Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
LỜI MỞ ĐẦU
Trong hơn 10 năm đổi mới nền kinh tế đất nước, vai trò chủ đạo, dẫn
dắt, điều tiết nền kinh tế luôn được Đảng quan tâm, coi trọng và đã đạt được
những thành tựu bước đầu rất khả quan cả trong lĩnh vực kinh tế, chính trị, xã
hội, cả đường lối đối nội và đối ngoại của đất nước. Chính vì vậy tại Nghị
quyết Đại hội Đảng IX đã khẳng định chủ trương nhất quán của Đảng ta là
phát triển nền kinh tế nhiều thành phần, các thành phần kinh tế kinh doanh
theo pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác, cạnh tranh lành mạnh trong đó
kinh tế Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, kinh tế Nhà nước cùng kinh tế tập thể
ngày càng trở thành nền tảng vững chắc của nền kinh tế quốc dân và một lần
nữa nhấn mạnh nhiệm vụ “Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế Nhà nước để
thực hiện tốt vai trò chủ đạo nền kinh tế”.
Để phát huy hơn nữa vai trò của thành phần kinh tế Nhà nước trong nền
kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa đòi hỏi kinh tế Nhà nước phải
đổi mới để giữ vững vai trò chủ đạo, thúc đẩy các thành phần kinh tế khác
cùng phát triển. Vì vậy việc nghiên cứu những giải pháp để phát huy vai trò
chủ đạo của kinh tế Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội
chủ nghĩa ở Việt nam hiện nay là hết sức quan trọng. Do đó tôi đã chọn đề tài
“Phát Triển Vai Trò Chủ Đạo Của Thành Phần Kinh Tế Nhà Nước.”
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
NỘI DUNG.
I. Kinh tế Nhà nước và vai trò của nó trong nền kinh tế thị
trường định hướng XHCN:
1. Quan niệm về Kinh tế Nhà nước:
Thành phần kinh tế Nhà nước được hiểu là những đơn vị, tổ chức trực
tiếp sản xuất kinh doanh hoặc phục vụ sản xuất, kinh doanh mà toàn bộ nguồn
lực thuộc sở hữu Nhà nước hoặc một phần phụ thuộc sở hữu Nhà nước chiếm
tỷ lệ khống chế. Như vậy, kinh tế Nhà nước được hình thành thông qua việc
Nhà nước đầu tư vốn xây dựng mới từ vốn ngân sách nhà nước hoặc thông

từ ngân sách; lực lượng đào tạo chuyên sâu về trình độ quản lý, trình độ kỹ
thuật; trình độ kỹ thuật, công nghệ hiện đại; quan hệ kinh tế rộng lớn trong và
ngoài nước, kinh tế Nhà nước có chức năng tạo lập cơ sở vật chất hạ tầng, sản
xuất các hàng hoá dịch vụ công cộng, hỗ trợ, chi phối các thành phần kinh tế
khác. Tuy nhiên vai trò chủ đạo ở đây không có nghĩa là chiếm tỷ trọng lớn
mà để giữ vai trò này thành phần kinh tế Nhà nước phải nắm được những
ngành then chốt, những lĩnh vực quan trọng trong nền kinh tế quốc dân như
công nghiệp nặng, giao thông vận tải, cơ sở hạ tầng ...
Từ những kết quả mà nền kinh tế đạt được trong năm 2007 như : tăng
trưởng GDP 8,44%/năm, tổng kim ngạch xuất khẩu tăng 21,5%, giá trị sản
xuất các ngành công nghiệp tăng 17,7%, lạm phát lên tới 12,6% ... Trong đó,
riêng khu vực kinh tế Nhà nước chiếm phần lớn GDP, đóng góp nhiều trong
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
tổng nộp Ngân sách nhà nước. Thành phần kinh tế Nhà nước đã thực sự chứng
tỏ vai trò chủ đạo, chi phối và thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế quốc dân phát triển
theo đúng quỹ đạo theo định hướng xã hội chủ nghĩa.
II. Thực trạng của Kinh tế Nhà nước ở Việt nam hiện nay.
1. Những thành tựu của kinh tế Nhà nước đạt được trong hơn 10
năm đổi mới :
Thực hiện hiện đúng đường lối chủ trương chỉ đạo qua các Đại hội
Đảng VI ,VII, VIII và gần đây nhất là Đại hội Đảng XI, kinh tế Nhà nước nói
chung, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) nói riêng đã được sắp xếp lại một
bước khá căn bản, đã giảm quá nửa số doanh nghiệp (những doanh nghiệp nhỏ
và yếu kém), những doanh nghiệp còn lại được củng cố một bước. Cơ chế
quản lý được hình thành ngày càng hoàn thiện giúp các doanh nghiệp chuyển
đổi và thích nghi dần với các quy luật của kinh tế thị trường trong bối cảnh
nền kinh tế mở và hội nhập quốc tế.
Từ 1990 đến nay nước ta đã tiến hành 3 lần tổ chức sắp xếp lại hệ
thống DNNN. Lần thứ nhất (1990 - 1993), tổ chức lại sản xuất kinh doanh của

đồng tăng vọt một cách nhanh chóng; sản xuất kinh doanh phát triển và hiệu
quả được nâng lên rõ rệt.
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368
Khu vực kinh tế Nhà nước có đóng góp trong tổng sản phẩm quốc nội
(GDP) qua các năm lớn chứng tỏ thành phần kinh tế Nhà nước thực sự có vai
trò chi phối, thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế quốc dân phát triển đúng quỹ đạo,
góp phần vào việc tăng cường vai trò chủ đạo của nền kinh tế nhà nước trong
nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt nam
.
2. Những tồn tại và hạn chế của kinh tế Nhà nước.
Sau hơn 10 năm đổi mới, bên cạnh những tiến bộ trong việc phát triển
khu vực kinh tế Nhà nước còn có những tồn tại và hạn chế, biểu hiện chủ yếu
ở những mặt sau:
- Sự phát triển của khu vực kinh tế Nhà nước và đặc biệt là các doanh
nghiệp Nhà nước còn nhỏ bé về quy mô và dàn trải về ngành nghề. Nhiều
doanh nghiệp cùng loại hoạt động chồng chéo về ngành nghề kinh doanh, cấp
quản lý và trên cùng một địa bàn tạo ra sự cạnh tranh không đáng có trong
chính khu vực kinh tế nhà nước với nhau. Doanh nghiệp Nhà nước còn dàn
trải trên tất cả các ngành nghề từ sản xuất đến thương mại, du lịch, dịch vụ
gây tình trạng phân tán, manh mún về vốn trong khi vốn đầu tư nhà nước rất
hạn chế, gây chi phối, xé lẻ các nguồn lực kể cả hoạt động quản lý nhà nước,
không thể tập trung vào những ngành, lĩnh vực chủ yếu, then chốt.
- Trình độ kỹ thuật, khoa học công nghệ còn lạc hậu dẫn đến năng lực
cạnh tranh kém và thua thiệt trong hội nhập về kinh tế với khu vực và quốc tế.
Hầu hết trong khu vực kinh tế Nhà nước mà đặc biệt là các doanh nghiệp Nhà
nước có máy móc, thiết bị nhập khẩu từ nhiều nước, thuộc nhiều thế hệ,
chủng loại khác nhau. Có nhiều ý kiến cho rằng nhiều hệ thống dây chuyền
Website: http://www.docs.vn Email : [email protected] Tel (: 0918.775.368