Website: Email : Tel : 0918.775.368
Lời nói đầu
Trong chiến lợc phát triển kinh tế xã hội giai đoạn 2001-2010, báo cáo ban
chấp hành trung ơng Đảng khoá VIII Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng
đã nhấn mạnh Chiến l ợc đẩy mạnh công tác đầu t phát triể nông nghiệp, nhất là
trong lĩnh vực thuỷ lợi, xây dựng nền tảng để đến năm 2020 nớc ta cơ bản trở thành
một nớc công nghiệp . Để nông nghiệp trở thành một nền nông nghiệp hàng hoá lớn,
phù hợp với điều kiện tự nhiên, thời tiết khí hậu và sinh thái của từng vùng, đa nhanh
tiến vộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nông nghiệp, chú trọng điên khí hoã, cơ giới
hoá nông thôn, tăng đầu t xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế nopong thôn.
Thuỷ lợi là ngành thuộc lĩnh vực kết cấu hạn tầng xã hội, đóng vai trò quyết
định đến sự phát triển nông nghiệp nông thôn. Trong các văn kiện Đại hội Đảng toàn
quốc lần thứ VII, VIII, cũng nh Nghị quyết ban chấp hành trung ơng Đảng đã khẳng
định u tiên phát triển thuỷ lợi đợc coi là biện pháp kỹ thuật hàng đầu cho việc phát
triển kinh tế nông nghiệp và nông thôn. Vì vậy trong những năm qua, Đảng và Nhà n-
ớc ta đã tập trung một nguồn vốn lớn để đầu t cho ngành thuỷ lợi. Thuỷ lợi có vai trò
rất quan trọng, cả ở các nớc phát triẻn trên thế giới lẫn các nớc đang phát triển, nớc
ta là một nớc đang phát triể và có cơ cấu ngành chr yếu là nông nghiệp do đó thuỷ
lợi lại caqngf đóng vai trò đặc biệt quan trọng hơn những nớc khác. Quá trình đầu t
mang đến nhiều kết quả nhng cũng đem lại không ít những hạn chế cần phải khắc
phục.
Nhận biết đợc tầm quan trọng của công tác đầu t phát triể thuỷ lợi ở nớc ta,
đặc biệt là ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long là vự lúa lớn nhất của nớc ta, sản xuất
nông nghiệp mang tính chất hàng hoá vì vậy em đã chon đề tài Đầu t phát triển thuỷ
lợi ở vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long . để làm chuyên đề thực tập tốt nghiệp.
Đề tài đợc chia thành 3 phần là:
Lý luận chung về đầu t phát triển và đầu t phát triển thuỷ lợi.
Thực trạng tình hình đầu t phát triển thuỷ lợi ở Đồng Bằng Sông Cửu Long.
Phơng hớng và giải pháp nhằm đẩy mạnh phát triển thuỷ lợi ở Đồng Bằng
Sông Cửu Long.
1

2
Website: Email : Tel : 0918.775.368
2. Vai trò của đầu t phát triển đối với nền kinh tế.
2.1. Trên giác độ nền kinh tế của đất nớc. Đầu t vừa tác động đến tổng cung, vừa tác
động đến tổng cầu.
Về mặt cầu; Đầu t là một yếu tố chiếm tỷ trọng lớn trong tổn cầu của toàn bộ nền
kinh tế. Theo số liệu của WB, đầu t thờng chiếm khoảng 24-28% trong cơ cấu tổng cầu
của tất cả các nớc trên thế giới. đối với tổng cầu, tác động nh là ngắn hạn.
Về mặt cung; Khi thành quả của đầu t phát huy tác dụng, các năng lực mới đi vào
hoạt động thì tổng cung, đặc biệt là tổng cung dài hạn tăng lên (S-S), kéo theo sản lợng
tiềm năng tăng từ Q
1
-Q
2
, và do đó giá cả sản phẩm giảm từ P
1
-P
2
, sản lợng tăng, giá cả
giảm cho phép tăng tiêu dùng, đến lợt mình, tăng tiêu dùng lại kích thích sản xuất hơn
nữa, sản xuất phát triển là nguồn gốc của tăng tích luỹ, phát triển kinh tế sã hội, tăng
thu nhập cho ngời lao động, nang cao đời sống của mọi thành viên trong xã hội. (H1)
H1.
Đầu t có tác động hai mặt đến sự ổn định của niền kinh tế.
Sự tác động không đồng thời về mặt thời gian của đầu t đối với tổng cầu và đối với
tổng cung của nền kinh tế làm cho mọi sự thay đổi của đầu t dù là tăng hay giảm đều
cùng một lúc vừa là yếu tố duy trì sự ổn định của nền kinh tế, vừa là yếu tố phá vỡ sự
ổn định của nền kinh tế của mọi quốc gia.
