A. lời mở đầu
Nền kinh tế nớc ta trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa xã hội là nền kinh
tế nhiều thành phần. Đó là một tất yếu khách quan và cần thiết, Đại hội đảng
lần thứ VI-Đại hội đánh dấu bớc ngoặt của công cuộc đổi mới -đã khẳng định:
Thực hiện nhất quán lâu dài chính sách kinh tế nhiều thành phần vận đọng theo
kinh tế rhị trờng có sự quản lý của nhà nớc theo định hớng xã hộichủ nghĩa.
Chủ trơng này đợc Đại hội VII, Đại hội VIII của đảng tiếp tục khẳng định và bổ
sung làm rõ thêm. Trong quá trình thực hiện chính sách kinh tế nhiều thành
phần,Đảng ta luôn khẳng định thành phần kinh tế nhà nớc đóng vai trò chủ đạo
trong nền kinh tế quốc dân.
Mong muốn đợc hiểu rõ hơn,sâu hơn về kinh tế nhà nớc em đã chọn đề
tài này để bổ sung những vốn kiến thức còn hạn chế của bản thân mình.Trong
quá trình viết đề án, những thiếu sót không thể tránh khỏi, em kính mong cô
giáo giúp đỡ để đề án đợc hoàn thiện hơn.
Em xin cảm ơn cô!
1
I- Vai trò chủ đạo của thành phần kinh tế nhà nớc ở n-
ớc ta hiện nay
Nghị quyết đại hội Đảng lần thứ tám đã chỉ rõ:Tiếp tục đổi mới và phát
triển có hiệu quả kinh tế nhà nớc để làm tốt vai trò chủ đạo:làm đòn bẩy đẩy
nhanh tăng trởng kinh tế và giải quyết các vấn đề xã hội; mở dờng hơng dẫn ,hỗ
trợ các thành phần khác cùng phát triển;làm lực lợng vật chất để nhà nớc thực
hiện chức năngđiều tiết và quản lý vĩ mô; tạo nền tảng cho xã hội mới.Nh vậy
đảng ta luôn luôn khẳng định vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc trong nền kinh
tế nhiều thành phần.Việc nhận thức đầy đủ đúng đắn về vai trò chủ đạo của nền
kinh tế nhà nớc giúp chúng tsa đánh giá đúng ,yêu cầu ssúng đối với các doanh
nghiệp nhà nớc và trêncơ sở đó tìm biện pháp, chính sách, cơ chế phù hợp,hữu
hiệu để thúc đẩy nó phát triển.
Vai trò chủ đạơ của kinh tế nhà nớc trong nền kinh tế nhiều thành phần
có thể dớc cụ thể hoá trong các mặt sau:
- Một là, kinh tế nhà nớc có tác dụng mở đờng cho sự phát triển của các

động kinh tế. Chính thông qua hoạt động này,doanh nghiệp nhà nớc phát triển
quan hệ hợp tác ,tạo điều kiên giúp đỡ các thành phần kinh tế khác phát triển.
Chẳng hạn ,doanh nghiệp nhà nớc đảm nhận những lĩnh vực vốn lớn, thu hôì
vốn chậm, mạo hiểm mà t nhân không đủ sức làm hoặc không muốn làm,nh
việc xây dựng kết cấu hạ tầng,đờng xá điện nứơc Chính việc phát triển các
lĩnh vực này mới tạo điều kiện cho các thành phần kinh tế khác phát triển.
Mặt khác,kinh tế nhà nớc thông qua chủ sở hữu cuả mình là nhà nớc để
hoạch định các chính sách quản lý vĩ mô vừa hỗ trợ , vừa giúp đỡ, tạo điều kiện
cho các thành phần khác phát triển: Chẳng hạn nh các chính sách về tài chính
thực hiện lãi suất cho vay u đãi , thuế, chính sách mậu dịch, hải quan để đảm
3
bảo sự phát triển của các doanh nghiệp trong nớc Nhà n ớc còn cung cấp đảm
bảo thông tin,đào tạo và bồi dỡng cán bộ cho các doanh nghiệp cho tất cả các
thành phần kinh tế khác phát triển kinh doanh.
Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc còn biểu hiện ở chỗ kinh tế nhà nớc
tạo nền tảng cho cho việc xây dựng chế độ xã hội mới chế độ XHCN ở Việt
Nam. Kinh tế nhà nớc thông qua chủ sở hữu của mình là nhà nớc đề ra các
chính sách, chủ trơng, cơ chế quản lý cụ thể đồng bộ, có tác dụng phát huy sức
mạnh tổnh hợp của tất cả các bộ phận cấu thành kinh tế nhà nớc, tạo thành một
lực lợng kinh tế hùng mạnh chi phối các thành phần kinh tế khác, đi đầu trong
lĩnh vực khoa học, công nghệ tiến bộ hiện đại, đ đầu trong sự nghiệp CNH-
HĐH, là lực lợng đóng góp xứng đáng vào ngân sách nhà nớc ,là công cụ và là
lực lợng vật chất để nhà nớc điều tiết, hớng dẫn nền kinh tế, hạn chế những
khuyết tật của cơ chế thị trờng, chăm lo các chính sách xã hội,thực hiện mục
tiêu dân giàu,nớc mạnh xã hội công bằng, văn minhvững bớc đI lên theo chủ
nghĩa xã hội. Tất cả những việc làm đó là nhằm tạo ra nền tảng cho việc xây
dựng chế độixã hội mới.
Nh vậy,Vai trò chủ đạo của kinh tế nhà nớc nói lên vai trò trung tâm,
quyết định xu hớng vận động, phát triển của nền kinh tế. Song, việc quyết định
xu hớng vận động đó không phải ý muốn chủ quan,mà phải bằng sức mạnh của

cổ phần hoá và một số doanh nghiệp nhà nớc đợc cổ phần hoá và một số doanh
nghiệp đang chuẩn bị cổ phần hóa. Những năm 1999-2003 thực hiện cổ phần
hoá doanh nghiệp nhà nớc nên số lợng doanh nghiệp tỷ trọng lao động, tỷ trọng
gía trị sản xuất của khu vực doanh nghiệp trong công nghiệp giảm dần nhng
doanh nghiệp nhà nớc vẫn giữ ngành công nghiệp then chốt của ngành kinh tế.
5