HỘI CÁC TRƯỜNG CHUYÊN
VÙNG DUYÊN HẢI VÀ ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ ĐỀ THI MÔN ĐỊA LÍ - KHỐI 11
TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN TẤT THÀNH NĂM 2015
TỈNH YÊN BÁI
ĐỀ THI ĐỀ XUẤT Thời gian làm bài: 180 phút
(Đề này có 02 trang, gồm 07 câu)
Câu 1 (3 điểm)
a. Chứng minh qui luật địa đới là quy luật phổ biến nhất trong lớp vỏ địa lí.
b. Nêu những hậu quả của biến đổi khí hậu đối với tự nhiên và con người trên Trái
Đất.
Câu 2 (2 điểm)
a. Trình bày đặc điểm phân bố dân cư trên thế giới.
b. Tại sao công nghiệp thực phẩm được coi là ngành công nghiệp chủ đạo ở nhiều
nước đang phát triển?
Câu 3 (3 điểm)
a. Nêu ảnh hưởng của vị trí địa lí đến sinh vật nước ta.
b. Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, phân tích các nhân tố ảnh
hưởng đến quá trình hình thành và phát triển gió phơn Tây Nam ở nước ta.
Câu 4 (3 điểm)
a. Tại sao nói trong các thành phần tự nhiên, địa hình đóng vai trò quan trọng nhất
đối với sự phân hóa thiên nhiên nước ta?
b. Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, trình bày đặc điểm nhóm đất
phù sa ở nước ta.
Câu 5 (3 điểm):
Cho bảng số liệu:
Cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước ta, giai đoạn 1979 – 2009
(Đơn vị: %)
Năm 1979 1989 1999 2009
Từ 0 đến 14 tuổi 42,6 39,2 33,1 24,5
Từ 15 đến 64 tuổi 52,7 56,1 61,1 69,1
nhiên và cảnh quan địa lí: (diễn giải và dẫn chứng)
+ Địa hình
+ Khí hậu
+ Thủy văn
+ Đất đai
+ Sinh vật
+ Cảnh quan địa lí
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
b Nêu những hậu quả do sự biến đổi khí hậu đối với tự nhiên và con
người trên Trái Đất.
1,25
- Khái niệm về biến đổi khí hậu.
- Hậu quả:
*Đối với tự nhiên:
+ Làm mực nước biển dâng, thu hẹp diện tích lục địa, các vùng có
địa hình thấp sẽ bị ngập nước.
+ Làm suy giảm, tiêu diệt một số loài sinh vật.
+ Làm gia tăng các thiên tai
*Đối với con người:
+ Ảnh hưởng tới sức khỏe.
+ Ảnh hưởng bất lợi đối với các hoạt động kinh tế.
+ Ảnh hưởng tới đời sống xã hội.
0,25
0,5
+ Nằm hoàn toàn trong vùng nội chí tuyến của BCB, giáp biển Đông,
nằm trong khu vực hoạt động của gió mùa.
+ Kéo dài trên 15 độ vĩ tuyến.
+ Nơi gặp gỡ giữa các luồng di cư, di lưu sinh vật trên thế giới
- Ảnh hưởng:
0,5
+ Tạo nên sự đa dạng về thành phần loài, chủ yếu là các loài nhiệt đới
(dẫn chứng)
+ Sinh vật sinh trưởng nhanh, tạo ra sinh khối lớn (diễn giải)
+ Có nhiều hệ sinh thái khác nhau (diễn giải)
0,5
0,25
0,25
b Dựa vào Atlat Địa lí Việt Nam và kiến thức đã học, giải thích tại sao
gió phơn Tây Nam hoạt động mạnh nhất ở Bắc Trung Bộ.
1,5
- Gió phơn Tây Nam hoạt động ở Bắc Trung Bộ từ tháng III đến tháng
IX, mạnh nhất từ tháng V đến tháng VIII, thổi thành từng đợt với thời
tiết đặc trưng rất khô và nóng.
- Giải thích: Bắc Trung Bộ hội tụ các điều kiện thuận lợi cho sự hình
thành và phát triển gió phơn Tây Nam:
+ Hoàn lưu khí quyển: vào mùa hè, áp thấp Bắc Bộ phát triển mạnh
hút gió từ phía tây, tạo điều kiện để khối khí chí tuyến vịnh Bengan
vượt Trường Sơn gây hiệu ứng phơn ở Bắc Trung Bộ và Bắc Bộ.
