Trường THPT Chuyên
Vĩnh Phúc
ĐỀ ĐỀ XUẤT KỲ THI CHỌN HSG KHU
VỰC DUYÊN HẢI VÀ ĐBBB. NĂM 2015
MÔN: LỊCH SỬ. KHỐI 10
Thời gian: 180 phút
Câu 1: (2,5 điểm)
Những tiến bộ về thể chế chính trị của các quốc gia cổ đại phương Tây?
Tác động của những tiến bộ đó đối với sự phát triển văn minh phương Tây?
Câu 2: (3,0 điểm)
Những đóng góp về kinh tế, văn hóa của nhà Minh, Thanh đối với lịch sử
phong kiến Trung Quốc.
Câu 3: (3,0 điểm)
Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến lớn về địa lý? Những cuộc phát
kiến địa lí và phong trào Văn hoá Phục hưng thời hậu kì trung đại đã có vai trò
như thế nào đối với sự phát triển của lịch sử châu Âu và nhân loại?
Câu 4: (2,5 điểm)
“Quốc gia Văn lang – Âu Lạc tồn tại trên dưới 500 năm TCN. Bằng sức lao
động sáng tạo, sự đấu tranh kiên cường và bền bỉ, người Việt cổ đã xây dựng cho
mình một nền văn minh bản địa đậm đà bản sắc dân tộc …”
Bằng những kiến thức lịch sử, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
Câu 5: (3,0 điểm)
Nêu và phân tích đặc điểm của cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
(1075-1077?
Câu 6: (3,0 điểm)
Có đúng hay không khi cho rằng: “Bộ máy nhà nước phong kiến Việt Nam
dưới thời Lê sơ phát triển đến đỉnh cao”.
Câu 7: (3,0 điểm)
Những nét chính về tình hình chính trị nước ta nửa đầu thế kỉ XIX? Những
chính sách đó đã để lại hậu quả gì trước nguy cơ nước?


- Nhận xét: So với các quốc gia cổ đại phương Đông là sự đối lập
Thể chế dân chủ đã tạo điều kiện cho các quốc gia cổ đại phương
Tây phát triển về kinh tế và đạt được những thành tựu rực rỡ trong
lĩnh vực văn hóa
0,5
2. Tác động
- Tạo bầu không khí tự do trong sản xuất: nếu như nông nhiệp có
phần hạn chế thì bù lại thủ công nghiệp rất phát đạt Đã có nhiều
xưởng thủ công lớn chuyên sản xuất một mặt hàng có chất lượng
cao
0,25
- Nhân dân tự do được hội họp (nên buôn bán với nước nào, loại
hàng gì…), tạo điều kiện cho kinh tế hàng hóa được phát triển
không bị bó hẹp. Thành thị trở thành những trung tâm kinh tế, khác
hẳn với các quốc gia phương Đông khi thành thị là những trung tâm
chính trị.
0,25
- Tạo nên bầu không khí tự do trong sáng tác nghệ thuật: những
thành tựu về văn hóa, đặc biệt là những hiểu biết khoa học thời cổ
0,25
2
đại phương Đông đến thời các quóc gia cổ đại phương Tây đã thực
sự trở thành khoa học
- Những thành tựu về kinh tế và khoa học kĩ thuật đã tạo điều kiện
cho cư dân phương Tây đạt được những thành tựu văn hóa đa dạng
và phong phú trên các lĩnh vực
0,25
2 Những đóng góp về kinh tế, văn hóa của nhà Minh, Thanh đối
với lịch sử phong kiến Trung Quốc.
3,0đ

