HỘI CÁC TRƯỜNG CHUYÊN
VÙNG DUYÊN HẢI & ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HƯNG YÊN–TỈNH HƯNG YÊN
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
ĐỀ THI MÔN ĐỊA LÍ – KHỐI 10
NĂM 2015
Thời gian làm bài 180 phút
(Đề này gồm có 2 trang, 5 câu)
Câu I (4 điểm)
1. Trái đất + Thạch quyển
a. Trình bày hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo vĩ độ?
b. Tại sao ở các vùng hoang mạc lại phổ biến dạng địa hình gồm nhiều các khối đá hình nấm?
Phân tích sự khác nhau về hình thái bên ngoài giữa cát sa mạc và cát biển?
2. Thổ nhưỡng + Sinh quyển
a. Trình bày vai trò của các nhân tố trong việc hình thành đất feralit?
b. Phân tích câu nói sau “đất nào cây ấy”? Tại sao các loài chim sinh sống ở khu vực sơn nguyên
Mêhicô nằm ở vùng ngoại chí tuyến Bắc bán cầu thường làm tổ (trên thân những cây xương
rồng) có hướng quay về phía Bắc?
Câu II (4 điểm)
1. Quy luật địa lí
a. Trình bày nguyên nhân, biểu hiện của qui luật thống nhất và hoàn chỉnh trong lớp vỏ địa lí?
b. Các quá trình hình thành địa hình có chịu tác động của qui luật địa đới không? Vì sao?
2. Thủy quyển
a. Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến độ muối của nước biển?
b. Giải thích tại sao ở khu vực mũi Hảo Vọng (Nam Phi) lại có sóng rất lớn, nhất là vào mùa hạ?
(Nguồn: SGK Đia lí 10-Ban nâng cao)
Câu III (4 điểm) Khí quyển
1. Trình bày hoạt động của gió Mậu dịch? Phân tích sự khác nhau về tác động của lực Coriolit
đến hướng gió Mậu dịch và gió Đông cực? Vì sao trong tầng đối lưu thông thường gió ở trên cao
thổi mạnh hơn ở dưới thấp?
2. Cho bảng số liệu:

0
B 510 230
60
0
B -70
0
B 340 100
70
0
B -80
0
B 194 38
(Nguồn: Địa lí tự nhiên đại cương – Hoàng Thiếu Sơn)
Từ bảng số liệu hãy rút ra những nhận xét cần thiết và giải thích?
Câu IV (3 điểm) Địa lí dân cư
1. Trình bày đặc điểm dân số hoạt động kinh tế trên thế giới? Vì sao tỉ lệ dân số hoạt động kinh tế
trong khu vực I của nhiều nước trên thế giới có xu hướng giảm?
2. Cho bảng số liệu:
Tỉ số giới tính (số nam/100 nữ) của dân số phân theo địa phươngcủa cả nước và 1 số tỉnh,
thành phố nước ta
Năm 2005 2009 2011
Cả nước 96,8 97,8 97,8
Quảng Ninh 103,7 104,3 105,4
Thái Bình 92,3 93,3 93,4
Đắc Nông 105,3 108,2 112,2
Tp. Hồ Chí Minh 93,6 92,4 91,1
(Nguồn: Tổng cục Thống kê 2012)
Dựa vào bảng thống kê trên, hãy rút ra nhận xét và giải thích?
Câu V (3 điểm)
1. Phân biệt các bộ phận của cơ cấu nền kinh tế? Trình bày mối quan hệ giữa các bộ phận đó của

vật liệu được gió mang theo tập trung chủ yếu ở độ cao dưới 2-3m nên chân
của các nấm đá thường không vượt quá độ cao này
Nêu sự khác nhau giữa cát sa mạc và cát biển?
Cát ở sa mạc không ngừng được gió mang đi, chính vì thế những hạt cát ở
đây thường nhẵn, tròn và có cùng kích thước.
Cát ở biển thường có hình dạng không đều (nước làm giảm bớt sự ma sát
giữa các hạt với nhau) và có màu sáng hơn.
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,25
0,25
2
a. Trình bày vai trò của các nhân tố trong việc hình thành đất feralit?
- Nêu đặc điểm của đất Feralit
- Khí hậu (diễn giải)
- Đá mẹ và sinh vật (diễn giải)
- Nhân tố khác: địa hình, thời gian và con người (diễn giải)
b. Phân tích câu nói sau “đất nào cây ấy”?
- Nói về vai trò của đất đối với thực vật mà theo nghĩa hẹp là với cây trồng
- Mỗi loại đất thích hợp với 1 hay một nhóm thực vật nào đấy
Tại sao các loài chim sinh sống ở khu vực sơn nguyên Mêhicô nằm ở
vùng ngoại chí tuyến Bắc bán cầu thường làm tổ (trên thân những cây
xương rồng) có hướng quay về phía Bắc?
Do sơn nguyên Mêhicô nằm ở vùng ngoại chí tuyến bán cầu Bắc nên tia
sáng Mặt Trời luôn chiếu chếch ở phía Nam. Chính vì vậy nên các loài
chim ở đây khi khoét thân cây là tổ thì luôn chọn phía Bắc nhằm tránh nắng
chiếu trực tiếp vào tổ.