Đầu t tác động đến tốc độ tăng trởng và phát triển nền kinh tế.
Kết quả nghiên cứu của các nhà kinh tế cho thấy, muốn giữ tốc độ tăng trởng ở mức

đang phát triển, Icỏ thờng lớn từ 5-7, còn ở các nớc phát triển thì ICOR thờng thấp từ 2-
3. Chỉ tiêu ICOR của mỗi nớc phụ thuộc vào nhiều nhân tố, thay đổi theo trình độ phát
triển kinh tế và cơ chế chính sách trong nớc.
Đầu t và sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế.
Kinh nghiệm của các nớc cho thấy, con đờng tất yếu có thể tăng trởng nhanh tốc độ
mong muốn (9-10%) là tăng cờng đầu t nhằm tạo ra sự phát triển nhanh ở khu vực công
nghiệp dịch vụ. Đối với các ngành nông lâm, ng nghiệp do những hạn chế về đất đai và
khả năng sinh học, để đạt đợc tốc độ tăng trởng từ 5-6% là rất khó khăn. Nh vậy, chính
sách đầu t quyết định quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế ở các quốc gia nhằm đạt đợc
tốc độ tăng trởng nhanh của toàn bộ nền kinh tế.
Đầu t đối với việc tăng cờng khả nng khoa học và công nghệ của đât s nớc.
Công nghệ là trung tâm của CNH, đầu t là điều kiện tiên quyết của sự phát triển và
tăng cờng khả năng công nghệ của nớc ta hiện nay vì nớc ta là nớc đang phát triển, có
công nghệ rất lạc hậu, nếu không đề ra đợc một chiến lợc đầu t phát triển công nghệ
nhanh và vững chắc thì việc tiến hành CNH, HĐH sẽ rất khó khăn.
2.2. Đối với các cơ sở sản xuất kinh doanh dịch vụ.
đầu t quyết đinbhj sự ra đời, tồn tại và phát triển của mỗi cơ sở. Chẳng hạn, để tạo
dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho sự ra đời cuỉa bất kỳ một cơ sở nào đều cần phải xây
dựng nhà xuởng, mua sắm máy móc thiết bị và lắp đặt chúng lên nền bi\ệ, sau một
thời gian hoạt đôngj, các cơ sở này bị hao mòn, h hỏng. Để duy trì đợc sự hoạt động
bình thờng của cơ sở thì phải định kỳ tiến hành sửa chữa lớn hoặc thay mới các cơ sở
vật caâts kỹ thuật đã h hngr, hao mòn này để thích nghi với điều kiện hoạt động của sự
phát triển khoa học kỹ thuật và nhu cầu của xã hội, tất cả các chi phí này đều là những
hoạt động đầu t.
3. Nguồn vốn đầu t phát triển.
Dới dạng tiền tệ, vốn đợc định nghĩa là khoản tích luỹ của xã hội, của các cơ sở
sản xuất kinh doanh dịch vụ, là tiền tiết kiêmj của dân và vốn đầu t từ các nguồn khác
đa vào sử dụng trong quá trình tái sản xuất xã hội nhằm duy trì tiềm lực sẵn có và tạo
tiềm lực sản xuất mới cho nền kinh tế.
4

Website: Email : Tel : 0918.775.368
4. Các loại hình đầu t.
Trong quản lý và kế hoạch hoá hoạt động đầu t các nhà kinh tế đã phân loại hoạt
động đầu t theo các tiêu thức khác nhau, mỗi tiêu thức phân loại đáp ứng những nhu
cầu quản lý và nghiên cứu kinh tế khác nhau. Đó là;
Theo bản chất của các đối tợng đầu t, bao gồm đầu t cho các đối tợng
vật chất (đầu t vào tài sản vật chất hoặc tài sản thực nh nhà xởng, máy
móc thiết bị, ) cho các đối tợng tài chính (nh mua cổ phiếu, trái
phiếu) và đầu t cho các đối tợng phi vật chất (đầu t tài sản trí tuệ
và nguôn nhân lực nh đào tạo, nghiên cứu khoa học, y tế..) trong đó
đầu t cho đối tợng vật chất là điều kiện tiên quyết cơ bản làm tăng
tiềm lực của nền kinh tế.
Theo cơ cấu sản xuất có thể phân loại hoạt động đầu t thành đầu t
chiều rộng và đầu t chiều sâu.
Theo phân cấp quản lý, điều lệ quản lý đầu t và xây dựng ban hành
theo NĐ 42/CP ngày 16-7-1996 phân thành 3 nhóm A, B và C tuỳ theo
tính chất, quy mô của từng dự án trong đó nhóm A do TTCP quyết
định, nhóm B và C do Bộ trởng, thủ trởng các c quan ngang bộ, chủ tịch
UBND tỉnh, tành phố trực thuộc TW quyết định.