Minh, Thanh. Cùng với đó là sự phát triển vượt bậc về nghệ thuật
Những tác phẩm lớn nổi tiếng trong giai đoạn này là Thủy Hử của
Thị Nại Am, Tam quốc diễn nghĩa của La Quán Trung, Hồng lâu
mộng của Tào Tuyết Cần, Tây du kí của Ngô Thừa Ân,
0,25
- Sử học: cơ quan viết sử Quốc sử quán ra đời, có nhiệm vụ biên
sọan lại có hệ thống lịch sử của các vương triều: Tống sử, Minh sử,
Minh thực lực, Đại Thanh nhất thống. Bên cạnh đó còn biên soạn
các tác phẩm lịch sử, văn hóa: Vĩnh lạc đại điển, Tứ khố toàn thư,
0,25
3
- Nghệ thuật: hội họa, điêu khắc, mĩ thuật mang phong cách độc
đáo
0,25
* Những thành tựu này đã góp phần làm cho văn hóa Trung Quốc
thêm phong phú và là một trung tâm văn minh quan trọng ở Châu Á
và trên thế giới.
0,25
3 Nguyên nhân dẫn đến các cuộc phát kiến lớn về địa lý? Những
cuộc phát kiến địa lí và phong trào Văn hoá Phục hưng thời
hậu kì trung đại đã có vai trò như thế nào đối với sự phát triển
của lịch sử châu Âu và nhân loại?
3,0đ
1. Nguyên nhân
- Do sự phát triển của sản xuất ở châu Âu thế kỉ XV nên các nhu về
nguyên liệu, hương liệu, vàng bạc, đặc biệt là nhu cầu về thị trường
phương Đông để phát triển kinh tế CTN ngày một tăng…
0,25
- Việc buôn bán trực tiếp với các nước phương Đông gặp khó khăn
do con đường giao lưu thương mại qua Tây Á và Địa Trung Hải bị

0,25
4
3. Vai trò phong trào Văn hoá Phục hưng
- Phong trào Văn hoá Phục hưng xuất hiện từ TK XIV-XV, đã đạt
được những thành tựu rực rỡ về mọi mặt, đặc biệt là văn học nghệ
thuật và sự tiến bộ vượt bậc của KHKT.
0,25
- Phong trào Văn hóa Phục hưng là cuộc đấu tranh công khai đầu
tiên trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng của giai cấp tư sản chống lại giai
cấp phong kiến suy tàn.
0,25
- Phong trào Văn hóa Phục hưng đã đánh bại tư tưởng lỗi thời của
chế độ phong kiến, góp phần quan trọng giải phóng tư tưởng tình
cảm của con người khỏi sự kìm hãm và trói buộc của Giáo hội; đề
cao những giá trị tốt đẹp của con người…
0,25
- Cổ vũ và mở đường cho sự phát triển cao hơn của văn hóa châu
Âu và văn hóa của loài người
0,25
4 “Quốc gia Văn lang – Âu Lạc tồn tại trên dưới 500 năm TCN.
Bằng sức lao động sáng tạo, sự đấu tranh kiên cường và bền bỉ,
người Việt cổ đã xây dựng cho mình một nền văn minh bản địa
đậm đà bản sắc dân tộc …” Bằng những kiến thức lịch sử, em
hãy làm sáng tỏ nhận định trên.
2,5đ
1. Sự hình thành và phát triển
- Bên lưu vực các con sông lớn, sông Hồng, Cả, Mã người Việt cổ
đã quần tụ từ rất sớm. Mặc dù sự phân hóa xã hội chưa sâu sắc,
nhưng do yêu cầu trị thủy, chống ngoại xâm quốc gia Văn Lang ra
đời (khoảng TK VII TCN)…

