hin lu
Hà Nội, tháng 8 năm 2013
Học viên
Trần Thị Thùy Linh MC LC
Trang
t v
1
NG Q
2
1.1. Mt vài nét v b
2
1.1.1.
2
2.4.1. c t bào C
2
C
12
ca dch chi
23
2.4.2. ng cn kh n glucose ca
t bào C
2
C
12
25
2.4.3. t hóa AMPK ct chit
c t
27
2.5. X lý s li
31
T QU NGHIÊN C
32
3.1. Kt qu t c t bào C
2
C
12
c
32
3.2. Kt qu ng cn kh n glucose
vào t bào C
40
4.1. Kh c t bào C
2
C
12
c
42
4.2. ng ca dch chii vi kh n
glucose vào trong t
2
C
12
43
4.3. Tác dng hot hóa AMPK ct chic
t
46
4.3.1. ng c các n n m biu
hin ca p-AMPK và AMPK t
49
4.3.2. ng ca các cht chic t n m biu
hin ca p-
51
KT LU
53
SCC2 và SCC3
38
DANH MC CH VÀ KÝ HIU VIT TT
ACC Acetyl CoA carboxylase
AICAR 5-aminoimidazole-4-carboxamide--ribofuranoside
AMP Adenosine monophosphat
AMPK Adenosine monophosphat activated protein kinase
ATP Adenosine triphosphat
CaMKK Calmodulin-dependent protein kinase kinase
CBS cystathionine synthase
ChREBP Carbohydrate Response Element Binding Protein
CPT1 Carnitin palmitoyltransferase 1
CT Carboxyl transferase
DMEM Dulbecco's Modified Eagle Medium
DMSO Dimethyl sulfoxid
ng
FAS Fatty acid synthase
FBS Fetal bovine serum
FFA Free fatty acid
DANH MC CÁC HÌNH V, BI
Trang
ng chuyn hóa glucose chính b
4
Hình 1.2. Cu trúc phân t AMPK
7
Hình 1.3. AMPK ho oxy hóa acid béo trong ty th
thông qua c ch ACC
11
Hình 1.4. Công thc cu to ca AICAR và mt s hp ch
17
Hình 2.1. Kháng th th c
30
Hình 3.1. Hình nh m biu hin cu p-AMPK, AMPK t-actin
khi t bào v n khác nhau trong thi gian 60 phút
35
Hình 3.2. S l biu hin ca p-AMPK và AMPK tng so vi
-actin
36
Hình 3.3. Hình nh th hin ng ca SCC1, SCC2 và SCC3
n m biu hin ca p--actin
37
Hình 3.4. Bi th hin m u hin p-AMPK
ca lô t bào vi mu th so vi lô chng
” vi 3 mc tiêu:
1. c t bào C
2
C
12
ca cn dch chit n n-
hexan r cây Chóc máu Nam.
2. Nghiên cu tác dng h glucose huyt ca cn dch chit n n
hexan r thu nhn glucose ca t
C
2
C
12
.
3. tác dng hot hóa adenosin monophosphat protein kinase (AMPK)
và c ch acetyl coenzym A carboxylase (ACC) ca cn dch chit n n
hexan r cây Chóc máu Nam. 2
1. TNG QUAN
1.1. Mt vài nét v bng
Theo T chc Y t th git hi
ch c tính biu hin b t do hu qu ca vic
thiu hoc mt hoàn toàn insulin hon s suy yu trong hot
ng c [7].
ng là mt ri lon x do c yu t di truyn
và yu t i s i trong chuyn hóa glucid,
lipid và protein do s thiu hi hoc tuyc bài xut
và do s kháng insulin các m khác nhau. nhng bnh nhân b
i mt s bnh nhi t áp, ri lon chuyn hóa
lipoprotein, tng b bnh nha chu và ri lon ch Nhng
bnh nhân này cn phu tr bng insulin [7], [39].
- Sinh lý b
Có th nhn thy khá rõ nhi sinh lý trong b
là hu qu ca s thiu ht insulin khi so sáng chuyn hóa i
ng vi s chuyn hóa b1.2.). bnh
thiu ht insulin và s ng
huyt, ch yu là glucagon, dn thy phân glycogen và tân to
glucose i phóng glucose t gan (Hepatic glucose
output - HGO) [7].