2
a. Trình bày các nhân tố ảnh hưởng đến độ muối của nước biển?
- Khái niệm độ muối
- Lượng mưa và lượng nước sông từ các lục địa đổ ra biển
- Độ bốc hơi
- Nhân tố khác: địa chất; nước của các dòng biển; hình dạng, độ sâu, lối
thông ra đại dương rộng hay hẹp, nông hay sâu của biển,
b. Giải thích tại sao ở khu vực mũi Hảo Vọng (Nam Phi) lại có sóng rất
lớn, nhất là vào mùa hạ?
- Khái niệm & nguyên nhân sinh ra sóng
- Mũi Hảo Vọng nằm trong khu vực thịnh hành của gió Tây thổi từ biển
vào. Địa hình dạng bán đảo nhô ra nên là nơi tập trung năng lượng sóng.
- Vào mùa hạ có áp thấp trên lục địa Phi nên càng hút gió mạnh từ biển thổi
vào bờ.
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,5
0,25
III
1
Trình bày hoạt động của gió Mậu dịch?
- Nguồn gốc, phạm vi
- Hướng
- Tính chất
- Thời gian
Phân tích sự khác nhau về tác động của lực Coriolit đến hướng gió Mậu
dịch và gió Đông cực?

ẩm thấp nhất ở chí tuyến chủ yếu do lượng mưa thấp
+ Ôn đới:
. Lượng mưa, lượng bốc hơi, cân bằng ẩm nhiều (CM)
. Ôn đới lượng mưa tăng lên do áp thấp, gió Tây ôn đới, frong,
+ Gần cực:
. Lượng mưa và bốc hơi thấp nhất, cân bằng ẩm tương đối lớn (CM)
. Gần cực mưa ít nhất do áp cao, nhiệt độ thấp. Gần cực nhiệt độ thấp nên
lượng bốc hơi là thấp nhất. Mưa ít nhưng lượng bốc hơi hạn chế nên cân
bằng ẩm tương đối cao
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
IV
1
Trình bày đặc điểm dân số hoạt động kinh tếtrên thế giới ?
- Là một bộ phận của nguồn lao động. Bao gồm dân số hoạt động kinh tế
thường xuyên và không thường xuyên
- Tỉ lệ dân số hoạt động kinh tế so với tổng số dân phụ thuộc vào cơ cấu
dân số theo tuổi, đặc điểm kinh tế xã hội và khả năng tạo việc làm cho
những người lao động
- Hiện nay dân số hoạt động kinh tế trên thế giới là 2,9 tỉ người chiếm 48%
tổng số dân hay 77% dân số trong độ tuổi lao động. Trong hơn 2 thập kỉ
qua dân số hoạt động kinh tế tăng thêm hơn 900 triệu người
- Tỉ lệ dân số hoạt động kinh tế phân theo khu vực I, II, III có sự thay đổi
theo không gian và thời gian
Vì sao tỉ lệ dân số hoạt động kinh tế trong khu vực I của nhiều nước trên
thế giới có xu hướng giảm?

Nguyên nhân: Thái Bình là vùng xuất cư, chủ yếu là xuất nam giới đi làm
ăn kinh tế. TP. Hồ Chí Minh là vùng nhập cư, nhưng chủ yếu dân nhập cư
là nữ giới để phục vụ cho sự phát triển của các ngành công nghiệp nhẹ
0,25
0,25
0,25
V
1
1. Phân biệt các bộ phận của cơ cấu nền kinh tế?
- Khái niệm cơ cấu kinh tế
- Các bộ phận:
+ Cơ cấu ngành:
+ Cơ cấu lãnh thổ
+ Cơ cấu thành phần:
Trình bày mối quan hệ giữa các bộ phận đó của cơ cấu nền kinh tế?
- Khẳng định: ba bộ phận hợp thành cơ cấu nền kinh tế có mối quan hệ chặt
chẽ với nhau
- Cơ cấu ngành và thành phần kinh tế chỉ có thể phát triển trên lãnh thổ cụ
thể (ví dụ)
- Mặt khác việc phân bố theo lãnh thổ hợp lí góp phần thúc đẩy phát triển
cơ cấu ngành và cơ cấu thành phần kinh tế (ví dụ)
- Trong mối quan hệ trên vai trò quan trọng hàng đầu thuộc về cơ cấu
ngành kinh tế (vì nó phản ánh sự phát triển của khoa học công nghệ, lực
lượng sản xuất, phân công lao động, chuyên môn hóa, hợp tác hóa – phản
ánh trình độ phát triển kinh tế của các quốc gia)
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25

+ Nuôi trồng thủy sản: có vai trò quan trọng (diễn giải) và có nhiều điều
kiện thuận lợi để phát triển (diễn giải)
+ Diện tích rừng: vai trò của rừng (diễn giải) và các nước đẩy mạnh trồng
rừng
0,25
0,25
0,25
Trần Thị Huấn (SĐT 01648509263)