Theo lĩnh vực hoạt động trong xã hội của các kết quả đầu t, có thể
phân loại các hoạt độngdt thành đầu t phát triẻn sản xuất kinh doanh ,
đầu t phát triển khoa học kỹ thuật, đầu t phát triển cơ sở hạ tầng (kỹ
thuật và xã hội)Các hoạt động đầu t này có quan hệ tơng hỗ với nhau.
Theo đặc điểm hoạt động của các kết quả đầu t, các hoạt động đầu t
đợc chia thành đầu t cơ bản nhằm tái sản xuất các tài sản cố định và
đầu t vận hành nhằm tạo ra tài sản lu động cho các cơ sở sản xuất kinh
doanh , dịch vụ mới hoàn thành, tăng thêm tài sản lu động cho các cơ sở
hiện có, duy trì hoạt động của các cơ sở vật chất-kỹ thuật không thuộc
các doanh nghiệp. Trong đó đầu t cơ bản quyết định đầu t vận
hành.

nhiều nớc trên thế giới, trong cơ cấu kinh tế quóc dân, thuỷ lợi là một ngành kinh tế kỹ
thuật có vị trí quan trọng. Thực tế đã chứng minh rằng, trên thế giới, nớc nào có hệ
thống thuỷ lợi đảm bảo thì nền sản xuất nông nghiệp của nớc đó ổn định và dần đợc
nâng cao. Đối với các quốc gioa đang phát triển, nền kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào
nông nghiệp thì vai trò của ngành thuỷ lơịo càng đợc thể hiện rõ ét hơn. Vai trò của
thuỷ lợi trong nền kinh tế Việt Nam đợc thể hiện chủ yếu trong một số lĩnh vực sau:
Đối với hệ thống phòng chống thuỷ tai:
Lũ lụt là một vấn đề đáng quan tâm và lo lắng hàng năm của Đảng, Nhà nớc và
nhân dân ta. Chính vì vậy, ở nớc ta hiện nay có khoảng 8300 km đê sông và đe biển làm
nhiệm vụ ngăn nớc lũ sông và chiều biển, bảo vệ đất đai. Ngoài ra , ở các địa phơng còn
có các đe bao vùng làm nhiệm vụ ngăn nớc ngoại lai đồng thời làm nhiệm vụ dân sinh
kinh tế, đặc biệt là vùng đồng bằng Sông Hồng, sông Mã, sông cả và một phần của
đồng bằng Sông Cửu Long.
Đối với hệ thống giao thông thuỷ:
7
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Giao thông thuỷ đối vớinớc ta rất quan trọng, đặc biệt là châu thổ đồng bằng Sông
Hồng và Sông Cửu Long, tạo địa bàn quy hoạch phân bổ lại dân c. Nớc ta đã có 11400
km giao thông thuỷ trong đó trung ơng quản lý 3824 km, ngoài ra nhân dân địa phơng
còn quản lý 30 ngìn km các kênh sông nhỏ làm đờng giao thông thuỷ nông thôn, chủ
yếu là đồng bằng Sông Cửu Long và đồng bằng Bắc Bộ. Nhân dân các địa phơng còn
lợi dụng các bờ kênh làm đờng giao thông bộ và cơ giới.
Đối với nguồn thỷ nông:
Thuỷ lợi đã góp phần tích cực vào việc phát triển thuỷ điện nguồn năng lợng
sạch, không gây ô nhiễm không khí so với nhiệt điện cạy bằng than dầu.
Để đáp ứng nhu cầu cho phát triển nông nghiệp, nguồn năng lợng nớc ta phát triển
chủ yếu dựa vào sự phát triển của các nhà máy thuỷ điện, Tính đến nay nớc ta đã xây
dựng đợc các hồ chứa phát điện với tổng công suất của các nhà máy thuỷ điện lên đến
gần 3000 MW, hàng năm sản xuất chiếm khoảng 9 tỷ KWH, chiếm trên 70% năng lực
mạng điện quốc gia. Giá thành thuỷ điện chỉ chiếm khoảng 30 đến 60% so với nhiệt

Công trình thuỷ lợi là lĩnh vực kinh tế kỹ thuật quan trọng thuộc kết cấu cơ sở hạ
tầng nhằm khai thác những mặt có lợi của nguồn nớc và bảo vệ tài nguyên môi trờng
sống. Chính vì vậy mà công tác thuỷ lợi trải qua bốn giai đoạn sau đây:
2.1. Trị thuỷ dòng sông lớn.
Trị thuỷ dòng sông lớn là một nội dung quan trọng và có tính chất then chốt của
công tác thỷ lợi nói chung và thuỷ lợi jhoá trong nông nghiệp nói riêng. Để làm tốt
công tác trị thuỷ cần làm tốt những biện pháp sau đây:
Điều tra khảo sát công ttình trớc khi tién hành thi công xây dựng công trình. Đây
là một trong những công đoạn vô cùng quan trọng đối với một dự án thuỷ lợi, nó đảm
bảo tiến trình cho những công đoạn tiếp theo và sự thành công của một dự án thuỷ lợi.