4
Hình 1.1. Các con đường chuyển hóa glucose chính ở người bệnh ĐTĐ typ1 [7]
m th hin s t th hin s gim
chuyn hóa so vi ng)
1.1.2. Đái tháo đường typ 2
thuc insulin) chim khong
90-95% s by ra do s kháng insulin và suy gim bài tit
insulin. Bnh khi phát và tin trin âm thm, không bc l các triu chng
lâm sàng và khó ch t thi gian dài, ngay c khi s
glucose huyt trung bình có th dn chng mu
2 liên quan cht ch n yu t di truyn. Tuy vy, m
phù hp cao (80%) trong t l mc các cp song
sinh cùng tr ca s di truyn vc bit
là mt b[7], [39].
di truyn, b b ng bi các yu t
nhing, tình trng tha cân, béo phì
vi s trong vùng bng (ni ti vng,
6
- Gim hot tính insulin do khim khuyt gen
- Bnh lý ty ngoi tit
- Bnh ni tit
- c, hóa cht, do nhim trùng
- Các th khác: kháng th kháng th th insulin, hi chi c
Mt s hi chng di truyt hp vi chng Down,
thu vng Friedrich, múa vn Huntington, [7], [39].
1.1.4. Đái tháo đường ở người mang thai
ng do thai nghén là tình trng ri lon dung np glucose
huyt các m khác nhau, khi phát hay phát hiu tiên khi có thai.
i tr tình trng ri lon glucose xc hay
trong thi k c nhn bic [39].
1.2. Adenosin monophosphat activated protein kinase (AMPK)
1.2.1. Đặc điểm cấu trúc
AMPK thuc h enzym cm c hot hóa do suy gim
n adenosin triphosphat (ATP) trong t bào
mng ca t bào. Sau khi hot hóa, AMPK có vai trò khôi
phng ATP trong t bào theo c hai cách: c ch s tiêu th ATP và kích
thích quá trình sinh ATP.
AMPK là mt protein cu to bi 3 ti: 1 ti
(63 kDa) và hai ti -63 kDa). Các tiu
ng trong vi nh ca phc hp
trimer này. Các ti c mã hóa bi các gen khác nhau và mi
ti u có các dng phân khác nhau:
7
Hình 1.2. Cấu trúc phân tử AMPK
- Ti a phc hp AMPK
phc hp AMPK. Nhng bii d lp th khác nhau này trong phc hp,
gây ra bi liên kt vi AMP hoc ATP, to nên nn tng phân t cho chc
u hòa chuyn hóa ca AMPK và khin cho enzym này tr thành mt
mc tiêu tác dng cho các cht hóa hc tng hp.
t bin tn k c trên ti
171
-Phe
179
i vùng liên kt glycogen ca ti n tr
hot tính ph thuc AMP ca phc hp AMPK. Vì vy, có v
hot hóa phc hu ng ca ti
hin ra rng ti n quá trình hot hóa này nhiu nht,
còn ti ng va phi [6].
1.2.2. Sự hoạt hóa phức hợp AMPK
c hot hóa bi hiu ng d lp th khi t l AMP/ATP và
creatin/phosphocreatin (Cr/pCr) trong t
n s phosphoryl hóa các tiu bi các enzym AMPK kinase
(AMPKK). Trong s các yu t kích thích, nhng yu t làm cn kit ATP d
tr ng AMP trong t t, tình trng thiu oxy,
9
t thm thu, thiu glucose, thiu máu cc b và tình tr
c nghiên cu nhiu nht [6]. AMP trong t bào liên kt vi
vùng Bateman trong ti i cu trúc ca phc
hy s phosphoryl hóa phân t threonin 172 (Thr 172) nm trên tiu
a AMPK thông qua mt s enzym kinase.
Nhi v ng và s chuyn hóa calci trong t bào chính
cho quá trình hot hóa AMPK. Trong s các tác nhân ni sinh gây
phosphoryl hóa Thr172 thì Liver kinase B1 (LKB1), các protein kinase ph
AMPK là mt protein quan tr u ng ca t bào và
t yu t u hòa chuyn hóa glucose và lipid
nhic bi32].
1.2.3.1. Vai trò c
dng glucose chính cng kích
thích s thu nhng ph thuc insulin và con
ng không ph thuc insulin. Kháng insulin là mt trong nhng khim
khuyc phát hia b yu là do s
sai lch trong quá trình truyn tín hiu ca insulin. Tuy nhiên, hin nay bin
pháp hu hi khc phc nhng sai lng truyn tín hiu
insulin vn còn rt hn ch. Vì vy, ci thin quá trình s dng glucose
ng không ph thuc coi là bin pháp thay th có
hiu qu.