+ Địa hình: Bắc Trung Bộ hẹp ngang, chủ yếu là đồi núi với một số
đỉnh cao trên 2000m chạy theo hướng TB-ĐN vuông góc với hướng
gió Tây Nam
+ Mặt đệm: các đồng bằng ven biển chủ yếu được cấu tạo bởi phù sa
sông, biển, bề mặt cát rất phổ biến, thực vật kém phát triển làm tăng
tính chất khô nóng của gió Tây
+ Duyên hải miền Trung, đất phù sa pha cát được hình thành do tác
động của sông, biển có thành phần cơ giới nhẹ, chua, nghèo mùn và
nghèo dinh dưỡng.
- Đất phèn, đất mặn phân bố nhiều nhất ở đồng bằng sông Cửu Long và
vùng cửa sông ven biển của các sông ở Bắc Bộ. Đất phen có đặc tính
chua, đất mặn có loại mặn ít, có loại mặn nhiều.
- Đất cát ven biển phân bố dọc bờ biển, nhiều nhất ở Trung Bộ, đất
nghèo mùn và dinh dưỡng.
- Đất xám phù sa cổ tập trung nhiều nhất ở Đông Nam Bộ. Ngoài ra
còn có rìa đồng bằng sông Hồng, duyên hải Nam Trung Bộ. Đất bạc
màu do bị rửa trôi trong quá trình canh tác.
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
0,25
Câu 5 a Nhận xét sự chuyển dịch cơ cấu. Tại sao nói, cơ cấu dân số theo độ
tuổi của nước ta hiện nay đang trong giai đoạn ”cơ cấu dân số
vàng”?
1,25
- Nhận xét:
Cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước ta có sự chuyển dịch rõ rệt:
+ Tỉ trọng nhóm dưới tuổi lao động có xu hướng giảm nhanh (giảm
18,1%)
+ Tỉ trọng nhóm trong độ tuổi lao động tăng nhanh (tăng 16,4%)
+ Tỉ trọng nhóm tuổi từ 65 trở lên tăng chậm (tăng 1,6%)
- Giải thích: Cơ cấu dân số theo độ tuổi của nước ta: Tỉ lệ nhóm từ 15
đến 64 tuổi tăng liên tục và hiện đạt mức cao (69,1%), tỉ lệ số người
phụ thuộc thấp (30,9%) > thuận lợi cho vệc phát triển kinh tế - xã hội >
Câu 6 Dựa vào Át lát Địa lí Việt Nam và các kiến thức đã học, nhận xét về
tình hình phát triển và phân bố ngành thủy sản nước ta. Tại sao
ngành thủy sản nước ta phát triển nhanh trong những năm qua?
3,0
* Tình hình phát triển và phân bố ngành thủy sản:
- Tình hình phát triển:
+ Nhận xét về giá trị sản xuất của ngành thủy sản và tỉ trọng trong
nông nghiệp:
Giả trị sản xuất tăng nhanh (tăng 3,36 lần)
Tỉ trọng cũng tăng nhanh (tăng 10,1%)
+ Tổng sản lượng thủy sản, sản lượng các ngành đều tăng, sản lượng
thủy sản nuôi trồng tăng nhanh hơn (số liệu)
+ Cơ cấu sản lượng thủy sản có sự thay đổi.(d/c)
+ Sản lượng thủy sản bình quân trên đầu người đạt 49,3 kg (2007)
- Phân bố:
+ Tất cả các tỉnh giáp biển đều đẩy mạnh đánh bắt thủy sản, mạnh
nhất là các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ và Nam Bộ. Dẫn đầu là Kiên
Giang, Bà Rịa – Vũng Tàu, Bình Thuận, Bình Định, Cà Mau.
+ Thủy sản nuôi trồng tập trung ở các tỉnh Đồng Bằng sông Cửu
0,5
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25
Long, nhiều nhất là An Giang, Đồng Tháp, Cần Thơ, Cà Mau
* Giải thích: Ngành thủy sản nước ta phát triển nhanh vì có nhiều thuận
lợi:
- Nhu cầu thị trường tăng nhanh cả trong nước và thế giới.
- Nhà nước có chính sách đầu tư về vốn, cơ sở hạ tầng, tạo động lực
0,5
0,25
0,25
0,5
0,25
0,25