Vì vậy, trớc khi đi vào xây dựng cần làm tốt công tác quy hoạch khảo sát thiết kế công
trình.
Công tác điều tra, quy hoạch khảo sát thiết kế thông thờng chúng ta hay dựa trên
những yếu tố và điều kiện sau:
Điều kiện khí hậu thời tiết.
Điều kiện địa hình, khí hậu, thổ nhỡng, địa chất
9
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Điều kiện xã hội và dân sinh kinh tế.
Nguồn nguyên liệu là nớc trong thiên nhiên, chịu ảnh hởng của quy luật thay
đổi của nớc trong thiên nhiên.
Sở dĩ cần phải dựa vào những nhân tố trên là do những nhân tố đó hoạt động biến
đổi theo những quy luật nhất định của từng vùng khác nhau. Việc phát hiện và đánh giá
đúng bản chất của sự vật qua đo nghiên cứu các biện pháp khai thác, chế ngự nó thật
không đơn giản nhng qua đây cũng đa ra những giải pháp hữu hiệu nh xác định địa
điểm xây dựng công trình, có nghiên cứu nguồn nguyên liệu nớc trong thiên nhiên thì
việc chọn lựa địa điểm xây dựng công trình đi vào hoạt động mới đạt đợc hiệu quả tối u
nhờ cung cấp đủ nguồn nguyên liệu cho công trình hay trong việc xác định thời gian
tiến hành xây dựng công trình thì cần căn cứ vào điều kiện khí hậum thời tiết của địa
điểm định khởi công xây dựng, nhằm hoàn thiện công trình trớc mùa ma lũ, tránh tình

Sau khi thực hiện xong công đoạn điều tra khảo sát tình hình tự nhiên thì tiến hành
lập dự án khả thi và thiết kế kỹ thuật công trình. Việc tổ chức thi công xây dựng công
trình phải tiến hành theo trình tự dựa trên bản thiết kế kỹ thuật này. Do đặc điểm của
ngành thuỷ lợi là thi công trong điều kiện khí hậu, thời tiết khắc nghiệt nh thuỷ triều,
bão lũ vì vậy cần phải bảo đảm một số yêu cầu sau:
Về thiết kế: Phải bảo đảm tính hoàn chỉnh, đồng bộ và hợp lý
Tính hoàn chỉnh và đồng bộ trong hệ thống công trình thuỷ lợi nhằm tạo ra một
chu trình khép kín cho công tác thuỷ lợi hoá với mục tiêu đạt đợc hiệu quả kinh tế tối u.
Hệ thống công trình thuỷ lợi đồng bộ, hoàn chỉnh là một mạng lới bao gồm các công
trình đầu mối, hệ thống mơng máng gắn liền hữu cơ với nhau, có đày đủ trang thiết bị
cần thiết bảo đảm cho việc tới tiêu thông suốt, dễ dàng. Hệ thống công trình hợp lý là
hệ thống kết hợp đa phơng với toàn cục, kết hợp tới tiêu với phát điện, nuôi cá, giao
thông, cơ giới hoá và sát với ph ơng hớng sản xuất của từng vùng, từng địa phơng.
Trong quá trình thi công xây dựng công trình lên hàng đầu, bên cạnh đó cần có
các biện pháp nhằm tiết kiệm nguyên, nhiên vật liệu và lao động theo đúng thời hạn
quy định và cố gắng rút ngắn thời gian nhằm đa công trình sớm đi vào hoạt động.
2.3. Tổ chức, quản lý và khai thác hiệu quả công trình thuỷ lợi.
Sau khi công trình thuỷ lợi hoàn thành thì tiến hành bàn giao, nghiệm thu và đa
công trình vào sử dụng. Trong giai đoạn này cần có kế hoạch quản lý, khai thác công
trình một cách khoa học nhất nhằm khai thác hết những hữu ích của công trình. Muốn
vậy, trong công đoạn này công ty quản lý cần chú ý những điểm sau:
11
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Tuỳ theo chất lợng, quy mô, điều kiện, giai đoạn của từng công trình cụ thể mà
có nhiệm vụ cấp bách chính yếu khác nhau nhng điểm mấu chốt là cần hiểu đợc:
Đặc điểm, tính năng, tác dụng của từng công trình.
Các tác nhân gây bất lợi và phá hoại công trình.
Ngoài ra ngời làm công tác quản lý còn phải:
Lập thao tác, quy trình vận hành công trình, hệ thống công trình trong các điều kiện,
hoàn cảnh khác nhau, hất là trong điều kiện ma bão.