Các s liu in vivo và ex vivo ng minh rng AMPK tác dng lên s
hp thu glucose thông qua c ph thuc và không ph thuc insulin.
Nhiu nghiên cng minh gi thuyt cho rng tp luyn có th
dn b không
11
ph thuc insulin [6], [26]. S l AMP/ATP và Cr/pCr dn
n s nh m hot tính ct
ch u này cho thi trò quan trng
trong vi d Hot hóa u
hin ca gen mã hóa GLUT-4 và hexokinase II và kích thích tng hp
ng cách hot hóa d lp th glucose6phosphatase.
AMPK còn th hin chng hóa c
hot hóa 2 enzym chính ca chu trình acid citric: citrat synthase và succinat
dehydrogenase [6].
Ngoài vin chuy
trò quan trng trong chuyn hóa cht béo Hot hóa AMPK làm gim
ng yu t cà TORC2.
y gây bt hot
enzym này, làm gim tng hp malonyl t tính ca
Carnitin palmitoyltransferase 1 (CPT1)n chuyn các acid béo vào
ty th -oxy hóa. Bên cc tip kích thích hp thu
13
acid béo t do vào t bào thông qua vic chuyn enzym chuyn vn acid béo
CD38 ti màng t bào [6], [32].
AMPK còn có tác dng c ch gen mã hóa cho enzym tng hp acid béo
n s glucose huyng là
gim glucose huyt [17].
1.2.3.3. Vai trò ca AMPK trong mô m
Hot hóa AMPK trong mô m làm gim tng h
aicd béo và gim tng hp TG. Nhp luyn th cht hou tr bng
các thu -adrenergic gây ho ph
thuc AMP vòng (cAMP).
u tit s thy phân lipid trong t bào mô m bng cách
làm bt hot enzym hormon-sensutive lipase (HSL) thông qua phosphoryl hóa
phân t n s tái tng hp và gii phóng acid
béo t TG, mt quá trình cn tiêu th ATP.
Hot hóa AMPK trong mô m u hin ca
adiponectin, m nhy cm vi insulin c
Các tác dng ngoi vi ca adiponectin có th gii thích
ca các thuc hot hóa AMPK trong via và ci thin tình trng
kháng insulin bng béo phì [6].
1.2.3.4. Vai trò ca AMPK trong các t o ty
N glucose trong máu thp s hot hóa AMPK trong các t bào
i ta cho rng metformin n s tit insulin ca t
hot hóa AMPK.
hot tính cn s phosphoryl hóa phân t
15
threonin 172 cng thi gim hot tính ca ACC-2. Tác d
hot tính c i tình trng
gim n ATP và làm gim phosphocreatin trong
dng glu glycogen trong
31].
Thiazolidindion (TZD) không trc tip phosphoryl hóa AMPK mà tác
d gián tip. Các TZD liên kt và kích hot PPAR-
nhy cm vi insulin nhiu mô ngoi vi khác nhau. TZ
rosiglitazon và pioglitazon, làm gim s thy phân lipid và ging acid
béo trong t bào m. Nhng thu c ch gii phóng mt vài
adipokin t t bào mu t hoi t khi u (TNF--6 và
resistin, cht gây ra s kháng insulin cng th bài
tit adiponectin t mô m i và các loài gm nhm. Adiponectin kích
thích hp thu glucose và oxy hóa acid béo c ch quá trình tân to
ng gan do hot hóa AMPK. Trên thc nghim, khi gây t bin AMPK
bào m hoc dùng các cht c ch AMPK tng hp làm mt
các tác dng này ca adiponectin [6].
- AICAR
AMP là mt cht hot hóa AMPK nn trên, hai
cp phân t i hai vùng Bateman trên tin v t
hóa phc hc chuyn hóa trong trong t bào to thành
ZMP (5-aminoimidazol-4-carboxamid-1--D-ribofuranotid) bi adenosin
kinase. ZMP là mt ch i các vùng Bateman trên
ti a AMPK và gây ra s i d lp th trong cu trúc ca
AMPK, gây hot hóa AMPK. Bên ct vài nghiên c
cho thy ZMP có th u hòa s chuyn hóa glucose bng cách c ch trc
tip fructose-1,6-biphosphatase trong t n quá trình