Môn Luật dân sự Việt Nam – Module 2
MỤC LỤC
Danh mục tài liệu tham khảo……………………………………………..22.................................1
LỜI MỞ ĐẦU.......................................................................................................................................2
NỘI DUNG............................................................................................................................................2
I. Lý luận chung........................................................................................................................2
1. Khái niệm, ý nghĩa của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng trong luật Dân
sự............................................................................................................................................................2
2. Lý luận về xác định thiệt hại................................................................................................2
II. Xác định thiệt hại do sức khỏe, tính mạng bị xâm phạm....................................................3
1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.....................................................................................3
2. Xác định thiệt hại do tính mạng bị xâm phạm...................................................................10
III. Thực trạng giải quyết các vụ án về bồi thường thiệt hại do sức khỏe, tính mạng bị xâm
phạm....................................................................................................................................................19
IV. Giải pháp hoàn thiện pháp luật cũng những giải pháp khác để nâng cao chất lượng xét
xử về bồi thường thiệt hại do tính mạng, sức khỏe bị xâm phạm......................................................20
KẾT LUẬN.........................................................................................................................................21
Danh mục tài liệu tham khảo……………………………………………..22
Bài tập lớn học kỳ
1
Môn Luật dân sự Việt Nam – Module 2
LỜI MỞ ĐẦU
Sức khỏe, tính mạng của con người là vô giá, không thể có một đơn vị đo
lường nào có thể xác định làm căn cứ xác định thiệt hại về sức khỏe. Tuy nhiên, khi
có hành vi trái pháp luật xâm hại tới sức khỏe, tính mạng thì cần thiết phải tính toán
đến những thiệt hại thực tế mà người bị thiệt hại phải gánh chịu để buộc người gây
thiệt hại phải bồi thường cho người bị thiệt hại. Vậy cơ sở của việc xác định thiệt
hại là những thiệt hại đã xảy ra trên thực tế và cách xác định những thiệt hại đó.
NỘI DUNG
I. Lý luận chung.
1. Khái niệm, ý nghĩa của trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng
quan. Chính vì vậy, để đảm bảo tốt nhất quyền và lợi ích của người bị thiệt hại thì
các quy tắc xác định cần phải tiến gần đến việc tính toán được một cách toàn bộ
những thiệt hại đã xảy ra. Do đó trong quá trình xác định thiệt hại cần phải xem xét
những thiệt hại xảy ra một cách khách quan tránh tình trạng xác định cao hơn so với
thiệt hại thực tế gây thiệt thòi cho người phải bồi thường hoặc ngược lại, không bảo
vệ quyền lợi chính đáng cho người bị thiệt hại.
II. Xác định thiệt hại do sức khỏe, tính mạng bị xâm phạm.
1. Thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm.
Thiệt hại về sức khỏe chính là những giảm sút, tổn thất về mặt thể chất của
nạn nhân.
Căn cứ theo quy định tại Điều 609 thì thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm bao
gồm:
a) Chi phí hợp lý cho việc cứu chữa, bồi dưỡng, phục hồi sức khỏe và chức
năng bị mất, bị giảm sút của người bị thiệt hại;
b) Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại; nếu thu
nhập thực tế của người bị thiệt hại không ổn định và không thể xác định được thì áp
dụng mức thu nhập trung bình của lao động cùng loại;
c) Chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người chăm sóc người
bị thiệt hại trong thời gian điều trị; nếu người bị thiệt hại mất khả năng lao động và
cần có người thường xuyên chăm sóc thì thiệt hại bao gồm cả chi phí hợp lý cho
việc chăm sóc người bị thiệt hại.
Bài tập lớn học kỳ
3
Môn Luật dân sự Việt Nam – Module 2
2. Người xâm phạm sức khỏe của người khác phải bồi thường thiệt hại theo
quy định tại khoản 1 Điều này và một khoản tiền khác để bù đắp tổn thất về tinh
thần mà người đó phải gánh chịu. Mức bồi thường bù đắp tổn thất về tinh thần do
các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được thì mức tối đa không quá ba mươi
tháng lương tối thiểu do Nhà nước quy định”.
Như chúng ta đã biết thiệt hại do sức khỏe bị xâm phạm được xác định theo
sử dụng các loại thuốc cao cấp, đắt tiền trong khi với một chế độ, biện pháp thông
thường vẫn đảm bảo được khả năng cứu chữa và phục hồi sức khỏe cho nạn nhân
thì chi phí này không được coi là “hợp lý”. Vì vậy, việc xác đinh thiệt hại chỉ tính
theo những chi phí cho việc cứu chữa thông thường của loại bệnh hoặc thương tích
đó.