hợp với từng giai đoạn sính trởng và phát triển của mỗi cây trồng. Chế độ tới tiêu nớc
khoa học là một biểu hiện chất lợng của công tác thuỷ lợi.
2.5. Bảo vệ nguồn nớc.
Phòng chống cạn kiệt nguồn nớc;
Ngoài các nguyên nhân khách quan do thay đổi môi trờng tự nhiên, khí hậu; các
nguyen nhân làm cạn kiệt nguồn nớc do khai thác rừng bừa bãi tạo nên đất trống đồi
trọc làm giảm lợng nớc trứ ở tầng thấp, khi ma tạo thành dòng chảy lũ lớn, làm giảm n-
ớc trong mùa kiệt. Các biện pháp chủ yếu là:
Trồng rừng, phủ xanh đát trống đồi trọc, nhất là rừng đầu nguồn, rừng phògn
hộ.
Định canh, định c đối với đồng bào dân tộc vùng cao.
Khai thác cây rừng hợp lý, vừa kahi thác vừa trồng rừng tạo lớp phủ trông sói
mòn.
Xây dựng các công trình hồ chứa để điều tioết lại nguồn nớc, tăng lợng nớc
trong mùa khô và trống lũ trong mùa ma.
Phòng chống ô nhiễm nguồn nớc.
Các biện pháp chủ yếu để phòng chống ô nhiễm nguồn nớc bao gồm:
Giữ vệ sinh môi trờng, dọn rác thải làm giảm các yếu tố gây ô nhiễm nguồn n-
ớc.
Xây dựng phát triển các công trình sử lý chất thải và nớc thải của các nhà máy,
xí nghiệp, khu công nghiệp, khu dân c. Trong phát triển các nhà máy mới cần coi xử lý
chất thải là yêu cầu bắt buộc trong khi duyệt luận chứng kinh tế kỹ thuật, đặc biệt là
các nhà máy thuộc các ngành nh hoá chất, phân bón
Quản lý và bảo vệ môi trờng biển.
13
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Xây dựng và thực hiện chơng trình quốc gia bảo vệ môi trờng trong đó có môi
trờng nớc.
Tham gia các chơng trình hợp tác quốc tế về chinh phục nguồn nớc, bảo vệ và
cải tạo môi trờng nớc.

hỗ trợ cho tỉnh một phần xây dựng hệ thống kênh cấp II, phần còn lại do tỉnh bỏ ra. Hệ
thống kênh mơng nội đòng do nhân dân tự xây dựng để dẫn nớc tới về đồng ruộng của
mình. Do việc phát triển ngày càng cao của nền kinh tế nên việc xây dựng các công
trình thuỷ lợi phục vụ sản xuất đòi hỏi ngày càng nhiều,nguồn vốn của Nhà nớc không
thể đáp ứng đợc tất cả, vì thế Nhà nớc đã đa ra chủ trơng Nhà nớc và nhân dân cùng
làm đây là một chủ trơng lớn của Nhà nớc, một chủ trơng đúng đắn và kịp thời.
Thứ ba: vốn đầu t của các dự án thuỷ lợi có đặc điểm dồn theo mùa:
Các công trình thuỷ lợi đợc thi công rất khẩn trơng trong mùa khô trớc khi mùa ma bão
xảy ra. Nh vậy việc dồn vố đầu t diễn ra trong vòng 8 tháng. Trong mùa ma bão, việc
thi công công trình thuỷ lợi bị ngập chìm trong nớc hoặc chống chọi với lũ nên việc thi
công rất khó khăn.
Thứ t: việc xây dựng công trình thỷ lợi là một công việc phức tạp, dòi hỏi phải
vận dụng nhu\iều kiến thức khoa học tổng hợp. Do việc lập dự án khả thi của công
trình thuỷ lợi phải đợc tiến hành một cách nghiêm túc, có nh vậy mới tránh đợc lãng phí
trong đầu t. Việc lập dự án đầu t trong lĩnh vực thuỷ lợi thờng kéơ dài tf 1 đến 2 năm.
Thứ năm: đầu t xây dựng công trình thuỷ lợi là đầu t công cộng. Dự án đầu t đợc
xem xét trên giác độ nền kinh tế, hiệu quả do dự án này mang lại là hiệu quả kinh tế xã
hội. Vì vậy khi xem xét đánh giá hiệu quả của một dự án đầu t và thuỷ lợi ngời ta xem
xết trên khía cạnh hiệu quả kinh tế xã hội, tuy nhiên không thể bỏ qua hiệu quả tài
chính để đảm bảo cho công trình xây dựng với mức giá hợp lý và đúng thời hạn. Nhng
việc tính toán hiệu quả tài chính của đồng vố bỏ ra hàng năm rất khó vì việc đầu t tuỷ
lợi mang lại cả hiệu quả hữu hình và hiệu quả vô hình trong khi đó, hiệu quả kinh tế tài
chính chỉ xem xét đến hiệu quả hữu hình.
5. Đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội của hoạt động đầu t trong lĩnh vực thuỷ lợi.
Việc đánh giá hiệu quả kinh tế xã hội của mỗi công cuộc đầu t là việc làm hết sức
cần thiết đối với hoạt động đầu t, mỗi công cuộc đầu t mang lại hiệu quả khác nhau với
mỗi nguồn vốn đầu t bỏ ra. Việc đánh sgiá có thể đợc xem xét dới góc độ doanh
nghiệp, các nhà đầu t khi có lợi nhuận mang lại của các công cuộc đầu t là nội ding
xem xét chủ yếu. Khi đó hiệu quả đợc xem xét là hiệu quả tài chính của công cuộc đầu
t. Nhng cũng có thể êựơc xem xét dới góc độ kinh tế, khi đó kết quả và chi phí bỏ ra

đã khai thác hết nên chỉ tiêu đánh giá sự thay đổi của diện tích đất trồng chỉ đợc đánh
giá thông qua chỉ tiêu thay đổi diện tích đất trồng.
Wgt = Wct . n
Trong đó:
Wgt: là diện tích đất trồng
Wct: Là diện tích đất canh tác.
16
Website: Email : Tel : 0918.775.368
N: là số vòng quay của vốn.
Đối với vùng miền núi và trung du: Chỉ tiêu sự thay đổi diện tích đất trồng đợc
đánh gía thông qua hai chỉ tiêu:
Thay đổi diện tích canh tác:
Wct = (ha)
Wct% =
Trong đó:
Wct: Sự thay đổi diện tích đất canh tác sau khi có đa công trình vào sử dụng
Wsct, Wtrct: diện tích đất canh tác sau và trớc khi đa công trình vào sử dụng.
Thay đổi diện tích đất trồng
F = Fs Ftr (ha).
Trong đó:
F: diện tích đất nông nghiệp tăng lên sau khi công trình hoàn thành.
Fs, Ftr: diện tích đất nông nghiệp trớc và sau khi đa công trình vào sử
dụng
b. Năng suất cây trồng:
Năng suất cây trồng tăng thêm:
Y = Ys Ytr (tấn/ha)
Trong đó:
Ys: năng suất cây trồng sau khi xây dựng công trình.
Ytr: năng suất cây trồng trớc khi xây dựng công trình.
c. Chỉ tiêu về sự thay đổi giá trị sản lợng:

bảo đảm nhu càu trong nớc và xuất khẩu, nhất là gạo. Đáp ứng đợc nhu cầu cấp thiết
này, nhiều giải pháp đã đợc đặt ra trpong đó việc đầu t cho thuỷ lợi, thuỷ nông cho khu
vực nông thôn đã đợc chú trọng đáng kể để tạo điều kiên, tiền đề vững chắc thúc đẩy sự
phát triển của ản xuất nông nghiệp. Nhièu công ttrình thuỷ lợi đã đợc khai thác sử dụng
một cách có hiệu quả, bên cạnh đó, nhiều công trình thuỷ lợi mới đã đợc xây dựng trên
các vùng lãnh thổ, bảo vệ an toàn hệ thống đê điều, khắc phục và hạn chế thiên tai phục
vụ sản xuất nông nghiệp góp phần thực hiện thành công nghị quyêt ĐH Đảng IX.
18
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nhờ những thắng lợi trong sản xuất nông nghiệp, bộ mặt nông thôn đã đợc cải
thiện, môi trờng sinh thái và cơ sở hạ tầng cũng phát triển theo, vấn đê lơng thực cũng
đợc bảo đảm trong thời gian giáp hạt, đời sống nhân dân đá đợc nâng lên rõ rệt.
Những chơng trình thuỷ lợi lớn đã và đang phát huy tác dụng phục vụ cho sản xuất
nông nghiệp nói riêng và xã hội nói chung nh chơng trình khai thác ĐTM, TGLX, Tây
sông Hậu và bán đảo Cà Mau, Miền trung và Tây nguyên,nâng cấp các hệ thông thuỷ
nông, chống lũ và chống úng ở ĐBSH, cấp nớc ăn vùng cao đã đạt đợc những kết quả
khả quan. Một số công trình thuỷ lợi lớn ở Miền Trung, Tây nguyên và miền núi phía
Bắc vừa thi công vừa phát huy hiệu quả sớm, sớm tích nớc để phục vụ sản xuất, nhiều
công trình đang xây dựng đã phát huy hiệu quả, điển hình nh công trình Đồng Bằng
Sông Cửu Long; kênh Vĩnh Tế giai đoạn II, công trình kiểm soát lũ Châu Đốc-Tịnh
Biên, Ba Hòn, Vàm Rỗy để đảm bảo mục tiêu ngăn lũ, thông n ớc trớc mùa lũ.Với
những kết quả đó nơ sẽ tiếp tục tạo thế để phát triển thuỷ lợi trong những giai đoạn sau
này.
