HỘI CÁC TRƯỜNG CHUYÊN
VÙNG DUYÊN HẢI
VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
TRƯỜNG THPT CHUYÊN BẮC NINH
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT
ĐỀ THI MÔN NGỮ VĂN KHỐI 11
NĂM 2015
Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề này có 1 trang, gồm 2 câu)
Câu 1: Nghị luận xã hội (8 điểm)
“Nếu một người được gọi là phu quét đường, hãy quét những con đường như Mi-ken-
lăng-giơ vẽ tranh, hãy quét những con đường như Bet-tô-ven đã soạn nhạc và hãy quét
những con đường như Sếch-xpia đã làm thơ. Người phu quét đường cần phải quét
những con đường sạch tới độ các thiên thần trên thiên đàng lẫn con người nơi trần gian
phải dừng lại và nói rằng: “Anh là người quét đường vĩ đại, người đã làm thật tốt công
việc quét đường của mình”.
(Mục sư Martin Luther King)
Anh (chị) hiểu như thế nào về ý kiến trên?
Câu 2: Nghị luận văn học (12 điểm)
B.Pastexnac đã phát biểu: “Nghệ thuật sinh ra từ nhu cầu được đền bù của con người.”
Anh (chị) hãy bình luận ý kiến trên và làm sáng tỏ bằng hiểu biết về một số truyện
ngắn của Nam Cao.
Hết
Người ra đề
Phạm Thị Ngọc An
Sđt: 0984982270
HƯỚNG DẪN CHẤM THI
Câu 1: Nghị luận xã hội (8 điểm)
A. Yêu cầu về kĩ năng:
- Biết cách làm bài nghị luận xã hội, kết cấu rõ ràng, lập luận chặt chẽ, văn thuyết
phục.

2. Lí giải, chứng minh: Ý kiến bất ngờ, đầy thú vị: So sánh người phu quét đường -
người lao động bình dị với những người nghệ sĩ vĩ đại.
a. “Nếu một người gọi là phu quét đường, hãy quét những con đường như Mi-ken-
lăng-giơ vẽ tranh, hãy quét những con đường như Bet-tô-ven soạn nhạc, và hãy quét
những con đường như Sếch-xpia đã làm thơ”: Mỗi con người dù là ai, dù làm bất kì
công việc nào cũng đều phải hoàn thành tốt công việc của mình bằng lòng nhiệt huyết,
sự say mê cống hiến. Bởi lẽ:
+ Chỉ khi say mê, hết mình cống hiến người lao động mới dồn tâm huyết cho công
việc của mình và tìm thấy tình yêu, hạnh phúc và ý nghĩa cuộc đời trong mỗi công việc
mình làm dù là công việc nhỏ bé.
+ Say mê, tâm huyết là một trong những động lực cơ bản để người lao động hoàn
thành tốt nhất công việc của mình thậm chí nhận thức mỗi việc mình làm là một hành
động sáng tạo để nỗ lực hoàn thành trách nhiệm, cống hiến, làm đẹp cho đời.
+ Khi người lao động thiếu say mê, tâm huyết, không có ý thức trách nhiệm thì dù làm
bất kể công việc gì cũng thờ ơ, vô trách nhiệm điều ấy không những đem lại bất hạnh
cho bản thân anh – không tìm thấy niềm vui trong lao động hơn thế còn gây tác hại đối
với xã hội. Cần lên án những con người như thế.
b. Người phu quét đường cần phải quét những con đường sạch tới độ các thiên thần
trên thiên đàng lẫn con người nơi trần gian phải dừng lại và nói rằng: “Anh là người
quét đường vĩ đại, người đã làm thật tốt công việc quét đường của mình”.
+ Bản thân con người dù ở cương vị nào nhỏ bé hay lớn lao cũng là con người theo
đúng nghĩa thiêng liêng vẫn luôn đáng trân trọng.
+ Hơn thế nữa, càng đáng ngợi ca, tôn trọng hơn nếu người lao động bình thường với
những công nhỏ bé nhưng cống hiến hết mình và có được những đóng góp nhất định
thậm chí tốt nhất cho xã hội, làm đẹp cho cuộc đời. Họ cũng vĩ đại như những người
nghệ sĩ lớn. Không có nghề gì là hèn mọn, chỉ có những kẻ lười biếng là đáng xấu hổ.
+ Nếu không tận tâm trách nhiệm trong công việc anh không tạo được điều gì có ích
cho đời dĩ nhiên là sẽ trở thành người sống cuộc đời thừa, vô nghĩa. Cần phê phán.
Lưu ý: Học sinh sử dụng các dẫn chứng để chứng minh: nêu những chân dung người
lao động bình thường trong đời sống với những công việc thầm lặng đang làm việc tận

