SỞ GD&ĐT HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN TRÃI
Tổ Sử
ĐỀ ĐỀ NGHỊ

KỲ THI OLYMPIC
KHU VỰC DH-ĐBBB
Lần thứ VIII- Năm học: 2014 - 2015
ĐỀ THI: MÔN LỊCH SỬ, LỚP 10
(Thời gian làm bài: 180 phút)
Câu 1 (2điểm)
Vẽ sơ đồ thể hiện cơ cấu giai cấp xã hội cổ đại phương Đông và phương Tây? Từ đó rút
ra điểm khác nhau về cơ cấu xã hội phương Đông và phương Tây cổ đại.
Câu 2 (2 điểm)
Bằng những kiến thức lịch sử cụ thể, hãy làm rõ nhận định của C. Mác về thành thị Tây
Âu trung đại: “Thành thị trung đại như những bông hoa rực rỡ, xuất hiện trên những
vũng bùn đen tối là xã hội phong kiến lúc bấy giờ” .
Câu 3 (2 điểm)
Em hiểu như thế nào về thời kỳ Bắc thuộc ở Việt Nam? Hệ quả của thời kỳ Bắc thuộc đối
với sự phát triển của lịch sử dân tộc?
Câu 4 (2.5 điểm)
Sông Bạch Đằng là địa danh ghi dấu nhiều chiến thắng oai hùng của dân tộc ta trong sự
nghiệp chống giặc ngoại xâm, trong đó tiêu biểu là trận Bạch Đằng năm 938 và năm
1288. Hãy làm sáng tỏ những điểm giống và khác nhau giữa 2 trận chiến này.
Câu 5 (1.5 điểm)
Phân tích những nét mới của kinh tế Đại Việt trong giai đoạn XVI – XVIII so với giai
đoạn trước.
Hết
HƯỚNG DẤN CHẤM
Câu Đáp án Điểm
1

- Ở phương Đông: mối quan hệ bóc lột giữa quý tộc với
nông dân công xã là chủ đạo, còn ở phương Tây, mối quan
hệ bóc lột giữa chủ nô với nô lệ là chủ đạo. Nên xã hội
phương Đông là xã hội có giai cấp nhà nước đầu tiên, còn
xã hội phương Tây là xã hội chiếm hữu nô lệ điển hình.
0.25điểm
0.5điểm
2
(2điểm)
- Chứng minh: “Thành thị trung đại như những bông hoa
rực rỡ, xuất hiện trên những vũng bùn đen tối là xã hội
phong kiến lúc bấy giờ”
- Trước khi thành thị ra đời: đơn vị kinh tế, chính trị cơ bản
của xã hội phong kiến Tây Âu chính là các lãnh đại phong
kiến. Với nền kinh tế tự nhiên, tự cung, tự cấp, sự tồn tại
của chế độ nông nô, sự chi phối tuyệt đối của Kit-tô giáo
trong văn hóa, giáo dục thì cả Tây Âu chìm trong “đêm
trường trung cổ”.
- Thành thị ra đời đã tạo nên những chuyển biến to lớn về
mọi mặt, đưa chế độ phong kiến Tây Âu phát triển, tạo nên
một diện mạo mới về kinh tế, chính trị, xã hội và văn hóa,
giáo dục. Cụ thể:
+ Kinh tế: thành thị ra đời đã phá vỡ nền kinh tế tự nhiên,
tự cung, tự cấp và khép kín của các lãnh địa, thúc đẩy nền
kinh tế hàng hóa phát triển với sự ra đời của các phường
hội trong sản xuất thủ công nghiệp, các thương hội, hội chợ
và các thương đoàn trong hoạt động thương mại.
+ Chính trị: góp phần chuyển từ chế độ phong kiến phân
quyền sang chế độ phong kiến tập quyền, tạo cơ sở thống
0.5điểm

trị…), về kinh tế (bóc lột nhân dân, cướp đất, bắt cống
nạp…), về văn hóa, xã hội (chính sách đồng hóa, thẳng tay
đàn áp các phong trào đấu tranh )
0.25điểm
0.25điểm
 Hệ quả của thời kỳ Bắc thuộc (1.5điểm)
- Đây là một thời kỳ đen tối, để lại nhiều hệ lụy cho dân tộc
ta, kéo lùi sự phát triển của dân tộc đến hang thế kỷ.
- Nhưng bằng sức sống mãnh liệt, tinh thần đấu tranh quật
cường, bản lĩnh không chịu khuất phục, sự tiếp thu sang
tạo, có chọn lọc những yếu tố từ bên ngoài, ta đã tạo nên
những chuyển biến to lớn về các mặt:
+ Về kinh tế: tiếp thu những thành quả về kỹ thuật, kinh
nghiệm sản xuất…
+ Về văn hóa: tiếp nhận một cách chủ động, sáng tạo các
yếu tố tích cực của văn hóa Trung Hoa như ngôn ngữ, văn
tự, phong tục tập quán…
+ Về xã hội: mâu thuẫn dân tộc gay gắt => nhân dân ta
không ngừng đấu tranh giành lại độc lập và tự chủ….Đỉnh
cao là chiến thắng Bạch Đằng năm 938 đã kết thúc nghìn
năm Bắc thuộc, mở ra một thời kỳ mới của lịch sử dân
0.5 điểm
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
tộc….
4
(2.5điểm)
- Khái quát về hai trận chiến Bạch Đằng năm 938 và Bạch

+ Cách đánh: Trận Bạch Đằng năm 1288 không chỉ kế
thừa mà còn phát triển, sáng tạo ra cách đánh mới hơn trận
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
Bạch Đằng 938, đó là dùng những thuyền nan, bè nứa chất
đầy chất dễ cháy để lao theo dòng nước đốt cháy chiến
thuyền địch
+ Vị trí, ý nghĩa trận đánh: Trận Bạch Đằng năm 938
không chỉ là trận quyết chiến chiến lược mà còn là trận
chung kết lịch sử của dân tộc ta, chấm dứt hoàn toàn thời kì
Bắc thuộc, mở ra thời kì độc lập lâu dài, phát triển rực rỡ
của đất nước
- KL: Những điểm giống và khác nhau của hai trận Bạch
Đằng chứng tỏ sự kế thừa và phát huy nghệ thuật quân sự
(nghệ thuật thủy chiến) và truyền thống đánh giặc của cha
ông ta…
0.25điểm
0.25điểm
0.25điểm
5
(1.5điểm)
Nét mới của kinh tế Đại Việt XVI – XVIII so với giai
đoạn trước:
- Nông nghiệp: trước đây sản xuất nông nghiệp phục vụ nhu
cầu tự cung, tự cấp thì giai đoạn này đã bắt đầu phục vụ thị