1. Thực trạng hệ thống công trình thuỷ lợi:
Theo số liẹu của Tổng cục Thống kê năm 2001, Việt Nam đã có hệ thống công
trình tới tiêu 5,33 triệu ha; trên 1,8 triệu ha rau màu và chống lũ cho gần 1,4 triệu ha.
Hệ thống công trình thuỷ lợi ở nớc ta đã đợc đầu t một cách đồng bộ, từ các công
trình đầu mối đến các kênh dẫn. Hiên nay cả nớc có trên 75 hệ thống công trình thuỷ
nông lớn và vừa, trên 750 hồ chứa có dung tích lớn khoảng 1 triệu m3 trở lên, hơn
10.000 hồ chứa nớc nhỏ với tổng dung tích gần 30 tỷ m3 tức gần bằng 18% dòng chảy

Bắc Trung Bộ 682.2 684.3 692 677.5 677.8 697.7
Duyên hải NTB 422.5 433.2 429.7 424.6 431.5 422.6
Tây nguyên 143.1 134.7 138.4 133 134.2 175.9
đông Nam Bộ 477.4 484.7 497.6 496.2 542.8 526.7
ĐBSCL 3190.6 3442.7 3840.6 3760.6 3986.7 3936.1
Nguồn: thời báo kinh tế 2001-2002
Tuy nhiên, một trong những điểm yếu hiện nay đó là yếu tố không đồng bộ trong
công cuộc đầu t. Đối với các công trình thuỷ lợi lớn Nhà nớc chỉ đầu t công trình đầu
mối, kênh trục; một số công trình đợc Nhà nớc đầu t đến kênh cấp II, cấp III, còn lại
các công trình bnội đồng là do dân bản địa tự làm. Vì vậy nhiều ocônng trình sau khi
hoàn thành công trình đầu mối thì một thời gian khá dài sau (khoảng 5-7 năm, thậm chí
có công trình lên đến 1o năm) mới phát huy hết khả năng tới tiêu thiêts kế. Nhiều công
20
Website: Email : Tel : 0918.775.368
trình diện tích tới hoặc tiêu chỉ đạt 50-60% (đối với hồ chứa) và 70-90% (đối với cống,
trạm bơm) diện tích thiết kế.
Sau đây là thực trạng của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long;
Là vùng có điều kiện tự nhiên có diễn biến tơng đối phức tạp, điều này đã ảnh h-
ởng lớn tới năng suất cây trồng trong nông nghiệp. ậ vùng này lũ lụt và sạt lở đất ở cac
vùng dan c dọc sông là những thảm hoạ gây tổn thất lớn về ngời và của dẫn tới tình
trạng mất ổn định về tâm lý, đời sống sinh hoạt cũng nh hoạt động trồng trọt. Chỉ tính
riêng giai đoạn 1998-2000, tại vùng này đã xảy ra 2 trận lũ lớn nhất trong lịch sử, gây
tổn thâqts hàng nghìn tỷ đồng. Cho đến nay, Đảng và Nhà nớc đã có những chủ trơng
và chơng trình cụ thể nh; chủt trơng khuyến khích kiên cố hoá kênh mơng, chủ trơng
phát triển thuỷ lợi ở vùng ĐTM, vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long , chủ trơng sống
chung với lũ, chủ trơng xây dựng các công trình vùng ngập lũ vùng Đồng Bằng Sông
Cửu Long để giúp đồng bào sống chung với lũ. Đây là một giải pháp thiết thực để sổn
định đời sống và sản xuất. Mặc dù là địa bàn có điều kiện tự nhiên tơng đối phức tạp
nhng về thành tựu trong sản xuất nông nghiệp của Đồng Bằng Sông Cửu Long là không
thể phủ nhận. Cùng với ĐBSH, đây là vùng cung cấp lúa gạo cho cả nớc và xuất khẩu.

Chơng ii. Thực trạng đầu t phát triển thuỷ lợi ở
đồng bằng sông cửu long những năm qua
I. khái quát tình hình phát triển thuỷ lợi thời gian qua ở
đồng bằng sông cửu long
1. Đặc điểm tự nhiên kinh tế-xã hội của vùng Đồng Bằng Sông Cửu Long ảnh h-
ởng đến thuỷ lợi ở Đồng Bằng Sông Cửu Long
1.1. Vị trí địa lý
Đồng Bằng Sông Cửu Long gồm 12 tỉnh:Long An, Tiền giang, Bến Tre, Đồng
Tháp, Vĩnh Long, Trà Vinh, Cần thơ, Sóc Trăng, An giang, Kiên Giang, Bạc Liêu và Cà
Mau. Có diện tích tự nhiên là 39600 km2, chiếm 12% diện tích cả nớc và dân số năm
2000 là 16,7 triệu ngời, chiếm 21.1% dân số cả nớc.