Những yêu cầu trên nhằm giúp cho việc xác định thiệt hại được thực hiện
một cách khách quan và hợp lý. Tránh trường hợp phía người bị hại lợi dụng việc
cứu chữa mà gây khó khăn cho người phải bồi thường.
Chi phí cho việc bồi thường, phục hồi sức khỏe cho nạn nhân để giúp
cho người bị thiệt hại nhanh chóng bình phục, luật đã quy định người gây thiệt hại
phải bồi thường một khoản tiền nhất định gọi là tiền bồi dưỡng cho nạn nhân.
Về mức bồi thường: Luật không quy định cụ thể nhưng trên thực tiễn xét xử
nhiều vụ án thì việc xác định mức bồi dưỡng căn cứ vào mức độ, tính chất của
thương tích cũng như dựa trên mức sinh hoạt trung bình tại địa phương nơi nạn
nhân đang điều trị thương tích. Tùy từng trường hợp cụ thể mà Tòa án xác định
khoản tiền bồi dưỡng phù hợp với tính chất của việc nhằm đảm bảo thực hiện quyền
và lợi ích của các bên trong quan hệ.
Theo quy định tại Điều 612 BLDS, thời hạn hưởng bồi thường thiệt hại do
sức khỏe bị xâm phạm được xác định: “Trong trường hợp người bị thiệt hại mất
hoàn toàn khả năng lao động thì người bị thiệt hại được hưởng bồi thường cho đến
khi chết”. Như vậy, người mất khả năng lao động do bị gây thiệt hại về sức khỏe
được nuôi dưỡng suốt đời.
Khoản chi phí hợp lý cho việc phục hồi chức năng bị mất, bị giảm sút của
người bị hại. Trong trường hợp người bị hại do xâm phạm sức khỏe mà dẫn đến
Bài tập lớn học kỳ
5
Môn Luật dân sự Việt Nam – Module 2
thương tật thì người gây thiệt hại phải bồi thường khoản chi phí cho việc phục hồi,
trợ giúp chức năng như chân giả máy trợ nghe...
Tuy nhiên, những chi phí này cũng chỉ được xác định ở mức hợp lý tức là
- Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại có làm việc và hàng
tháng có thu nhập thực tế nhưng mức thu nhập của các tháng khác nhau, thì lấy mức
thu nhập trung bình của 6 tháng liền kề (nếu chưa đủ 6 tháng thì của tất cả các
tháng) trước khi sức khoẻ bị xâm phạm nhân với thời gian điều trị để xác định khoản
thu nhập thực tế của người bị thiệt hại.
- Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại có thu nhập thực tế,
nhưng không ổn định và không thể xác định được, thì áp dụng mức thu nhập trung
bình của lao động cùng loại nhân với thời gian điều trị để xác định khoản thu
nhập thực tế của người bị thiệt hại.
- Nếu trước khi sức khoẻ bị xâm phạm, người bị thiệt hại chưa làm việc và
chưa có thu nhập thực tế thì không được bồi thường theo quy định tại điểm b
khoản 1 Điều 609 BLDS.
Xác định thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút của người bị thiệt hại
được thực hiện như sau:
Bước một: Xác định thu nhập thực tế của người bị thiệt hại trong thời gian điều
trị có hay không. Nếu có thì tổng số thu nhập là bao nhiêu.
Bước hai: Lấy tổng số thu nhập thực tế mà người bị thiệt hại có được trong thời
gian điều trị so sánh với thu nhập thực tế tương ứng được xác định như đã trình bày
ở phần trên. Nếu không có khoản thu nhập thực tế nào của người bị thiệt hại
trong thời gian điều trị thì thu nhập thực tế của người bị thiệt hại bị mất; nếu thấp
hơn thì khoản chênh lệch đó là thu nhập thực tế của người bị thiệt hại bị giảm sút;
nếu bằng thì thu nhập thực tế của người bị thiệt hại không bị mất.
1.3 Xác định chi phí hợp lý và phần thu nhập thực tế bị mất của người
chăm sóc người bị thiệt hại trong thời gian điều trị.
Đây cũng được coi là thiệt hại phát sinh gián tiếp từ sự kiện gây thiệt hại. Vì
vậy cần phải xác định để tính vào thiệt hại được bồi thường nhằm đảm bảo quyền
lợi cho gia đình người bị hại.
Bài tập lớn học kỳ
7
Môn Luật dân sự Việt Nam – Module 2
8