phong phú
0,25
* Những thành tựu về đời sống vật chất và tinh thần của cư dân Văn
Lang Âu Lạc là nền tảng định hình những giá trị truyền thống và
bản sắc của dân tộc Việt.
0,25
5 Nêu và phân tích đặc điểm của cuộc kháng chiến chống Tống
thời Lý (1075-1077?
3,0đ
- Đặc điểm nổi bật của cuộc kháng chiến chống Tống thời Lý
(1075-1077) là tư tưởng chủ động.
0,5
- Điều kiện để thực hiện tư tưởng chủ động, do nhà Lý đang vươn
lên xây dựng đất nước, cùng lúc đó nhà Tống suy yếu. Bên đó là sự
đồng lòng đồng sức của quân dân và sự lãnh đạo thiên tài của Lý
Thường Kiệt
0,25
1. Chủ động tấn công …
- Trước âm mưu của nhà Tống, Lý Thường Kiệt không bị động chờ
giặc mà quyết định tấn công trước để đẩy giặc vào thế bị động với
chiến lược “Tiên phát chế nhân”
0,25
- Năm 1075, Lý Thường Kiệt đã chỉ huy 10 vạn quân vượt biên giới
sang đất Tống tấn công Châu Khâm, Châm Liêm, Châu Ung đánh
tan hoàn toàn sự chuẩn bị của nhà Tống sau đó nhanh chóng chủ
động rút quânvề nước.
0,25
2. Chủ động xây dựng phòng tuyến chặn giặc…
- Sau khi về nước, Lý Thường Kiệt đã cho chuẩn bị sẵn thế trận
đánh giặc mà quan trọng nhất là lập phòng tuyến Như Nguyệt Lý

- Vào những năm 60 đất nước ổn định. Lê Thánh Tông đã thực hiện
cải cách hành chính: Ở trung ương bãi bỏ các chức tể tướng, Đại
hành khiển; sáu bộ được thành lập, trực tiếp cai quản mọi việc, chịu
trách nhiệm trước vua…
0,5
- Ở địa phương nhà nước bỏ các đạo, lộ cũ chia cả nước thành 12
đạo thừa tuyên…Ở mỗi đạo thừa tuyên có ba ti phụ trách các lĩnh
vực quân sự, dân sự và kiện tụng. Xã vẫn là đơn vị hành chính cơ
sở…
0,5
- Quan lại được tuyển chọn chủ yếu qua khoa cử; bộ Quốc triều
hình luật được ban hành với nhiều nội dung tiến bộ…Quân đội
được tổ chức chặt chẽ và theo chế độ “ngụ binh ư nông”, được
trang bị vũ khí đầy đủ…
0,5
- Nhà Lê tiếp tục củng cố khối đoàn kết dân tộc; Chính sách đối với
vùng biên giới nghiêm ngặt; giữ mối quan hệ hoà hiếu với các nước
láng giềng.
0,5
7 Những nét chính về tình hình chính trị nước ta nửa đầu thế kỉ
XIX? Những chính sách đó đã để lại hậu quả gì trước nguy cơ
nước?
3,0đ
- Năm 1802, nhà Nguyễn được thành lập. Trong nửa đầu TK XIX
nhà Nguyễn ra sức củng cố nền thống trị, phục hồi kinh tế, văn
hóa
0,25
1. Những nét chính về tình hình chính trị
- Nguyễn Ánh lên ngôi vua, lấy hiệu là Gia Long, đóng đô ở Phú
Xuân (Huế). Năm 1804, nhà Nguyễn đổi tên nước là Việt Nam,

Long thi hành chính sách tương đối cởi mở với Pháp và đạo Thiên
Chúa. Nhưng trước âm mưu nhòm ngó của tư bản phương Tây, đến
thời Minh Mạng khước từ dần những quan hệ ngoại giao, thậm chí
thi hành chính sách đàn áp đạo Thiên Chúa và chủ trương “đóng
cửa”
0,25
2. Hậu quả
- Nguy cơ: xã hôi Việt Nam đang suy yếu, khủng hoảng trầm trọng
thì CNTB phương Tây từ giai đoạn tự do cạnh tranh chuyến sang
giai đoạn độc quyền. Nhu cầu mở rộng thuộc địa ngày càng lớn
Phương Đông là nơi bị nhòm ngó
0,25
- Chủ quan: chế độ phong kiến trên đà suy yếu, nhưng những chính
sách về chính trị không vực dậy được 1 vương triều mục rỗng bên
cạnh đó lại làm cho đất nước suy kiệt hơn, lòng dân li tán nên việc
mất nước từ không tất yếu đã dẫn đến tất yếu.
0,25
- Khách quan: kẻ thù vô cùng mạnh cùng với những phương tiện,
vũ khí chiến tranh hiện đại
0,25
8
******* Hết *******
9