Đây là một trrong những vùng đồng bằng châu thổ rộng và phì nhieu ở Đông Nam
á và thế giới, là viùng đất quan trọng sản xuất nông nghiệp. Đồng Bằng Sông Cửu Long
co bờ biển dài trên 700 km và khoảng 360000 km2 lãnh hải, rất thuận lợi cho phát triển
kinh tế biển
Đồng Bằng Sông Cửu Long nằm giữa khu vực kinh tế năng dộng và phát triẻn, có
địa hình tơng đối bằng phẳng, nmạng lới sông ngì, kênh rạch phân bố rất dày, thuận lợi
cho giao thông thuỷ vào bậc nhất nớc ta.
Đồng Bằng Sông Cửu Long nằm ở hạ lu sông Mê Kông, hàng năm khoảng 50%
diện tích bị ngập lũ, nhận lợng phù sa lớn, song ảnh hởng quan trọng đến sản xuất, đặc
biệt là sản xuất nông nghiệp và sinh hoạt dân c.
1.2. Điều kiện tự nhiên
Khí hậu
Đồng Bằng Sông Cửu Long có một nền nhiệt độ cao và ổn định, nhiệt độ trung
bình 28
o
C, có một chế độ bức xạ cao và ổn định, số giờ nắng trung bình cả năm từ
2226-2709 h, lợng muia bình quân của cả vùng đạt 1520-1580 mm, lợng ma hàng năm
biến động không lớn, phân bố không đồng đều, thành hai mùa rõ rệt. Mùa ma từ tháng
5-tháng 10 chiếm trên 90%, mùa ma từ tháng 11 đến tháng 4 lợng ma chiếm 10%, đó là

tháng 4 sông MêKông là nguồn nớc mặn duy nhất, về mùa ma, lợng nớc ma lớn kết hợp
với nớc sông MêKông đổ về gây lũ lụt, mùa lũ thờng xảy ra vào tháng 9, nớc sông lớn
gây ngập lụt.
Chế độ thuỷ văn của Đồng Bằng Sông Cửu Long có ba đặc điểm nổi bật;
Nớc ngọt và lũ lụt vào mùa ma chuyển tải phù sa, phù du, ấu trùng
24
Website: Email : Tel : 0918.775.368
Nớc mặn vào mùa khô ở vùng ven biển.
Nớc chua phèn vào mùa ma ở vùng đát phèn.
Nớc ngầm ; Đồng Bằng Sông Cửu Long có trữ lợng nớc ngầm lớn. Tổng trữ l-
ợng tiềm năng của vùng là 84267000m3/ ngày, nhng sản lợng khai thác an toàn đợc
đánh giá ở mức 1 triệu m3/ ngày đêm chủ yếu dựa vào tầng bên trên là một trong 5 tầng
chứa nớc ở Đồng Bằng Sông Cửu Long, sản lợng khai thác an toàn nớc ngầm chỉ nên
dùng vào mục đích cấp nớc sinh hoạt đô thị và nông thôn, chủ yếu cho các vùng nông
thôn và các thị trấn không có nguồn nớc mặt chất lợng tốt.
Đất đai; Tổng diện tích Đồng Bằng Sông Cửu Long không kể hải đảo khoản
3,96 triệu ha trong đó 2,918 triệu ha đợc sử dụng để phát triển nông nghiệp và nuôi
trồng thuỷ sản chiếm 73,5% diên tích tự nhiên, vùng bãi triều có diẹn tích khoảng 480
nghìn ha rtrong đó gần 300 nghìn ha có khả năng nuôi trồng thuỷ sản nớc mặn, nớc
lợ .
Tổng hoà những đặc điểm khí hậu, nguồn nớc, đất đai đã tạo ra ở Đồng Bằng
Sông Cửu Long những lợi thé mang tính chất so sánh riêng biệt mà các nơi khác không
thẻ có đợc, những đặc điểm trên đã tạo ra một nguồn lực cho sinh trởng và phát triển
của sinh vật, đạt năng suất sinh học cao, tạo ra một thảm thực vật và một quần thể động
vật phong phú đa dạng nhng có tính đồng nhất tơng đối trong toàn vùng. Chính vì vậy,
đó là những điều kiện thuận lợi để tổ chức sản xuất và phát triển sản xuất, đặc biệt là
sản xuất nông nghiệp.
1.3. Đặc điểm kinh tế
Trong 10 năm qua, từ 1991-2000, Đồng Bằng Sông Cửu Long đã đạt đợc mức
tăng trơng kinh tế là 6,22%, cơ cấu kinh tế có sự chuyển dịch theo hopứng tiến bộ, sản