SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
ĐỀ THI CHỌN HSG KHU VỰC DUYÊN HẢI
VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ LẦN VIII
MÔN: NGỮ VĂN 10
Thời gian làm bài: 180 phút
Câu 1: (8 điểm)
Tôn Vận Tuyền (1913-2006), nhà kinh tế, chính khách nổi tiếng người Đài Loan trong
bức thư gửi con trai có viết: “Tuy có nhiều người thành công trên đường đời mà học
hành chẳng đến đâu.Nhưng điều đó cũng không có nghĩa là không cần học hành mà vẫn
có thành công. Kiến thức đạt được do việc học hành là vũ khí ở trong tay mình. Ta có thể
lập nên sự nghiệp từ hai bàn tay trắng nhưng không thể thiếu sự hiểu biết.”
Suy nghĩ của anh/chị về nội dung của lời khuyên trên?
Câu 2: (12 điểm)
Đọc truyện cổ Việt Nam, nhà thơ Lâm Thị Mĩ Dạ có những dòng cảm nhận như sau:
“Tôi yêu truyện cổ nước tôi
Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa”
(“Truyện cổ nước mình”)
Anh/chị hiểu ý kiến trên như thế nào? Hãy làm sáng tỏ qua truyện cổ tích “Tấm Cám”.
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG THPT NGUYỄN TRÃI
HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI CHỌN
HỌC SINH GIỎI KHU VỰC DUYÊN HẢI
ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ LẦN VIII
MÔN: NGỮ VĂN 10
A.YÊU CẦU CHUNG
-Giám khảo nắm được nội dung trong bài làm của thí sinh, tránh đếm ý cho điểm. Vận
dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, sử dụng nhiều mức điểm một cách hợp lí, khuyến khích
những bài giàu cảm xúc và có sáng tạo.

-Thực tế, có người thành công mà học hành chẳng đến đâu nhờ may mắn,
nhờ biết nắm bắt cơ hội, nhờ sự kế thừa từ thế hệ trước, thậm chí nhờ
những thủ đoạn, mánh khóe không đường hoàng, chân chính… (Dẫn
chứng)
-Học tập vẫn là con đường tốt nhất đi tới thành công vì:
+Việc học trang bị cho con người kiến thức, kĩ năng để giải quyết tốt mọi
nhiệm vụ, công việc
+Việc học bồi dưỡng trí tuệ, cho ta phương pháp nhận thức, tư duy để tìm
tòi, khám phá, sáng tạo trong công việc.
+Việc học bồi đắp cho ta không chỉ kiến thức mà còn giúp ta nên người,
bồi đắp cả nghị lực, lí tưởng, khát vọng sống đề ta có động lực đi tới thành
công…
+Việc học giúp ta khám phá, hiểu thấu và sáng tạo chính mình để có những
bước đột phá trong cuộc sống
(Dẫn chứng)
1.5
2.5
4 Đánh giá, liên hệ, mở rộng
- Câu nói là một lời khuyên đúng đắn về vai trò quan trọng của học vấn, từ
đó, chỉ ra con đường tốt nhất để đi đến thành công.
-Thành công nhờ may mắn chỉ là thiểu số và thành công ấy có thể sẽ không
lâu bền khi ta không có thứ vũ khí là kiến thức
-Xã hội hiện đại với tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ, khối lượng
tri thức ngày một nhiều lên, thì việc học càng trở nên cần thiết bởi nếu
không học, ta sẽ tụt hậu và khó có cơ hội thành công.
Nếu không có điều kiện học tập chính quy trong trường lớp, phải biết
cách tự học để có kiến thức. Xung quan ta luôn có rất nhiều tấm gương tự
học đáng nể phục.(Dẫn chứng)
0.5
0.5

cổ tích: tấm lòng nhân hậu, giàu yêu thương và trí tuệ lành mạnh, sâu
sắc.
0.25
0.25
0.25
0.25
c. Phân tích và chứng minh nhận định
*Giới thiệu và nét truyện cổ tích Tấm Cám: là truyện cổ tích thần kì,
có sự tham gia đậm nét của yếu tố kì ảo vào sự phát triển của cốt truyện
để phản ánh những nguyện vọng, mơ ước của nhân dân thông qua sự
chiến thắng của cái Thiện. Đây là một trong những truyện cổ tích đặc
sắc, tiêu biểu cho kho tàng truyện cổ Việt Nam.
0.5
* Truyện cổ tích “Tấm Cám” chứa chan tình cảm nhân đạo, thể hiện
tấm lòng nhân hậu của người bình dân xưa (4.0 đ)
- Truyện dành mối quan tâm đặc biệt và sự cảm thông, thương xót với
thân phận đau khổ của một cô gái mồ côi: Tấm- là người con gái xinh
đẹp, nết na, thảo hiền nhưng cuộc đời chồng chất bất hạnh: mồ côi mẹ,
mồ côi cha, phải sống với mẹ con dì ghẻ luôn ghen ghét, hành hạ, áp
bức…
- Truyện thể hiện thái độ bênh vực và đồng tình với mơ ước, khát vọng
hạnh phúc chính đáng của những con người bé nhỏ, bất hạnh, bị áp bức:
+ Sự bênh vực: thể hiện ở những lực lượng thần kì giúp đỡ Tấm khi bị
mẹ con dì ghẻ áp bức: Bụt,con gà, đàn chim sẻ ; ở bốn lần hóa thân kì
1.0
0.5
0.5
diệu của Tấm khi bị mẹ con dì ghẻ hãm hại liên tục. Nếu không có sự
hóa thân kì ảo, Tấm sẽ không thể chết đi sống lại, trở về với cuộc đời và
có hạnh phúc.

nhân, nhân hại”. Hành động trừng phạt của Tấm hể hiện chiến thắng
triệt để của cái Thiện với cái Ác. Bởi cái ác đã đã dồn cái thiện đến
bước đường cùng, đã hãm hại cái thiện không chỉ một lần nên bản án
của nhân dân gay gắt, quyết liệt hơn bao giờ hết.
- Kết thúc có hậu với việc Tấm về với cuộc đời, được làm vợ vua, có
hạnh phúc tột đỉnh đã thể hiện triết lí mang đậm tính nhân văn, nhân
đạo của nhân dân: Ở hiền gặp lành.
1.0
1.0
1.0
0.5
d. Đánh giá, mở rộng (2.5 đ)
- Truyện cổ tích “Tấm Cám” nói riêng và truyện cổ tích Việt Nam nói
chung chứa đựng những kinh nghiệm sống và quan niệm đạo đức, mơ
ước của nhân dân lao động. Qua cổ tích, ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn,
trí tuệ của ngườ bình dân xưa: dù cuộc sống còn nhiều vất vả, cơ cực,
1.0
khổ đau, họ vẫn sống mạnh mẽ, lạc quan và nhân hậu. (Liên hệ với một
số truyện cổ tích thần kì khác).
- Để chuyên chở những giá trị nội dung thấm thía, sâu sắc, truyện cổ
tích đã sử dụng những yếu tố thần kì để tạo nên chất thơ, chất lãng mạn
cho truyện kể và thể hiện một cách cụ thể, sinh động những nguyện
vọng, ao ước của nhân dân.
- Những giá trị nội dung của truyện cổ tích có ảnh hưởng sâu sắc tới
văn học viết sau này và sự phát triển nhân cách của con người Việt
Nam nhiều thế hệ.
1.0
0.5
Người ra đề và soạn đáp án: Đặng Thị Lan Anh