thể bị giới hạn bởi không gian, thời gian, hiểu biết, những mối quan hệ,…Mỗi con
người bị định vị trong không gian và thời gian cụ thể. Mỗi con người chỉ sống một lần,
một cuộc đời,…Vì vậy văn học bù đắp cho con người những cái thiếu hụt mang tính
chất định mệnh
+ Vì văn học nghệ thuật đền bù cho con người những cái mà triết học, đạo đức học,
khoa học,…không đền bù được. Hay nói cách khác văn học bù đắp cho ta những thiếu
hụt mà các bộ môn khoa học và xã hội khác không bù đắp được.
 Đó là toàn bộ ý nghĩa, giá trị, sứ mệnh cao cả và chức năng to lớn của văn học.
2. Bình luận:
- Văn học đền bù cho con người những gì? Con người có những thiếu hụt gì cần văn
học bù đắp?
+ Văn học đền bù cho con người sự hiểu biết. Văn học mở rộng sự hiểu biết của con
người về thế giới, cuộc sống, trong quá khứ, hiện tại và tương lai. Đặc biệt văn học giúp
ta hiểu biết về chính mình, giúp cuộc đời ta, tâm hồn ta trở nên “thâm trầm” và “rộng
rãi” hơn.
+ Văn học làm thỏa mãn nhu cầu thẩm mỹ của con người dựa trên hiểu biết về cuộc
sống. Việc thỏa mãn nhu cầu thẩm mỹ là lý do trực tiếp nhất của sự tồn tại văn học.
Nhu cầu thẩm mỹ là nhu cầu tinh thần của con người, nhu cầu con người khám phá
những bình diện của cái đẹp. Nó bao gồm cái bi, cái hài, cái cao cả, cái đẹp,… Văn học
làm phong phú đời sống tinh thần, mài sắc các giác quan, làm tâm hồn chúng ta tinh tế,
nghĩa là nâng cao năng lực cảm nhận cái đẹp của cuộc sống. Sec-nư-sep-ski cho rằng
mục đích, ý nghĩa của văn học là “giúp cho những ai không có khả năng cảm thụ được
cái đẹp thì có thể tìm hiểu và làm quen với cái đẹp.”
+ Văn học bù đắp cho con người ở chỗ thiếu hụt về nhân cách, giáo dục con người về
tư tưởng, tình cảm, đạo đức. Nhất là trong thời đại ngày nay – kinh tế thị trường, văn
chương sinh ra là để kéo con người gần người hơn, khôi phục tính người trong sự lũng
đoạn của tiền bạc.
- Tại sao văn chương có khả năng “đền bù cho con người” ?
Vì thế giới của văn học là thế giới cuộc sống con người được kết tinh từ trải nghiệm
của người cầm bút. Thế giới đó rất rộng lớn. Nó bao gồm nhiều cảnh ngộ, số phận và

- Khẳng định tính đặc thù của văn học trong việc thực hiện sứ mệnh đền bù cho con
người mà các bộ môn khoa học và nghệ thuật khác không vươn tới được.
- Suy nghĩ đến thiên chức và vị trí của người cầm bút, suy nghĩ về yêu cầu đối với
người đọc.
C. Biểu điểm:
- Điểm 11-12: Đáp ứng tốt các yêu cầu trên, lập luận chặt chẽ, văn viết có cảm xúc,
dẫn chứng chọn lọc, chính xác, có sức thuyết phục.
- Điểm 8-10: Đáp ứng phần lớn những yêu cầu trên, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng có
chọn lọc, chính xác. Có thể mắc những lỗi nhỏ.
- Điểm 6-7: Tương đối đủ các ý lớn tuy còn sơ sài, biết chọn và phân tích dẫn chứng,
còn mắc một số lỗi.
- Điểm 4-5: Chưa thật hiểu yêu cầu của đề.
- Điểm 1-3: Hiểu sai đề, diễn đạt yếu.
(Điểm hình thức trong điểm nội dung)
~ Hết ~